Home Άλλοι Τομείς Τοποθέτηση επί του Σχεδίου Νόμου «Ανοικτή διάθεση και περαιτέρω χρήση εγγράφων, πληροφοριών και δεδομένων του δημόσιου τομέα, τροποποίηση του ν. 3448/2006 (Α’ 57), προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της οδηγίας 2013/37/ΕΕ κλπ" (Α' Μέρος)

Τοποθέτηση επί του Σχεδίου Νόμου «Ανοικτή διάθεση και περαιτέρω χρήση εγγράφων, πληροφοριών και δεδομένων του δημόσιου τομέα, τροποποίηση του ν. 3448/2006 (Α’ 57), προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της οδηγίας 2013/37/ΕΕ κλπ" (Α' Μέρος)

E-mail Εκτύπωση PDF

Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κυρία Υπουργέ, κύριοι συνάδελφοι, συζητούμε ένα ακόμη νομοσχέδιο με διάφορες και ποικίλες διατάξεις.

Το πρώτο κεφάλαιο αυτού του νομοσχεδίου, τα άρθρα 1 έως 14 αφορούν την ανοικτή διάθεση και περαιτέρω χρήση εγγράφων, πληροφοριών και δεδομένων του δημόσιου τομέα, την τροποποίηση των διατάξεων του πρώτου κεφαλαίου του ν. 3438 και την προσαρμογή βέβαια της εθνικής νομοθεσίας στις νέες διατάξεις της Οδηγίας 37/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δυο άρθρα στο δεύτερο κεφάλαιο αφορούν την ενίσχυση της διαφάνειας στο δημόσιο τομέα.

Τρία άρθρα στο τρίτο κεφάλαιο περιέχουν τις ρυθμίσεις για τον εισαγωγικό διαγωνισμό στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης.

Τέλος, το τέταρτο κεφάλαιο έχει διάφορες ρυθμίσεις, κυρίως ρυθμίσεις που αφορούν στη λειτουργία, στο προσωπικό της δημόσιας διοίκησης και πολλές από αυτές απορρέουν από κάποια κενά και ασάφειες που δημιούργησε αυτός ο τρόπος με τον οποίο εσείς επιχειρείτε να κάνετε τη λεγόμενη μεταρρύθμιση στη δημόσια διοίκηση.

Και βέβαια, όπως πάντα, περιέχει πολλές και της τελευταίας στιγμής ποικίλες τροπολογίες. Τις έχω σημειώσει. Οι πέντε είναι εμπρόθεσμες. Η έκτη, με αριθμό 1931 είναι εκπρόθεσμη και κατατέθηκε χθες στις 17.45’. Η έβδομη με αριθμό 1932 κατατέθηκε χθες στις 17.45’. Η επόμενη -εκπρόθεσμη- κατατέθηκε στις 19.15’. Η ένατη -εκπρόθεσμη, από τις υπουργικές-κατατέθηκε στις 19.20’. Η επόμενη –εκπρόθεσμη- κατατέθηκε στις 20.15’ χθες. Και σήμερα στις 11.40’ κατατέθηκε η ενδέκατη τροπολογία.

Τα έχουμε πει πολλές φορές. Τώρα και εγώ να χάσω πάλι το χρόνο μου; Πραγματικά, όμως, δεν γίνεται να έχουμε αυτήν την ιστορία. Κάθε τρεις μέρες, όποτε έχουμε νομοσχέδιο, υπάρχει αυτό το πρόβλημα. Προχθές είχαμε τροπολογία στις 11.40’ και σήμερα στην ίδια ώρα, λες και είστε συνεννοημένοι. Ιδίως την προηγούμενη το απόγευμα υπήρξε καταιγίδα τροπολογιών. Και τις περισσότερες φορές, βέβαια, είναι άσχετες προς το νομοσχέδιο.

Πάμε, λοιπόν, στα πρώτα άρθρα του πρώτου κεφαλαίου, που αφορούν την ανοικτή διάθεση και περαιτέρω χρήση εγγράφων, πληροφοριών κλπ, του δημόσιου τομέα. Είναι ουσιαστικές οι ρυθμίσεις και κυρίως πηγάζουν από την υποχρέωση εφαρμογής ή αναθεώρησης της Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία πράγματι αφορά αυτά τα θέματα.

Με το νέο σχέδιο νόμου, λοιπόν, καθιερώνεται η αρχή της ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης των εγγράφων, πληροφοριών και δεδομένων του δημόσιου τομέα υπό την επιφύλαξη ασφαλώς στις αναγκαίες περιπτώσεις, της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας των πολιτών.

Θα ήθελα να πω ότι η Οδηγία αυτή -και η αναθεώρησή της κυρίως- έχει ορισμένα πολύ βασικά σημεία: Την καθιέρωση της αρχής ότι επιτρέπεται η περαιτέρω χρήση για εμπορικούς και μη εμπορικούς σκοπούς όλων των δημόσιων πληροφοριών. Τον καθορισμό του ποσού που επιτρέπεται για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα, σε ύψος όχι μεγαλύτερο του οριακού κόστους. Την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της Οδηγίας, ώστε να συμπεριλαμβάνονται βιβλιοθήκες, αρχεία, μουσεία και πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες και αναβάθμιση των πρακτικών εργαλείων της αναζήτησης των στοιχείων.

Επίσης, με τις τροποποιήσεις τις Οδηγίας, θα υπάρξει μία –περιορισμένη, λέμε εμείς- οικονομική και διοικητική επιβάρυνση των διάφορων φορέων του δημόσιου τομέα. Όμως, τα αναμενόμενα οφέλη για την κοινωνία, για το δημόσιο τομέα και τις υπηρεσίες του θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερα από αυτήν την επιβάρυνση.

Το θέμα της χρέωσης του οριακού κόστους είναι ένα σημείο που χρειάζεται κριτική. Εντάξει, πρέπει να υπάρχει αυτό το οριακό κόστος, αλλά ιδιαίτερα για πληροφορίες οι οποίες ενδιαφέρουν περιπτώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εκπαίδευσης κλπ., θα μπορούσε και να μην υπάρχει.

Συνεπάγεται μία ουσιαστικότερη τροποποίηση, υπό την έννοια ότι ανάγει την περαιτέρω χρήση πληροφοριών σε δικαίωμα. Η διάθεση των πληροφοριών δεν είναι ένα δικαίωμα το οποίο θα πρέπει να μείνει στατικό, θα πρέπει να μείνει παθητικό. Κύριε Υπουργέ, θα έπρεπε ο εμπλουτισμός αυτής της Οδηγίας και η προσαρμογή στην Ελλάδα να είναι πιο τολμηρή και πιο ολοκληρωμένη, ούτως ώστε αυτό το δικαίωμα να είναι υποχρέωση ενεργητικής προώθησης όλων αυτών των πληροφοριών.

Υπάρχει, λοιπόν, ανάγκη βελτίωσης του κειμένου. Εμείς σας έχουμε καταθέσει τρεις τροπολογίες πάνω σε αυτά τα θέματα, τις οποίες πραγματικά έχουμε δουλέψει πάρα πολύ -τα έχει εξηγήσει και ο κ. Κυρίτσης, ο Ειδικός Αγορητής, τα θέματα αυτά- ούτως ώστε πράγματι αυτή η χρήση των δεδομένων, αυτή η πολύτιμη χρήση των διάφορων στοιχείων τα οποία υπάρχουν και που πραγματικά βοηθούν πάρα πολύ όλους τους τομείς και του δημόσιου τομέα και του ιδιωτικού τομέα να προχωρήσει. Παράλληλα, εφόσον εφαρμόζονται όλες οι συνθήκες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, για τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, θα πρέπει όντως να έχει μία ουσιαστική προώθηση και χρήση μέσα στην ελληνική κοινωνία.

Βασικός παράγοντας είναι να μπορέσουμε να διαχειριστούμε αυτήν την αδράνεια και την έλλειψη ευαισθητοποίησης των δημόσιων Οργανισμών, σχετικά με τις δυνατότητες των ανοιχτών δεδομένων.

Άκουσα με προσοχή και τις αιτιάσεις του Κομμουνιστικού Κόμματος. Είναι γεγονός ότι υπάρχει ένας διαρκής αγώνας. Ζούμε πράγματι σε ένα καπιταλιστικό σύστημα, το οποίο παλεύουμε όλοι, καθένας με το δικό του τρόπο, να το αλλάξουμε. Όμως, από την άλλη πλευρά η δημοκρατία υπάρχει, ο δημόσιος τομέας υπάρχει και στο δικό μας κράτος και στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην αντίληψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επομένως, εδώ, σε αυτή τη μάχη των νέων τεχνολογιών, των πληροφοριών και της πληροφορικής, πρέπει το δημόσιο να θωρακιστεί με τέτοιον τρόπο που να χρησιμοποιεί ή να κάνει τον έλεγχο της χρήσης αυτών των δεδομένων με αποτέλεσμα πράγματι να προάγεται το δημόσιο συμφέρον, να προάγονται ακόμη και εκείνες οι δράσεις και του ιδιωτικού τομέα, οι οποίες όντως βελτιώνουν και το παραγόμενο προϊόν και πολλά άλλα θέματα. Όλα αυτά είναι ένας διαρκής αγώνας, ώστε οι πληροφορίες, οι τεχνολογίες και η έρευνα να προσανατολίζονται κύρια στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Βλέπουμε π.χ. το νομοσχέδιο που συζητούν στην Επιτροπή για τα θέματα της έρευνας και τεχνολογίας. Είναι ένα νομοσχέδιο το οποίο μεταφέρει όλο ένα μεγάλο όγκο που πρέπει να υπάρχει στο δημόσιο τομέα στον ιδιωτικό τομέα. Ποιος πρέπει να κατευθύνει την έρευνα και την τεχνολογία και τον τρόπο διάχυσής τους. Ακόμη γίνεται αναφορά στο πώς θα συνδέονται τα πανεπιστήμια, ο δημόσιος τομέας με τον ιδιωτικό τομέα, για να προχωρήσει αυτή η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

Βλέπουμε, λοιπόν, να αποδυναμώνεται εντελώς με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις ο ρόλος του δημόσιου τομέα, ο οποίος θα έπρεπε να είναι στρατηγικός.

Άρα, πράγματι, είμαστε σε ένα διαρκή αγώνα.

Δεν μπορούμε, όμως, να αρνηθούμε αυτή τη χρήση των ανοιχτών δεδομένων. Διότι αν γίνει σωστά, είναι μία χρήση η οποία πράγματι σε μία δημοκρατική κοινωνία είναι πάρα πολύ χρήσιμη, γιατί οι πολίτες θα γνωρίζουν ακόμη και η ίδια τους η κυβέρνηση -αλλά και τα διπλανά τους κράτη με τα οποία συνεργάζονται- τι πράττουν ακριβώς. Θα έχουν μία ελεύθερη πρόσβαση και στα κυβερνητικά δεδομένα και σε πληροφορίες. Και, βέβαια, θα έχουν πρόσβαση και σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, αλλά και επιχειρηματικής κ.ο.κ.

Πηγαίνω τώρα στο Β’ Κεφάλαιο του σχεδίου νόμου. Είναι τα δύο άρθρα 15 και 16, όπου πραγματικά εδώ επιχειρείται μια περαιτέρω ενίσχυση της διαφάνειας όσον αφορά στη διαχείριση του δημόσιου χρήματος με την πρόβλεψη της ανάρτησης στο Πρόγραμμα «Διαύγεια» στοιχείων εκτέλεσης των προϋπολογισμών των δημόσιων φορέων και απολογιστικών στοιχείων και δαπανών.

Είναι μία ρύθμιση σε σωστή κατεύθυνση. Το θέμα είναι –όπως είπε και ο Εισηγητής μας- όλη αυτή η διαδικασία λειτουργίας αυτών των μη κερδοσκοπικών φορέων, που επιχορηγούνται από την Κυβέρνηση, να είναι και πιο αποδοτική, διαυγής, και τα έξοδά τους να είναι πιο εξορθολογισμένα εφόσον επιχορηγούνται σε μεγάλο ποσοστό από το δημόσιο τομέα.

Στο Γ’ Κεφάλαιο έχουμε τα θέματα των ρυθμίσεων για το διαγωνισμό στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. Νομίζω ότι δεν είναι σε σωστή κατεύθυνση και πως είναι δικαιολογημένη η μεγάλη αναστάτωση και οι αντιδράσεις των αρμοδίων και κυρίως αυτών που φοιτούν ή έχουν αποφοιτήσει από τη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Συγκεκριμένα, μας λένε με υπόμνημά τους ότι με τις προτεινόμενες διατάξεις επιχειρείται μία εντελώς αδικαιολόγητη όχι μεταρρύθμιση αλλά υποβάθμιση του διαγωνισμού και ότι αυτή η υποβάθμιση είναι, θα έλεγε κανείς, καθοριστική για τη λειτουργία αυτής της πολύ σημαντικής σχολής.

Πηγαίνω τώρα στο μεγάλο θέμα του Δ’ Κεφαλαίου που έχει διάσπαρτες διατάξεις, το οποίο αφορά κυρίως –όπως σας είπα- θέματα προσωπικού, λειτουργίας Οργανισμών κλπ. της Δημόσιας Διοίκησης.

Το έχουμε πει πάρα πολλές φορές, κύριε Υπουργέ, ότι η διοικητική μεταρρύθμιση πρέπει να στηρίζεται σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με σκοπό την εγκαθίδρυση ενός κράτους ισχυρού, δικαίου, με ευέλικτη Δημόσια Διοίκηση, αποδοτική, αποτελεσματική και επιχειρησιακή και με μεγάλη συμβολή στον αναπτυξιακό προγραμματισμό της χώρας και όχι με αποσπασματικές, εμβαλωματικές και συγκυριακές ρυθμίσεις, όπως είναι πολλές και από αυτές τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου.

Εμείς θέλουμε ο στόχος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου να είναι ο επανακαθορισμός όλης της λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης με κριτήριο την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τον πολίτη και τη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος.

Θεωρούμε πάρα πολύ σημαντικά, βέβαια, τα θέματα της αναδιοργάνωσης της Δημόσιας Διοίκησης κυρίως μέσω την Οργανισμών τους. Και από εκεί και πέρα, βεβαίως, θεωρούμε πάρα πολύ σημαντικό την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της Δημόσιας Διοίκησης και την κρίση τους μέσα από ορθολογικά κριτήρια και όχι με κάποια κριτήρια που δημιουργούν ένα απόθεμα για τις απολύσεις.

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, θεωρούμε ότι εάν έχει προηγηθεί αυτό το σχέδιο και έχουν προηγηθεί όλοι οι Οργανισμοί των υπηρεσιών της Δημόσιας Διοίκησης, από εκεί θα προκύψουν και τα θέματα των μετακινήσεων –και όχι των απολύσεων- εκείνων που είναι απαραίτητες, ούτως ώστε να είναι πιο αποδοτικές, να συμπληρωθούν και τα κενά της Δημόσιας Διοίκησης και να πάνε ορισμένοι δημόσιοι υπάλληλοι –που θα έχουν κριθεί- σε σωστότερες θέσεις από αυτές που υπηρετούν σήμερα.

Θεωρούμε, λοιπόν, ότι οι διατάξεις οι οποίες υπάρχουν εδώ, είναι αποσπασματικές και παράλληλα αφήνουν πολλά κενά και ασάφειες και παραπέμπουν σε πολλές υπουργικές αποφάσεις. Εν ολίγοις, δηλαδή, η ορθή και δίκαιη εφαρμογή των ρυθμίσεων αυτών επαφίεται στην καλή πίστη και εμπιστοσύνη.

Βλέπετε, όμως, κύριε Υπουργέ, σήμερα να διαμορφώνεται ένα κατάλληλο πολιτικό κλίμα γι’ αυτήν την καλή πίστη, έχοντας υπόψη και τη μέχρι τώρα λειτουργία του πελατειακού κράτους σε σχέση με τη Δημόσια Διοίκηση;

Από την άλλη πλευρά, όλες αυτές οι αποσπασματικές ρυθμίσεις που κάνετε για τη διοικητική μεταρρύθμιση, έχουν τη δαμόκλεια σπάθη των απολύσεων.

Επίσης, μια μεγάλη στρατιά ενός εκατομμυρίου τετρακοσίων χιλιάδων ανέργων πράγματι θα έβλεπαν μια θέση στο δημόσιο ως ένα δώρο εξ ουρανού. Και, βέβαια, οι πιέσεις είναι μεγάλες και εκατέρωθεν.

Θα ήθελα, λοιπόν, να πω ότι σε πολλά θέματα, και ιδιαίτερα των Οργανισμών αυτών των διατάξεων, όπως του Οργανισμού του Υπουργείου Τουρισμού -όπως είχαμε πει και στο σχετικό νομοσχέδιο- γίνεται μια συγκεντροποίηση όλων αυτών των διατάξεων, ενός Υπουργείου που κατεξοχήν είναι περιφερειακό Υπουργείο, διότι οι ομορφιές και ο πολιτισμός της χώρας είναι κατανεμημένος σε όλη την περιφέρεια της χώρας.

Επομένως, η κατάργηση του ΕΟΤ, χωρίς να δημιουργηθεί ένα άλλο Όργανο που να έχει μια τέτοια Περιφερειακή δομή δεν αποδίδει πουθενά. Και κάνετε έναν Οργανισμό ο οποίος δεν έχει σχέση –και ο Οργανισμός του Υπουργείου Πολιτισμού- με όλες αυτές τις μεγάλες ανάγκες που έχει η χώρα. Βλέπετε το περίφημο μνημείο της Αμφίπολης και άλλα μνημεία τα οποία ανακαλύπτονται. Ο τουρισμός χρειάζεται να συνδεθεί με τον πολιτισμό, να συνδεθεί με την περιφερειακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση και να υπάρχουν τέτοιοι ευέλικτοι οργανισμοί και δομές της Διοίκησης.

Εξαιτίας, λοιπόν, ιδιαίτερα του τελευταίου κεφαλαίου αυτού του νομοσχεδίου, εμείς καταψηφίζουμε το νομοσχέδιο, ενώ με την Οδηγία είμαστε θετικοί.

Ευχαριστώ.