Home Άρθρα - Συνεντεύξεις "Ενδοοικογενειακή βία" στο Περιοδικό Βουλή και Ευρωβουλή"

"Ενδοοικογενειακή βία" στο Περιοδικό Βουλή και Ευρωβουλή"

E-mail
Η βία στην οικογένεια (domestic violence) είναι μία μορφή του φαινομένου που ορίζεται ως «βία λόγω φύλου». Η βία λόγω φύλου είναι εκδήλωση των ιστορικά ανισότιμων σχέσεων εξουσίας ανάμεσα στα φύλα. Στη σχέση αυτή ο άνδρας ασκεί τη βία, η γυναίκα την υφίσταται. Πρόκειται για κατάφορη παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων του γυναικείου φύλου. Η βία παρεμποδίζει την ανάπτυξη της γυναίκας, την κοινωνική της επιβεβαίωση, τον αυτοπροσδιορισμό της. Δρα, επομένως, εναντίον της ισότητας και γι αυτό θεωρείται ο υπ΄αριθμόν ένας στρατηγικός αντίπαλος της ισότητας. Η βία εκδηλώνεται στο σπίτι, στην εργασία, την κοινωνία. Είναι σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική. Είναι δομικό στοιχείο του συστήματος, που στηρίζεται στις καπιταλιστικές σχέσεις και στην πατριαρχία. Η βία υπήρχε, λοιπόν, στο διάβα των αιώνων, όμως μόλις τις τελευταίες δεκαετίες άρχισε να αναγνωρίζεται ως σύνθετο κοινωνικό πρόβλημα με δραματικά αποτελέσματα στη σωματική και ψυχική ακεραιότητα των γυναικών. Η συνύφανση της βίας με το στενό οικογενειακό περιβάλλον – όπου φυσιολογικά επικρατούν σχέσεις αγάπης, στοργής, αλληλοϋποστήριξης – μοιάζει αντιφατική και παράταιρη και για τούτο αυξάνει την απαξία του φαινομένου. Πρόκειται για πράξεις βίας τις οποίες διενεργεί ο άνδρας – σωφρονιστής εις βάρος της γυναίκας – αλλά και του παιδιού/παιδιών μέσα στο λεγόμενο οικογενειακό άσυλο. Η συχνότητα και οι κλίμακες των επικίνδυνων κρουσμάτων ενδοοικογενειακής βίας, που άλλοτε επιμελώς καλύπτονταν από το πέπλο της «ιδιωτικής ζωής», οδήγησε την κοινωνία και τους θεσμούς της να παρέμβουν. Τώρα, πλέον, όχι μόνο δεν αποθαρρύνεται η πολιτεία να παρέμβει, αλλά ζητείται η υιοθέτηση ειδικής πολιτικής. Η πολιτική αυτή πρέπει να περιλαμβάνει νόμο για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, που θα προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για τους αυτουργούς και αρωγή στα θύματα. Η πολιτική κατά της ενδοοικογενειακής βίας πρέπει να προβλέπει την ίδρυση δικτύου κέντρων για την υποδοχή και φιλοξενία των θυμάτων (και των παιδιών τους), την περίθαλψη και (επαν-)ένταξή τους στην κοινωνία, καθώς και μέτρα πρόληψης και ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, με αξιοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος και των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Θέλουμε να πούμε, ότι η κοινωνία πρέπει να μπολιάζεται με τις αξίες και τις αρχές της ισότητας και της αξιοπρέπειας της ανθρώπινης προσωπικότητας. Πρέπει να καταπολεμάται και στο επίπεδο των ιδεών η «αντικειμενικοποίηση» των γυναικών και η εμπορευματοποίηση των κοινωνικών σχέσεων. Όσο κερδίζει η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, όσο οι σχέσεις των φύλων γίνονται περισσότερο ισόρροπες, τόσο η βία, που προϋποθέτει σχέσεις ιεραρχίας των φύλων, θα συρρικνώνεται. Υπήρχε πάγιο αίτημα του φεμινιστικού κινήματος της χώρας μας τις τελευταίες δεκαετίες να γίνει νόμος που να τιμωρεί τις πράξεις βίας στην οικογένεια. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έφερε πρόσφατα ένα σχέδιο νόμου στη Βουλή, το οποίο, την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, έχει συζητηθεί στην Επιτροπή και αναμένεται να έρθει στην Ολομέλεια. Το νομοσχέδιο δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ, αφού δεν αναφέρεται στη φύση του φαινομένου, δεν περιλαμβάνει κοινωνικά μέτρα, δεν ιδρύει νέους θεσμούς και ενσωματώνει έναν καινοφανή θεσμό «την ποινική διαμεσολάβηση για τα πλημμελήματα» που είναι αμφιβόλου συνταγματικότητας και αμφιβόλου αποτελεσματικότητας, αν δεν συνιστά κιόλας τρόπο μη τιμωρίας των αυτουργών της βίας. Περιμέναμε πολύ, για ένα τόσο μέτριο νομοθέτημα!