Ασημινα Ξηροτυρη - Αικατεριναρη

Ο χαρακτήρας και η εξέλιξη της περιβαλλοντικής κρίσης με αιχμή την κλιματική αλλαγή - Η οικονομική και η κοινωνική κρίση

Συμβολή  Α. ΞΗΡΟΤΥΡΗ  στις προσυνεδριακές θέσεις του ΣΥΝ

 Η  παρούσα οικονομική κρίση αποτέλεσμα των ασκούμενων νεοφιλελεύθερων πολιτικών και της θεοποίησης της αγοράς δημιουργεί  μία άμεση απειλή για τις συνθήκες ζωής και εργασίας, όπως  και τις  κατακτήσεις   των εργαζομένων,  η  περιβαλλοντική όμως  κρίση και ιδιαίτερα η κλιματική αλλαγή, σε μεγάλο βαθμό   αποτέλεσμα και αυτή  των παραπάνω πολιτικών και  προτύπων παραγωγής και   ανάπτυξης, που  υπηρετούν  μόνο τους οικονομικούς δείκτες και αφήνουν  εκτός τους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς,  είναι μία πολύ    μεγαλύτερη και διαρκής απειλή  για  ολόκληρη την ανθρωπότητα,  για την επιβίωση του πλανήτη. 

Ως προς την «ταξικότητα» και της οικολογικής κρίσης αναμφίβολα αυτή  χτυπά δυσανάλογα τα πιο αδύναμα στρώματα του πληθυσμού: οι φτωχοί αντιμετωπίζουν τις χειρότερες συνέπειες της περιβαλλοντικής υποβάθμισης - αν μη τι άλλο υπό την έννοια ότι δεν έχουν εύκολη "διαφυγή"  αλλά και δεν έχουν –ιδιαίτερα σε περίοδο κρίσης- δυνατότητες εξαγοράς υπηρεσιών υγείας και ψυχαγωγίας. Η απαξίωση των δημόσιων «πράσινων» υποδομών (πχ. μέσα μεταφοράς, χώροι πρασίνου και άθλησης) λόγω «λιτότητας» επηρεάζει περισσότερο τους φτωχούς ανθρώπους .  Το κίνημα  για την «κλιματική  δικαιοσύνη», όπως  και το  Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς  στην ίδια κατεύθυνση, επισημαίνουν  ότι <η περιβαλλοντική υποβάθμιση  δεν προκύπτει απλά από την ρυπογόνο πρακτική της βιομηχανίας, αλλά και  από την καπιταλιστική λογική που υπαγορεύει βραχυπρόθεσμα κέρδη και ατέρμονα, άναρχη ανάπτυξη, προβάλλοντας  το σύνθημα τους  στη διάσκεψη της  Κοπεγχάγης «Κλιματική και Κοινωνική Δικαιοσύνη Τώρα».  Χαρακτηριστική είναι η   ετήσια έκθεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος του ΟΗΕ στην οποία επισημαίνεται  ότι  «είναι οι φτωχοί αυτοί που αντιμετωπίζουν τις πιο άμεσες και σοβαρές συνέπειες του ανθρώπινου κόστους αυτών των αλλαγών, αν και οι ίδιοι δεν ευθύνονται για το οικολογικό χρέος που συσσωρεύουμε»  για να ακολουθήσει η  έκκληση  «για αλληλεγγύη σε ένα διχασμένο κόσμο, όπου η άνοδος της θερμοκρασίας και τα συνακόλουθα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν γίνει από τους βασικούς παράγοντες της αύξησης της  φτώχειας και της ανισότητας στον πλανήτη».

Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ   ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ  ΜΕ  ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΩΝ  ΕΙΝΑΙ ΜΟΧΛΟΣ  ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Αποτελεί διαρκές  αίτημα της Αριστεράς η ενίσχυση των αυτοδιοικητικών θεσμών, με τη  μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων   και  σε Περιφερειακό επίπεδο. Σε   μία ισχυρή δηλαδή Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, που  θα προγραμματίζει δημοκρατικά και θα υπηρετεί   μαζί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση  μία ολοκληρωμένη και βιώσιμη αναπτυξιακή διαδικασία. Για  μία  Διοικητική Μεταρρύθμιση που θα συνοδεύεται από ουσιαστική ανακατανομή των δημόσιων πόρων και δαπανών και   θα βρίσκεται σε πλήρη αντιστοιχία προς την αναγκαία ανακατανομή ρόλων, έργων  και αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και Αυτοδιοίκησης.

Τα  όποια θετικά βήματα έγιναν τα τελευταία 30 χρόνια για  την ενίσχυση Αυτοδιοίκησης, ήταν λίγα και οι διαδικασίες αποκέντρωσης ανεπαρκείς,  με αποτέλεσμα  η χώρα να παραμένει ένα συγκεντρωτικό και αναποτελεσματικό κράτος.

Σήμερα εν όψει της διοικητικής μεταρρύθμισης και τα μεγάλα λόγια της Κυβέρνησης, είναι ανάγκη να επισημάνουμε τις  βασικές προϋποθέσεις, ώστε να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος  και να επιτύχει το εγχείρημα, έναντι των βασικών αδυναμιών που έχει το προτεινόμενο σχέδιο:

-  Η καθιέρωση της  απλής αναλογικής. Είναι το μόνο σύστημα που ενθαρρύνει τους πολίτες να συμμετέχουν στις τοπικές αποφάσεις,  ενδυναμώνοντας έτσι και την αποτελεσματικότητα. Δυστυχώς, επαναφέρεται το πλειοψηφικό 50%+1 του δεύτερου γύρου, έναντι του χειρότερου  42% της ΝΔ, και παραμένει   έτσι μια κακή, αντιδημοκρατική κατάσταση, στη λογική  μεταξύ δύο κακών το μη χείρον βέλτιστο!

Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ   ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ  ΜΟΧΛΟΣ  ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΝ   ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΚΑΙ  ΤΗΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΡΩΝ

Συμβολή Α. ΞΗΡΟΤΥΡΗ στη σχετική συζήτηση στο τμήμα «Περιφερειακής Ανάπτυξης, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων» και στις συζητήσεις με τα συναρμόδια τμήματα του ΣΥΝ «Δημόσιας Διοίκησης» και «Αυτοδιοίκησης»          

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Περιφερειακή Πολιτική πρέπει να αποτελεί ένα μέσο-εργαλείο εδαφικής και  κοινωνικής συνοχής και οικονομικής αλληλεγγύης, με στόχο να μειώνει τη διαφορά εισοδήματος και πλούτου μεταξύ των  Περιφερειών και να εξασφαλίζει στους πολίτες τις απαραίτητες υποδομές και τον κοινωνικό εξοπλισμό για την αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής τους.  Γιαυτό είναι  αναγκαία η ενίσχυση των αυτοδιοικητικών θεσμών και η μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων και σε Περιφερειακό επίπεδο. Σε μία ισχυρή δηλαδή Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, που  θα προγραμματίζει δημοκρατικά και θα υπηρετεί   μαζί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση  μία ολοκληρωμένη και βιώσιμη αναπτυξιακή διαδικασία. Δυστυχώς, η Ελλάδα ολοκληρώνει την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα με ένα πλήρως αποτυχημένο μοντέλο ανάπτυξης και διοίκησης.  Εξακολουθεί να παραμένει το πιο συγκεντρωτικό κράτος, και εκτός των συνεχών κρουσμάτων διαφθοράς και διαπλοκής,  οι ανάγκες και τα προβλήματα της καθημερινότητας συσσωρεύονται, ενώ λείπει η στρατηγική για την ανάπτυξη και   οι διαδικασίες   του δημοκρατικού προγραμματισμού για τη διαμόρφωση των  κατευθύνσεων  και των  αναπτυξιακών επιλογών.  Κοινή είναι η διαπίστωση ότι :

- Το έλλειμμα του περιφερειακού προγραμματισμού και υλοποίησης έργων ανάπτυξης διογκώνεται, όπως και της ορθολογικής  διαχείρισης των πόρων, με αποτέλεσμα την πλήρη εξάρτηση  της περιφέρειας από το κέντρο.

- Οι περιφερειακές ανισότητες, παρά τις θυσίες του ελληνικού λαού,  δεν έχουν αρθεί . Στις Περιφέρειες της χώρας  η  παραγωγική τους βάση  έχει σχεδόν διαλυθεί και η ανεργία διευρύνεται.

- Η  εγκατάλειψη της υπαίθρου συνεχίζεται και  τα εισοδήματα των αγροτώμειώνονται δραματικά  .  

 -   Χρόνια και δυστυχώς επιδεινούμενα  είναι προβλήματα και  στο πεδίο του σχεδιασμού των πόλεων και της περιφέρειας – υπαίθρου.

Έτσι   η Ελλάδα  εξακολουθεί να  παραμείνει ως μία Περιφέρεια, αφού η ουσιαστική αποκέντρωση   δεν  υπάρχει και οι αποφάσεις  λαμβάνονται από την Κεντρική Κυβέρνηση-Διοίκηση.      

To «σύστημα» ακύρωσε  κάθε προσπάθεια για  μια δίκαιη και ισχυρή  συμφωνία για το Κλίμα στη  Κοπεγχάγη. Θα το αλλάξουμε  ή θα μας καταστρέψει  ;

Πέμπτη 17/12

Ο αυθόρμητος Ούγκο Τσάβες  σε μία ουσιαστική και άκρως επίκαιρη ομιλία στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης  τόνισε ότι αναδεικνύοντας  την δική του  πολιτική ότι είναι ο καπιταλισμός που πρέπει να αλλάξει. Ενώ τη φράση του ότι αν την επανέλαβαν με παραλλαγές πολλοί , μεταξύ των οποίων και ο Κ. Μπράουν, όχι όμως και το ευφηολόγημά του ότι .    

Οι περισσότεροι βέβαια   δεν ασπάζονται τα παραπάνω, δεν εστιάζουν στο πολιτικό ζήτημα,   συμφωνούν όμως   ότι πρέπει να αλλάξουν πολλά, εμείς οι ίδιοι και  τα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, που εν πολλοίς έχουμε υιοθετήσει. Και καταλαβαίνουμε πολύ καλά ότι αυτά δεν αφορούν τους φτωχούς και τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά  τις πλούσιες χώρες, που είναι  μόλις  το  20%  και ρυπαίνουν κατά το 60%. Γιαυτό και η συμφωνία για να είναι δίκαιη και ισχυρή πρέπει και την μείωση των εκπομπών να περιορίσει και την βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες να εξασφαλίσει .

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ   ΤΟΥ «ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ»  ΓΙΑ ΤΟΝ «ΕΘΝΙΚΟ ΦΟΡΕΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ – ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ  ΑΠΟ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ»  ΚΑΙ ΓΙΑ   ΤΟΝ «ΕΝΙΑΙΟ ΦΟΡΕΑ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ»

Η Α. ΞΗΡΟΤΥΡΗ είναι Πρόεδρος  του ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ του ΤΕΕ, ΟΔΣ, ΓΕΩΤΕΕ …

 Την τελευταία δεκαπενταετία η Ελλάδα βιώνει πολλαπλά κρούσματα καταστροφικών δασικών πυρκαγιών με αποκορύφωμα αυτές  του    καλοκαιριού του 2007, που ήταν  πρωτοφανείς σε έκταση, με δεκάδες θύματα. Αλλά και μέχρι σήμερα,  τα κρούσματα ήταν επίσης  πολλά και οι καταστροφές μεγάλες και για πολλοστή φορά στα δάση της Αττικής.  Επί πλέον  η χώρα,  μία από  τις πιο σεισμογενείς στον κόσμο, πλήττεται με μεγάλη συχνότητα από ισχυρούς, μεγάλης   έκτασης καταστροφικούς σεισμούς, όπως οι πρόσφατοι σεισμοί στην Αχαΐα και την Ηλεία.    Το ζήτημα, κατά συνέπεια που αναδεικνύεται,  είναι αν και κατά πόσον στα επόμενα χρόνια ο κρατικός μηχανισμός, που σήμερα φάνηκε να μη  μπορεί να ανταπεξέλθει αποτελεσματικά, θα  είναι έτοιμος να  αντιμετωπίσει ανάλογες καταστάσεις στο μέλλον. Καταστάσεις  που συνδέονται  με τις φυσικές καταστροφές, όπως οι σεισμοί, οι πυρκαγιές και  οι πλημμύρες, οι οποίες αναμένεται λόγω της κλιματικής αλλαγής να  ενταθούν σημαντικά. Είναι προφανές ότι η θωράκιση της χώρας έναντι  των    φυσικών αυτών   καταστροφών   πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για την πολιτεία. Οι ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν, υπογραμμίζουν με τον πιο  επώδυνο τρόπο την ανάγκη σημαντικών   μεταρρυθμίσεων και υιοθέτησης  αποτελεσματικότερων μεθόδων και τρόπων παρέμβασης,  να καλυφθούν τα   κενά και να αποφευχθούν ανάλογες καταστάσεις στο μέλλον.

Αναγνωρίζοντας ως επιτακτική την ως άνω ανάγκη, μετά από την  πρωτοφανή  για τη χώρα περιβαλλοντική κρίση το καλοκαίρι του 2007, προχωρήσαμε στην ανάληψη πρωτοβουλιών και αμέσως τον Σεπτέμβριο του 2007 συστήσαμε το Παρατηρητήριο Ανασυγκρότησης των πυρόπληκτων περιοχών, το οποίο στελεχώνεται από εκπροσώπους του Τεχνικού και του Επιμελητηρίου, της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων,   του ΕΜΠ  κ.ά. Σκοπός του Παρατηρητηρίου, στην πρώτη αυτή  φάση αυτή ήταν  η παρακολούθηση, η συμβολή και οι παρεμβάσεις για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου ανασυγκρότησης και προστασίας της φύσης των περιοχών που επλήγησαν από τις πυρκαγιές, με έμφαση στο δημόσιο συμφέρον και με απόλυτο  σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον.