Ασημινα Ξηροτυρη - Αικατεριναρη

Ο χαρακτήρας και η  ραγδαία εξέλιξη της περιβαλλοντικής κρίσης με αιχμή την κλιματική αλλαγή – 

Οι τραγωδίες   στη Μόσχα και Πακιστάν

 Η  πρωτοφανής περιβαλλοντική κρίση στη Μόσχα  με  τις χιλιάδες πυρκαγιές και το τοξικό νέφος, που στοιχίζει  ανθρώπινες ζωές και ανυπολόγιστες καταστροφές, οι  πρωτοφανείς επίσης σε  έκταση πλημμύρες στο Πακιστάν, που όμοια  στοίχισαν ανθρώπινες ζωές και βιβλικές  καταστροφές, οι πλημμύρες στις  χώρες της   Ευρώπης, αλλά και η  πρωτοφανής πριν τρία χρόνια περιβαλλοντική κρίση με τις πυρκαγιές του καλοκαιριού  το 2007 στη χώρα μας, που στοίχισε  επίσης δεκάδες  ανθρώπινες  ζωές και αποτέφρωσε χιλιάδες στρέμματα δασικών εκτάσεων, είναι ακραία φυσικά φαινόμενα που κάνουν  επιτακτική τη ανάγκη για τη  θωράκιση κάθε χώρας έναντι  των    φυσικών αυτών   καταστροφών, όπως  και τις δεσμεύσεις  της με διεθνείς συμφωνίες  ενάντια στη κλιματική αλλαγή. Οι πολίτες έχουν πλέον έντονα ευαισθητοποιηθεί μπροστά στα μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης, με αιχμή την κλιματική αλλαγή και ζητούν από τις  Κυβερνήσεις και τους  φορείς της πολιτείας, να δράσουν  πιο γρήγορα και αποτελεσματικά για την προστασία του Περιβάλλοντος.  Οι ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν, οι μη αναστρέψιμες καταστροφές  υπογραμμίζουν κατά τον πλέον επώδυνο τρόπο την ανάγκη σημαντικών   μεταρρυθμίσεων, υιοθέτησης και    εφαρμογής αποτελεσματικότερων μεθόδων και τρόπων παρέμβασης, απεξάρτησης από τις ρυπογόνες πηγές και στροφή στις ανανεώσιμες,   προκειμένου να αποφευχθούν ανάλογες καταστάσεις στο μέλλον,  που  λόγω της κλιματικής αλλαγής  αναμένεται να  ενταθούν ακόμη  περισσότερο .

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι κάθε χρόνο 150.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών, με το 85% να είναι παιδιά. Η  αύξηση της θερμοκρασίας του κλίματος  είναι αδιαμφισβήτητη, σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή  και την επιστημονική κοινότητα. Έχουν επισημάνει ότι μια αύξηση της θερμοκρασίας θα απειλήσει καταλυτικά την ανάπτυξη των οικονομιών, των κοινωνιών και του περιβάλλοντος,  επιφέροντας την τήξη των πάγων, την κατάρρευση πολλών οικοσυστημάτων και δισεκατομμύρια ζημιές από πλημμύρες και ξηρασίες που θα απειλήσουν την παγκόσμια διάθεση τροφίμων (βλέπε σιτάρι Ρωσίας).Γιαυτό και έχουν θέσει  ως αναγκαιότητα έως το 2050 να αποτραπεί η αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς  σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, παρουσιάζοντας με σαφήνεια τι πρέπει να γίνει και τι πρέπει να συμφωνήσουμε.

Η  παρούσα οικονομική κρίση αποτέλεσμα των ασκούμενων νεοφιλελεύθερων πολιτικών και της θεοποίησης της αγοράς δημιουργεί  μία άμεση απειλή για τις συνθήκες ζωής και εργασίας, όπως  και τις  κατακτήσεις   των εργαζομένων,  η  περιβαλλοντική όμως  κρίση και ιδιαίτερα η κλιματική αλλαγή, σε μεγάλο βαθμό   αποτέλεσμα και αυτή  των παραπάνω πολιτικών και  προτύπων παραγωγής και   ανάπτυξης,  είναι μία πολύ    μεγαλύτερη και διαρκής απειλή  για  ολόκληρη την ανθρωπότητα,  για την επιβίωση του πλανήτη.  Τα κινήματα   για την «κλιματική  δικαιοσύνη» συνοψίζουν τις θέσεις τους  στο  σύνθημα «Κλιματική και Κοινωνική Δικαιοσύνη Τώρα!». Οι περισσότεροι βέβαια  πολίτες  δεν εστιάζουν στο πολιτικό ζήτημα,   συμφωνούν όμως   ότι πρέπει να αλλάξουν πολλά, εμείς οι ίδιοι και  τα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, που εν πολλοίς έχουμε υιοθετήσει.

Ο χαρακτήρας και η εξέλιξη της περιβαλλοντικής κρίσης με αιχμή την κλιματική αλλαγή - Η οικονομική και η κοινωνική κρίση

Συμβολή  Α. ΞΗΡΟΤΥΡΗ  στις προσυνεδριακές θέσεις του ΣΥΝ

 Η  παρούσα οικονομική κρίση αποτέλεσμα των ασκούμενων νεοφιλελεύθερων πολιτικών και της θεοποίησης της αγοράς δημιουργεί  μία άμεση απειλή για τις συνθήκες ζωής και εργασίας, όπως  και τις  κατακτήσεις   των εργαζομένων,  η  περιβαλλοντική όμως  κρίση και ιδιαίτερα η κλιματική αλλαγή, σε μεγάλο βαθμό   αποτέλεσμα και αυτή  των παραπάνω πολιτικών και  προτύπων παραγωγής και   ανάπτυξης, που  υπηρετούν  μόνο τους οικονομικούς δείκτες και αφήνουν  εκτός τους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς,  είναι μία πολύ    μεγαλύτερη και διαρκής απειλή  για  ολόκληρη την ανθρωπότητα,  για την επιβίωση του πλανήτη. 

Ως προς την «ταξικότητα» και της οικολογικής κρίσης αναμφίβολα αυτή  χτυπά δυσανάλογα τα πιο αδύναμα στρώματα του πληθυσμού: οι φτωχοί αντιμετωπίζουν τις χειρότερες συνέπειες της περιβαλλοντικής υποβάθμισης - αν μη τι άλλο υπό την έννοια ότι δεν έχουν εύκολη "διαφυγή"  αλλά και δεν έχουν –ιδιαίτερα σε περίοδο κρίσης- δυνατότητες εξαγοράς υπηρεσιών υγείας και ψυχαγωγίας. Η απαξίωση των δημόσιων «πράσινων» υποδομών (πχ. μέσα μεταφοράς, χώροι πρασίνου και άθλησης) λόγω «λιτότητας» επηρεάζει περισσότερο τους φτωχούς ανθρώπους .  Το κίνημα  για την «κλιματική  δικαιοσύνη», όπως  και το  Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς  στην ίδια κατεύθυνση, επισημαίνουν  ότι <η περιβαλλοντική υποβάθμιση  δεν προκύπτει απλά από την ρυπογόνο πρακτική της βιομηχανίας, αλλά και  από την καπιταλιστική λογική που υπαγορεύει βραχυπρόθεσμα κέρδη και ατέρμονα, άναρχη ανάπτυξη, προβάλλοντας  το σύνθημα τους  στη διάσκεψη της  Κοπεγχάγης «Κλιματική και Κοινωνική Δικαιοσύνη Τώρα».  Χαρακτηριστική είναι η   ετήσια έκθεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος του ΟΗΕ στην οποία επισημαίνεται  ότι  «είναι οι φτωχοί αυτοί που αντιμετωπίζουν τις πιο άμεσες και σοβαρές συνέπειες του ανθρώπινου κόστους αυτών των αλλαγών, αν και οι ίδιοι δεν ευθύνονται για το οικολογικό χρέος που συσσωρεύουμε»  για να ακολουθήσει η  έκκληση  «για αλληλεγγύη σε ένα διχασμένο κόσμο, όπου η άνοδος της θερμοκρασίας και τα συνακόλουθα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν γίνει από τους βασικούς παράγοντες της αύξησης της  φτώχειας και της ανισότητας στον πλανήτη».

To «σύστημα» ακύρωσε  κάθε προσπάθεια για  μια δίκαιη και ισχυρή  συμφωνία για το Κλίμα στη  Κοπεγχάγη. Θα το αλλάξουμε  ή θα μας καταστρέψει  ;

Πέμπτη 17/12

Ο αυθόρμητος Ούγκο Τσάβες  σε μία ουσιαστική και άκρως επίκαιρη ομιλία στη Διάσκεψη της Κοπεγχάγης  τόνισε ότι αναδεικνύοντας  την δική του  πολιτική ότι είναι ο καπιταλισμός που πρέπει να αλλάξει. Ενώ τη φράση του ότι αν την επανέλαβαν με παραλλαγές πολλοί , μεταξύ των οποίων και ο Κ. Μπράουν, όχι όμως και το ευφηολόγημά του ότι .    

Οι περισσότεροι βέβαια   δεν ασπάζονται τα παραπάνω, δεν εστιάζουν στο πολιτικό ζήτημα,   συμφωνούν όμως   ότι πρέπει να αλλάξουν πολλά, εμείς οι ίδιοι και  τα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης, που εν πολλοίς έχουμε υιοθετήσει. Και καταλαβαίνουμε πολύ καλά ότι αυτά δεν αφορούν τους φτωχούς και τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά  τις πλούσιες χώρες, που είναι  μόλις  το  20%  και ρυπαίνουν κατά το 60%. Γιαυτό και η συμφωνία για να είναι δίκαιη και ισχυρή πρέπει και την μείωση των εκπομπών να περιορίσει και την βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες να εξασφαλίσει .

 Κοπεγχάγη  και το κλίμα για το ΚΛΙΜΑ, με ευθύνη των πλούσιων χωρών,  δεν φαίνεται να βελτιώνεται!

Την καλή αρχή της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Περιβάλλον το 1992 στο Ρίο, ακολούθησαν πολλές Διασκέψεις, ίδρυση επιτροπών, όπως η Διακυβερνητική Επιτροπή  για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), πρωτόκολλα και συμφωνίες, όπως  του Κυότο και κυρίως αναπτύχθηκε ένα ενεργό κίνημα εκατομμυρίων πολιτών, που   ζητά   από τις  Κυβερνήσεις να δράσουν  πιο γρήγορα και αποτελεσματικά για την προστασία του Περιβάλλοντος, με αιχμή την κλιματική αλλαγή.

Το κίνημα αυτό των πολιτών απέτρεψε, στο παρά πέντε, την αποτυχία της  διάσκεψης του ΟΗΕ  στο Μπαλί για το Κλίμα   και ανάγκασε τους ηγέτες  191 χωρών, μεταξύ των οποίων και τις ΗΠΑ, να συμφωνήσουν σε ένα  με σκοπό τη διαμόρφωση στη Κοπεγχάγη το 2009 μίας  νέας νομικής συμφωνίας για το Κλίμα,  σε αντικατάσταση αυτής του Κυότο.

Με αδιαμφισβήτητη την αύξηση της θερμοκρασίας του κλιματικού συστήματος,  η Παγκόσμια επιστημονική κοινότητα και  η  Διακυβερνητική Επιτροπή  (IPCC) έχουν δώσει   όλα τα στοιχεία για το τι πρέπει  να  κάνουμε,   ώστε να αποτραπεί η αύξηση της θερμοκρασίας του Κλίματος κατά 2^ο C έως το 2050