Home Διαρκής Επιτροπή Ομιλία στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων για το νομοσχέδιο «ʼδεια δόμησης και άλλες διατάξεις θεμάτων αρμοδιότητας ΥΠΕΧΩΔΕ»

Ομιλία στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων για το νομοσχέδιο «ʼδεια δόμησης και άλλες διατάξεις θεμάτων αρμοδιότητας ΥΠΕΧΩΔΕ»

E-mail Εκτύπωση PDF
Η προτεραιότητα της χωροταξίας και του σχεδιασμού του χώρου καταργούνται . Το σύνολο του ελληνικού χώρου ξαναγίνεται «ΟΙΚΟΠΕΔΟ ΓΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ». Όλες οι αυθαίρετες κατασκευές ηλεκτροδοτούνται για μια .......ανανεούμενη τριετία, αυξάνεται εμμέσως ο σημερινός Σ.Δ., δημιουργούνται προϋποθέσεις για νέες εντάξεις στο σχέδιο με μόνο κριτήριο την ύπαρξη αυθαιρέτων. Από την άλλη πλευρά δεν λαμβάνεται κανένα μέτρο για την επιτάχυνση της διαδικασίας θεσμοθέτησης των πολεοδομικών μελετών, των ήδη ευρισκομένων έως και δέκα χρόνια τώρα στα συρτάρια του ΥΠΕΧΩΔΕ, ώστε να δύναται να απορροφηθεί η ζήτηση οικοπέδων σε οργανωμένους υποδοχείς. Η καθυστέρηση χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την επί της ουσίας νομιμοποίηση των αυθαιρέτων, αποκρύπτοντας επιμελώς τις αιτίες της, που οφείλονται σε ασυμφωνίες μεταξύ των συναρμοδίων υπουργείων, (Γεωργίας – Πολιτισμού) ή σε διαφωνίες της ίδιας της ηγεσίας του υπουργείου με ρυθμίσεις, που δημιουργούν προβλήματα στις πελατειακές της σχέσεις. Αντί αυτού με το σημερινό σχέδιο νόμου λαμβάνονται μέτρα ακριβώς τα δοκιμασμένα με καταστροφικές συνέπειες (την περίοδο της δικτατορίας) προκειμένου να επισπευσθεί η διαδικασία έκδοσης των οικοδομικών αδειών όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σε προθεσμία 10 ημερών. Με τα μέτρα μεταβιβάζονται οι αρμοδιότητες ελέγχου της τήρησης της νομιμότητας των μελετών και των κατασκευών από τα δημόσια πολεοδομικά γραφεία στους ιδιώτες μηχανικούς, καταργώντας έτσι το λόγο ύπαρξης του κράτους που συνίσταται στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος του αγαθού της βιώσιμης και ασφαλούς κατοικίας της βελτίωσης της ποιότητας και της προστασίας του περιβάλλοντος. Τι άλλο μπορεί να σημαίνουν αυτά από τον συνεχιζόμενο εξευτελισμό της δημόσιας διοίκησης και την πρακτική της διαφθοράς των συνειδήσεων. Πρόκειται για νομοσχέδιο ψηφοθηρικής και εισπρακτικής σκοπιμότητας το οποίο όχι μόνο δεν επιλύει σε βάθος μείζονος σημασίας κοινωνικά ζητήματα –όπως αυτά που δημιουργούν τα χιλιάδες αυθαίρετα – αλλά δημιουργεί τις προϋποθέσεις για συνέχιση στο διηνεκές του καθεστώτος της αυθαίρετης δόμησης και της εκμετάλλευσης των αυθαίρετων οικιστών. Το σχέδιο νόμου συντάχθηκε χωρίς να προηγηθεί οποιοσδήποτε διάλογος του υπουργείου με τους αρμόδιους φορείς, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη λογική, αλλά και τις θέσεις που έχουν διατυπωθεί από τους συλλογικούς φορείς των μηχανικών, όπως, επίσης, από τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και το Ινστιτούτο Οικονομίας Κατασκευών (ΙΟΚ), φορείς που ανήκουν στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Πρόκειται για σχέδιο νόμου που παραγνωρίζει κάθε έννοια ασφάλειας των οικοδομών, αδιαφορεί πλήρως για τις περιβαλλοντικές συνθήκες και την ποιότητα ζωής των πολιτών, ανατρέπει συλλήβδην και συνοπτικά νόμους, διατάγματα και αποφάσεις που έως πριν μερικούς μήνες προώθησε το ίδιο υπουργείο. Για τα αυθαίρετα: Ο νόμιμος οικιστής αισθάνεται να καταπατείται το περί δικαίου αίσθημα. Ο αυθαίρετος οικιστής πέραν των προσωπικών επιλογών και ευθυνών, γίνεται, για μία ακόμη φορά στόχος εκμετάλλευσης και εμπορίας προσδοκιών από το κράτος. Καλείται να καταβάλλει αμέσως στο δημόσιο ταμείο σημαντικά ποσά (έστω και αν μειώνονται τα πρόστιμα) για να αποκτήσει «νόμιμη» κατοικία, πλην όμως κατοικία που δεν του εγγυάται καμία ασφάλεια (αφού έχει κτιστεί χωρίς μελέτες και χωρίς κανέναν έλεγχο, συχνά σε περιοχές ακατάλληλες για οικοδόμηση), κατοικία που θα συνεχίσει να υφίσταται σε ένα άναρχο και απαράδεκτο κατά κανόνα περιβάλλον (αφού νομιμοποίηση δεν γίνεται με ένταξη σε σχέδιο πόλης και πρόβλεψη στοιχειωδών χωροταξικών, πολεοδομικών και περιβαλλοντικών όρων και προϋποθέσεων), κατοικία που δεν θα του παρέχει ακόμη τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις για μια καλύτερη ποιότητα ζωής (αφού δεν γίνεται καν αναφορά σε έργα βασικής υποδομής). Καλείται να καταβάλει στους Οργανισμούς Κοινής Ωφέλειας το αντίτιμο της σύνδεσης με τα δίκτυά τους (δαπάνη διόλου ευκαταφρόνητη) προκειμένου να αποκτήσεις δικαίωμα χρήσης στοιχειωδών αγαθών, όπως είναι το ηλεκτρικό ρεύμα , το νερό και το τηλέφωνο, πράγμα που αποτελεί ουσιαστικά «νομιμοποίηση» υπό διαρκή ομηρία. Σειρά διατάξεων του σχεδίου νόμου το επιβεβαιώνουν. Κατά την άποψη του ΤΕΕ επίσημου Τεχνικού Συμβούλου του Κράτους η «νομιμοποίηση» των αυθαιρέτων κατ΄αυτό τον τρόπο: - Κινείται στα όρια της αντισυνταγματικότητας. - Συνιστά κακουργηματική πράξη με ενδεχόμενο δόλο, καθώς γίνεται χωρίς κανένα στατικό έλεγχο της οικοδομής (σε ενδεχόμενο νέο σεισμό, τα αυθαίρετα ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να μεταβληθούν σε παγίδες θανάτου. Εάν ζητηθεί με δήλωση ή απλή τεχνική έκθεση μηχανικού να βεβαιώνεται η στατική επάρκεια κτίσματος θα αναζητηθούν ευθύνες ηθικής αυτουργίας σε παραβιάσεις των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της επιστήμης. Παράδειγμα υστέρησης στον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό. Όταν και εάν ολοκληρωθούν και εγκριθούν, μετά από μια ολόκληρη εικοσιπενταετία, οι διαδικασίες θεσμοθέτησης του Γενικού και των Περιφερειακών Χωροταξικών Σχεδίων η εφαρμογή των κατά γενική ομολογία απολύτως αναγκαίων επιλεγμένων στρατηγικών παρεμβάσεων και προτεραιοτήτων θα καταστεί ουσιαστικά ανενεργή. Τα μεγάλα προβλήματα των πόλεων και οικισμών της χώρας δεν προέρχονται από την έλλειψη πολεοδομημένης γης αλλά από την έλλειψη μελετών και έργων ανάπλασης, αναβάθμισης και υποδομών. Δεν λειτουργεί ο θεσμός της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, ώστε η επιβάρυνσης του περιβάλλοντος από τη δεδομένη πλέον αύξηση της δόμησης να αντισταθμιστεί από την απελευθέρωσης κοινόχρηστων χώρων. Για πρώτη φορά νομιμοποιούνται εκ των προτέρων αυθαίρετα που θα δομηθούν στο μέλλον (πέραν της πρόσκλησης «αυθαιρετήστε και θα νομιμοποιηθείτε» που ισχύει για το επόμενο εξάμηνο. Για πρώτη φορά το κράτος επίσημα αρνείται το ρόλο του για να υπερασπίσει το δημόσιο συμφέρον, να διασφαλίσει το φυσικό περιβάλλον και καλύτερες οικιστικές συνθήκες να οργανώσει τις υπηρεσίες του. Το κράτος νομιμοποιεί το ρόλο του ως επιμηθέας με μια σειρά κατασταλτικών μέτρων, προστίμων και ποινών προς κάθε κατεύθυνση που όμως παρά την περί του αντιθέτου προπαγανδιστική προβολή – είναι ελαφρύτερες των ισχυόντων. Για την επίλυση του μεγάλου προβλήματος των αυθαιρέτων έχουν κατατεθεί από τους αρμόδιους φορείς κυρίως ΤΕΕ προ πολλού ολοκληρωμένες προτάσεις όπως: Ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την αντιμετώπιση του θέματος των αυθαιρέτων, τα οποία καλύπτουν υπαρκτές ανάγκες πρώτης κατοικίας για τη στέγαση των πολιτών και ιδίως των χαμηλότερων εισοδηματικών τάξεων, αλλά και τις αναπόφευκτες στις ημέρες μας ανάγκης δεύτερης παραθεριστικής κατοικίας. Το θέμα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε «ανύποπτο» πολιτικά ή σε σχέση με τις θεομηνίες, χρόνο, με τη συμμετοχή των κομμάτων, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιστημονικών και κοινωνικών φορέων. Η συστηματική και επί δεκαετίες ολιγωρία στη μελέτη και υλοποίηση σχεδίων πόλης στις περιοχές με αυξημένη ζήτηση, στην άσκηση μιας συνολικής, με κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, πολιτικής γης και η δημιουργία των υποδομών που διασφαλίζουν τις απαραίτητες περιβαλλοντικές συνθήκες και θα εξασφαλίσουν της την ποιότητα ζωής σε όλους τους πολίτες (ευθύνες που βαραίνουν αποκλειστικά την Πολιτείας) επ΄ουδενί μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για συλλήβδην νομιμοποίηση των αυθαιρέτων. Η επέκταση των σχεδίων πόλης είναι δυνατόν να γίνει σύννομα και ταχύτατα εάν η Πολιτεία διαθέσει το απαραίτητο επιστημονικό στελεχιακό δυναμικό και τους ανάλογους πόρους, έτσι ώστε να καλύψει τις διαμορφωμένες εν πολλοίς οικιστικές περιοχές και να εξασφαλίσει επαρκές απόθεμα μελλοντικής ζήτησης. ΑΔΕΙΕΣ ΔΟΜΗΣΗΣ (ΚΕΦ. Α.) Το σχέδιο νόμου σε ό,τι αφορά το μέρος που αναφέρεται στις «άδειες δόμησης», χαρακτηρίζεται από ανευθυνότητα, αντιεπιστημονικής αντίληψη, προχειρότητα και αντιφατικότητα. Ισοδυναμεί με μια «νάρκη» στα θεμέλια της οικοδομής. Η ανατροπή τους συστήματος έκδοσης των οικοδομικών αδειών, δεν υποδηλώνει μόνο την επιθυμία της Πολιτείας να απαλλαγεί από κάθε ευθύνη απέναντι στο κοινωνική σύνολο, αλλά υποδαυλίζει ένα νέο – και μεγαλύτερο – κύμα αυθαιρέτων και αυθαιρεσιών, επεκτείνοντας ταυτόχρονα τις συνθήκες αδιαφάνειας σε έναν τομέα όπως αυτός της οικοδομής, ο οπο΄θος είναι εξόχως κοινωνικός και έντονα οικονομικός. Για το χρόνο έκδοσης των αδειών δόμησης. Αξιοποιούνται σε εντονότατο προπαγανδιστικό βαθμό εκφυλιστικά φαινόμενα στη λειτουργία των πολεοδομικών γραφείων, για τα οποία είναι υπεύθυνη η πολιτεία. Ο χρόνος έκδοσης των αδειών δόμησης θα μειωθεί αισθητά εάν: - Αναδιοργανωθεί η λειτουργία των πολεοδομικών γραφείων, μηχανογραφηθούν, θεσμοθετηθούν προδιαγραφές για τους χώρους στέγασης τους, που τώρα είναι απαράδεκτες, προβλεφθεί ηλεκτρονική αρχειοθέτηση, αναθεωρηθεί η γεωγραφική κατανομή τους στελεχωθούν. - Κωδικοποιηθεί και οργανωθεί η Πολεοδομική Νομοθεσία, Νομολογία, Αποφάσεις και εγκύκλιοι, δημιουργηθεί σύστημα άμεσης ενημέρωση Αναγκαίος ο έλεγχος μελετών Η κατάργηση του έλεγχου των μελετών και η υποκατάσταση από ένα σύστημα δειγματοληπτικού, εκ των υστέρων, ελέγχου ολοκληρωμένων έργων, δεν κατοχυρώνει κανέναν σε περίπτωση λάθους του μελετητή ή των ελεγκτών, αλλά αντιθέτως εγκυμονεί κινδύνους να βρεθούν ιδιοκτήτες ή ένοικοι ακινήτων, ουσιαστικά, χωρίς ακίνητο ή και με κατεδαφιστέοακίνητο. Είναι ένα σύστημα που όταν εφαρμόστηκε στο παρελθόν απέτυχες με τραγικά αποτελέσματα. Ο διαρκής εκσυγχρονισμός των μελετών, που είναι αυτονόητος για την ποιοτική αναβάθμιση των κατασκευών επιβάλλει τον συνολικό (και όχι δειγματοληπτικό) έλεγχο. Τα σφάλματα στις μελέτες,όσα μέτρα και να ληφθούν είναι πάντα πιθανά. Ο έλεγχος είναι επιβεβλημένος γιατί δεν επιτρέπεται να υπάρχει αστοχία ούτε στο 0,2%. Και επί πλέον ο έλεγχος συμβάλλει καθοριστικά στην ακριβή και χωρίς ασάφειες εφαρμογή της μελέτης από όλο το τεχνικό προσωπικό, στον έλεγχο της κατασκευής και μετά στην αποπεράτωσή της. Ειδικότερα αυτή η διάταξη, της κατάργησης στην πράξη του ελέγχου των μελετών, εντάσσεται σε μια λογική ολιγοπώλησης και των ιδιωτικών έργων. Στην ουσία θα υπάρξει εξοβελισμός των χιλιάδων μηχανικών που δραστηριοποιούνται σε αυτό το αντικείμενο με το ταλέντο τους, τις γνώσεις και την εμπειρία τους. Πλήρης υποβάθμιση των μελετών. Με τις διατάξεις του νομοσχεδίου διακυβεύεται και η ουσία των ίδιων των μελετών. Μπορούν να διαμορφώνονται κατά το δοκούν και ανά πάσα στιγμή μέχρι το τέλος της κατασκευής εφόσον και αυτό στα πλαίσια ανοχών που θα ανακοινωθούν, τηρείται το περιτύπωμα της κατασκευής. Αποκλείεται έτσι κάθε έλεγχος και ο μηχανικός ελέγχων και ελεγχόμενος της δουλειάς του θα βρίσκεται συνεχώς ενώπιον της επιστημονικής δεοντολογίας και των αδυσώπητων νόμων της αγοράς. Ταυτόχρονα το σχέδιο νόμου οδηγεί βάσιμα σε εντυπωσιακή αύξηση του κόστους απόκτησης της κατοικίας, καθώς – κατά τρόπο μη προσδιορισμένο και ουσιαστικά ανεξέλεγκτο – παραπέμπει στις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες τα μείζονος σημασίας ζητήματα της ασφάλειας, της ποιότητας των υλικών και της κατασκευής, αλλά και της μελλοντικής λειτουργίας της οικοδομής. Αντί όλων αυτών απαιτείται ένα ενιαίο σύστημα που θα προβλέπει κανόνες – ρόλους – ευθύνες, ποινές είναι δυνατόν και πρέπει όλοι οι παράγοντες της κατασκευής (μελετητές, κατασκευαστές, επιβλέποντες, ελέγχοντες, παραγωγοί υλικών, υπεργολάβοι, τεχνίτες κ.λπ. να αναλάβουν τις ευθύνες που τους ανήκουν και να διασφαλιστεί το κοινωνικό συμφέρον. Το νομοσχέδιο πρέπει να αποσυρθεί στο σύνολό του διότι: 1. Είναι απαράδεκτο η διοίκηση να καταργεί την υποχρέωσή της για προστασία του δομημένου περιβάλλοντος και την αντίστοιχη ευθύνη της εναποθέτοντας τις στην ουσία στους «νόμους της αγοράς» μέσω ιδιωτικών τεχνικών εταιρειών και γραφείων. 2. Είναι απαράδεκτο η κυβέρνηση να επικαλείται για τη ρύθμιση αυτή τις γνωστές ανεπάρκειες, καθυστερήσεις κ.λπ,. των πολεοδομικών γραφείων, όταν η ίδια με τη συνεχή πολιτική αποδιοργάνωσης, απαξίωσης και κομματικοποίησης σε όλους τους τομείς, είναι η μόνη και αποκλειστική υπεύθυνη για τις ανεπάρκειες αυτές. 3. Είναι απαράδεκτο να μετατρέπεται η διοίκηση από παραγωγικός μηχανισμός, συμμέτοχος και αρωγός στην παραγωγή δομημένου περιβάλλοντος, μόνο ελεγκτής και τιμωρός για εκ των υστέρων διαπιστούμενα λάθη – εσκεμμένα ή όχι. 4. Είναι απαράδεκτο να μετατρέπεται η άσκηση ενός επαγγέλματος σε πλήρη ομηρία εφ΄όρου ζωής , για πιθανά ακούσια λάθη για πιθανή όχι σύμφωνη τη γνώμη μεν του ελεγκτή ερμηνεία διατάξεων, για πιθανές εκ των υστέρων «αυθαιρεσίες» των χρηστών του έργου κ.λπ. 5. Τέλος μόνο αρνητικές ή και τραγικές θα είναι οι επιπτώσεις στο σύστημα έκδοσης των αδειών και παραγωγής των έργων. Συγκεκριμένα: Α. Η εκ των υστέρων διαπίστωση παραβάσεων σε κατασκευασμένα κτίρια δεν βοηθά την αντιμετώπιση των λαθών, πριν δημιουργηθούν τετελεσμένα ούτε η εκ των υστέρων επιβολή ποινών στους υπεύθυνους υποκαθιστά το ρόλο της πρόληψης και της αποσόβησης των λαθών. Β. Η διαδικασία των δειγματοληπτικών ελέγχων, θα εντείνει τα φαινόμενα πιέσεων και διαφθοράς. Διότι προφανώς τα «ισχυρά» (διαβ. διαπλεκόμενα) τεχνικά γραφεία και οι αετονύχηδες που προβαίνουν σε παραβάσεις από συμφέρον, θα επιδιώκουν και θα επιτυγχάνουν, λόγω ελληνικής πραγματικότητας, την εξαίρεσή τους από τους δειγματοληπτικούς ελέγχους, με το αζημίωτο και για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Γ. Είναι προφανές ότι αυτή η διαδικασία θα εντείνει τη κακή ποιότητα και τη χειροτέρευση του δομημένου περιβάλλοντος. Δ. Επίσης, θα εντείνει την ανάπτυξη ισχυρών γραφείων ενταγμένων σε «διασυνδεδεμένες» μεγάλες εταιρείες και θα αποθαρρύνει, την πλειοψηφία των συνεχών τίμιων και πιθανά ταλαντούχων μηχανικών, από την παραγωγική τους αξιοποίηση.