Τοποθέτηση στην αρμόδια Επιτροπή επί του νομοσχεδίου για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων του Υπουργικού Συμβουλίου

Τρίτη, 01 Οκτώβριος 2002 02:00 Διαρκής Επιτροπή
Εκτύπωση
Θα μπορούσαμε για ορισμένες μόνο περιπτώσεις μεταφοράς αρμοδιοτήτων του Υπ. Συμβουλίου σε άλλα κυβερνητικά όργανα που προτείνονται σ΄αυτό το νομοσχέδιο να γίνουν αποδεκτές, με τη λογική ότι η ευθύνη είναι συνολική, ενιαία, είτε οι αρμοδιότητες ασκούνται μέσω του Υπ. Συμβουλίου, είτε μέσω των ίδιων των Υπουργών. Αυτό όμως προϋποθέτει μια εισηγητική έκθεση και αιτιολόγηση επί της αρχής με πολιτικό και θεσμικό χαρακτήρα. Με κριτήρια, πολιτικές κατευθύνσεις και σύνδεσή του μέχρι σήμερα με αυτό που επιδιώκεται δια του Σ/Ν, ώστε να τεκμηριώνεται η ανάγκη των ρυθμίσεων και να διασφαλίζονται κατά τον δημοκρατικότερο, με διαφάνεια και αντικειμενικότητα, οι λειτουργίες αυτές και οι αντίστοιχες αποφάσεις, στο μέλλον. Αντίθετα στην εισηγητική έκθεση δεν αναφέρεται κανένα ουσιαστικό στοιχείο, πλην της επιβάρυνσης του κύριου έργου του Υπ. Συμβουλίου. Κανένα κριτήριο ή κατεύθυνση για τις επιλογές που γίνονται για τις μεταφερόμενες αρμοδιότητες. Δεν δίδεται για καμία από τις περιπτώσεις ένα σύντομο ιστορικό που να τεκμηριώνει την ανάγκη των αλλαγών. Δεν μας γίνεται γνωστό το τι υπήρχε και πώς λειτούργησε στο παρελθόν και τι προσδοκούμε τώρα. Εξ’ άλλου είναι γνωστό ότι πολλά και σημαντικά στοιχεία της λειτουργίας του Υπ. Συμβουλίου που τεκμηριώνουν τις αποφάσεις του δεν γίνονται γνωστά, και για μερικές απ΄ αυτές τεκμαίρεται ότι αποτέλεσαν μια πελατειακή διαδικασία χωρίς κανένα ευρύτερο κοινωνικό αντίκρισμα. Έχει όμως το Υπουργικό Συμβούλιο τη συλλογική ευθύνη για τις αποφάσεις του και παραπέμπει ευθέως στην ευθύνη της κυβέρνησης, με κυρίαρχη βέβαια την παρουσία και τη βούληση του Πρωθυπουργού. Η μεταφορά τελικά αρμοδιοτήτων του Υπουργικού Συμβουλίου σε άλλα κυβερνητικά όργανα με βάση το νομοσχέδιο δεν είναι τίποτα άλλο παρά παραπομπή σε Υπουργικές Αποφάσεις ενός ή δύο Υπουργών. Για την έκδοση των Αποφάσεων αυτών δεν ορίζεται ή δεν αποσαφηνίζεται η συμμετοχή και ο ρόλος στη λήψης απόφασης των καθ’ ύλην αρμοδίων οργάνων της Διοίκησης. Γίνεται έτσι η διαδικασία ακόμη πιο ευάλωτη στη διαχείρισή της από τις επιρροές των κομματικών και πελατειακών σχέσεων. Για πολλές από τις περιπτώσεις που προτείνονται σήμερα προς μεταφορά και τελικά τη διαδικασία Υπουργικών Αποφάσεων, εμείς θεωρούμε ότι η άσκηση των αρμοδιοτήτων γι’ αυτές από το Υπουργικό Συμβούλιο είχε περισσότερα στοιχεία και εγγυήσεις διαφάνειας και προστάτευε τους Υπουργούς (με την ανάθεση της ευθύνης συλλογικά) από πιέσεις οικονομικών κυρίως συμφερόντων, αλλά και καθαρά πελατειακού χαρακτήρα. Έτσι όμως όπως εκχωρούνται οι αρμοδιότητες και έτσι όπως τα τελευταία χρόνια ρυθμίζεται ή για μας απορυθμίζεται η διαδικασία έκδοσης των Υπουργικών Αποφάσεων, για τις οποίες πολλά πλέον θεσμοθετημένα στο παρελθόν όργανα της Διοίκησης δεν εκφράζουν γνώμη και για τα πολύ βασικότερα έχει απαλειφθεί ο όρος «σύμφωνη» γνώμη, διαφαίνεται ότι η αξιοπιστία και το κύρος, αυτών των αποφάσεων δεν προστατεύεται ή διασφαλίζεται. Διότι μια τέτοια διαδικασία ουσιαστικά κατανέμει εξουσία και επαναπροσδιορίζει τις κατηγορίες των συμφερόντων υπό ρύθμιση ανάλογα με την χρονική, πολιτική, διοικητική και οργανωτική κατάσταση του Πολιτικού Συστήματος και της διοίκησης. Ειδικότερα στο παρόν σ/ν έχουμε 4 κατηγορίες αρμοδιοτήτων: Πρώτον (1). Αυτές που έλκονται από το ιστορικό παρελθόν (περιπτώσεις 1 έως 21) Δεύτερον (2). Αυτές που έπαψαν να έχουν τη σημασία που τους αποδόθηκε κατά την ψήφισή τους. Τρίτον (3). Αυτές που λόγω μεταβολών (διάφορα ταμεία π.χ. Υπ. Εθνικής ʼμυνας) αιτιολογείται ότι απαιτούν ευελιξία και άμεση διευθέτηση έναντι της χρονοβόρας διαδικασίας του Υπ. Συμβουλίου. Τέταρτον (4). Αυτές που αφορούν μείζονος σημασίας θέματα όπως π.χ. – η διαφάνεια στις κρατικές προμήθειες και η σύσταση των διακομματικών επιτροπών για μεγάλες όμως προμήθειες ή θέματα τεχνολογικού ενδιαφέροντος όπως: · ο καθορισμός των επιτρεπόμενων ορίων για καθαρότητα αέρα και νερού καθώς και οι διαδικασίες και οι αρχές ελέγχου · η διανομή «σε τρίτους» της τέως βασιλικής περιουσίας · η χορήγηση έγκρισης για εξαγωγή πολεμικού υλικού σε άλλες χώρες κ.λ.π. 2. Για την 4η κυρίως κατηγορία μεταφοράς αρμοδιοτήτων εμείς εκφράζουμε σοβαρές ενστάσεις. - η μεταφορά των αρμοδιοτήτων δεν συνοδεύεται με πράξη αναβάθμισης και ενίσχυσης της διαφάνειας και των ελέγχων που μέχρι σήμερα η υπαγωγή στο Υπ. Συμβούλιο διασφάλιζε. - Οι εξαγωγές όπλων και στρατιωτικών υπηρεσιών δεν είναι υπόθεση του αρμόδιου Υπουργού, πρέπει να παραμείνει στρατηγική υπόθεση του Κράτους και να ελέγχεται από το Υπουργικό Συμβούλιο ώστε να υπάρχει πλήρης ευθύνη και γνώση όλων των Υπουργών. Σε αντίθετη περίπτωση επειδή αυτή η αρμοδιότητα ανήκει στην Εθνική Στρατηγική εμείς θα θέλαμε αυτή να είναι υπό την εποπτεία μεν του Υπουργού Εθνικής ʼμυνας, αλλά να ενημερώνεται αναλυτικά το υπό σύσταση Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής. - Η διανομή της τέως βασιλικής περιουσίας δεν είναι υπόθεση κανενός Υπουργού. Δεν είναι συνήθης περιουσία για να αντιμετωπίζεται ως λάφυρο προς διανομή. Εμείς θα προτείναμε αυτή να υπαχθεί ως εθνικός δρυμός (Πάρνηθας και Λάρισας – Μονοδένδρι) και να υπαχθεί στη Διαχείριση του Υπ. Γεωργίας και Οικονομικών όπως και η αντίστοιχη της Κέρκυρας που έχει ήδη ολοκληρωθεί. Πολύ δε περισσότερο όταν με αδιαφανείς πράξεις της Πολιτείας και της Διοίκησης σε τμήματα της τέως βασιλικής περιουσίας και εντός δάσους, δόθηκε στο παρελθόν, εκχωρήθηκε έκταση για τη δημιουργία στρατιωτικής βάσης των ΗΠΑ (βασιλικό κτήμα Τατοΐου). - Η υπόθεση της προστασίας του περιβάλλοντος και ιδίως της ποιότητας του αέρα, της ατμόσφαιρας και των νερών πρέπει να παραμείνει υπό την ευθύνη του Υπ. Συμβουλίου και να αναβαθμιστεί τόσο σε επίπεδο τεχνικό (ορισμός ορίων ρύπων) όσο και σε επίπεδο πολιτικό (έλεγχος της εφαρμογής των μέτρων προστασίας). Το περιβάλλον είναι το κατ’ εξοχήν ζήτημα για το οποίο απαιτείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός και αυστηρή προστασία τα θέματα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης όσο και τα θέματα διαχείρισης και προστασίας των υπόγειων και τα επιφανειακά νερά βρίσκονται σε τέτοια κατάσταση ώστε και η Ε.Ε. να μας έχει από καιρό δείξει κόκκινη κάρτα. Σε κάθε περίπτωση, αν κάτι έπρεπε να κάνει για την προστασία του Περιβάλλοντος η κυβέρνηση σε επίπεδο αρμοδιοτήτων θα έπρεπε να είναι όχι η γραφειοκρατική μεταφορά αρμοδιότητας αλλά η ουσιαστική πολιτική ανασυγκρότηση με τη ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΤΕΛΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, για την πραγματική αντιμετώπιση των προβλημάτων και κυρίως για την πολιτική έκφραση της προτεραιότητας και της αληθινής ιεράρχησης των προβλημάτων και βέβαια στην αναβάθμιση του ρόλου και των αρμοδιοτήτων των οργάνων της Διοίκησης στα θέματα του Χωροταξικού και προστασίας του περιβάλλοντος Σχεδιασμού. 3. Σε κάθε περίπτωση η μεταφορά αρμοδιοτήτων από το Υπουργικό Συμβούλιο σε άλλα όργανα είναι μια πράξη που αναβαθμίζει το Υπουργικό Συμβούλιο στο κύριο πολιτικό καθήκον ως όργανο, στρατηγείο χάραξης και ελέγχου εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής. Όμως αυτή η καίριας σημασίας πολιτική διαδικασία γίνεται επεισοδιακά, κατά βούληση, χωρίς καμία ειδική ταξινόμηση ή αξιολογικά κριτήρια (πολιτικής, κόστους, διεθνώς σχέσεων κλπ). Έτσι χάνει τη σημασία της και δείχνει να εντάσσεται σε μία διαδικασία γραφειοκρατικής ρουτίνας. Εμείς επιμένουμε ότι πρέπει να υπάρξουν σαφή και προσδιορισμένα κριτήρια, αξιολόγηση και ταξινόμηση των θεμάτων που πρέπει (και το λόγο, σκοπιμότητα) να υπάγονται στη ρύθμιση του Υπ. Συμβουλίου και σ’ αυτά που ακολουθείται η συνήθης πολιτική και διοικητική διαδικασία. Η διαδικασία της μεταφοράς αρμοδιοτήτων δεν συνοδεύεται από μια κωδικοποίηση των συνολικών διοικητικών ευθυνών και ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων του Υπ. Συμβουλίου ώστε το Κοινοβούλιο και η κοινωνία να έχουν μια σαφή εικόνα και να προκύπτει η εικόνα των ιεραρχήσεων και των προτεραιοτήτων. 4. Σε κάθε περίπτωση θέλουμε να καταγραφεί ένας ειδικότερος προβληματισμός. Οι περιπτώσεις από το 47 έως και 55 αφορούν αρμοδιότητες του Υπ. Συμβουλίου εντός της αυτής κυβέρνησης, υπό το ίδιο πρόσωπο ως Πρωθυπουργό, υπό το ίδιο πρόσωπο ως Γενικό Γραμματέα του Υπ. Συμβουλίου, υπό το ίδιο πρόσωπο ως Νομικού Συμβούλου του Πρωθυπουργού. Επειδή, το Σύνταγμα και ο Νόμος περί Υπ. Συμβουλίου ορίζουν, ότι την ανώτατη Νομοθετική ευθύνη του Κυβερνητικού Έργου έχει το Υπουργικό Συμβούλιο και το Γραφείο Πρωθυπουργού, πρέπει να οφείλεται μια εξήγηση στη Βουλή γιατί οι ίδιοι άνθρωποι, για τα ίδια θέματα, άλλα έλεγαν τότε και άλλα λένε σήμερα. Τότε ενέκριναν τα θέματα αυτά ως θέματα αποκλειστικής αρμοδιότητας του Υπ. Συμβουλίου. Τι άλλαξε και τα ίδια πρόσωπα σήμερα κρίνουν ότι τελικά δεν πρέπει να είναι; Αυτό για μας είναι ένα σοβαρό κριτήριο του τρόπου διακυβέρνησης και του τρόπου με τον οποίο οργανώνεται, διευθύνεται και ελέγχεται ως Νομοθετική Παραγωγή. Δείχνει μια έλλειψη σοβαρότητας, ευθύνης και προγραμματισμού στο Νομοθετικό Έργο, που εξ αντικειμένου βαραίνει τη Γραμματεία του Υπ. Συμβουλίου και το Πρωθυπουργικό Γραφείο (που είναι υπερσυγκεντρωτικό στη λειτουργία του). Με βάση αυτές τις σκέψεις εμείς θα καταψηφίσουμε αυτό το Ν/Σ. Επιβάλλεται πλέον, αντί των επεισοδιακών διαδικασιών της μεταφοράς αρμοδιοτήτων, ένας νέος νόμος περί Υπουργικού Συμβουλίου και λειτουργίας τους μαζί με μια κωδικοποίηση των σημερινών λειτουργιών με στόχο την αποπρωθυπουργοκεντρική Δημοκρατία, τη διαφάνεια, την πολιτική αναβάθμιση των Υπουργείων και όλων των συλλογικών κυβερνητικών οργάνων.