Home Διαρκής Επιτροπή Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη-Αικατερινάρη στην Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων στο Σ/Ν ΄΄Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων Ίδρυση Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και άλλων προϊόν

Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη-Αικατερινάρη στην Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων στο Σ/Ν ΄΄Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων Ίδρυση Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και άλλων προϊόν

E-mail Εκτύπωση PDF
Είναι γεγονός, ότι ζούμε σε μία εποχή, όπου οι επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης, όπως αυτή προωθήθηκε με κύριο γνώμονα τις απαιτήσεις της αγοράς γίνονται, μέρα με τη μέρα, πιο απτές και αυτόν τον καιρό, ιδιαίτερα τραγικές. Ο πλανήτης εκπέμπει μηνύματα, ότι η πορεία που έχουν χαράξει τα μικρά και μεγάλα συμφέροντα οδηγεί σε τεράστια αδιέξοδα. Όταν ακούσθηκαν κάποιες φωνές, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, πολλοί άνθρωποι βιάσθηκαν να μας αποκαλέσουν γραφικούς. Βιάσθηκαν να αποκαλέσουν τις φωνές αυτές υπερβολικές. Σήμερα, ακόμα και αυτοί που έχουν τη λιγότερη ευαισθησία και οξυδέρκεια δεν μπορούν να μην παραδεχθούν, παρά το ότι ο πλανήτης μας βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο. Παλαιές κοινοτικές οδηγίες, για τα θέματα που σήμερα συζητάμε, επισημαίνουν μεταξύ των άλλων, ότι προκειμένου να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος τα κράτη οφείλουν να λαμβάνουν μέτρα και για τον περιορισμό της παραγωγής αποβλήτων, ιδίως με την προώθηση καθαρών τεχνολογιών και των ανακυκλωμένων και επαναχρησιμοποιούμενων υλικών λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες ή τις πιθανές δυνατότητες, αλλά και τις τάσεις της αγοράς για αξιοποιημένα απόβλητα. Η κυβέρνηση με μεγάλη καθυστέρηση έρχεται να εναρμονίσει και αυτή την Οδηγία. Η χώρα μας η οποία έχει συμπιέσει στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης με μεγάλη καθυστέρηση τα έργα για τους ΧΥΤΑ. Μέχρι τώρα, έγιναν πολύ λίγα, παρά και τις προθέσεις και τις επιλογές, τις οποίες είχε κάνει το ΥΠΕΧΩΔΕ. Τα προβλήματα όμως ήταν τεράστια. Υπήρχε ανεπάρκεια στο σχεδιασμό αλλά και σε άλλα θέματα, η οποία μας οδήγησε στο να συμπιέσουμε την επίλυση όλων αυτών των καταστάσεων στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Πολύ φοβάμαι, ότι για κάποιους πολύ σημαντικούς ΧΥΤΑ, όπως και της Θεσσαλονίκης δεν θα τους καταφέρουμε ούτε και από αυτό το Πλαίσιο Στήριξης. Λέμε λοιπόν, ότι μήπως οι δύο αυτές λέξεις «αειφόρος ανάπτυξις» οι οποίες αποτέλεσαν και νομοσχέδιο για την χώρα μας, το 1999, έπαψε να είναι λέξεις που τις χρησιμοποιεί η πολιτική μόνο από μόδα και όχι από ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. στο Γκετεμπούργκ, παρόλο που κατηγορήθηκε για ένα σωρό άλλα πράγματα, χαρακτήρισε ως τρίτο πυλώνα την «αειφορική ανάπτυξη» και την προστασία του περιβάλλοντος. Αποφάσισε ότι η Ευρώπη δεν έχει άλλο δρόμο, για να εξασφαλισθούν οι ανάγκες της παρούσας γενιάς, χωρίς παράλληλα να διακυβεύουμε εκείνες των μελλοντικών γενεών. Γι’ αυτό, συμφωνούμε, όλοι μας εδώ και θα πρέπει να προσπαθήσουμε να υλοποιήσουμε αυτό το θέμα. Γνωρίζουμε ότι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος, ο υπερκαταναλωτισμός και ο τρόπος με τον οποίο ρυθμίζει σήμερα τα θέματα η αγορά δημιουργούν τεράστια προβλήματα και στη διατροφική μας αλυσίδα. Τα προβλήματα αυτά επιτείνονται με τον όγκο και την ποιότητα των συσκευασιών, των απορριμμάτων και όλων αυτών των υλικών που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Το νομοσχέδιο που συζητούμε, αποσκοπεί στην εναρμόνιση, με οδηγία της Ε.Ε., η οποία εκδόθηκε το 1994. Εμείς εκτιμούμε το γεγονός ότι επιτέλους έρχεται στη Βουλή ένας νόμος που θέτει επί τάπητος ένα τόσο μεγάλης σημασίας περιβαλλοντικό θέμα. Όμως, πρέπει να δούμε σημαντικά στοιχεία, τα οποία συνδέονται με το χρόνο καθυστέρησης και τα οποία έχουν τις επιπτώσεις τους και από εδώ και πέρα. Για παράδειγμα επιμηκύνουν ακόμα το χρόνο της λειτουργίας και της σύστασης των απαραίτητων οργάνων, που επιβάλει η εφαρμογή αυτής της Οδηγίας. Είναι γνωστό ότι η εναρμόνιση της Οδηγίας έπρεπε να γίνει πριν τρία χρόνια, δηλαδή από το 1997 που είχε δημοσιευθεί. Πάρα πολλές χώρες εναρμονίσθηκαν από τότε, τις οποίες μάλιστα η εισηγητική έκθεση τις αναφέρει ως παραδείγματα. Εμείς, ως συνήθως, ζητήσαμε τη γνωστή παράταση της πενταετίας. Τελικά το νομοσχέδιο έρχεται και μετά τη λήξη της προθεσμίας της παράτασης. Όλα αυτά που συμβαίνουν σε εμάς, συμβαίνουν γιατί είναι αναποτελεσματική η διοίκηση η εξ’ αιτίας μεμονωμένων υπηρεσιών. Γνωρίζω ότι το νομοσχέδιο αυτό είχε έλθει στη Βουλή παλαιότερα και γύρισε πίσω. Αυτό οφειλόταν σε , ατέλειες ή άλλα προβλήματα σοβαρά με τους διαχειριστές, με την επιβολή κυρώσεων και προστίμων ή με την ίδρυση νέων οργανισμών και νέων οργάνων που θα χειρισθούν αυτά τα πράγματα. Τώρα το φέρνετε στο θερινό Τμήμα. Οι περισσότεροι ενδεχομένως νομίζουν ότι είναι μία εναρμόνιση με την Κοινοτική Οδηγία, όμως, είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα και θα έπρεπε να έλθει στην Ολομέλεια, προκειμένου να δοθεί σε όλους η δυνατότητα να εκφράσουν τις απόψεις και τις θέσεις τους, ώστε να υπάρξει μία καλύτερη επεξεργασία. Εμείς θέλαμε να πιστεύουμε ότι, έστω και αργά, θα προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε αυτόν το νόμο, διότι τα δύσκολα είναι στην εφαρμογή. Εάν, λοιπόν, είχατε μία δυσκολία να φέρετε αυτό το νομοσχέδιο, η δυσκολία είναι ακόμη μεγαλύτερη στο να ολοκληρώσετε το θεσμικό του πλαίσιο, δηλαδή να εκδώσετε τη μεγάλη σειρά υπουργικών αποφάσεων και προεδρικών διαταγμάτων και στο τέλος να κάνετε τον έλεγχο και τη σύσταση των προβλεπόμενων οργανισμών. Θα κάνω τώρα μερικές γενικές παρατηρήσεις επί της αρχής του νομοσχεδίου και στη συζήτηση των άρθρων θα πούμε αναλυτικότερα τις θέσεις μας. Σε πολλά σημεία της εισηγητικής έκθεσης, αλλά και στο νομοσχέδιο υπάρχει η αρχή ότι ο ρυπαίνων πληρώνει. Είναι μία αρχή, που εμείς λέγαμε παλιά και λέμε και τώρα ότι πρέπει να λειτουργεί. Αλλά αυτή η αρχή θα πρέπει να λειτουργεί στις περιπτώσεις ατυχήματος ή αμέλειας. Δεν μπορεί να γίνεται η βασική αρχή, να μην υπάρχουν άλλες και να αποδυναμώνονται κάποιες άλλες αρχές, για θέματα τα οποία αφορούν την καθημερινή ή μία συνεχή ρύθμιση ή άλλων τύπου ρύπανσης, οι οποίες γίνονται για πολλούς και διαφόρους λόγους. Θα αναφέρω ένα απλό παράδειγμα, ότι η ΗΠΑ διακηρύσσουν συνέχεια ότι έχουν λεφτά και μπορούν να αγοράσουν τον αέρα, δηλαδή, λένε ότι εμείς μπορούμε να πληρώνουμε τα πάντα και να ρυπαίνουμε τα πάντα. Επειδή εμείς μπορούμε να πληρώνουμε τα πάντα μπορούμε και να τα ρυπαίνουμε. Μπορεί και στη χώρα μας μία μεγάλη βιομηχανία να έχει όφελος να πληρώσει το πρόστιμο για τη ρύπανση, αντί να αλλάξει την τεχνολογία καθαρισμού και φίλτρων. Η επικρατούσα αρχή ότι «ο ρυπαίνων πληρώνει» δεν μπορεί να επεκταθεί σε όλες τις περιπτώσεις και γι’ αυτό, το θέμα των κυρώσεων και των προστίμων θα πρέπει να είναι το κυρίαρχο. Όμως, στο νομοσχέδιο οι τιμές των προστίμων που τίθενται, είναι ιδιαίτερα χαμηλές. Η διακοπή της λειτουργίας γίνεται πολύ δύσκολα και γι’ αυτό χρειάζεται, είτε π.δ. είτε υπουργική απόφαση που να καθορίζει σαφώς τη διαδικασία των προστίμων. Και τα πρόστιμα πρέπει να είναι υψηλότερα και οι μηχανισμοί ελέγχου και υποβολής αυτών των προστίμων πρέπει να είναι αυστηρότεροι. Προσωπικά, είχα χαιρετίσει το άρθρο 22 του ν. 1418 που αφορούσε τα κατασκευαστικά υλικά, αλλά ακόμα δεν μπορούν δυνάμει αυτού, να επιβληθούν πρόστιμα σε εταιρείες που καταστρατηγούν τους κανονισμούς που αφορούν αυτά τα υλικά. Ουδέποτε μπόρεσαν να εκδοθούν τα σχετικά π.δ., διότι οι πιέσεις είναι μεγάλες. Θα πρέπει να είναι διαφανής η διαδικασία επιβολής των προστίμων, πλήρως περιγραφόμενη και οριοθετημένη από το νόμο, ούτως ώστε να μη φθάσουμε στο σημείο να απενεργοποιηθούν, αχρηστευθούν, καταστούν ουσιαστικά ανεφάρμοστες να εκπνεύσουν αυτές οι διατάξεις. Έρχομαι τώρα σε ένα άλλο θέμα. Προβλέπεται η χρηματοδότηση προγραμμάτων που θα προωθούν την περιβαλλοντική συνείδηση μέσα από την περιβαλλοντική παιδεία. Όμως, μέσα από μεμονωμένες κινήσεις δεν μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο. Το θέμα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκο και χρειάζεται να αποκτήσουν οι πολίτες συνείδηση. Στη δημιουργία αυτής της συνείδησης θα παίξει ρόλο η περιβαλλοντική εκπαίδευση, η οποία δεν είναι μόνο θέμα προγραμμάτων, αλλά είναι υποχρέωση του κράτους και θα πρέπει να γίνεται μέσα από τα σχολεία και στις 3 βαθμίδες εκπαίδευσης. Στη χώρα μας, έχουμε καθυστερήσει να ξεκινήσουμε επί της ουσίας αυτήν την περιβαλλοντική εκπαίδευση, ενώ η παγκοσμιοποιημένη κοινωνία μας βομβαρδίζει με τα εντελώς αντίθετα μηνύματα απ’ αυτά που θέλουμε να περάσουμε στους νέους ανθρώπους. Ένα άλλο πρόβλημα είναι ποιος θα πληρώσει το φόρο, όταν κάποια συσκευασία δε συμφωνεί με τις οδηγίες. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα μπορεί δύσκολα κανείς να βρει αποδομήσιμα υλικά για πλαστικές σακούλες, διότι δεν υπάρχει πρώτη ύλη. Θα υπάρξουν κίνητρα, ώστε οι εταιρείες να παράγουν τις σωστές πρώτες ύλες; Το πρόστιμο ποιος θα το πληρώσει; Ο ενδιάμεσος κρίκος, ο οποίος δεν μπορεί να έχει και καμία άλλη οικονομική επιλογή; Το νομοσχέδιο θα πρέπει να προσδιορίσει τον υπόχρεο. Έρχομαι τώρα στον Οργανισμό που ιδρύεται. Μέχρι σήμερα, την όλη ευθύνη για τον τρόπο διαχείρισης των αποβλήτων την έχει η Τ.Α.. Μία Τ.Α. που έχει σημαντικά προβλήματα σε πόρους και που καλείται να αντιμετωπίσει και άλλα προβλήματα για την ανάπτυξη του τόπου. Βλέπω ότι το νομοσχέδιο δεν αναφέρεται στους καποδιστριακούς δήμους, αλλά αναφέρεται σε δήμους και κοινότητες. Έχουμε, λοιπόν, από τη μία πλευρά την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση με τους καποδιστριακούς δήμους, τους οποίους η Κυβέρνηση μας υποσχέθηκε ότι είχε την πρόθεση να καταστήσει ικανούς σχετικά με την ανάπτυξη της περιοχής τους, αλλά με τους όρους της αειφορίας, της περιβαλλοντικής προστασίας κ.λπ.. Πρέπει, επομένως, με το σχήμα που έχουν και με τον εκσυγχρονισμό που θα γίνει στο μέλλον, να εντάξετε τους καποδιστριακούς δήμους σ’ αυτό το νομοσχέδιο. Έχουμε στη συνέχεια τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, η οποία απώλεσε μεγάλος μέρος των αρμοδιοτήτων της στο να εφαρμόζει τον πολύ καλό νόμο του 1986 για το περιβάλλον, ενώ δε λειτούργησαν ποτέ και ατόνισαν τα κλιμάκια των περιβαλλοντικών ελέγχων των νομαρχιών. Αυτήν τη στιγμή η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, με όλη αυτήν την απώλεια αρμοδιοτήτων και πόρων που έχει, δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σε ένα θεσμό που σωστά τον δημιούργησε ο νόμος, αλλά ποτέ δεν τον υλοποίησε. Χωρίς αποκεντρωμένα συστήματα ελέγχου στις μονάδες της πρωτοβάθμιας και της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης δεν μπορείτε να συνδέσετε έναν τόσο καλό οργανισμό με τα θέματα της εφαρμογής και των ελέγχων. Διαφορετικά, θα αντιμετωπίσετε προβλήματα, όπως συμβαίνει με τους βιολογικούς καθαρισμούς, οι οποίοι εγκρίθηκαν στα χαρτιά, αλλά δεν ελέγχονται και δεν λειτουργούν. Μεγάλο είναι και το έργο του οργανισμού στο να κάνει τους κανονισμούς, τις προδιαγραφές και την επικύρωση και μετάφραση των οδηγιών και προδιαγραφών που υπάρχουν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ΕΛΟΤ είναι ένας οργανισμός, ο οποίος παρόλο που είναι καλά οργανωμένος και στελεχωμένος, έχει ακόμα πολύ έργο να προσφέρει στο θέμα των προδιαγραφών. Είναι απαραίτητη η συνεργασία του με τον Οργανισμό που προβλέπεται στο νομοσχέδιο και θα πρέπει να δείτε γιατί δεν απέδωσε καλά για να αποφύγετε τα ίδια λάθη στον ίδιο Οργανισμό. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να βλέπετε ένα μακρό μεταβατικό στάδιο για να λειτουργήσει ένα γραφείο με δύο διοικητικούς υπαλλήλους και τρεις ειδικούς επιστήμονες στη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Υπουργείου σας. Όσον αφορά στις επιτροπές, θέλω να πω ότι αυτές κάποτε απέδιδαν μεγάλο έργο, όμως, σήμερα έχουν μεταβληθεί σε όργανα εργασιοθεραπείας. Δεν τις απορρίπτω, όμως, θεωρώ ότι δεν μπορούμε να στηριζόμαστε σ’ αυτές. Πρέπει να έχουμε το αντίστοιχο γραφείο, τον Οργανισμό, την χρηματοδότηση και την Επιτροπή αυτή, η οποία παρακολουθεί τις υπηρεσίες. Είναι ένα μη αμειβόμενο όργανο, δεν είναι αυτό που θα συμβάλει στην εφαρμογή. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τον Οργανισμό στην κατεύθυνση και στον τρόπο με τον οποίο θα χειριστεί τα θέματα των προδιαγραφών, των κυρώσεων, των εισηγήσεων που θα σας κάνει ο Οργανισμός, προκειμένου να υλοποιήσετε καλύτερα αυτόν το νόμο. Ίσως στην κατ’ άρθρο συζήτηση δούμε αυτό το οποίο θεωρώ πολύ σημαντικό για να μπορέσει και αυτή η Οδηγία έστω κατά το 1/3 να εφαρμοστεί, να συνδέσετε δηλαδή τις υπηρεσίες σας με τις υπηρεσίες της περιφέρειας, με τις υπηρεσίες της Τ.Α., να συνδέσετε τον Οργανισμό με τα άλλα όργανα που παράγουν προδιαγραφές, κατευθύνσεις κ.λπ. και να μπορέσετε επιτέλους να κάνετε ένα πλαίσιο προδιαγραφών και ένα πλαίσιο ελέγχων και εφαρμογής αξιόπιστων για την χώρα μας γιατί τέτοια όργανα και τέτοιους μηχανισμούς τους έχει πολύ μεγάλη ανάγκη. ΑΡΘΡΑ Δεν αλλάζω από την τοποθέτησή μου επί της αρχής και όσον αφορά μάλιστα τις επιφυλάξεις μας που συγκεντρώνονται στον τρόπο και στο χρόνο που θα οργανωθεί και θα λειτουργήσει ουσιαστικά ο Οργανισμός που θα διαχειριστεί όλη αυτήν την ιστορία και γενικότερα στον τρόπο που αυτός ο Οργανισμός και οι υπόλοιπες υπηρεσίες θα συνδεθούν μεταξύ τους και θα είναι αποτελεσματικές. Ο ν.1650/86 ήταν ένας πολύ καλός νόμος για το περιβάλλον, ο οποίος, όμως, παρέπεμπε σε πολλές υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα πολλά από τα οποία δεν εκδόθηκαν ποτέ και αυτό είναι και η βασική αιτία που αυτός ο νόμος έμεινε ανενεργός. Εδώ δεν μιλάμε για ένα νόμο-πλαίσιο, αλλά για μια συγκεκριμένη εφαρμογή Κοινοτικής Οδηγίας και παρότι είναι τόσο πολύπλοκο το σύστημα και χρειάζονται πολλές διαδικασίες από το ίδιο το πλαίσιο των προδιαγραφών, των κανονισμών και των οδηγιών, μέχρι τον έλεγχο της εφαρμογής και την επιβολή των προστίμων έχουμε ένα ουσιαστικό παράδειγμα για το πώς θα μπορέσουμε να κάνουμε αυτήν την εφαρμογή. Δεν έχουν αρθεί οι ανησυχίες μου για τη μεγάλη καθυστέρηση που υπήρξε στην προσαρμογή της χώρας μας σ’ αυτήν την Κοινοτική Οδηγία, η οποία βέβαια θα έχει και επιπτώσεις γιατί όσο και αν είναι καλές οι προθέσεις του κ. Υπουργού είναι πολύ δύσκολο να ανατρέψει την αδράνεια του συστήματος. Αυτό το νομοσχέδιο διακρίνεται για τις παραπομπές του σε πολλές κοινές υπουργικές αποφάσεις. Αν καθυστερήσετε να τις εκδώσετε αυτές θα έχετε πάλι το φαινόμενο να μείνει ανενεργή και αυτή η Οδηγία. Αυτήν τη στιγμή για τον ίδιο τον Οργανισμό δεν προβλέπεται ένα διάταγμα για το πώς θα συσταθεί και πώς θα λειτουργήσει. Αυτό είναι μια απόδειξη ότι παραπέμπεται το θέμα στο απώτερο θέμα. Από την άλλη πλευρά ένας πολύ καχύποπτος θα μπορούσε να πει ότι δεν θέλετε τώρα σύντομα να επιβάλλετε τα πρόστιμα, που δεν έχουν και πολύ μεγάλες τιμές, και θα αφήσετε λίγο χαλαρή την κατάσταση του μεταβατικού σταδίου. Θα σας θυμίσω τη Γενική Διεύθυνση Ποιότητα του ΥΠΕΧΩΔΕ που έχετε συστήσει και η οποία είναι ανενεργός και ακόμη πιο ανενεργά είναι τα εργαστήρια που θα επόπτευε και θα συντόνιζε αυτή η Διεύθυνση. Είχαμε προτείνει να προστεθεί στο πρώτο άρθρο, ότι ο νόμος αυτός αποσκοπεί στην αντικατάσταση ή τον περιορισμό μετάλλων ή βλαβερών ουσιών που η παρουσία τους στα απόβλητα έχει επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον. Είχαμε, επίσης, προτείνει στην επί της αρχής τοποθέτησή μας ότι οι τιμές των ρύπων θα πρέπει να προσαρμοστούν στις ισχύουσες και θα ήταν καλύτερο να προβλέπεται μια αναπροσαρμογή των τιμών των ρύπων κάθε φορά που αυτοί αλλάζουν. Είχαμε, επίσης, επισημάνει ότι τα χρηματικά πρόστιμα τα οποία επιβάλλονται είναι μικρά και πρέπει κατ’ εμάς να αυξηθούν. Είχαμε θέσει και τον προβληματισμό να εφαρμόσουμε συνολικά την αρχή ότι ο ρηπαίνων πληρώνει, οριοθετώντας και το μέχρι που φθάνει αυτό. Γενικότερα το νομοσχέδιο διακρίνεται από μία αδυναμία να συνδεθεί με τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης της πρωτοβάθμιας ή της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης. Γι’ αυτό το λόγο ζητήθηκε στο άρθρο 8 να είναι πιο σαφές το νομοσχέδιο στον τρόπο με τον οποίο και ο οργανισμός και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα συνδέονται με την Τ.Α. για την επίτευξη όλων αυτών των σκοπών που έχει το νομοσχέδιο. Στο άρθρο 24 που ορίζεται 15μελής επιτροπή του οργανισμού, φαίνεται ότι η Τ.Α. έχει πολύ μικρή συμμετοχή. Νομίζω ότι αυτό θα πρέπει να το προσέξετε λίγο καλύτερα. Όσον αφορά την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα οι επιχειρήσεις, νομίζω ότι μόνο ευχολόγια μπορούν να κάνουν για τις προσαρμογές τους και καλό θα ήταν να έχετε μια πιο καλή συνεργασία μαζί τους, καθώς επίσης να δώσετε και περισσότερα κίνητρα, προκειμένου να υλοποιήσουμε αυτή την εφαρμογή της Οδηγίας. Το θέμα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης αφορά όλες τις ηλικίες και είναι καλά και μέσα από αυτό το νομοσχέδιο να ξεκινήσει κάτι από τα σχολεία για την εναλλακτική διαχείριση, όχι μόνο των απορριμμάτων των συσκευασιών, αλλά και όλων των άλλων αποβλήτων.