Για την πορεία των Μεγάλων Δημοσίων Έργων

Παρασκευή, 14 Δεκέμβριος 2001 02:00 Επερωτήσεις
Εκτύπωση
Για τους κ.κ. Υπουργούς Περιβάλλοντος Χωροταξίας & Δημοσίων Έργων,Εθνικής Οικονομίας και ΟικονομικώνΜεταφορών & Επικοινωνιών Μια παρατεταμένη κρίση παρατηρείται στο σύστημα Παραγωγής των Δημοσίων Έργων. Η κριτική επικεντρώνεται κυρίως: - Στη διαδικασία ανάθεσης των έργων, με ένα από τα χαρακτηριστικά της, τον μαθηματικό τύπο που οδήγησε συντεταγμένα στις προσυνεννοήσεις και σε χαμηλότατες έως μηδενικές εκπτώσεις για την εκτέλεσή τους. - Στα χαρακτηριστικά των κατασκευαστικών επιχειρήσεων, που σήμερα βρίσκονται στη δίνη των αναγκαστικών συγχωνεύσεων, όπως τελικά θα τις επιβάλλουν τα μεγάλα συμφέροντα και οι όροι του Χρηματιστηρίου. - Στις αδικαιολόγητες μεγάλες καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους, μέχρι του τριπλασιασμού των μεγεθών, λόγω και της ανυπαρξίας ενός αξιόπιστου συστήματος κοστολόγησης των έργων. Βασικές παράμετροι που τροφοδοτούν εξ ίσου την κρίση, όπως: Η έλλειψη δημοκρατικού σχεδιασμού και αντίστοιχης ιεράρχησης των πόρων, ο φαύλος κύκλος της αποδυνάμωσης και της μη αποκεντρωμένης λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης και της μειωμένης έτσι παραγωγικότητας και ικανότητάς της, που καταλήγει στον παραμερισμό της και στην ανάδειξη ως κυρίαρχων των ιδιωτικών συστημάτων, καθώς και η παντελής έλλειψη ενός ολοκληρωμένου Εθνικού Συστήματος προδιαγραφών και ελέγχου της ποιότητας, είναι στοιχεία που ελάχιστα επισημαίνονται και δεν αντιμετωπίζονται με αποτέλεσμα να οδηγούμαστε από το κακό στο χειρότερο. Οι παρεμβάσεις της Κυβέρνησης στις δημόσιες Υπηρεσίες Παραγωγής των έργων και στον επιχειρηματικό κατασκευαστικό τομέα προκαλούν προβλήματα στη διαφάνεια και τον υγιή ανταγωνισμό, όροι άκρως αναγκαίοι τόσο για το δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα, αντίστοιχα. Η κατάσταση όμως σήμερα στη χώρα μας είναι ιδιαίτερα κρίσιμη: 1. Πρέπει να σχεδιασθούν δημοκρατικά και να υλοποιηθούν χωρίς καθυστερήσεις, με συγκεκριμένους προϋπολογισμούς, διαφανείς διαδικασίες εκτέλεσης και με ποιότητα τα έργα του Γ΄ ΚΠΣ. Υπάρχει σημαντική καθυστέρηση δύο ετών και μόλις τώρα ολοκληρώνεται η διαδικασία ένταξης των έργων, ενώ το νέο συγκεντρωτικό σύστημα διαχείρισης, επιφέρει σύγχυση στους εμπλεκόμενους φορείς και υπηρεσίες και αποδυναμώνει τους κοινωνικούς εταίρους και ιδιαίτερα την Αυτοδιοίκηση. Η κατάσταση μέχρι τώρα καρκινοβατεί με τα λεγόμενα «συνεχιζόμενα έργα» ή «έργα γέφυρες» του Β΄ και του Γ΄ ΚΠΣ με αποτέλεσμα να έχουν εισπραχθεί οι πρώτες μόνον προκαταβολές και να στερείται η χώρα ικανότητας απορρόφησης των σχετικών κονδυλίων, όταν άλλες χώρες έχουν ήδη εισπράξει τη δεύτερη δόση. 2. Πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι τα μέσα του 2004 τα κύρια και συμπληρωματικά έργα των Ολυμπιακών Αγώνων. Έργα στα οποία σημειώνονται τραγικές καθυστερήσεις και στα οποία θα κατευθυνθεί όλη η βασική δραστηριότητα παραγωγής των δημοσίων έργων (μελετητική, διοικητική, κατασκευαστική) στα επόμενα δυόμισι χρόνια. Τα βασικά έργα ανάπτυξης στην Περιφέρεια που θα συγκέντρωναν το 80% των πόρων, σύμφωνα και με τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού, έχασαν δύο χρόνια αναζητώντας το διοικητικό σχήμα διαχείρισης του Γ’ ΚΠΣ. και θα χάσουν άλλα δυόμισι μέχρι το 2004, για να αποδείξουν οι φορείς υλοποίησης την ετοιμότητα ωρίμανσης, σε μία Κυβερνητική κρατική μηχανή που θα συνθλίβεται στη δίνη και τον εφιάλτη περαίωσης και αποπληρωμής των έργων και της προετοιμασίας των Ολυμπιακών Αγώνων. 1. Πολλά σημαντικά έργα υποδομής στην Περιφέρεια δεν μπορούν να περιμένουν άλλο, προκειμένου να βρεθούμε έστω και στην αρχή της ισόρροπης Ανάπτυξης. Επισημαίνουμε μερικά πολύ βασικά: Οι κύριοι οδικοί άξονες «Εγνατία Οδός» και ΠΑΘΕ: Έργα ύψιστης Εθνικής, γεωπολιτικής και αναπτυξιακής σημασίας. Μετά από μεγάλες καθυστερήσεις, σημαντικές υπερβάσεις κόστους και νέα σχήματα διοίκησης έχουν οριοθετήσει το σχήμα διαχείρισής τους, όπως και προσεγγίσει καλύτερα το χρονοδιάγραμμα και το κόστος κατασκευής των έργων που υπολείπονται. Όμως για πολλά και κρίσιμα τμήματά τους, όπως στον Ανατολικό και Δυτικό τομέα της Εγνατίας οδού και τους σημαντικότατους κάθετους άξονες αυτής, στο πέταλο του Μαλιακού (μετά της ακύρωσης της ζεύξης) και άλλων τμημάτων του ΠΑΘΕ, είτε δεν έχει εξασφαλισθεί ακόμη από το ΥΠΕΘΟ η χρηματοδότησή τους παρά την ετοιμότητά τους, είτε το ΥΠΕΧΩΔΕ και το ΥΠΕΘΟ υστερούν να ολοκληρώσουν και να χρηματοδοτήσουν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις. Εθνικό Κτηματολόγιο: Έργο ύψιστης προτεραιότητας της Ελληνικής πολιτικής για ανάπτυξη, χωροταξική και περιβαλλοντική προστασία, για το οποίο έχει κατασπαταληθεί το 83% του προϋπολογισμού για το 21% μόνο του προϋπολογιζόμενου έργου. Το έργο χαρακτηρίζεται μέχρι σήμερα από την προχειρότητα και τον ατελή σχεδιασμό της αρχικής πρότασης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την ανορθολογική και κακή διαχείριση και τις λανθασμένες προτεραιότητες, με υπαρκτές τις κυβερνητικές ευθύνες για επιλογές που αμφισβητούν την ορθή χρήση των πόρων. Η Δικαιοσύνη οφείλει να πράξει το έργο της απερίσπαστη, όπως και η Κυβέρνηση να επιταχύνει και να ολοκληρώσει το έργο, προωθώντας άμεσα τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Αναβάθμιση του Σιδηροδρομικού δικτύου: Ο σιδηρόδρομος, μέσο οικονομικό, γρήγορο, ασφαλές και φιλικό προς το περιβάλλον αντί να προωθείται κατά προτεραιότητα, παραδόθηκε και αυτός στη δίνη των δυσλειτουργιών και της ανεπάρκειας του σχήματος διαχείρισης των έργων του (προβλήματα ΕΡΓΟΣΕ), με συνέπεια καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους, σε βαθμό τέτοιο που προκαλεί τον ενδεχόμενο κίνδυνο απώλειας πόρων από το Γ΄ Κ.Π.Σ. Αποτέλεσμα: το ασαφές χρονοδιάγραμμα περαίωσης της διπλής – ηλεκτροκίνητης σύνδεσης Αθήνας – Θεσ/νίκης, το «στοιχηματικού χαρακτήρα» έργο του Περιαστικού Σιδηροδρόμου Αθηνών και η πλήρης εγκατάλειψη έστω και σε επίπεδο σχεδιασμού κρίσιμων τμημάτων του Σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας, του Περιαστικού Σιδηροδρόμου στη Θεσ/νίκη κλπ. Εγγειοβελτιωτικά έργα Ύδρευσης και ʼρδευσης, με κορυφαία τα αντίστοιχα έργα στο Θεσσαλικό Κάμπο. Ο σχεδιασμός των έργων εκτροπής του Αχελώου έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδα, που ο ΣΥΝ εξ αρχής είχε επισημάνει. Η διαχείριση των υπαρχόντων έργων (με προτεραιότητα στη χρήση τους από τη ΔΕΗ) σε συνδυασμό με τη στασιμότητα των νέων ή συμπληρωματικών έργων, όπως χαρακτηριστικά : το φράγμα Σμοκόβου, ο ταμιευτήρας της Κάρλας και άλλοι μικρότεροι που στο σύνολό τους χαρακτηρίζονται «ηπιότερες παρεμβάσεις», δίδουν την εικόνα εγκατάλειψης του προγράμματος και της αδυναμίας της κυβέρνησης να προωθήσει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό με την ένταξη έργων ηπιότερων παρεμβάσεων για την αξιοποίηση των επιφανειακών υδάτων και την επείγουσα προστασία του υδάτινου αποθέματος. Για το σύνολο αντίστοιχων προβλημάτων της χώρας απαράδεκτη θεωρούμε την εκκρεμότητα για τη σύσταση του Εθνικού Φορέα Διαχείρισης των υδάτων και την ουσιαστική προσαρμογή της χώρας μας στην Οδηγία 2000/60/ ΕΚ για τη «Θέσπιση πλαισίου Κοινοτικής Δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων». Επερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί και καλούνται να δώσουν απαντήσεις στα εξής ερωτήματα: 1) Θα προωθήσουν τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές στη διοίκηση και ειδικότερα στο σύστημα παραγωγής των δημοσίων έργων ή θα εξακολουθούν να επιλέγουν τις παρεκκλίσεις, τις εξαιρέσεις και τις συγκεντρωτικές διαδικασίες που δεν εξασφαλίζουν τις συνθήκες διαφάνειας, ελέγχου και υγιούς ανταγωνισμού, ορθολογικής και δημοκρατικής αξιοποίησης των πόρων. 2) Πώς διαμορφώνεται η κατάσταση στο μητρώο των Εργοληπτικών Επιχειρήσεων μετά τον τελευταίο νόμο για τα κριτήρια κατάταξης και τις συγχωνεύσεις τους. Θα υπάρξει επικαιροποίηση του συστήματος κοστολόγησης των έργων; Πότε θα εκδοθούν οι σχετικές Υπουργικές αποφάσεις και τα αναγκαία Προεδρικά Διατάγματα; 3) Πώς θα καλύψει το συντομότερο το ΥΠΕΧΩΔΕ το μεγάλο έλλειμμα που υπάρχει για ένα ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα προδιαγραφών και ένα αξιόπιστο δίκτυο εργαστηρίων ελέγχου της ποιότητας των έργων; Συγκεκριμένα πότε θα λειτουργήσει η Γενική Διεύθυνση Ποιότητας και τι θα κάνει με την αναβάθμιση του ΚΕΔΕ και των Περιφερειακών Εργαστηρίων; 4) Πώς θα εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη υλοποίηση των έργων του Γ΄ΚΠΣ σε σχέση με τις τεράστιες ανάγκες που συσσωρεύονται μέχρι το 2004 με την εκτέλεση των έργων των Ολυμπιακών Αγώνων; Αληθεύουν οι φήμες ότι θα έχουμε ακόμη και εισαγόμενο ανθρώπινο δυναμικό; 5) Έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση σημαντικών τμημάτων για την σχετική ολοκλήρωση της Εγνατίας Οδού και του ΠΑΘΕ; Πώς διαμορφώνονται τα χρονοδιαγράμματα εργασιών και εκταμιεύσεων; 6) Θα αναλάβει επιτέλους τις ευθύνες της η κυβέρνηση για την υλοποίηση του έργου του Εθνικού Κτηματολογίου; Πως διαμορφώνεται το νέο οργανόγραμμα και η διοίκηση του έργου, μετά την αποδεδειγμένη πλέον αποτυχία του μέχρι τώρα σχήματος; 7) Με το δεδομένο ότι είναι έργο βασικής προτεραιότητας η αναβάθμιση έστω των κρίσιμων διαδρομών του σιδηροδρομικού μας δικτύου. Με ποιο χρονοδιάγραμμα και πόρους απαντά στις αιτιάσεις μας για εγκατάλειψη αυτού; 8) Ως πότε θα μεταθέτει για το μέλλον το άκρως επείγον για την εποχή και τη χώρα μας ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων και πώς διαμορφώνεται το πρόγραμμα υλοποίησης βασικών έργων άρδευσης και ύδρευσης; Οι επερωτώντες βουλευτές Ασημίνα Ξηροτύρη-Αικατερινάρη Γιώργος Αμπατζόγλου Μαρία Δαμανάκη Παναγιώτης Λαφαζάνης Φώτης Κουβέλης Νίκος Κωνσταντόπουλος