Home Επερωτήσεις Προβλήματα Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων

Προβλήματα Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων

E-mail Εκτύπωση PDF
Ανάπτυξης, Οικονομίας και Οικονομικών Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (Μ.Μ.Ε.) αποτελούν τον κύριο όγκο των επιχειρήσεων της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συμβάλλουν αποφασιστικά στην οικονομική ανάπτυξη, στην παραγωγή, στην απασχόληση, στην αποκέντρωση και στην κοινωνική συνοχή κάθε χώρας. Όπως αναφέρει η Ο.Κ.Ε. της Ε.Ε. «όλες οι παρεμβάσεις που δεν έλαβαν υπόψη την ιδιαιτερότητα των Μ.Μ.Ε. ενδέχεται να αποβούν πραγματικό εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης». Στη χώρα μας οι Μ.Μ.Ε. είναι περιφερειακά κατανεμημένες, απασχολούν το 74% του εργατικού δυναμικού του ιδιωτικού τομέα, παράγουν περί το 30% έως 40% του ΑΕΠ και δημιουργούν τις 7 στις 10 νέες θέσεις εργασίας. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις, με προσωπικό λιγότερο από 10 άτομα, και χαρακτηρίζονται από τον οικογενειακό χαρακτήρα. Αναπτύχθηκαν μέσα σε ένα άναρχο θεσμικό και οικονομικό περιβάλλον, χωρίς προγραμματισμό και χωρίς συγκεκριμένο πλαίσιο πολιτικών, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, ακόμη και επιβίωσης, ιδιαίτερα στις νέες συνθήκες παγκοσμιοποίησης και ανοικτού ανταγωνισμού. Και δυστυχώς, η συμμετοχή της χώρας μας στην Ε.Ε. δεν συνοδεύτηκε από αύξηση των εξαγωγών μας προς τις χώρες της Ε.Ε. Αντίθετα αυτό που παρατηρείται είναι η συνεχής ενίσχυση των εισαγομένων προϊόντων στην ελληνική αγορά, και όχι η ανάπτυξη των εξαγωγών. Επιβάλλεται η κυβέρνηση να αναπτύξει συγκεκριμένη στρατηγική με στόχο την ανάπτυξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των Μ.Μ.Ε., στην παραγωγικότητα και στην ανταγωνιστικότητα, ώστε να γίνουν βιώσιμες και ανταγωνιστικές. Τα σημαντικότερα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Μ.Μ.Ε. στη χώρα μας έχουν σχέση με : 1) Τη χρηματοδότησή τους. Ο βαθμός πρόσβασης στην τραπεζικό δανεισμό για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις της χώρας μας είναι ο μικρότερος της Ε.Ε. (29% έναντι 39% της Πορτογαλίας, 57% του Βελγίου κ.α.). Δεν έχουν πρόσβαση στα κεφάλαια του χρηματιστηρίου, ενώ δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τα νέα χρηματοδοτικά προϊόντα. Αποκλείονται εμμέσως από τα αναπτυξιακά κίνητρα του ν. 2601/98. Δεν έγινε εφικτή η χρηματοδότησή τους από τις συνεταιριστικές τράπεζες, παρότι ιδρύθηκαν δεκατέσσερις. Η πρόσφατη θεσμοθέτηση Ταμείου Εγγυοδοσίας Μικρών και πολύ Μικρών Επιχειρήσεων, είναι θετικό καταρχήν γεγονός αλλά με πολλά κενά και παραπομπές σημαντικών ζητημάτων σε ΚΥΑ. Επιπλέον, με τα κριτήρια που θα λειτουργήσει, θα μεταφέρει το κόστος εγγυήσεων και καταπτώσεων στους δανειολήπτες, χωρίς να προβλέπει ευνοϊκότερα κριτήρια χρηματοδότησης και κόστους για όσες Μ.Μ.Ε. έχουν την εγγύηση. Ακόμη και η χρηματοδότησή τους μέσω του Γ΄ΚΠΣ είναι προβληματική, αφού μόνον το 3,7% από αυτό, δηλαδή περίπου 660δις δρχ. για έξι χρόνια, αφορά αμιγώς δράσεις για τις ΜΜΕ, ενώ, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις συμμετοχής στα ΠΕΠ (όρια τζίρων και απασχόλησης), αποκλείονται από αυτά εξ ορισμού 63.000 σε σύνολο 70.000 μεταποιητικών επιχειρήσεων στην Αττική και Θεσσαλονίκη, και σημαντικό ποσοστό σε άλλες περιοχές. Οι επιλεκτικοί όροι χρηματοδότησης πρακτικά ενισχύουν τις ισχυρές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν ήδη αποκτήσει συγκριτικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, και όταν μάλιστα η οδηγία της Ε.Ε. «de minimis» που περιορίζει την ευνοϊκή μεταχείριση μεταξύ των ΜΜΕ, δεν εφαρμόζεται στην Ελλάδα. 2) Τη φορολόγησή τους. Επί σειρά ετών με εξωλογιστικά συστήματα και επαχθείς ρυθμίσεις που αύξησαν υπέρογκα τους φόρους, ιδίως των πολύ μικρών επιχειρήσεων, και «απαγόρευαν» την ύπαρξη ζημιών. Σήμερα δε, ακόμη και η φορολογική μεταρρύθμιση που προωθεί το λογιστικό προσδιορισμό των κερδών, υπονομεύεται ευθέως από τη διατήρηση του εξωλογιστικού προσδιορισμού του Φ.Π.Α. και των κερδών ανά τριετία (συνάφεια). 3) Την έλλειψη σχεδιασμού και εφαρμογής ειδικών κλαδικών αναπτυξιακών πολιτικών, στη βάση ιδιαίτερων και διαφοροποιημένων ρόλων που παίζουν κλάδου ή ομάδες επιχειρήσεων εντός κλάδων και χρήζουν κινήτρων. 4) Τη ραγδαία και χωρίς έλεγχο εξάπλωση των πολυκαταστημάτων με οδυνηρές συνέπειες για χιλιάδες Μ.Μ.Ε. Οι Μ.Μ.Ε. πρέπει να προστατευθούν από τον αθέμιτο ανταγωνισμό με πρακτικές όπως οι πωλήσεις κάτω του κόστους, τα είδη «κράχτες», οι επιβαρύνσεις για πρόσβαση στο ράφι κ.α., καθώς και οι καταναλωτές από τις δήθεν προσφορές και εκπτώσεις σε αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα. Ιδιαίτερο πρόβλημα θα δημιουργηθεί για τις Μ.Μ.Ε. εάν ισχύσει ο κανονισμός που προωθείται στην Ε.Ε., που προβλέπει ότι τα κράτη μέλη δεν θα επιβάλλουν περιορισμούς και απαγορεύσεις στις πρακτικές προώθησης πωλήσεων, όπως φαίνεται και από τις αντιδράσεις φορέων και άλλων κρατών μελών της Ε.Ε. και του ίδιου του Ευρωκοινοβουλίου. 5) Χωροταξικά προβλήματα, που εντοπίζονται σε : Έλλειψη Βιοτεχνικών Πάρκων και Βιοτεχνικών Ζωνών με τις ανάλογες υποδομές, παρότι εξαγγέλθηκαν από το 1980. Ειδικότερα για τα Π.Σ.Αθήνας και Θεσσαλονίκης και Πάτρας, επείγει η δημιουργία τους. Συναρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να καθορίζει τις χρήσεις γης στα όρια των Δήμων, η οποία οδηγεί πολλές φορές σε έξωση πολλών επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως οι δυνατότητες τήρησης των κανόνων προστασίας περιβάλλοντος, αλλά και η καθυστέρηση στην έκδοση των Υπουργικών Αποφάσεων που προβλέπονται από το Ν.2965/2001, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση και της αδειοδότησης χιλιάδων βιοτεχνιών, που αποκλείονται έτσι και από κοινοτικά αναπτυξιακά. 6) Το πλαίσιο λειτουργίας των συνεταιρισμών και των κοινοπραξιών, που δεν ευνοεί τις μορφές συνένωσης, που σε πολλές περιπτώσεις είναι απαραίτητες για την επιβίωσης των Μ.Μ.Ε.. Επιπλέον, τα προγράμματα συνεργασίας των Μ.Μ.Ε. (clusters) που προβλέπονται ακόμη από το Β΄ΚΠΣ, δεν αξιοποιήθηκαν από τις Μ.Μ.Ε. της χώρας μας, επειδή το υπάρχον νομικό πλαίσιο περιέχει σημαντικά αντικίνητρα, (όπως ο συντελεστής δορολόγησης 35% στους συνεταιρισμούς) και δεν είναι εναρμονισμένο προς το αντίστοιχο ευρωπαϊκό, που προβλέπει ευνοϊκότερους όρους για τις κοινοπραξίες και τους συνεταιρισμούς των Μ.Μ.Ε., με αποτέλεσμα να χάνονται σημαντικά ποσά. 7) Τα δημοτικά τέλη διαφόρων κατηγοριών, που ανέρχονται σε δεκαπέντε περίπου, είναι υψηλά, και καθορίζονται ανεξάρτητα από τον πληθωρισμό ή άλλο προσδιοριστικό παράγοντα, πλην της αναφοράς σε μελλοντικές ανταποδοτικές υπηρεσίες. 8) Τα ζητήματα ασφάλισης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίοι έχουν το δυσμενέστερο ασφαλιστικό καθεστώς, με ιδιαίτερα έμφαση στο ζήτημα της άμεσης καταβολής των 126 δις προς το ΤΕΒΕ, που οφείλει το κράτος και αποτελεί ζήτημα επιβίωσης του Ταμείου, καθώς και η ολοκλήρωση της ενοποίησης του ΟΑΕΕ. Επίσης, σημαντικής σημασίας είναι και τα προβλήματα όπως: οι αδυναμίες πρόσβασης των Μ.Μ.Ε. στις κρατικές προμήθειες, οι δυσκολίες στη διαδοχή – μεταβίβαση επιχειρήσεων, η ελλιπής σύνδεση επαγγελματικής κατάρτισης και αγοράς εργασίας, η διευθέτηση των προβλημάτων τήρησης τεχνικού ασφαλείας και οι επαγγελματικές μισθώσεις. Τέλος, βασική πρόταση που έχει υιοθετήσει και το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας είναι ότι πρέπει να διατυπωθεί ένας εθνικός ορισμός για το χαρακτηρισμό των Μ.Μ.Ε., σε συνδυασμό με τον ορισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο ορισμός αυτός θα μπορούσε να καθιερώσει τις ονομασίες «αυτοαπασχολούμενοι» (0 απασχολούμενοι), «πολύ μικρές επιχειρήσεις» (μέχρι 9 εργαζόμενοι), «μικρές επιχειρήσεις» (άνω των 10 έως 30 ή 40 εργαζόμενοι) κ.λπ., καθώς και τον ανάλογο περιορισμό του τζίρου. Κατόπιν των ανωτέρω ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί: 1) Προτίθενται να προχωρήσουν στην σύνταξη ενός συνολικού σχεδίου ανάπτυξης των Μ.Μ.Ε. στη χώρα μας, ώστε να αρθούν οι ανισότητες σε βάρος των Μ.Μ.Ε και να είναι δυνατή η αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων (π.χ. Glasters, καινοτομίες, επιχειρηματικά πλάνα κ.α.) και από τις μικρές επιχειρήσεις, δεδομένης μάλιστα της σημασίας τους στην ανάπτυξη της οικονομίας κυρίως στην περιφέρεια, και της συμβολής τους στην αύξηση της απασχόλησης; 2) Πότε προβλέπεται να εφαρμοστεί ο θεσμός του εμπορικού μητρώου, ώστε να είναι αποτελεσματικότερη η λήψη μέτρων υπέρ των Μ.Μ.Ε.; 3) Προτίθενται να εκπονήσουν και να εφαρμόσουν κλαδική αναπτυξιακή πολιτική σε τομείς που οι επιχειρήσεις της χώρας έχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως ο τουρισμό, τα αγροτικά προϊόντα, η κλωστοϋφαντουργία, η λαϊκή τέχνη; 4) Υπάρχει σχεδιασμός για διευκόλυνση της πρόσβασης των Μ.Μ.Ε. στο πιστωτικό σύστημα μέσα από τη δημιουργία και λειτουργία κανονιστικού πλαισίου και νέων εργαλείων χρηματοδότησης; 5) Με δεδομένη την αδυναμία χιλιάδων Μ.Μ.Ε. να χρηματοδοτηθούν μέσω του Γ΄ΚΠΣ εξαιτίας των προϋποθέσεων χρηματοδότησης που θεσμοθετήθηκαν, προβλέπεται να προκηρυχθούν προγράμματα μέσω του Γ΄ΚΠΣ που να αφορούν άμεσα τις επιχειρήσεις που απασχολούν μέχρι 9 εργαζόμενους; 6) Με δεδομένη την καθυστέρηση του τεχνολογικού εκσυγχρονισμού των ΜΜΕ ποιες πρωτοβουλίες πρόκειται να ληφθούν για την ένταξη του τομέα των ΜΜΕ στις δράσεις της πολιτικής για την Κοινωνία της Πληροφορίας, για την ταχύτερη δυνατή εισαγωγή των νέων τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας ώστε ο εκσυγχρονισμός των ΜΜΕ να είναι σύγχρονος, αποτελεσματικός και ανταγωνιστικός; Προβλέπεται να εφαρμόσουν, και πως, ένα σύστημα ηλεκτρονικής καταγραφής των επιδοτήσεων και παρακολούθησης των Μ.Μ.Ε., ώστε μα εφαρμοστεί η οδηγία του de minimis; 7) Προβλέπεται ο σχεδιασμό ΒΙΟΠΑ στην Αττική, στη Θεσσαλονίκη και στην Πάτρα κατ΄ αρχήν, και η ένταξή τους στο Γ΄ΚΠΣ; 8) Πότε επιτέλους θα καταβληθούν στο ΤΕΒΕ τα 126 δις δρχ. που οφείλει το κράτος; ΟΙ ΕΠΕΡΩΤΩΝΤΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΤΥΡΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ ΦΩΤΙΟΣ ΚΟΥΒΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ