Προβλήματα στην υλοποίηση του Γ΄ Κ.Π.Σ.

Παρασκευή, 15 Νοέμβριος 2002 02:00 Επερωτήσεις
Εκτύπωση
Οικονομίας και Οικονομικών Η πορεία υλοποίησης του Γ΄ΚΠΣ μας δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για την εξέλιξη, όχι μόνο σε επίπεδο απορροφητικότητας αλλά και γι΄ αυτή την αποτελεσματικότητά του. Είναι γεγονός ότι το Γ΄ ΚΠΣ έχει διαφορετική φιλοσοφία και διοικητική δομή σε σχέση με τα άλλα διαρθρωτικά πακέτα. Το ότι φθάσαμε όμως σε διαδικασίες συγκεντρωτικές (στο όνομα της διαφάνειας), δυσκίνητες, και γραφειοκρατικές, οφείλεται σε παράγοντες που άπτονται της ελληνικής κυβερνητικής αδράνειας και ανικανότητας. Καθυστέρησε αδικαιολόγητα η διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που αφορά στη διαχείριση του Γ΄ΚΠΣ και κατά κύριο λόγο τις διαχειριστικές αρχές, πολλές από τις οποίες, ακόμα και η κεντρική διαχειριστική αρχή, παρουσιάζουν προβλήματα δυσλειτουργίας. Τα βασικότερα από αυτά συνοψίζονται στην εξειδίκευση των επί μέρους κατευθύνσεων για τη διαμόρφωση των προγραμμάτων και την ένταξη των έργων καθώς και στη στελέχωση αυτών, διαδικασία που δεν έγινε με εξειδικευμένο προσωπικό και βάσει αξιοκρατικών κριτηρίων. Ειδικότερα κατά την τρέχουσα περίοδο διαπιστώνεται ότι: - Οι διαδικασίες ενεργοποίησης των πράξεων έργων έχουν καθυστερήσει υπερβολικά. Όσες πληρωμές έχουν δηλωθεί μέχρι σήμερα αφορούν στα έργα – γέφυρες, δηλαδή έργα που είχαν ξεκινήσει από το Β΄ΚΠΣ (ΠΑΘΕ, Εγνατία Οδός κ.α.) των οποίων το κόστος και ο χρόνος περάτωσης παραμένουν άγνωστα. Δηλαδή, παρά το ότι ήδη διανύουμε τον τρίτο χρόνο, οι πληρωμές αυτές δεν αφορούν ακόμη έργα από νέες δράσεις, ενώ ιδιαίτερα προβληματικοί καταγράφονται οι τομείς των νέων επενδύσεων (της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας, της πληροφορικής στην παιδεία και στην υγεία). Είναι γνωστό, ότι ένας από τους πρώτους στόχους του Γ΄ΚΠΣ είναι η δυνατότητα να περάσει η κοινωνία και η οικονομία μας στην κοινωνία της πληροφορίας και γι΄αυτό δημιουργήθηκε Ειδικό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ύψους ενός τρις δρχ. - Η προσαρμογή της χώρας στα νέα δεδομένα γίνεται με αργούς ρυθμούς, με αποτέλεσμα να καθυστερούν οι εισπράξεις από τα ευρωπαϊκά ταμεία. Ως γνωστόν, καθυστερούν να εισπραχθούν από το Β΄ΚΠΣ λόγω παραλείψεων το 0,5 από το 1,5 τρις δρχ. - Οι πληρωμές του Γ΄ΚΠΣ δεν ξεπερνούν το 7% !!! Αν λάβουμε υπόψη ότι διανύουμε τον τρίτο χρόνο και ότι υπάρχουν αυστηρές δεσμεύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι πληρωμές θα έπρεπε να έχουν φθάσει τουλάχιστον στο 30-40%, ακόμη και αν ισχυρίζεται κανείς ότι η πορεία των πληρωμών δεν είναι γραμμική. - Οι όροι και οι προϋποθέσεις ένταξης και ενίσχυσης των μικρομεσαίων μεταποιητικών επιχειρήσεων οδηγούν σε αποκλεισμό την συντριπτική πλειοψηφία αυτών (90%), ευνοούν την χρηματοδότηση των μεγάλων επιχειρήσεων και διευρύνουν το χάσμα της ανταγωνιστικότητας εντός των ΜΜΕ. Εξάλλου, οι Τράπεζες επελέγησαν να διαχειριστούν στα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα (ΠΕΠ) το μέρος των κονδυλίων του Γ΄ΚΠΣ που αφορούν τομείς της μεταποίησης και του τουρισμού. - Ο ιδιωτικός τομέας ακόμα δεν έχει αισθανθεί το Κ.Π.Σ. Συνεχώς ακούμε για ενισχύσεις, εντάξεις, αξιολογήσεις, αλλά χρήματα στην αγορά δεν έχουν εισρεύσει, ακόμα και από το Ε.Π. Ανταγωνιστικότητας. Είναι γνωστό ότι ακόμα και αυτά που έχουν ξεκινήσει να υλοποιούνται δημιουργείται ο κίνδυνος να τα πληρώσει η χώρα με δικά της χρήματα, διότι η Ε.Ε. δεν τα θεωρεί επιλέξιμα, με αποτέλεσμα να αυξηθεί κι άλλο το έλλειμμα προϋπολογισμού. - Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκφράσει τις ανησυχίες της και εστιάζει την κριτική της μετά από δύο επιτόπιους ελέγχους στη μη έγκαιρη καθοδήγηση για: -Το πλαίσιο παραγωγής των δημοσίων έργων, ιδιαίτερα στη διαφάνεια της αξιολόγησης και των διαδικασιών δημοπράτησης (το νέο σχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ για την εκπόνηση των μελετών θα μεγιστοποιήσει τα προβλήματα). -Τα μεγάλα προβλήματα στη διαδικασία δημοπράτησης των συγχρηματοδοτούμενων έργων, τα οποία διογκώθηκαν ιδιαίτερα μετά τις βεβιασμένες συγχωνεύσεις των τεχνικών εταιρειών. -Την υποβοήθηση και τον έλεγχο των τελικών δικαιούχων (κεντρικά υπουργεία) -Μετά την εμπειρία του ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ οι υπηρεσίες της Ε.Ε. ζητούν οριοθέτηση των έργων (φυσικό και οικονομικό αντικείμενο) του Β΄και Γ΄ΚΠΣ. Δυστυχώς η Επιτροπή δεν έχει εγκρίνει κανένα μεγάλο έργο του Γ΄ΚΠΣ. Βρισκόμαστε ενώπιον ενός «νέου κτηματολογίου» για τα έργα του σιδηροδρομικού δικτύου και τη διαχείριση από την ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. -Όλες αυτές οι αδικαιολόγητες καθυστερήσεις τελικά θα οδηγήσουν σε μαζικές προκηρύξεις και αναθέσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο όχι μόνο τη νομιμότητα υλοποίησης των προγραμμάτων αλλά πολύ περισσότερο την επίτευξη των στόχων ανάπτυξης. Και τελικά τι θα γίνει στην πράξη; Μπορεί η αγορά και οι υπηρεσίες να κινητοποιήσουν πόρους της τάξεως των 2 τρις σε 9 μήνες, θα υπάρξει ωριμότητα και υποδομή για την ορθολογική και ισόρροπη κατανομή των πόρων; Μήπως προεκλογικά για να κινητοποιήσουμε και να θερμάνουμε την αγορά καταλήξει να τα «κάψουμε» όλα; Επαληθεύεται μετά τα παραπάνω πλήρως η κριτική που άσκησε ο ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ τον Οκτώβριο του 2000 κατά τη συζήτηση για το νόμο 2860/2000 και οι επισημάνσεις μας κατά τις σχετικές περιφερειακές διασκέψεις που έγκαιρα οργανώσαμε στην έδρα κάθε περιφέρειας. Κατόπιν των παραπάνω επερωτάται ο κ. Υπουργός: 1. Αφού το θεσμικό και διαχειριστικό πλαίσιο υλοποίησης του Γ΄ΚΠΣ άλλαξε, γιατί η πολιτική ηγεσία δεν πήρε έγκαιρα μέτρα και δεν κινητοποίησε τον παραγωγικό μηχανισμό του δημόσιου τομέα ο οποίος έχει υλοποιήσει τρεις προγραμματικές περιόδους (ΜΟΠ, Α΄και Β΄ΚΠΣ) και απευθύνθηκε σε δήθεν στελέχη της αγοράς με αδιαφανή και κομματικά κριτήρια; 2. Γιατί καθυστερούν οι αξιολογήσεις και οι εντάξεις των έργων ιδιωτών, που οι ημερομηνίες κατάθεσης φακέλων έχουν κλείσει από τον Ιανουάριο; 3. Γιατί εκχωρεί κατά παράβαση του κοινοτικού και εθνικού κεκτημένου και των Κανονισμών στον τραπεζικό τομέα τη διαχείριση και υλοποίηση δράσεων που αφορούν τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις . Δεν βλέπει η κυβέρνηση ότι τις «παραδίδει» βορά στο αδηφάγο τραπεζικό σύστημα με απρόβλεπτες οικονομικές, κοινωνικές και αναπτυξιακές συνέπειες; 4. Πώς υλοποιείται το Επιχειρησιακό πρόγραμμα για την κοινωνία της Πληροφορίας; Γιατί η αγορά είναι μουδιασμένη και επιφυλακτική; 5. Γιατί δεν καταθέτει στη Βουλή ένα ευκρινή, ενιαίο και πλήρη πίνακα όπου να καταγράφονται με σαφήνεια τα έργα ανά πρόγραμμα, ο προϋπολογισμός και οι πληρωμές; 6. Πού έχει φθάσει μέχρι σήμερα το διαχειριστικό κόστος από της κοινοτικής και εθνικής τεχνικής βοήθειας του Γ΄ΚΠΣ, για τα έτη 2000, 2001, 2002; 7. Πώς θα αντιμετωπίσει η κυβέρνηση τις τεράστιες ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και κατασκευαστικά υλικά (στοιχεία μελετών ΙΟΚ) μετά την υπερσυγκέντρωση των έργων του Γ΄ΚΠΣ των Ολυμπιακών Αγώνων στην προσεχή διετία; 8. Πώς εγγυάται η κυβέρνηση τη μη απώλεια πόρων, όταν ήδη για το 2001 δεν εισπράχθηκαν περί τα 500 δις, ενώ για το 2002 και οι πιο αισιόδοξες προβλέψεις μιλούν για 60% εισπράξεις από το ποσό που έχει δεσμεύσει η χώρα για το ίδιο έτος, όταν μάλιστα είναι γνωστό ότι ισχύει πλέον ο κανόνας του «ν + 2»; 9. Πώς θα αντιμετωπίσει τα μεγάλα προβλήματα και τις πρόσθετες παρενέργειες στα συγχρηματοδοτούμενα έργα και πώς μετά από αυτά και χωρίς κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο εγγυάται ότι θα προχωρήσει η υλοποίηση μεγάλου πακέτου έργων που επαφίενται στο σύστημα αυτοχρηματοδότησης; Οι επερωτώντες βουλευτές Ασημίνα Ξηροτύρη Αικατερινάρη Λαφαζάνης Παναγιώτης Αμπατζόγλου Γιώργος Δαμανάκη Μαρία Κουβέλης Φώτης Κωνσταντόπουλος Νίκος