Home Ομιλίες Ομιλία επί του συνόλου της πρότασης νόμου με τίτλο: «Σύσταση και λειτουργία «Οργανισμού Απασχόλησης Ελλήνων Ναυτικών»

Ομιλία επί του συνόλου της πρότασης νόμου με τίτλο: «Σύσταση και λειτουργία «Οργανισμού Απασχόλησης Ελλήνων Ναυτικών»

E-mail Εκτύπωση PDF
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, με την πρόταση νόμου που καταθέτει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. για τα θέματα των ναυτεργατών, μάς δίδεται για μια ακόμη φορά η δυνατότητα να συζητήσουμε τα πολύ μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος αυτός. Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι τα προβλήματα των εργαζομένων, όπως είναι οι ναυτεργάτες, χρονίζουν, συσσωρεύονται και επείγει, πράγματι, η πολιτεία να δώσει μια απάντηση που να ικανοποιεί και να βελτιώνει τις συνθήκες εργασίας τους θεσμικά και οικονομικά. Το οξύμωρο στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι όλοι μιλούν με μεγάλη ευκολία για την πολύτιμη συνεισφορά του ελληνικού ναυτεργατικού δυναμικού, την αναγκαιότητα να επικεντρωθούν οι προσπάθειες πρώτα και κύρια στον παράγοντα άνθρωπο, ώστε να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για την ισχυροποίηση του κλάδου, να υπάρξουν δηλαδή ικανά στελέχη που θα στηρίζουν τον ελληνικό στόλο και θα αναβαθμίζουν τη λειτουργία των σύγχρονων ναυτιλιακών επιχειρήσεων. Αντ’ αυτού, αντιμετωπίζουμε μια διαφορετική πραγματικότητα, απόρροια συγκεκριμένων ναυτιλιακών πολιτικών και έλλειψη, θα ήθελα να πω, κύριοι συνάδελφοι, στοιχειώδους ευαισθησίας. Αυτές οι πολιτικές δεν εξασφάλισαν ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας, δεν παρείχαν επαρκή κοινωνική προστασία και αλληλεγγύη στους άνεργους ναυτικούς, δεν αναβάθμισαν το ναυτικό επάγγελμα με την προσέλκυση νέων ανθρώπων στο επάγγελμα αυτό και δεν παρείχαν αναβαθμισμένη διαρκή εκπαίδευση και κατάρτιση, σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες. Είναι φυσιολογικό επακόλουθο, λοιπόν, ζητήματα όπως η ενίσχυση της απασχόλησης των ναυτικών, η ένταξη του ναυτεργατικού δυναμικού της χώρας στην αγορά εργασίας, καθώς και περιπτώσεις αφερεγγυότητας των πλοιοκτητών. να έρχονται με οξύτητα κάθε φορά στην επιφάνεια, όπως και σ’ αυτή τη συζήτηση. Με άλλα λόγια, συζητάμε για έναν από τους πιο ισχυρούς και τους πιο σημαντικούς τομείς στη χώρα μας, όπως είναι η ναυτιλία και ταυτόχρονα πρέπει να αντιμετωπίζουμε τους εργαζόμενους που υφίστανται την εκμετάλλευση από τους εργοδότες τους είτε γιατί δεν τους εξασφαλίζονται ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας, είτε γιατί οδηγούνται στην ανεργία, όπου υποχρεούνται εξ ανάγκης να υφίστανται όρους μειωμένων αντιστάσεων στην απασχόλησή τους και στην εξασφάλιση των συνταξιοδοτικών τους δικαιωμάτων. Το καθεστώς που ισχύει σήμερα δεν παρέχει ουσιαστική βοήθεια και προστασία στους άνεργους ναυτικούς και γι’ αυτό οι θέσεις εργασίας των Ελλήνων ναυτικών παρουσιάζει ραγδαία μείωση, ενώ αντίθετα αυξάνει η παρουσία χαμηλόμισθων αλλοδαπών ναυτεργατών. Γι’ αυτό, η πρόταση για την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών των ακτοπλόων μέσα από προγράμματα κατάρτισης δεν αποτελεί λύση του προβλήματος, τη στιγμή μάλιστα που οι οργανικές θέσεις στα καράβια έχουν μειωθεί πάρα πολύ. Πέραν αυτού, η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία θέτει επιτακτικά το ζήτημα του εκσυγχρονισμού και της αναδιάρθρωσης του διοικητικού μηχανισμού παράλληλα με τη σύσταση ειδικού ταμείου για τους ναυτικούς. Δυστυχώς και παρά την καθοριστική σημασία για το παρόν και το μέλλον των Ελλήνων ναυτικών, η σύσταση και η λειτουργία του Οργανισμού απασχόλησής τους όπως διατυπώνεται στην πρόταση νόμου που καταθέτει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και που συζητάμε σήμερα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για το λόγο ότι δεν αποτελεί καμμία εξελικτική και βελτιωμένη πρόταση απ’ αυτήν που και παλαιότερα είχε φέρει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ως ένα είδος προσχεδίου όταν ήταν Κυβέρνηση. Έτσι, η ίδια κριτική που μπορεί να ασκηθεί για το σημερινό Γραφείο Ευρέσεως Εργασίας Ναυτικών ταιριάζει και στο νέο προτεινόμενο Οργανισμό, αφού δεν αφήνει καμμία προοπτική βελτίωσης των συνθηκών ως προς τη μέριμνα για την εξεύρεση εργασίας σε ναυτικούς σε εμπορικά πλοία ανάλογης με τα γενικά και ειδικά τους προσόντα και της κοινωνικής προστασίας των ανέργων Ελλήνων ναυτικών, σύμφωνα με τους νόμιμους όρους και τις προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. βελτιώνει μεν το επίδομα το οποίο σήμερα φθάνει μόλις τα 300 ευρώ μηνιαίως για κάθε έγγαμο άνεργο ναυτικό και το ανεβάζει στα 500 ευρώ. Ωστόσο, προβλέπεται η σταδιακή αύξησή του σε βάθος χρόνου αορίστου, ενώ θέτει ως προϋπόθεση την τριμερή χρηματοδότηση «κράτος-εφοπλιστές-ναυτικούς». Αυτό απορρίπτεται γιατί χαρατσώνει τους εν ενεργεία ναυτικούς, αναγκάζοντάς τους να πληρώνουν μηνιαία εισφορά στον Οργανισμό. Σήμερα, αυτό δεν ισχύει. Πληρώνει το κράτος αυτό το κόστος. Θα μπορούσα έτσι να σας μεταφέρω την πρόταση των ναυτεργατών, η οποία αφορά τα θέματα των επιδομάτων. Το επίδομα να ανέλθει στα 750 ευρώ στο επίπεδο του μισθού του νεοπροσλαμβανόμενου ναυτικού και να επιμηκυνθεί η διάρκεια καταβολής του. ʼκουσα τον κύριο Υπουργό στην επιτροπή που είπε: «ναι, να το δούμε. Είναι σύντομο ένα χρονικό διάστημα δώδεκα μηνών». Δεν είναι κάτι καινούργιο, κύριε Υπουργέ. Η Αριστερά, εμείς, λέμε συνέχεια ότι δεν είναι δυνατόν αυτό το επίδομα να ισχύει μόνο για δώδεκα μήνες και για τους άλλους κλάδους των ανέργων, αλλά πολύ περισσότερο των ναυτεργατών, και μετά να κόβεται, βρίσκει δεν βρίσκει ο άνθρωπος δουλειά! Και μιλάμε για ένα επίδομα 300 ευρώ! Αν είναι δυνατόν! Χρειάζεται αναδιοργάνωση του Γ.Ε.Ν.Ε.. Βεβαίως! Πρόκειται για κάτι που είπαν όλες οι πτέρυγες. Αναδιοργάνωση και ενίσχυση, ούτως ώστε να μπορούν να λειτουργούν όλα τα τμήματά του. Ιατροφαρμακευτική κάλυψη για τους ανέργους. Ο χρόνος ανεργίας να προσμετράται ως συντάξιμος. Το πιο σημαντικό είναι ότι ο τρόπος που λειτουργεί σήμερα το Γ.Ε.Ν.Ε. με βάση το θεσμικό πλαίσιο του 1936, είναι πράγματι αναποτελεσματικός και χρειάζεται όπως είπαμε, εκσυγχρονισμό, ενίσχυση, αναδιάρθρωση κ.λπ.. Οι ναυτικοί δεν βρίσκουν δουλειά μέσα απ’ αυτό, διότι ουδείς ενδιαφερόμενος εφοπλιστής απευθύνεται σ’ αυτό. Ο προτεινόμενος από το ΠΑ.ΣΟ.Κ. οργανισμός δεν βελτιώνει την κατάσταση, αφού δεν υποχρεώνει τους εφοπλιστές να ναυτολογήσουν ανέργους ναυτικούς μέσω του προτεινόμενου οργανισμού. Η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. απλά αλλάζει την επωνυμία του Οργανισμού, αλλά δεν βελτιώνει την κατάσταση. Δυστυχώς! Και γι’ αυτό το λόγο εμείς δεν θα την ψηφίσουμε. Όμως, δεν μπορούμε να μη συμβάλουμε σ’ αυτή τη συζήτηση και να μη ζητήσουμε ευθύνες από την Κυβέρνηση, γιατί δεν προχωράει στη ρύθμιση αυτών των πολύ μεγάλων θεμάτων. Ένα μεγάλο θέμα το οποίο θέτει και αυτή η πρόταση ως σκοπό στον Οργανισμό είναι το θέμα της σύνδεσης της ναυτικής εκπαίδευσης, της επιμόρφωσης και της κατάρτισης -κατ’ αρχήν της ποιότητας όλης αυτής της επιμόρφωσης και της εκπαίδευσης- με την ανάλογη απασχόληση. Δηλαδή, ο Έλληνας ναυτεργάτης να μπορεί να επιμορφώνεται και να έχει και απασχόληση και να πληρώνεται. Όμως, εδώ στην πρόταση φαίνεται σαν να πρόκειται για ευχολόγιο. Δεν μας λέει πώς αυτό θα γίνει πράξη. Δεν μας λέει, δηλαδή, πώς θα συνδεθεί η ναυτική εκπαίδευση με την απασχόληση. Βέβαια, τα θέματα της ναυτικής εκπαίδευσης τα έχουμε συζητήσει και άλλη φορά σε ανάλογο νομοσχέδιο κ.ο.κ. Όπως έχουμε πει, λόγω των μεγάλων ελλείψεων που έχουν τα σχετικά κέντρα ναυτικής εκπαίδευσης, αντιμετωπίζουν προβλήματα στις υποδομές, στο εκπαιδευτικό προσωπικό κ.ο.κ.. Βεβαίως, η διαδικασία εξεύρεσης εργασίας στους ναυτικούς πρέπει να γίνεται μέσω δημόσιου οργανισμού και σε καμμία περίπτωση να μην υπάρχει διαμεσολάβηση για την εξεύρεση ναυτικής εργασίας. Όπως τονίζεται ξανά και σ’ αυτήν την πρόταση που καταθέτει το ΠΑ.ΣΟ.Κ., η εξεύρεση ναυτικής εργασίας δεν πρέπει να αποτελεί αντικείμενο εμπορίου ή καταβολής αμοιβής. Είναι ένα πράγμα το οποίο θα πρέπει πάση θυσία να αλλάξει και δεν αρκούν μόνο οι ποινές. Πρέπει να αλλάξουν νοοτροπία τα δύο κόμματα γιατί, αγαπητοί συνάδελφοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ., τα ιδιωτικά γραφεία ευρέσεως εργασίας -παρά τις κινητοποιήσεις του Εργατικού Κέντρου, της Γ.Σ.Ε.Ε., του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης τα οποία συνεχώς και σε όλες τις κινητοποιήσεις και επί σειρά ετών έθεταν αυτό το θέμα- τελικά και κατά κύριο λόγο αντικατέστησαν οποιονδήποτε δημόσιο οργανισμό, Ο.Α.Ε.Δ. κλπ. και οποιαδήποτε υποχρέωση της πολιτείας. Και πραγματικά, βρέθηκαν εργαζόμενοι να απευθύνονται εδώ και εκεί χωρίς καμμία προστασία και βέβαια, πολλές φορές να πληρώνουν χωρίς να βρίσκουν εργασία. Πρόκειται για ένα μεγάλο κοινωνικό και πολιτικό θέμα, το οποίο πρέπει βέβαια να το θυμόμαστε και να το τονίζουμε για τους ναυτεργάτες –και τη σχετική νομοθεσία κ.λπ.- αλλά πρέπει να το δούμε και για όλους τους εργαζόμενους. Δεν μπορεί να ιδιωτικοποιηθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο το θέμα της ευρέσεως εργασίας, ιδιαίτερα σε ευπαθείς κλάδους. Αυτός είναι άγριος τρόπος. Από την άλλη πλευρά βέβαια, υπάρχει και το θέμα της εκπαίδευσης και επιμόρφωσης. Και απ’ αυτή τη πρόταση, αλλά βέβαια και από την ομιλία του Υπουργού που άκουσα στην επιτροπή, διαφαίνεται λίγο πολύ ότι είναι καλύτερο –εξασφαλίζουμε κοινοτικά προγράμματα κλπ.- όλη αυτή η επιμόρφωση να γίνεται από ιδιωτικούς οργανισμούς και όχι από το δημόσιο. Γιατί φοβόμαστε δηλαδή να διευρύνουμε ή να κρατήσουμε τέτοιες λειτουργίες του δημόσιου τομέα όταν αφορούν ευπαθείς αλλά πολύ σημαντικούς κλάδους των εργαζομένων; Για όλα αυτά τα πράγματα, κύριε Υπουργέ και κύριοι συνάδελφοι, και με την ευκαιρία που μας έδωσε αυτή η πρόταση νόμου του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για τους ναυτεργάτες, η οποία δεν φαίνεται να τυγχάνει της έγκρισης και της αποδοχής των κοινωνικών εταίρων ούτε του Ναυτικού Επιμελητηρίου ούτε της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας, όμως, αναδεικνύονται τα προβλήματα και μας δίνεται η δυνατότητα να αναδείξουμε αυτά τα προβλήματα σήμερα. Γι’ αυτό η Κυβέρνηση εάν σκοπεύει να φέρει ένα νομοσχέδιο, θα πρέπει να αξιοποιήσει τα προβλήματα που αναδείχθηκαν απ’ αυτή τη συζήτηση και ορισμένα πράγματα να προσπαθήσει να τα επιλύσει. Διότι σκέψεις όπως να μην ιδρύονται νέοι κρατικοί οργανισμοί ή να είναι γραφειοκρατικά δύσκαμπτοι ή το Ινστιτούτο «ΠΟΣΕΙΔΩΝ» ή άλλα ινστιτούτα ιδιωτικά μπορούν να αξιοποιούν καλύτερα τα κοινοτικά κονδύλια για την επιμόρφωση των Ελλήνων ναυτικών και πολλά άλλα θέματα, δεν νομίζω ότι θα βελτιώσουν την κατάσταση. Γιατί σε άλλα ζητήματα, κύριε Υπουργέ, είπατε, πράγματι, ότι δεν είναι δυνατόν ένας άνεργος ναυτικός στους δώδεκα μήνες να χάνει από εκεί το επίδομά του. Νομίζω ότι αναγνωρίζετε πως και αυτό το επίδομα των 300 ευρώ είναι πάρα πολύ μικρό και ότι είναι τεράστιο το θέμα της διαρκούς επιμόρφωσης και κατάρτισης των Ελλήνων ναυτικών αλλά αυτή να είναι με απασχόληση αμειβόμενη, να προσμετράται στο συντάξιμο χρόνο. Δεν ψηφίζουμε αυτή την πρόταση νόμου. Θεωρούμε όμως ότι αναπτύχθηκε ένας πολύ καλός διάλογος γι’ αυτά τα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πολύ σημαντικός κλάδος των εργαζομένων στη ναυσιπλοΐα. Υπάρχει πραγματικά μεγάλη υποχρέωση της Κυβέρνησης να φέρει ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο το οποίο δεν θα κάνει μόνο την αναδιάρθρωση αλλά θα λύνει προβλήματα των ναυτεργατών. Βέβαια, ο κύριος Υπουργός δεν μας έδωσε σαφείς απαντήσεις σε ένα προσεχές νομοσχέδιο που θα φέρει κ.λπ., για το πώς θα αντιμετωπίσει τα μεγάλα προβλήματα, τα οποία υπάρχουν στους εργαζόμενους στη ναυτιλία. Επικέντρωσε κυρίως την προσοχή και την ομιλία του στο μεγάλο εύρημα της Κυβέρνησής του ότι εάν επιδοτεί τις ασφαλιστικές εισφορές των ακτοπλόων, τα πράγματα θα λυθούν ως διά μαγείας. Εγώ, κύριε Υπουργέ, δεν το καταλαβαίνω αυτό το πράγμα. Καταλαβαίνω μια ενδεχομένως λογική επιδότησης εισφορών κ.λπ., για να καλύψουμε ένα μέρος της ανεργίας. Δηλαδή, το ότι δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας, το ότι μειώνονται οι θέσεις εργασίας, το ότι οι εφοπλιστές αναζητούν συνεχώς ξένους χαμηλόμισθους ναυτεργάτες οφείλεται μόνο στις εισφορές, στο μεγάλο βάρος των εισφορών; Και εάν τυχόν καλυφθεί αυτό το θέμα, όλα τα άλλα θα έχουν λυθεί; Δεν νομίζω. Ενδεχομένως να υπάρξει ένα κίνητρο και να δημιουργηθούν κάποιες θέσεις εργασίας. Δεν λύνεται, όμως, το πρόβλημα. Η κλασική μέθοδος και το πάγιο αίτημα όλων είναι το επίδομα της ανεργίας να μπορεί να καλύψει αξιοπρεπώς και τον έγγαμο και τον άγαμο ναυτικό για όση περίοδο είναι άνεργος. ʼλλο είναι το ένα θέμα και άλλο είναι το άλλο. Στο θέμα της διάρκειας των επιδομάτων ανεργίας, που είναι δώδεκα μήνες μόνο κ.λπ., δεν μας απαντήσατε. Δεν μας απαντήσατε επίσης στο θέμα το πώς το βλέπετε εσείς –γιατί και ο εισηγητής της Πλειοψηφίας είπε ότι χρειάζεται αναδιάρθρωση κ.λπ. των Γ.Ε.Ν.Ε.- και ποιες είναι οι σκέψεις σας. Δηλαδή πώς θα λειτουργήσει καλύτερα στα θέματα εύρεσης εργασίας, ούτως ώστε πράγματι να μην υπάρχει καταστρατήγηση της νομοθεσίας; Τουλάχιστον να μη συγκαλύπτεται αυτό το πράγμα, πού έχουμε τα ιδιωτικά γραφεία, τις ιδιωτικές εταιρείες ευρέσεως εργασίας και για τον κλάδο των ναυτεργατών. Δεν μας είπατε τελικά για τα θέματα της επιμόρφωσης, της κατάρτισης κ.λπ., σε σχέση και με την πρόταση νόμου που κάνει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. αυτήn τη στιγμή. Γι’ αυτά τα μεγάλα ζητήματα δεν μας έχετε απαντήσει και όπως σας είπα, άλλο το θέμα του επιδόματος ανεργίας, της διάρκειας της επιδότησης και άλλο το θέμα των κινήτρων με επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών κ.λπ., τα οποία μπορούν να ανακάμψουν την κατάσταση. Αλλά το ένα δεν λύνει το άλλο. Υπάρχουν και τα δύο ζητήματα. Ευχαριστώ.