Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση επερώτησης του ΠΑΣΟΚ με θέμα Καύσιμα και η τιμή του Πετρελαίου

Ομιλία κατά τη συζήτηση επερώτησης του ΠΑΣΟΚ με θέμα Καύσιμα και η τιμή του Πετρελαίου

E-mail Εκτύπωση PDF
Κύριοι Συνάδελφοι, Ζούμε σε μια περίοδο που η απελευθέρωση των αγορών ακόμη και για βασικά αγαθά το νερό, την ενέργεια, την επικοινωνία ή για τις βασικές κοινωνικές παροχές υγεία και παιδεία, η απελευθέρωση της αγοράς και ο ανταγωνισμός τις περισσότερες φορές άκριτος και όχι υγιής έχουν αναδειχθεί σε πανάκεια της οικονομικής και διαχειριστικής πολιτικής για τα αγαθά αυτά ακόμη και όταν πρόκειται για μικρές χώρες όπως η δική μας. Η επιτροπή Ανταγωνισμού δεν είναι και αυτή η λύση του προβλήματος, πολύ περισσότερο όταν στη χώρα μας δεν λειτούργησε κανονικά και βέβαια υπάρχουν φαινόμενα καρτέλ και ολιγοπωλιακές καταστάσεις. Φθάσαμε έτσι στην αντίπερα όχθη, οι επιχειρήσεις να αυξάνουν τα κέρδη τους ή τα ίδια κεφάλαια (και όχι τις επενδύσεις τους) πέραν της αύξησης της κατανάλωσης που σημαίνει βίαιη ανακατανομή των εισοδημάτων υπέρ των ισχυρών και η ζωή των άλλων και ασθενέστερων να χειροτερεύει. Δεν έχω χρόνο να αναφερθώ σε πολλές έρευνες της Eurostat αλλά και της ΓΕΣΕΕ, από τις οποίες προκύπτει ότι τα ίδια κεφάλαια των μεγάλων Ελληνικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά πολύ περισσότερο από αυτά των επιχειρήσεων των άλλων κρατών, ενώ βέβαια οι επενδύσεις και οι θέσεις εργασίας βρίσκονται στο κατώτερο επίπεδο. Έτσι στη περίπτωση των καυσίμων με το πρόσχημα της διεθνούς ανόδου της τιμής όλες οι επιχειρήσεις αυξάνουν τις τιμές ανεξάρτητα αν είχαν ή όχι ενεργειακό κόστος . Στο κύκλωμα διύλισης-εμπορίας και διανομής εγκλωβίστηκαν ισχυρές κερδοσκοπικές πιέσεις που ανέβασαν στα ύψη τη τελική τιμή βενζίνης από εκείνη που θα δικαιολογούσε η άνοδος τιμών στη διεθνή αγορά. Στη συνέχεια οι πολυεθνικές εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών προσθέτουν τα δικά τους κέρδη στις ήδη αυξημένες τιμές, ενώ στην ουσία δεν είναι τίποτε άλλο παρά εταιρείες διανομής χωρίς επενδύσεις και άλλες δραστηριότητες που να δημιουργούν ανάπτυξη και μόνιμες θέσεις εργασίας. Σ’ αυτά προστίθεται και ο μεγάλος αριθμός πρατηρίων, (τα περισσότερα αναλογικά από ότι στην Ευρώπη), τα οποία κατά το 70% ανήκουν στις τρεις μεγάλες εταιρείες πετρελαιοειδών και που έχουν περιθώρια κέρδους 15% έναντι 10% στην Ε.Ε. Είναι γεγονός ότι η Κυβέρνηση στο από εβδομάδες διογκούμενο πρόβλημα στις τιμές των καυσίμων δεν έχει πράξει όσα όφειλε. Σήμερα αναδεικνύει την πρότασή της προς την Ε.Ε. για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα και συγκεκριμένα για 5% μείωση όταν η τιμή >34 δολάρια το βαρέλι και 10% όταν >36 δολάρια το βαρέλι. Μια πρόταση που περικλείει και πολλές αντιφάσεις, αφού απώτερος στόχος όλων μας και ιδιαίτερα της Ε.Ε. είναι να δημιουργηθούν αντικίνητρα και συνθήκες που θα μειώσουν την κατανάλωση πετρελαιοειδών και θα στρέψουν σε πιο φιλικές προς το περιβάλλον εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Θα προτείνετε, οι Υπουργοί, στην Ε.Ε. τη θεσμοθέτηση ενός μηχανισμού (ταμείου) που μέρος των ειδικών αυτών φόρων σε περίοδο μειωμένων τιμών να χρησιμοποιούνται στις περιόδους ανόδου και για πολιτικές μείωσης της εξάρτησης από το πετρέλαιο. Η αξιωματική αντιπολίτευση, όμως σήμερα, κατηγορεί την Κυβέρνηση γιατί δεν παίρνει μέτρα όπως αυτή είχε πάρει στο παρελθόν σε αντίστοιχες κρίσεις (2000, 2003). Τα μέτρα όμως αυτά ήταν πυροσβεστικού χαρακτήρα και προσωρινά, όπως π.χ. να παρέμβει για τριμερή συμφωνία των διυλιστηρίων των εταιριών εμπορίας και των βενζινοπωλών για συγκράτηση των τιμών. Τελικά απ’ ό,τι φαίνεται το ΠΑΣΟΚ πιέζει τη Ν.Δ. να κάνει πράγματα που το ίδιο έκανε, δηλ. πυροσβεστικού χαρακτήρα μέτρα για έναν πρόσκαιρο έλεγχο της αγοράς. Ενώ βέβαια μια από τις καλύτερες εταιρείες του Δημοσίου τα ΕΛΠΕ τα οδήγησε σε μια ατυχέστατη ιδιωτικοποίηση ή καλύτερα εκχώρηση. Επανέρχομαι, για να ρωτήσω την Κυβέρνηση, αν περιμένοντας να αποφασίσουν οι 14 Υπουργοί μέσα στο επόμενο 15νθήμερο θα παρακολουθεί την ξέφρενη κούρσα των τιμών. Τι θα κάνει για να πατάξει την κερδοσκοπία και να συμπιέσει το κόστος διύλισης και εμπορίας, που είναι το μεγαλύτερο στην Ε.Ε.; Θα περιμένει τις ανατιμήσεις, που θα επέλθουν και στα άλλα αγαθά, ως μια αναμενόμενη μετακύλιση της κατάστασης σ’ ένα ευρύ φάσμα προϊόντων με μόνο όπλο και αντίδοτο το γενικό και αόριστο δόγμα του νεοφιλελευθερισμού, δηλ. τον ελεύθερο ανταγωνισμό; Θα καταργήσει τη δυνατότητα επιβολής πλαφόν, εμείς λέμε να μην καταργηθεί αυτή η δυνατότητα. Γιατί όλο αυτό το σύστημα τελικά θα πυροδοτήσει την ακρίβεια, θα διαβρώσει την αγοραστική δύναμη των εισοδημάτων, ιδιαίτερα των πιο αδύναμων στρωμάτων των χαμηλόμισθων, των μικρών επιχειρήσεων, που αυτή τη στιγμή πληρώνουν αυτό το επιπρόσθετο μεγάλο πρόβλημα. Τελικά θεωρώ ότι δεν κάνετε τίποτα για τη μακροπρόθεσμη επίλυση του προβλήματος. Για να είμαστε έτοιμοι για τις επαναλαμβανόμενες μεγάλες ανατιμήσεις. Συμφωνούμε όλοι ότι η κρίση είναι παγκόσμιο πρόβλημα που έχει σαν βάση την αύξηση του αργού πετρελαίου. Με την εισβολή των ΗΠΑ στο ΙΡΑΚ μερικοί υποστήριζαν ότι θα οδηγούσε στη μείωση της τιμής του πετρελαίου. Τώρα πέρα των επαίσχυντων πράξεων κατοχής και των βασανιστηρίων, ο πόλεμος πρόσθεσε και θα προσθέτει για πολύ ακόμη και στους άλλους λαούς και τα βάρη αύξησης του πετρελαίου. Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι στα λόγια τουλάχιστον μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι ότι πέρα από την οικονομική διάσταση στην ενέργεια υπάρχει και η περιβαλλοντική αν θέλουμε να οδηγηθεί η χώρα μας κάποτε σε μια διαδικασία βιώσιμης και αειφόρου ανάπτυξης. Καταρχήν πολύ σημαντικές υποχρεώσεις απορρέουν για τη χώρα μας μετά την κύρωση του πρωτοκόλλου του Κιότο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, υποχρεώσεις που οδηγούν στη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας (στόχος το 30% μέχρι το 2010): Όπως Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, Φυσικό Αέριο, Γεωθερμία, μείωση ενέργειας στον κτιριακό τομέα κλπ. Μια ακόμη σημαντική υποχρέωση και για τη χώρα μας έχει εισάγει η Κοινοτική Οδηγία 30/2003, που αφορά στην υποχρεωτική διάθεση βιοκαυσίμων στην αγορά. Και μάλιστα τα χρονικά περιθώρια στενεύουν για τη χώρα μας, αφού μέχρι το τέλος του 2005 θα πρέπει να διαθέτει στα πρατήρια καύσιμα σε ποσοστό 2% από αραβόσιτο, τεύτλα και γλυκό σόργο. Και βέβαια όπως πάντα είμαστε ακόμη στο μηδέν. Όταν είναι γνωστό ότι ιδιαίτερα ο αγροτικός κόσμος, που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα με τα καύσιμα και το κόστος παραγωγής, αλλά και τις παραδοσιακές καλλιέργειες, τα βιοκαύσιμα θα μπορούν να του παρέχουν μια αξιόπιστη διέξοδο και ουσιαστικά κίνητρα για τις γεωργικές αναδιαρθρώσεις. Εμείς όπως πάντα επιμένουμε ότι, πέρα από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα που σκοπεύουν στον περιορισμό της κερδοσκοπίας σε μια περίοδο ενεργειακής κρίσης, να πάρει η χώρα μας ουσιαστικά μέτρα, που θα έχουν μακροπρόθεσμη απόδοση και σε μια σημαντική απεξάρτηση από την πετρελαϊκή ενέργεια να εφαρμόσει τις οδηγίες και κανονισμούς που έρχονται από την Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια Κοινότητα. Η ελληνική οικονομία είναι σπάταλη ενεργειακά και συγκεκριμένα είναι κατά 36% περισσότερο σπάταλη ενεργειακά από 20 μέσο ευρωπαϊκό όρο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα μαζί με την Ισπανία και την Πορτογαλία, είναι οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες η ένταση ενέργεια επιδεινώθηκε στην περίοδο 1991 – 2000 πλέον από 2 δις ευρώ χάνουμε το χρόνο λόγω εξάρτισης από το πετρέλαιο (αναφέρθηκε και ο κ. Υπουργός). Για τα υγρά καύσιμα, για τα οποία μιλάμε σήμερα. Κάθε χρόνο τουλάχιστον 40.000 νέα Ι.Χ. προστίθενται στον ήδη επιβαρημένο ιστό της πρωτεύουσας όπως και των άλλων κεντρικών πόλεων. Ο δείκτης ιδιοκτησίας Ι.Χ. κατά την τελευταία δεκαπενταετία έχει αυξηθεί κατά 50% περίπου. Το Ι.Χ. στην Αθήνα διανύουν περίπου 9000 χλμ ετησίως. Η κίνηση αυτή συνεπάγεται κατανάλωση 1,2 δις λίτρων βενζίνης. Με τη σημερινή τιμή καυσίμου η κίνηση αυτή κοστίζει 4,5 δις ευρώ (το είπατε και εσείς κ. Υπουργέ). Επιπλέον σημαντική είναι η επιβάρυνση της ατμόσφαιρας, όπως και οι αδιέξοδες συνθήκες του κυκλοφοριακού φόρτου και της ποιότητας ζωής, η πτώση π.χ. της ταχύτητας των οχημάτων των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς που μεταφράζεται διακοπών σ’ ένα μήνα διακοπών μέσα στο δρόμο 2,5 χρόνια της ζωής του εργαζόμενου στα λεωφορεία. Παρ’ όλα αυτά πέρυσι είχαν εξαγγελθεί για φθηνότερα αυτοκίνητα. Ι.Χ. Ενώ καμιά πρωτοβουλία δεν έχει αναληφθεί π.χ. για χαμηλότερη φορολογία, για οχήματα με μειωμένη κατανάλωση καυσίμου, για πριμοδότηση με φορολογικά μέτρα στα εναλλακτικά καύσιμα όπως π.χ. τα βιοκαύσιμα, για αυστηρότερα μέτρα στα ενεργοβόρα οχήματα. Και βέβαια για μια πολιτική στις μεταφορές που θα προωθεί τις μαζικές μεταφορές και το σιδηρόδρομο που τον έχει εγκαταλείψει στη χώρα μας και όχι να καθιστούν κυρίαρχες τις οδικές μεταφορές.