Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση επερώτησης του ΠΑΣΟΚ προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την πολιτική της Κυβέρνησης στον τομέα των υδατοκαλλιεργειών

Ομιλία κατά τη συζήτηση επερώτησης του ΠΑΣΟΚ προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την πολιτική της Κυβέρνησης στον τομέα των υδατοκαλλιεργειών

E-mail Εκτύπωση PDF
Κύριε Πρόεδρε, αυτή η επερώτηση δίνει την ευκαιρία σε όλους μας να εξετάσουμε με συστηματικό τρόπο την κατάσταση που επικρατεί στον κλάδο της υδατοκαλλιέργειας. Είναι ένας δυναμικός κλάδος με σοβαρή εξαγωγική δραστηριότητα, που καλύπτει σε ένα μεγάλο βαθμό το έλλειμμα που παρατηρείται στην προσφορά αλιευτικών προϊόντων, διευρύνοντας ταυτόχρονα την αγορά. Όμως, τα προβλήματα που επισημαίνονται, έρχονται με καθυστέρηση μετά από μία μακρά περίοδο ανάπτυξης του κλάδου, χωρίς θεσμικό πλαίσιο, χωρίς δυνατότητα παρεμβάσεων, χωρίς ελέγχους. Η παρούσα επερώτηση δείχνει με σαφήνεια τον ανεξέλεγκτο τρόπο με τον οποίο αναπτύχθηκε ο κλάδος της υδατοκαλλιέργειας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Είναι άλλωστε ενδεικτική η αντίφαση που περιέχεται στην επερώτηση, αφού από τη μία πλευρά αναγνωρίζεται η υπέρβαση στην παραγωγή και ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, ενώ από την άλλη γίνεται λόγος για διεύρυνση της αγοράς για να μπορούμε δηλαδή να παράγουμε περισσότερα. Στην πραγματικότητα το ΠΑΣΟΚ ομολογεί ότι ο παραγωγικός κλάδος της υδατοκαλλιέργειας διήνυσε μία περίοδο ταχείας ανάπτυξης. Όπως όμως ήταν λογικό, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξή του οδήγησε σε συσσωρευμένα πλέον προβλήματα, που επιζητούν άμεσες και ριζοσπαστικές λύσεις. Όταν είχα κάνει μία ερώτηση σχετικά με τα θέματα της υδατοκαλλιέργειας στον τότε Υπουργό κ. Χατζημιχάλη, είχε απαντήσει ότι ο κλάδος της υδατοκαλλιέργειας είναι υγιής και κερδοφόρος και να μην ασχολούμαστε μαζί του. Σήμερα καλά κάνουμε και ρωτάμε όλοι και θέλουμε να ασχοληθεί η Κυβέρνηση με συστηματικό τρόπο για να λύσει τα προβλήματα. Πολλές φορές στο παρελθόν είχαμε επισημάνει ότι είναι άμεση ανάγκη στη χώρα μας να διαμορφωθεί και να ασκηθεί μία συντονισμένη πολιτική στις υδατοκαλλιέργειες, για να μπορεί ο ίδιος ο κλάδος να αντιμετωπίζει τις αγορές από καλύτερες θέσεις, το προσφερόμενο προϊόν να είναι ποιοτικό και σε τιμές προσιτές στο ευρύ καταναλωτικό κοινό, ώστε να μην ευνοείται η αθρόα εισαγωγή ψαριών άγνωστης προέλευσης και αμφισβητούμενης ποιότητας. Το σχέδιο νόμου που προετοιμάστηκε το 2002 και πραγματικά προωθούσε ρυθμίσεις με θετικό τρόπο για την ομαλή ένταξη των υδατοκαλλιεργειών, έμεινε επί τρία χρόνια ανενεργό, δηλαδή μέχρι τις εκλογές. Έτσι δεν υλοποιήθηκε ποτέ το πλαίσιο εθνικής αλιευτικής πολιτικής ως ένα οργανωμένο και σύγχρονο εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης. Αυτό η νέα Κυβέρνηση καλείται να το υλοποιήσει με τον ταχύτερο τρόπο. Όσον αφορά τα ερωτήματα που θέτει η επερώτηση, η περίπτωση της προώθησης προϊόντων θαλάσσιας υδατοκαλλιέργειας με την ένταξή της στο επιχειρησιακό πρόγραμμα αλιείας γεννά εύλογα ερωτηματικά. Πέραν του υπερβολικού ποσού που προβλεπόταν 12,5 εκατ. ευρώ, υπάρχουν ερωτηματικά για το ποιος ήταν ο απώτερος σκοπός της προώθησης, αφού ήδη ο κλάδος είναι δυναμικός και εξάγεται το 70% της παραγωγής στο εξωτερικό, ενώ άλλοι κλάδοι έχουν πολύ μεγαλύτερα προβλήματα. Τι πρέπει να επιτευχθεί επιπλέον και γιατί απαιτείται ένα τόσο μεγάλο ποσό; Δυστυχώς, για τους διαγωνισμούς τέτοιου είδους και τα δύο μεγάλα κόμματα έχουν χάσει την έξωθεν καλή μαρτυρία και οι σκοπιμότητες είναι πιθανόν να ξεπερνούν τις ανάγκες για την προώθηση προϊόντων υδατοκαλλιέργειας και των ωφελειών που μπορεί να προκύψουν από αυτή είτε για τους παραγωγούς είτε για τους καταναλωτές. Όσον αφορά το τρίτο ερώτημα, η μεταφορά των κονδυλίων, όπως μας έχουν μάθει μέχρι τώρα όλες οι κυβερνήσεις που χειρίστηκαν κοινοτικά κονδύλια, θεωρήθηκε δικαιολογημένη στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται καθυστέρηση στην απορρόφηση. Γι αυτό και επί ΠΑΣΟΚ γινόταν συστηματικά μεταφορά κονδυλίων. Το ίδιο κάνει και η νέα Κυβέρνηση. Το θέμα είναι για την περίπτωση που συζητάμε σήμερα, αυτές οι αλλαγές που γίνονται έχουν σαν σκοπό να διορθωθούν τα πράγματα ή να μπορούμε να πετύχουμε στόχους, όπως να παράγονται και άλλα είδη ψαριών, πέρα από την τσιπούρα και το λαβράκι από τα οποία είναι κορεσμένη η αγορά; Διότι, αν και εκδόθηκαν άδειες για την εκτροφή περισσότερων ειδών, για λόγους ευκολίας όλοι περιορίστηκαν στα δύο γνωστά είδη. Όσον αφορά τους ελέγχους, δεν έγιναν οι απαραίτητοι. Οι παρατυπίες λοιπόν στον κλάδο είναι πολλές και επιβαρυντικές. Οι υπερβάσεις στην παραγωγή είναι υπερδιπλάσιες. Ήδη η Ευρωπαϊκή Ένωση διευκρινίζει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω αύξησης. Το πλαφόν έχει ξεπεραστεί προ πολλού και απειλεί με πρόστιμα. Επί πολλά χρόνια η λογική του πλαφόν δεν υπήρχε και δεν γνωρίζουμε αν γίνονταν και οι σχετικοί έλεγχοι. Έτσι, λοιπόν, σήμερα πολλές μονάδες λειτουργούν χωρίς νόμιμες άδειες, έχουν γίνει πολλές συγχωνεύσεις και εξαγορές μικρών μονάδων από μεγαλύτερες, με αποτέλεσμα ο κλάδος να γίνεται όλο και πιο έντονα υπόθεση λίγων και ισχυρών και από αυτούς δε να διαμορφώνεται η πολιτική των τιμών, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τις μικρότερες μονάδες οι οποίες φαίνεται να οδηγούνται σε αδιέξοδο. Αυτό όμως που αποτελεί το μεγάλο έλλειμμα είναι ότι μέχρι σήμερα δεν ολοκληρώθηκαν οι μελέτες χωροθέτησης από το ΥΠΕΧΩΔΕ και το Υπουργείο Ανάπτυξης για τον προσδιορισμό των ζωνών υδατοκαλλιέργειας. Αυτό έπρεπε να προηγείται ώστε να υπάρχει ορθολογικά, γεωγραφικά και περιβαλλοντικά η εγκατάσταση των ιχθυοτροφικών μονάδων. Έτσι, θα είχε αποφευχθεί η υπερσυγκέντρωση και η εξ΄ αυτής επιβάρυνση της θάλασσας και των γύρω περιοχών από τα υπολείμματα εκτροφών και λοιπών αποβλήτων. Ξέρετε πολύ καλά, κύριε Υπουργέ, πολλές περιοχές οι οποίες έτσι βρίσκονται σε ανταγωνισμό, προκειμένου να προστατεύσουν το θαλάσσιο περιβάλλον από μια υπέρμετρη ή κακή χρήση των παρακείμενων εγκατεστημένων υδατοκαλλιεργειών. Αντί αυτής της πολιτικής, προγραμματίστηκαν οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών, χωρίς να προσδιορίζεται πώς θα αντιμετωπιστούν οι περιοχές που δραστηριοποιούνται ήδη περισσότερες μονάδες από αυτές που προβλέπει μία ΠΟΑΥ. Τι θα γίνει τότε; Θα υποχρεωθούν μερικές να φύγουν από εκεί και με ποιους όρους; Ενδεικτική είναι η περίπτωση των μονάδων οστρακοκαλλιέργειας στη Χαλάστρα Θεσσαλονίκης. Τι να πούμε σε αυτούς τους παραγωγούς; Επί σειρά ετών τώρα, η Νομαρχία Θεσσαλονίκης με διαρκή διάλογο με τους ίδιους και τους κοινωνικούς φορείς, κλπ, ζητά επιτέλους από το ΥΠΕΧΩΔΕ να κανονιστούν όλα αυτά τα θέματα. Τελικά, η κατάσταση συνεχίζεται επί πέντε χρόνια και ακόμα δεν έχει οριστικοποιηθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ ο καθορισμός αυτής της ΠΟΑΥ, ο καθορισμός του τρόπου που θα γίνει η διαχείριση των εγκαταστάσεων που θα πρέπει να παραμείνουν εκεί και βέβαια του αριθμού των εγκαταστάσεων. Οι ίδιοι οι οστρακοκαλλιεργητές ζητούν να γίνει αυτός ο καθορισμός. Και επί τόσα χρόνια αυτός ο καθορισμός δεν γίνεται. Κάθε χρόνο και η προηγούμενη διοίκηση της Νομαρχίας και η σημερινή στέλνει αιτήματα προς το ΥΠΕΧΩΔΕ και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σήμερα. Το ίδιο κάνουν και άλλες περιοχές, στη Χαλκιδική, στην Πιερία κλπ. Βεβαίως, λοιπόν, υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση εδώ και βεβαίως υπάρχει ανάγκη να επισπευσθούν όλα αυτά τα πράγματα και τα θέματα ολοκληρωμένης χωροθέτησης, καθώς και τα θέματα των ειδών των ψαριών, τα οποία θα πρέπει να καλλιεργούνται, ούτως ώστε πράγματι να είναι αποδοτικός αυτός ο δυναμικός κλάδος της ελληνικής οικονομίας στη χώρα μας.