Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση επί των άρθρων και των τροπολογιών του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων «Συστηματοποίηση της δια βίου μάθησης και άλλες διατάξεις».

Ομιλία κατά τη συζήτηση επί των άρθρων και των τροπολογιών του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων «Συστηματοποίηση της δια βίου μάθησης και άλλες διατάξεις».

E-mail Εκτύπωση PDF
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όπως έχουμε τονίσει η δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση καλείται να διαδραματίσει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο των σύγχρονων κοινωνιών. Στο κοινωνικό επίπεδο μπορεί να συμβάλλει στην ενδυνάμωση της δημοκρατίας, στην καταπολέμηση του αναλφαβητισμού αλλά και της φτώχειας και από την άλλη πλευρά μπορεί να βοηθήσει αυτές τις σύγχρονες κοινωνίες να αξιοποιήσουν με πιο αποτελεσματικό τρόπο το έμψυχο δυναμικό τους για κοινή πρόοδο και ευημερία. Για να προκύψουν όμως όλα αυτά και πολύ περισσότερα θα πρέπει τελικά να έχουμε ένα νομικό πλαίσιο, ένα νομοσχέδιο, ένα νόμο -και δεν επιτυγχάνεται αυτό από τούτο το νομοσχέδιο- στο οποίο θα πρέπει να ενταχθούν ένα πλαίσιο ευρύτερων πολιτικών που δεν θα στοχεύουν απλώς στην προώθηση κάποιων προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, αλλά θα αντιμετωπίζουν συνολικά τα εκπαιδευτικά προβλήματα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Δεν θα αντιμετωπίζεται δηλαδή μόνο η δια βίου μάθηση και εκπαίδευση ως ένα στοιχείο για τα θέματα της αγοράς εργασίας, αλλά ως ένα πολύ καλό εργαλείο που θα αναπτύσσει ολοκληρωμένα την προσωπικότητα του ανθρώπου. Για να απαντήσω σε κάποιες αιτιάσεις που είχατε θέσει εσείς, κύριε Υπουργέ, εμείς ποτέ δεν ήμασταν αντίθετοι στο να υπάρχει και ένα εθνικό σύστημα διασύνδεσης επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με το όλο σύστημα της δια βίου μάθησης και εκπαίδευσης, όμως από τα στοιχεία που έχουμε μέχρι τώρα στη χώρα μας, το σύστημα αυτό δε λειτούργησε ποτέ, γι αυτό θέλουμε να συνδεθεί οργανικά με άλλο τρόπο. Δεν έδωσε καμία προϋπόθεση για να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Δεν συνέβαλε στην τόνωση της απασχόλησης. Βέβαια, γι αυτά τα θέματα δε φταίει μόνο η εκπαίδευση. Εμείς έχουμε τονίσει ότι φταίνε βαθιές νεοφιλελεύθερες πολιτικές στον τομέα της αγοράς εργασίας και όχι το ότι δεν υπάρχει εκπαίδευση κλπ. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι εμείς είμαστε αντίθετοι με την κατάρτιση και την εκπαίδευση. Είναι όντως ένα σημαντικό εργαλείο και για τον εργαζόμενο, αλλά και για την προσωπικότητα του ανθρώπου συνολικά. Αν κάνουμε έναν απολογισμό ποια είναι η πραγματικότητα για τη χώρα μας, τώρα που συζητάμε γι αυτό το νομοσχέδιο θα δούμε το εξής: Η θέση της χώρας μας είναι η χειρότερη όσον αφορά τη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση από όλες τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αποτελέσματα μέχρι τώρα της λειτουργίας των ΤΕΕ, ΙΕΚ, ΚΕΚ, κλπ., όπως και των επιδοτούμενων, ιδιαίτερα αυτών, προγραμμάτων κατάρτισης, δεν έδωσαν καθόλου αποτελέσματα. Η χώρα μας είναι τελευταία, όπως είπα. Λιγότερο από το 1,5% του πληθυσμού, που είναι ηλικίας από 25 έως 64 ετών συμμετέχουν σε κάποια μορφή εκπαίδευσης σε σχέση με το 8,5% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουμε λοιπόν ένα τεράστιο πρόβλημα και για αυτήν την κατεύθυνση την οποία δίνετε τα δύο μεγάλα κόμματα για τη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση. Γι αυτό χρειάζεται ένα συνολικότερο σχέδιο, χρειάζονται μελέτες, χρειάζεται διασύνδεση πολύ σημαντική, ακόμη και της απλής κατάρτισης, με την πανεπιστημιακή λειτουργία και εκπαίδευση κ.ο.κ. Τα βασικότερα προβλήματα που εντοπίζουμε σ’ αυτό το νομοσχέδιο, στα άρθρα του δηλαδή, είναι τα εξής: Κατ’ αρχήν, το πολύ μεγάλο πρόβλημα όπου αυτή τη στιγμή εισάγεται σιγά-σιγά η συμμετοχή των σπουδαστών οικονομικά στην εκπαίδευσή τους. Όπως η εκπαίδευση, έτσι και η δια βίου μάθηση και κατάρτιση, είναι δημόσιο κοινωνικό αγαθό και έτσι πρέπει να παραμείνει. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε έστω έμμεσα μ’ αυτή την αρχή της ιδιωτικής θα έλεγε κανείς εκπαίδευσης, όπως δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε όπως σας το είπα και στην ομιλία μου επί της αρχής, με τη χρηματοδότηση από διάφορους οργανισμούς, εταιρείες ιδιωτικού δικαίου κλπ. των πανεπιστημίων. ʼλλες δωρεές, άλλες οι εισφορές και άλλη είναι η χρηματοδότηση. Αυτό για μας είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα τα οποία βέβαια, όπως και τα άλλα που θα πω παρακάτω, υπηρετούν μια άλλη φιλοσοφία με την οποία εμείς είμαστε αντίθετοι. Υπηρετούν την φιλοσοφία ότι τελικά οι σπουδές, η κατάρτιση κλπ. θα πρέπει να υπαγορεύονται από τις ανάγκες της αγοράς και όχι απ’ αυτό το οποίο και ο δικός μας πολιτισμός αλλά και των άλλων κρατών λέει ότι η εκπαίδευση είναι δημόσιο αγαθό και προσφέρεται πρώτα για τη συγκρότηση του ανθρώπου και μετά έρχονται όλα τα άλλα. ʼλλο σημαντικό θέμα: η αξιολόγηση των προτεινόμενων ινστιτούτων δια βίου εκπαίδευσης, από εξωτερικό φορέα και μάλιστα χωρίς να φαίνεται με ποια κριτήρια θα επιλεγεί αυτός ο φορέας και πολύ περισσότερο, όταν τελικά αυτή η εξωτερική αξιολόγηση αποτελεί και το σημαντικότερο στοιχείο για να καταργηθεί ένα πρόγραμμα ή όχι. ʼλλο μεγάλο πρόβλημα. Τα ΑΕΙ, τα ΤΕΙ, για όλη αυτή τη διαδικασία δεν διαθέτουν, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, ούτε οργανικές θέσεις εκπαιδευτικών, ούτε τεχνικού, ούτε διοικητικού προσωπικού. Αυτό που κάνετε τώρα υποθηκεύει ακόμη και τον ίδιο το θεσμό για τα ιδρύματα που θα ασχοληθούν ή θα «φιλοξενήσουν» τον θεσμό. Τι κάνετε εσείς; Τελικά, για την δια βίου εκπαίδευση δεν προβλέπεται η δημιουργία νέων οργανικών θέσεων διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού και όλα τα μεταφέρετε σε εποχιακό προσωπικό. Τελικά, όλα αυτά τα θέματα τι κάνουν, κύριοι συνάδελφοι; Παγιώνουν τις ευέλικτες εργασιακές θέσεις ακόμα και στα ΑΕΙ. Σε όλα τα ιδρύματα. Τα ΤΕΙ, ούτως ή άλλως όχι ευέλικτες , αλλά ούτε καν θέσεις έχουν. Τα 2/3 του προσωπικού τους, είναι εποχιακό προσωπικό και καταλαβαίνετε πόση επάρκεια μπορεί να έχει αυτό το προσωπικό που κάθε φορά βέβαια, δεν ξέρει αν θα ανανεωθεί η σύμβασή του. Είπε πριν και ο συνάδελφός μου κ. Χουρμουζιάδης ότι τελικά καταλήγει κανείς ότι η εκπαίδευση μέσω αυτού του νομοσχεδίου ταυτίζεται με την κατάρτιση. Το πτυχίο τελικά τι είναι; Είναι ένα πιστοποιητικό που πιστοποιεί ένα κύκλο και βασικών σπουδών, αλλά με το συμπλήρωμα του πιστοποιητικού συμπληρώνει τον ατομικό φάκελο. Σ’ αυτού λοιπόν του τύπου τις καινοτομίες εμείς δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε. Δεν μπορούμε δηλαδή να δεχθούμε ότι ο χώρος της εκπαίδευσης θα διευρύνεται σε τέτοιο βαθμό που θα περιλαμβάνει εξωθεσμικούς φορείς μη τυπικής εκπαίδευσης και τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ, σιγά-σιγά θα υποβαθμίζονται, θα απορυθμίζεται συνολικά η εκπαίδευση και θα επικαλύπτονται θεσμοί λειτουργίας και περιεχόμενο σπουδών. Να πάω τώρα αναλυτικότερα στα άρθρα. Στο άρθρο 2, το είχα πει κύριε Υπουργέ και μου απαντήσατε ότι στην Επιτροπή δια βίου εκπαίδευσης, υπάρχουν και οι εκπρόσωποι των ΑΕΙ και των ΤΕΙ. Η Επιτροπή έχει 19 μέλη. Μόνο ένας εκπρόσωπος υπάρχει, ένας εκπρόσωπος της Συνόδου των Πρυτάνεων των Πανεπιστημίων και ένας εκπρόσωπος της Συνόδου των Προέδρων των Ανώτατων Τεχνολογικών Ιδρυμάτων. Μα, αυτοί καλούνται να σηκώσουν όλο αυτό το βάρος. Είναι δύο άνθρωποι στους δεκαεννέα. Τελικά δεν υπάρχει συμμετοχή και βέβαια δεν μπορεί να υπάρξει και ουσιαστική λειτουργία αυτής της Επιτροπής. Ένα άλλο θέμα είναι ότι εδώ δεν φαίνεται πουθενά ούτε στα επόμενα άρθρα που αφορούν την κατάρτιση κλπ., η συμμετοχή των Επιμελητηρίων. Αυτά τα ίδια έχουν και σχολές και προγράμματα για την κατάρτιση και βέβαια αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα κατάρτισης για τους νέους επιστήμονες, τεχνικούς, εργαζόμενους κλπ. Δεν βρίσκονται σε κανένα όργανο. Ενώ έτσι γενικά και αόριστα, υπάρχουν τρεις εκπρόσωποι των εργοδοτών. Ποιοι είναι αυτοί οι τρεις εκπρόσωποι των εργοδοτών; Σε αυτά θα πρέπει να μας απαντήσετε. Στο άρθρο 3 η πιστοποίηση των επαγγελματικών προγραμμάτων είναι ένα ιδιαίτερα σοβαρό θέμα, γιατί αυτή η πιστοποίηση συνδέεται άμεσα με τα στοιχεία του επαγγέλματος κ.ο.κ. Αυτή η Επιτροπή του ΕΚΕΠΥΣ που κάνει την πιστοποίηση των επαγγελματικών περιγραμμάτων θα πρέπει να εμπλουτισθεί. Όταν μιλάμε για σύγχρονα νομοσχέδια δεν μπορούμε να μένουμε σε αυτές τις Επιτροπές. Εδώ θα πρέπει να έχουν συμμετοχή και τα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ γιατί και στα θέματα κατάρτισης θα πρέπει να συμμετέχουν. Στο άρθρο 5, σας είπα και πριν ότι δεν συμφωνούμε με το συμπλήρωμα πιστοποιητικού. Είναι ένα στοιχείο το οποίο θα συνοδεύει το φάκελο γενικό και αόριστο, που μερικές φορές θα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό ανάλογα με την κρίση και άλλες φορές όχι. Στο άρθρο 6, στην παράγραφο 1α, για τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας κλπ., όλη αυτή η έγκριση υλοποίησης των προγραμμάτων θα γίνεται από τον Γενικό Γραμματέα Εκπαίδευσης Ανηλίκων. Το ίδιο περίπου υπάρχει και στην παράγραφο στ’. Εδώ, πως σκέφτεστε να τα κάνετε, γιατί υπάρχουν σχολές λαϊκής επιμόρφωσης που λειτουργούν στη Νομαρχία, γονέων κλπ., και δεν υπάρχει καθόλου συμμετοχή ούτε της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ούτε της Αυτοδιοίκησης ούτε της Εκπαίδευσης. Λέτε μέσω του Γενικού Γραμματέα Εκπαίδευσης, αλλά αυτό φαίνεται πολύ συγκεντρωτικό, έστω και αν παρακάτω ιδρύετε αυτά τα περιφερειακά κέντρα. Στο άρθρο 7, για την εισαγωγή των εκπαιδευομένων, με απόφαση πάλι του Υπουργού Παιδείας κλπ., θα καθορίζονται τα κριτήρια για την αξιολόγηση των αιτήσεων. Γιατί; Τα κριτήρια αυτά θα τα καθορίζουν όπως και στο άρθρο 9, παράγραφος ε’, οι αρμόδιοι φορείς των διάφορων ινστιτούτων, ο φορέας του κάθε ινστιτούτου, όπως καθορίζει τις διαδικασίες διενέργειας της αξιολόγησης για την επιλογή των εκπαιδευομένων. Δηλαδή άλλος θα καθορίζει τα κριτήρια και άλλος τις διαδικασίες; Κάθε φορά όπως θέλουμε θα καθορίζονται αυτά τα πράγματα; Νομίζω ότι από τώρα κριτήρια και διαδικασίες θα πρέπει να πάνε στον φορέα αξιολόγησης, ή αλλιώς να οριοθετηθούν με ένα Προεδρικό Διάταγμα, με μια κοινή Υπουργική Απόφαση και να τελειώνουμε. Όχι κατά περίπτωση. Στο άρθρο 8 εξέφρασα τις αντιρρήσεις μου για την εξωτερική αξιολόγηση. Στο άρθρο 10 έχω επίσης αντιρρήσεις για τα θέματα της χρηματοδότησης. Θα πρέπει να απαλειφθεί στην παράγραφο δ’ η συμμετοχή των εκπαιδευομένων στην κάλυψη λειτουργικών δαπανών και στην παράγραφο ζ’ ο όρος «χρηματοδοτήσεις». Στο άρθρο 13 για τα θέματα ΙΕΚ εντός της περιοχής του Αγίου Όρους, αν είναι να αξιοποιήσουμε μέσα από μια διαφανή διαδικασία, κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι σημαντικά, στο ʼγιο Όρος, θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε. Στο άρθρο 14 σας απασχολεί βεβαίως και θα δεχόμουνα αυτήν τη λογική για τα σχολεία των Αθηνών, αλλά πότε θα ασχοληθείτε με τα σχολεία της Θεσσαλονίκης; Και προς Θεού, εδώ θέλω να το συνδέσω με την τροπολογία που προτείνεται. Αν η Νομαρχία Θεσσαλονίκης αντί να λύσει το πρόβλημά της, που σας εκλιπαρεί για τα 15 εκατομμύρια ευρώ που ακόμη δεν τα στέλνετε, που έχει του κόσμου τα σχολεία ακόμη με τον αμίαντο, με τη σεισμική και στατική ανεπάρκεια κλπ., της δώσατε τώρα μέσω της τροπολογίας το εργαλείο να πάει να νοικιάζει κτίρια τα οποία να μην έχουν ούτε την προϋπόθεση της στατικής και αντισεισμικής επάρκειας, τι να πω και εγώ; Από το άσπρο, στο μαύρο. Είναι δυνατόν να συμβαίνουν αυτά τα πράγματα; Σκεφθείτε λίγο ολοκληρωμένα το θέμα της σχολικής στέγης της Θεσσαλονίκης. Και προς Θεού μην την τροφοδοτήσετε με αυτή τη λύση της τροπολογίας την οποία προτείνετε. Όσον αφορά τις άλλες τροπολογίες, θα συμφωνήσω με την τροπολογία του ΙΚΥ γιατί διευκολύνει να πάρουν υποτροφία περισσότερη πέρα από κάποιες επιφυλάξεις για την όλη λειτουργία του θεσμού. Δεν θα συμφωνήσω με την τροπολογία.. Με την τροπολογία για το ΔΟΑΤΑΠ δεν συμφωνούμε. Με την τροπολογία για τη μίσθωση των σχολείων, δεν συμφωνούμε επίσης. Με την τροπολογία για τον Οργανισμό Ασφάλειας Δικτύων κατ’ αρχήν συμφωνούμε αλλά θέλουμε να ακούσουμε και την αιτιολογία του Υπουργού, όπως και για μια τελευταία τροπολογία που αφορά την κάρτα νέων κλπ. Και σ’ αυτό το θέμα θα ακούσουμε τις αιτιολογήσεις του κυρίου Υπουργού και θα αποφασίσουμε. Ευχαριστώ.