Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση επίκαιρης επερώτησης του ΠΑΣΟΚ, σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων και των αποβλήτων.

Ομιλία κατά τη συζήτηση επίκαιρης επερώτησης του ΠΑΣΟΚ, σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων και των αποβλήτων.

E-mail Εκτύπωση PDF
Η φύση και η έκταση των προβλημάτων της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων, των απορριμμάτων επί σειρά ετών τώρα αποτελεί για τη χώρα μας ένα από τα κρισιμότερα θέματα διότι είναι σύνθετη και με μεγάλες διαστάσεις και γιατί υπήρξαν και υπάρχουν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις -εγκληματικές πολλές φορές αποδείχθηκαν αυτές οι καθυστερήσεις- και στη δημιουργία θεσμικού πλαισίου και στην εφαρμογή του και στη δημιουργία χώρων εναπόθεσης απορριμμάτων και βέβαια στα θέματα της υλοποίησης των έργων, της ενσωμάτωσης της τεχνογνωσίας από τη διοίκηση και την αυτοδιοίκηση, όπως και της επικοινωνίας για την εξασφάλιση συναίνεσης με την κοινωνία και τα πολιτικά κόμματα. Βλέπω και από αυτήν τη συζήτηση που γίνεται σήμερα, που είναι χρήσιμη μια επερώτηση γι’ αυτά τα θέματα, ότι η κατάσταση θα εξακολουθεί να παραμένει χρήσιμη γιατί δεν μπαίνουμε στην ουσία των προβλημάτων. Εκεί που πραγματικά υπάρχουν οι καθυστερήσεις, εκεί που πρέπει και η τοπική αυτοδιοίκηση και το ΥΠΕΧΩΔΕ, η πολιτεία γενικά να ενσκήψει και να λύσει τα θέματα. Διότι τι κάνουμε, κύριοι συνάδελφοι; Λέμε, πόσους ΧΥΤΑ είχαμε, πόσες χωματερές είχαμε. Αυτό το αίσχος, αυτή η ντροπή, 6.500 χωματερές -εγώ επιμένω ότι είναι ακόμα 2.500 χωματερές κλπ- και πως θα πάμε στη λογική από τις χωματερές στον ΧΥΤΑ. Έπρεπε ήδη να είμαστε στους ΧΥΤΑ πριν από 20 χρόνια και τώρα εμείς θεωρούμε ότι είναι μεγάλη επιτυχία να φθάσουμε στον ΧΥΤΑ και μάλιστα όταν ξέρουμε με πόση δυσκολία βρίσκονται αυτοί οι χώροι και από την άλλη πλευρά ότι αν είναι απλοί ΧΥΤΑ, εάν έχει προηγηθεί δηλαδή η διαδικασία της ολοκληρωμένης διαχείρισης, σε 15 χρόνια πρέπει η τοπική αυτοδιοίκηση ξανά να αναζητήσει καινούργιους χώρους. Να σας θυμίσω: η Κοινοτική και εθνική νομοθεσία όπως διατυπώνεται στην οδηγία 1991 με βάση την αποτελεσματική και αειφορική διαχείριση στερεών αποβλήτων δίνει άμεση προτεραιότητα στη μείωση των απορριμμάτων στην πηγή παραγωγής, με βάση την αρχή ότι ο ρυπαίνων πληρώνει και την διαλογή στην πηγή. Εδώ τώρα είναι πια επιβεβλημένο ότι πρέπει να προηγηθούν πάρα πολλά στάδια προκειμένου ένα μικρό υπόλειμμα και το οποίο δεν θα είναι επικίνδυνο, θα καταλήγει στους χώρους υγειονομικής ταφής. Γι’ αυτό και βέβαια τώρα στη σύγχρονη νομοθεσία όλοι έχουν αντικαταστήσει τους ΧΥΤΑ με τον όρο ΧΥΤΥ. Ένα σημαντικό πρόβλημα της διαχείρισης, το έχουμε πει πάρα πολλές φορές αφορά στις συσκευασίες, στα απορρίμματά τους που σύμφωνα με την οδηγία 94 σημαντική είναι η ευθύνη του παραγωγού. Έγινε με πολύ καθυστέρηση ο ν. 2939 για την εφαρμογή της οδηγίας και αυτή τη στιγμή πραγματικά, κύριε Υπουργέ, από τη συζήτηση που κάναμε πριν από ένα μήνα στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, φαίνεται ότι η συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στα θέματα αυτά της συλλογής και της ανακύκλωσης των απορριμμάτων και των συσκευασιών -πολλά από τα οποία είναι τοξικά, πολλά από τα οποία είναι επικίνδυνα απόβλητα κ.λπ.- είναι πάρα πολύ μικρή. Ούτε 2% στο μερίδιο που της αντιστοιχεί. Αυτά ήταν τα στοιχεία. Και από την άλλη πλευρά βέβαια υπάρχει ακόμα τρομερή υστέρηση στην κοινή γνώμη, στον έλληνα πολίτη, στα παιδιά στο σχολείο κ.λπ. για να κάνουν όλη αυτή την προσπάθεια. Υπάρχουν κάποιες διαφημίσεις για τις μπαταρίες που είναι πολύ χρήσιμες. Θα πρέπει να δούμε και ένα σωρό άλλα θέματα. Τρίτο και πολύ σημαντικό θέμα το οποίο έχει γίνει πράγματι. Είναι και αντικείμενο και της ερώτησης. Πέρα από την ποσότητα που πρέπει να περιοριστεί είναι ο επικίνδυνος χαρακτήρας των αποβλήτων που διατίθενται για την υγειονομική ταφή. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση 29407 εναρμονίζοντας την οδηγία 99 κ.λπ. ορίζει ότι στα πλαίσια της εθνικής στρατηγικής για τη μείωση των βιοαποικοδομήσιμων αποβλήτων πρέπει αυτά που προορίζονται για ταφή να μειωθούν. Παραδείγματος χάριν, στο 50% για ποσότητα που είχε παραχθεί από το 1995-2013, κατά 35% ως το 2020 κ.ο.κ. Ρωτώ και τα δυο μεγάλα κόμματα εδώ. Και την Κυβέρνηση και την Αξιωματική Αντιπολίτευση. Ποιο ήταν μέχρι τώρα το πρόγραμμά τους και ποιο είναι τώρα; Για να προχωρήσουμε σ’ αυτά τα θέματα. Δηλαδή, θα παραμείνουν ακόμη άγνωστες στη χώρα μας -όχι μόνο στους πολίτες αλλά στα καθ’ ύλην αρμόδια υπουργεία, στα προγράμματα της Αντιπολίτευσης- οι μονάδες τεχνολογίας, τα στάδια της ολοκληρωμένης διαχείρισης όπως είναι οι μονάδες διαλογής και ανάκτησης υλικών από διαλογή στην πηγή; Η μηχανική διαλογή μεικτού κλάσματος; Η μηχανική διαλογή για την παραγωγή καυσίμων; Η αναερόβια χώνευση; Η καύση; Ως ένα μέρος και όχι βέβαια ως η λύση του προβλήματος. Και είναι αστείες κάποιες τέτοιες προτάσεις που ακούει κανείς ακόμα και από τον καινούριο δήμαρχο Αθηναίων. Τραγική είναι η περίπτωση του δήμου Αθηναίων, του δήμου Θεσσαλονίκης και άλλων μεγάλων δήμων που δεν θέλουν να αναλάβουν την βασική τους υποχρέωση: την διαλογή στην πηγή και στην ανακύκλωση. Και μιλάνε για ένα σωρό θέματα. Δηλαδή, τελικά η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει τη νοοτροπία των μεγάλων πόλεων ότι όλα μα όλα τα απορρίμματα θα πάνε στους χώρους απόθεσης. Αυτό είναι καταστροφικό. Και για την παιδεία που δημιουργούμε στον κόσμο αλλά και για το ίδιο το περιβάλλον. Δεν μπορεί να γίνει αυτό το πράγμα. Δεν έχουμε καταγράψει τίποτα το θετικό στον τομέα της ολοκληρωμένης διαχείρισης των αποβλήτων. Το ΥΠΕΧΩΔΕ παρ’ όλες τις προσπάθειες που κάνει και έκανε με το νέο θεσμικό πλαίσιο, την Κοινή Υπουργική Απόφαση, για τα επικίνδυνα απόβλητα -αν είχα χρόνο θα μιλούσα και γι’ αυτό βέβαια- παραμένει ακόμα στις ρητορείες και στα ευχολόγια. Από την άλλη πλευρά η Τοπική Αυτοδιοίκηση, η περιφέρεια, κύριε Υπουργέ, πρέπει να συμβάλλει στην έγκυρη και αποτελεσματική συγκρότηση και των φορέων διαχείρισης των αποβλήτων. Δεν μπορεί να έχουμε αυτόν τον κατακερματισμό ΧΥΤΑ και φορέων διαχείρισης κ.λπ. Πρέπει να μπούμε στην ολοκληρωμένη διαχείριση. Πρέπει σε επίπεδο μεγάλου ΟΤΑ ή σε επίπεδο νομαρχιακό και περιφέρειας να υπάρχει ένας Ενιαίος Φορέας Διαχείρισης, τον οποίο να στηρίζετε και οικονομικά και με ένα σωρό άλλα πράγματα. Αυτά πρέπει να προχωρήσουν. Η περιφέρεια, δηλαδή, πρέπει να προσφέρει ουσιαστικά την τεχνική υποστήριξη στους Οργανισμούς Υλοποίησης και Διαχείρισης των Έργων. Θα ήθελα να πω για το επίκαιρο θέμα -το οποίο είναι και πάρα πολύ χρήσιμο- με την Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία έχει σταλεί στο Τυπογραφείο, για τον Α’ Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Επικίνδυνων Αποβλήτων. Εγώ λέω ότι μετά από πολύ μεγάλη καθυστέρηση είναι ένα πρώτο βήμα. Σας καλώ, όμως, όλους εδώ –γιατί έχουμε όλοι την αγωνία- να μη μείνει ένα ευχολόγιο. Το Υπουργείο έκανε τρία χρόνια να αποτυπώσει την υπάρχουσα κατάσταση, η οποία πραγματικά είναι φοβερή και τραγική. Να μη μείνουμε, λοιπόν, στην αποτύπωση της κατάστασης ανά κατηγορία αποβλήτων. Χρειάζεται και αυτή. Το ζητούμενο, όμως, είναι με ποια συγκεκριμένα μέτρα και πολιτικές, θα μειωθεί η παραγωγή τους, θα γίνει η διαχείρισή τους, πού θα χωροθετηθούν οι εγκαταστάσεις για την τελική διάθεση, ούτως ώστε να προστατευθεί το περιβάλλον και η δημόσια υγεία. Δεν μπορεί να εξαντλείται ο Εθνικός Σχεδιασμός Διαχείρισης Επικίνδυνων Αποβλήτων στο ότι καλό είναι να γίνει εκείνο, καλό είναι να γίνει το άλλο. Υπάρχουν, δηλαδή, πάρα πολλές απορίες για το ότι για το ζήτημα των βιομηχανικών αποβλήτων θα εξεταστεί η απόφαση, η ανάπτυξη ίδιων εγκαταστάσεων διάθεσης και αξιοποίησης από τις μεγάλου μεγέθους βιομηχανίες. Από την άλλη πλευρά, για τα ιατρικά απόβλητα η δημιουργία νέων εγκαταστάσεων θα προκύψει ύστερα από μελέτη. Μα, οι ίδιοι εσείς είπατε για την κρισιμότητα που υπάρχει αυτή τη στιγμή όσον αφορά τα ιατρικά απόβλητα. Τι θα περιμένουμε τώρα; Τη μελέτη; Τι θα κάνουμε; Εδώ θα έπρεπε να είχαμε δράσει χθες, όχι να δράσουμε στο μέλλον. Για τα τοξικά ΚΛΟΘΕΝ προωθείται ακόμα η υλοποίηση σχεδίων διαχείρισης. Υπάρχουν πολύ σημαντικά θέματα. Και τελειώνω, μεταφέροντας δύο θέματα, ιδίως το χαρακτηριστικό της χωματερής των Ταγαράδων, που δείχνει και όλη την κατάσταση. Η πυρκαγιά έχει δημιουργήσει τεράστιες επιπτώσεις στην περιοχή. Πώς έφτασε, δηλαδή, στο σημείο με αυτή τη μία χωματερή -η οποία κουτσοβελτιώνεται- να μπορεί όλο το συγκρότημα της Θεσσαλονίκης να συλλέξει τα απορρίμματα του; Βλέπετε σε τι κατάσταση έφτασε. Βλέπετε πόσο έχει μολυνθεί η περιοχή. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι έχουν τεράστια προβλήματα. Δεν υπάρχει από εσάς μία ειδική υπηρεσία για να λυθεί το πρόβλημα. Δεν υπάρχει –που επιτέλους ξεκίνησε ο ΧΥΤΑ στη Μαυροράχη- υποστήριξη, όπως θα έπρεπε, για ολοκληρωμένη διαχείριση. Και βέβαια ο κ. Σουφλιάς χρησιμοποίησε το παράδειγμα της λιματολάσπης στη Θεσσαλονίκη για να πει για το μεταβατικό στάδιο. Όπως βλέπετε, όμως, το παράδειγμα της λιματολάσπης του Βιολογικού Καθαρισμού της Θεσσαλονίκης είναι μία πάρα πολύ οδυνηρή και δύσκολη υπόθεση.