Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση για αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος, ενότητα 1-22

Ομιλία κατά τη συζήτηση για αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος, ενότητα 1-22

E-mail Εκτύπωση PDF
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έχουμε με σαφήνεια διατυπώσει την αντίθεσή μας με τη συγκεκριμένη Αναθεώρηση του Συντάγματος και με τις προωθούμενες προς αναθεώρηση διατάξεις από την κυβερνητική Πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας. Πιστεύουμε ότι η απόφαση της Νέας Δημοκρατίας να κινήσει τη διαδικασία της Αναθεώρησης του Συντάγματος πριν τελειώσει η προηγούμενη, αποτελεί στοιχείο επικοινωνιακής πολιτικής και ένα μέσο αποπροσανατολισμού από τα μεγάλα προβλήματα που επιδεινώνει, αντί να επιλύει, η πολιτική της Κυβέρνησης και ο τρόπος λειτουργίας της. Η νέα Αναθεώρηση, άλλωστε, δεν γίνεται στο όνομα της ανάγκης για διευρυμένη δημοκρατία, ενισχυμένη συμμετοχή, αξιόπιστο κοινωνικό και πολιτικό έλεγχο. Απεναντίας, γίνεται –και αυτό συνιστούν τα κορυφαία άρθρα 16, 24 κ.λπ.- για να προσαρμοσθούν κάποιες κυβερνητικές λογικές σε σχέση με την εκμετάλλευση των δημόσιων αγαθών, με την εκχώρηση των δημόσιων χώρων, την ενίσχυση της ιδιωτικοποίησης των κοινωνικών αγαθών. Το άρθρο 16, εάν προβλέψει τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων μη κερδοσκοπικών ή άλλων κέντρων, θα λύσει τα μεγάλα διαρθρωτικά προβλήματα της παιδείας; Αν αναθεωρηθεί το άρθρο 24 θα λύσει ή θα διογκώσει ακόμα περισσότερο τα χρόνια προβλήματα της άναρχης οικιστικής ανάπτυξης, της καταγραφής και διαφύλαξης του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της χώρας, του χωροταξικού και αναπτυξιακού σχεδιασμού; Οι προτάσεις, λοιπόν, Νέας Δημοκρατίας και ΠΑ.ΣΟ.Κ., πριμοδοτούν, με υστεροβουλία θα έλεγα, τον δικομματισμό, αφού δεν προτείνουν αναθεώρηση της διαδικασίας της αναθεώρησης, το άρθρο 110 του Συντάγματος, που έχει οδηγήσει πράγματι την αναθεωρητική λειτουργία σε συναινετική κυβερνητική αναθεώρηση. Βέβαια, η αποχώρηση σήμερα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. δείχνει ότι τελικά αυτή η διαδικασία πράγματι δεν αντιμετωπίζεται αυτή τη στιγμή όπως θα έπρεπε ως μία κορυφαία διαδικασία. Τελικά, τι εξυπηρετούν οι αναθεωρήσεις επί αναθεωρήσεων; Τις διαμάχες του δικομματισμού; Τον αναδεικνύουν; Εμείς δεν θέλουμε να γίνει αυτό και γι’ αυτό είμαστε εδώ και συζητάμε. Εμείς λέμε ότι η πολιτική πραγματικότητα επιβάλλει να αλλάξει η λειτουργία του πολιτικού συστήματος διακυβέρνησης. Η αναθεωρητική διαδικασία θα έπρεπε να μεταβιβάσει εξουσίες από το χώρο της εκτελεστικής εξουσίας στον κατ’ εξοχήν χώρο της λαϊκής κυριαρχίας, στη Βουλή των Ελλήνων, και σε άλλα αντιπροσωπευτικά όργανα. Ας δούμε, όμως, αναλυτικότερα τις κύριες προτάσεις της Κυβέρνησης για την αναθεώρηση που συζητάμε σήμερα. Βέβαια, θα επικεντρώσω την ομιλία μου στο άρθρο 16. Θα αρχίσω όμως την ομιλία μου με το άρθρο 14, που αφορά τη διαφάνεια και την πολυφωνία των μέσων μαζικής ενημέρωσης και ειδικότερα, την παράγραφο 9 που αφορά το ασυμβίβαστο. Εμείς θεωρούμε ότι δεν έχει αλλάξει τίποτα από το 2001 έως σήμερα, που τότε με ομοφωνία σχεδόν καθιερώσαμε το ασυμβίβαστο. Επιπτώσεις καταγράφονται συνεχώς και παραμένει ο κίνδυνος νέων επεισοδίων από τη δυνατότητα συνύπαρξης στα ίδια χέρια οικονομικών συμφερόντων που απορρέουν από σχέσεις με το δημόσιο και το ιδιοκτησιακό καθεστώς στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Γι’ αυτό, η νέα αναθεώρηση δεν πρέπει να εγκαταλείψει τη ρύθμιση του άρθρου 14, παράγραφος 9. Στη χώρα μας ήταν και παραμένει κυρίαρχο το αίτημα για την πάταξη της διαφθοράς και της διαπλοκής και οι ενστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσαν και θα έπρεπε να απορριφθούν από τη Νέα Δημοκρατία με την ισχυρή πράγματι διατύπωση της πραγματικότητας στη χώρα μας, στην οποία προβάλλει η προτεραιότητα αυτής της εξυγίανσης και μετά όλα τα άλλα. Είμαστε αντίθετοι στην αναθεώρηση του άρθρου 16, κάτι που γνωρίζετε καλά. Υπερασπιζόμαστε να παραμείνει όπως έχει στη Βουλή, στην κοινωνία με το μεγάλο κίνημα των νέων της εκπαιδευτικής κοινότητας. Υπερασπιζόμαστε το δημόσιο χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Αποκρούουμε κάθε επιλογή που θα οδηγήσει στην άμεση ή έμμεση ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης. Εμείς, κύριοι συνάδελφοι, θεωρούμε ότι το άρθρο 16 όχι μόνο προστατεύει τη δημόσια εκπαίδευση, αλλά και κατοχυρώνει τα οργανικά στοιχεία της ακαδημαϊκής αυτονομίας, της ανεξαρτησίας της έρευνας και της διδασκαλίας, των ελευθεριών και των δικαιωμάτων. Πιστεύουμε, ο Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς, ότι ακολουθήσαμε και ακολουθούμε το σωστό δρόμο, γιατί πονάμε το δημόσιο πανεπιστήμιο, ενώ άλλους φαίνεται ότι τους ενοχλεί σαν ένα βάρος από το παρελθόν. Πιστεύουμε στην παιδεία και την έρευνα ως βάση για το μέλλον του τόπου μας, σ’ ένα πανεπιστήμιο αυτοδιοίκητο και αυτοτελές και παράλληλα, σ’ ένα πανεπιστήμιο διαφανές, ανοιχτό στον έλεγχο του κράτους και της κοινωνίας, ανεξάρτητο όμως από το χώρο των επιχειρήσεων -δεν θέλουμε αυτόν τον έλεγχο και τον ανταγωνισμό- με δημοκρατικούς θεσμούς συμμετοχής και με προσφορά στην πρόοδο της γνώσης και της έρευνας. Βεβαίως και το θέλουμε ανοιχτό στη διεθνή συνεργασία και γι’ αυτό θέλουμε την ενίσχυση και τη χρηματοδότηση όλης αυτής της διαδικασίας της παιδείας όλων των βαθμίδων. Το θέλουμε, λοιπόν, να είναι καινοτόμο, πρωτοποριακό και τολμηρό. Έχουμε κοινούς στόχους, αλλά αυτούς τους στόχους εσείς τους έχετε εγκαταλείψει -όπως και το ΠΑ.ΣΟ.Κ.- εδώ και πάρα πολύ καιρό και έχετε οδηγήσει όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης σ’ ένα τέλμα. Εμείς θέλουμε πράγματι η παιδεία μας να ήταν σε καλύτερο επίπεδο. Όμως, δεν κάνουμε διάφορους αφορισμούς ούτε κάνουμε τους αφελείς, γιατί μερικές φορές όταν μηδενίζουμε τα πάντα, κάποιον άλλο σκοπό έχουμε. Τι έχουμε σκοπό; Να δώσει τη λύση στην αναβάθμιση της παιδείας η αγορά, ο ανταγωνισμός, η επιχειρηματική δραστηριότητα; Δεν πρέπει να τη δώσει το δημόσιο ενδιαφέρον; Δεν πρέπει να τη δώσει μια υπεύθυνη πολιτεία; Στον τόπο μας, κύριοι συνάδελφοι, η παιδεία μας ιστορικά για το μεγαλύτερο κομμάτι του εθνικού μας βίου ήταν δημοκρατική και λαϊκή. Ήταν προσβάσιμη σε όλους τους κοινωνικούς χώρους, τις τάξεις, τις κατηγορίες. Όχι πάντοτε με την ίδια ευχέρεια. Το Σύνταγμα σωστά διακηρύσσει την ανάπτυξη και την παραγωγή της τέχνης και της επιστήμης, της έρευνας και της διδασκαλίας. Η πραγματικότητα αποδεικνύεται ανυπάκουη στο σύστημα. Η παιδεία στην πραγματικότητα δεν παρέχεται δωρεάν. Δεν υπάρχουν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην τριτοβάθμια - ακόμη και στη δευτεροβάθμια- εκπαίδευση για όλους τους Έλληνες. Είμαστε ουραγοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είμαστε παράδειγμα προς αποφυγή στη διεθνή κοινότητα. Δαπανάμε πολύ λίγα λεφτά για την παιδεία και την έρευνα. Τουλάχιστον ας τελειώναμε εδώ, να φθάσουμε στο μέσο όρο : στο 5,5% των δαπανών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η άμεση επίτευξη αυτού του στόχου θα μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία κάθε συζήτησης όχι για αναθεώρηση του Συντάγματος, αλλά στο πλαίσιο ενός εθνικού διαλόγου για τα προβλήματα της παιδείας. Είναι για μας πολιτικά και κοινωνικά απαράδεκτο η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να επικαλούνται τη σημερινή κατάσταση στα Α.Ε.Ι. για την οποία έχουν την κύρια ευθύνη, για να δικαιολογήσουν τη θέση τους για τα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Επικαλείστε τη διαδικασία της Μπολόνια. Δεν θα μπω στην ιστορική αποτίμηση αυτής της διακήρυξης. Όμως, εμείς σε αυτήν τη χώρα δεν δικαιούμαστε να ενσφηνώσουμε άκριτα στον εθνικό μας κορμό εκείνες τις προτάσεις της Μπολόνια που δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να προάγουν ένα πανεπιστήμιο φθηνό, ένα πανεπιστήμιο που θα παράγει μαζικά απασχολήσιμους, χωρίς αναγκαίο και επιστημονικό υπόβαθρο. Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων που επιχειρεί η αναθεώρηση του Συντάγματος –έστω και μη κερδοσκοπικών- δεν είναι τίποτα άλλο παρά η άσκηση οικονομικής δραστηριότητας στο πανεπιστήμιο. Η οικονομική δραστηριότητα είναι γνωστό και από το ευρωπαϊκό και από το ελληνικό δίκαιο ότι μπορεί να ασκείται και από μη κερδοσκοπικές εταιρείες. Στα ιδιωτικά Α.Ε.Ι., λοιπόν, η ακαδημαϊκή ελευθερία και η αυτοδιοίκηση θα υποχωρούν. Θα χειραγωγούνται από τις απόψεις και από την ιδεολογία με την ευρύτερη έννοια των ιδιωτών και η διδασκαλία όσο και η έρευνα θα κηδεμονεύονται και θα καθοδηγούνται από τα συμφέροντα της αγοράς. Αυτήν την αγωνία δεν την έχετε. Όλα καλά τα βλέπετε από εκεί. Έχετε την αγωνία πώς εδώ θα φθάσουμε στο κατώτερο σκαλοπάτι και θα απαξιώσουμε τα ελληνικά πανεπιστήμια, το επιστημονικό, τεχνικό και διδακτικό προσωπικό και όλο το προσωπικό των πανεπιστημίων. Πολλά από τα πανεπιστήμια αυτά με τις δυσκολίες και τα προβλήματα που έχουν σήμερα -όσα προβλήματα έχει όλη η κοινωνία- αποτελούν και αποτέλεσαν πράγματι πηγή γνώσης, αλλά και πηγή θαρραλέου διαλόγου και θαρραλέων πράξεων για την αποκατάσταση της ελληνικής δημοκρατίας και γενικότερα για την αποκατάσταση πολλών πραγμάτων κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής. Και αυτό θα πρέπει να διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού. Δεν είναι τόσο εύκολο να διαφύγουμε σήμερα ορισμένα πράγματα. Όμως, εσείς δεν θέλετε να παραδεχτείτε τα προβλήματα που και εσείς έχετε συσσωρεύσει με την υποχρηματοδότηση και με τις παρεμβάσεις στα θέματα της ανώτατης εκπαίδευσης.