Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση στη Βουλή της Επερώτησης της Ν.Δ. σχετικά με την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας

Ομιλία κατά τη συζήτηση στη Βουλή της Επερώτησης της Ν.Δ. σχετικά με την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας

E-mail Εκτύπωση PDF
Το ζήτημα της αξιοποίησης των υδάτινων πόρων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας θα έλεγα ότι είναι ένα ιδιαίτερα σοβαρό θέμα, στο οποίο παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις από την πλευρά της κυβέρνησης και στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής στη διαχείριση, αλλά και στην υλοποίηση των απαραίτητων έργων υποδομής και στην ενίσχυση και στον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών που εμπλέκονται στον τομέα του νερού. Σήμερα καταναλώθηκε πάρα πολύς χρόνος από τα δύο μεγάλα κόμματα σε θέματα αντιπαραθέσεων, και τελικά δε μπήκαν στην ουσία. Δηλαδή, ούτε ο κύριος Υφυπουργός μας ανέπτυξε ποια είναι η πολιτική της κυβέρνησης για τη διαχείριση των υδάτων, ούτε βέβαια μέσα από την επερώτηση της Ν.Δ. μπορέσαμε να δούμε ποια είναι η δική της πολιτική. Γιατί τελικά, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, την έλλειψη των οποίων κληροδοτήσαμε στον 21ο αιώνα, δεν είναι μόνον το εάν υπάρχει ή όχι νερό. Λειψυδρία δε σημαίνει αναγκαστικά τη μείωση των υδατικών αποθεμάτων, αλλά και την αύξηση των υδατικών αναγκών, οι οποίες, σε συνδυασμό με τη μη σωστή και ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, δημιουργούν τα μεγάλα προβλήματα. Για να επιτευχθεί επομένως ο στόχος της επάρκειας των υδατικών αποθεμάτων, δεν απαιτείται η μονόπλευρη, όσο και αδιέξοδη περιβαλλοντική εξασφάλιση ολοένα και περισσότερων υδατικών αποθεμάτων, αλλά αντίθετα, θα πρέπει να επιτευχθεί η ισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης του νερού. Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση και από πλευράς ολοκλήρωσης των μελετών της, του θεσμικού της πλαισίου, αλλά βρίσκεται και στην τελευταία θέση από τις ευρωπαϊκές χώρες ως προς τα θέματα αξιοποίησης των υδατικών πόρων. Βέβαια, η χώρα έχει σημαντικά προβλήματα στον τομέα αυτό. Είναι η γεωγραφική ανισοκατανομή στην Ελλάδα των υδατικών πόρων, αλλά και η προβληματική έως ανύπαρκτη μέχρι σήμερα πολιτική για μια ολοκληρωμένη διαχείριση αυτών, ικανή να διευθετήσει το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης νερού που καθιστά πράγματι για μας περισσότερο από τις άλλες χώρες το ζήτημα αυτό, ως ζήτημα εθνικής σημασίας. Η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον τομέα της διαχείρισης του νερού απέχει πολύ από το να έχει τα χαρακτηριστικά της βιωσιμότητας. Μια έκφραση η οποία είναι προσφιλής και στο κυβερνών κόμμα και την αναφέρει συνέχεια. Εμείς έχουμε κάποιες ενστάσεις στο τι σημαίνει βιωσιμότητα, και αν αυτό έχει σχέση με την αειφόρο ανάπτυξη και με την περιβαλλοντική προστασία, αλλά ας σταθούμε σ΄ αυτήν την έκφραση. Ικανοποιεί αυτή η πολιτική σήμερα τα θέματα της βιωσιμότητας στο νερό; Επιτυγχάνεται από τη μια πλευρά ανάπτυξη, όταν ο αγροτικός τομέας έχει πάμπολλα προβλήματα στα θέματα της άρδευσης, όταν ο τουρισμός εξίσου έχει πάρα πολλά προβλήματα με τα ελλιπή δίκτυα ύδρευσης στις κατ΄εξοχήν τουριστικές περιοχές; από την άλλη πλευρά για τη βιωσιμότητα επιτυγχάνεται περιβαλλοντική προστασία και διατήρηση των υδάτινων συστημάτων; Μπορούμε να το εγγυηθούμε όλοι εμείς στο χρόνο; Όχι. Οι υγροβιότοποι εξαφανίζονται, οι υδροφορείς υποβαθμίζονται, τα ποτάμια και οι λίμνες εξαντλούνται ή στερεύουν. Κάθε περιοχή της χώρας μας, κύριοι συνάδελφοι, δίνει τη μάχη της για λίμνες και υδροφορείς όπως και υγροβιότοπους που εξαφανίζονται ή μολύνονται υπερβολικά. Η λίμνη Κορώνειας, η Δοϊράνη, ο Θερμαϊκός, ο Αξιός ποταμός, είναι μερικές από τις μάχες που δίνουμε εμείς για τη δική μας περιοχή κ.ο.κ. Πως θα αποκτήσει λοιπόν η χώρα μια βιώσιμη πολιτική για το νερό; Θα πρέπει κατ΄ αρχήν να εξασφαλιστούν τρεις βασικές αρχές. Το πρόβλημα είναι σύνθετο, και γι αυτό απαιτείται μια ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων. Και αυτήν τη στιγμή, χωρίς να θέλω να υποτιμώ την προσφορά και τις δυνατότητες του κυρίου Υφυπουργού, η απάντηση σε αυτήν την επερώτηση μονάχα από τον υφυπουργό Γεωργία –γιατί κατ΄ εξοχήν τα έργα υποδομών τα έχει το ΥΠΕΧΩΔΕ που έχει καταργήσει την αντίστοιχη τεχνική υπηρεσία κλπ., που εμπλέκεται και το Υπουργείο Ανάπτυξης με άλλη διαχείριση των πόρων που κάνει μέχρι τη ΔΕΗ κλπ.- αφορά ένα μέρος των προβλημάτων αυτών, και όχι τα γενικότερα προβλήματα τα οποία υπάρχουν. Σωστά βέβαια ο κύριος Υφυπουργός στην αρχή έθεσε το θέμα ποια είναι η πολιτική μας και ποια είναι η πολιτική διαχείριση. Ολοκληρωμένη, λοιπόν, διαχείριση που προϋποθέτει κατάργηση της τομεακής και αποσπασματικής διαχείρισης και συγκρότηση με εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης πολιτικής, διαχείριση της ζήτησης του νερού με βασική προϋπόθεση την προσαρμογή της ζήτησής τους στα όρια και στις δυνατότητες της φυσικής προστασίας του. Βεβαίως, η τεχνολογία έχει προχωρήσει, και θα μπορούμε μέσα από αυτήν την τεχνολογία να δημιουργούμε υδάτινους πόρους για άρδευση κλπ. από ανακύκλωση, από διαχείριση των υγρών αποβλήτων κοκ. Αλλά δε μπορούμε να ξοδεύουμε φυσικό νερό για οτιδήποτε. Τέλος, χρειάζεται αποκεντρωμένη και συμμετοχική διαχείριση του νερού, που προϋποθέτει τον καθορισμό των φυσικών ορίων κάθε υδρολογικής λεκάνης και την εντός αυτής διαχείριση. Πού βρισκόμαστε σήμερα σα χώρα; Θα λέγαμε ότι δεν υπάρχει έλλειψη θεσμικού πλαισίου. Στη χώρα μας ισχύει εδώ και δεκατέσσερα χρόνια ο ν. 1739, που κινήθηκε σε θετική κατεύθυνση σε ότι αφορά την αρχική σύλληψη και τις δυνατότητες που παρείχε. Δεν εφαρμόστηκε όμως σωστά. Πλημμελής και πολλές φορές κακή εφαρμογή από τη διοίκηση και την πολιτεία, και ενώ δε συμπληρώθηκε όπως έπρεπε, τροποποιήθηκε, είτε για να καλυφθούν οι αδυναμίες, είτε για να ενσωματώσει τα καινούρια προβλήματα, και αυτό, γιατί τελικά η κυβέρνηση δεν πήρε ποτέ σοβαρά την εφαρμογή αυτού του νόμου, δε διέθεσε κονδύλια για τις διαχειριστικές μελέτες, δε στελέχωσε τα τμήματα διαχείρισης των υδάτινων πόρων των περιφερειών με επιστημονικό προσωπικό. Διατήρησε την πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων και την αποσπασματικότητα των δράσεων, και έτσι, χωρίς τη βούληση, και χωρίς σχεδιασμό, οι φορείς οδηγήθηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ τους. το θεσμικό αυτό πλαίσιο εφαρμόστηκε άτολμα, επιλεκτικά, κατά περίπτωση, και το βασικότερο, με μια ισοπεδωτική πολιτική, της δήθεν δίκαιης κατανομής των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων σε τρία Υπουργεία κοκ. Και αυτό θα συνεχίσετε να το πληρώνετε και τώρα, και γι αυτό υπάρχουν όλες αυτές οι καθυστερήσεις στη δημιουργία του καινούριου πλαίσιου και του ενιαίου φορέα διαχείρισης. Έχουμε κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων, και μάλωμα για το ποιος θα πάρει τις αρμοδιότητες για το τόσο σοβαρό εθνικό θέμα. Τι κάνουμε με την εναρμόνιση στην οδηγία 60/2000; Βέβαια, μέχρι το 2003 μας δίνει προθεσμία η οδηγία να καθορίσουμε τις αρμοδιότητες, τα καθήκοντα, τα όρια των υδατικών διαμερισμάτων της χώρας κλπ. Γιατί πάμε καλά, κύριε Υφυπουργέ, μέχρι το 2003 αφού δεν έχει ξεκινήσει τίποτα ακόμη; Δηλαδή επειδή έχετε στο νου σας, όπως έχουμε στο νου μας και εμείς, την οδηγία; Πριν ενάμιση χρόνο συζητήσαμε στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής πότε θα αρχίσουμε κ.ο.κ., και ακόμη δεν έχει γίνει τίποτα. Δεν έχουν γίνει ούτε τα διαχειριστικά σχέδια. Δεν προλαβαίνουμε να ανταποκριθούμε σε αυτά τα οποία στο πρώτο στάδιο μας θέτει η οδηγία. Το Δεκέμβριο του 2001 ο Υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Τσακλίδης μου απάντησε σε σχετική μας επερώτηση, ότι τελικά θα γίνει καινούριος νόμος που προβλέπει τη σύσταση εθνικού συμβουλίου παρόμοιου με το φορέα διαχείρισης υδατικών πόρων, ως επιτελικό όργανο και υπηρεσία υδάτων, ως κεντρικό εισηγητικό και εκτελεστικό όργανο, με τη μορφή αυτόνομης διοικητικής αρχής εποπτευόμενης από το ΥΠΕΧΩΔΕ. Δε μας τα επαναλάβατε αυτά για να τα χρεωθείτε. Είπε επίσης ότι σε ένα εξάμηνο θα έρθει ο νόμος. Εμείς λέμε ότι από νόμους έχουμε πολλούς. Θα μπορούσε να γίνει η εναρμόνιση με το ισχύον νομικό πλαίσιο, εφόσον θα είχατε αξιοποιήσει και την Εθνική Τράπεζα Υδρολογικής και Μετεωρολογικής Πληροφόρησης που τελικά με τη βοήθεια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου την έχετε πάει σε έναν καλό δρόμο και έχει ολοκληρωθεί και θα μπορούσατε στη συνέχεια να τελειώσετε και τις μελέτες και να αποφασίσετε τελικά και γι αυτές τις περιβόητες αρμοδιότητες και ποιο θα είναι το υπεύθυνο Υπουργείο και τα άλλα να είναι συναρμόδια, ούτως ώστε να απευθύνονται κάπου και οι δικές μας ερωτήσεις και να παίρνουμε μια απάντηση. Τελικά, για τον Αχελώο δεν μας απαντά κανείς, γιατί δεν προχωρούν τα έργα, άσχετα με το τι αντίληψη έχει ο καθένας. Για τους μικρούς ή τους μεγάλους ταμιευτήρες δεν μας απαντά κανείς. Και εκείνο στο οποίο δεν μας απαντά κανείς, είναι για την πολιτική και για το πότε τελικά θα συνδεθεί η διαχείριση των υδάτινων πόρων με την περιβαλλοντική προστασία στη χώρα μας. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος έπαψε να είναι περιβάλλοντος, αλλά τελικά και ως Υπουργείο Δημόσιων Έργων, όσον αφορά στις υποδομές στα θέματα ύδρευσης και άρδευσης και εκεί έχει καθυστερήσει πάρα πολύ. Είπαμε, λοιπόν, ότι από τα νέα προγράμματα, θα έχουμε εξασφαλίσει πάρα πολλούς πόρους. Είναι μειωμένοι οι πόροι στα εγγειοβελτιωτικά έργα. Από το Β΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης πολλά έργα μετά από τις μεγάλες καθυστερήσεις και τις μεγάλες υπερβάσεις κόστους έχουν φορτωθεί όπως συμβαίνει με τα υπόλοιπα δημόσια έργα στο Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, στις δημόσιες επενδύσεις αυτού του έτους, και τελικά για να αποδείξετε ότι έχετε κάνει έργο να μας πείτε ποια έργα λειτουργούν, ποια είναι η πολιτική σας για τη διαχείριση των έργων και πότε τελικά θα ξεκινήσει αυτό το ολοκληρωμένο πρόγραμμα για τα έργα ήπιων παρεμβάσεων.