Ομιλία κατά τη συζήτηση σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης «Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των άλλων ανανεώσιμων καυσίμων»

Τρίτη, 29 Νοέμβριος 2005 02:00 Ομιλίες
Εκτύπωση
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ακόμη και η αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου για την εισαγωγή των βιοκαυσίμων και των άλλων ανανεώσιμων καυσίμων στην ελληνική αγορά είναι πιο προωθημένη από τις διατάξεις του νομοσχεδίου. Ενισχύει τις έννοιες για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη συμβολή του αγροτικού τομέα στη δημιουργία εναλλακτικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στην προστασία του περιβάλλοντος, στον περιορισμό της εξάρτισης της χώρας μας από το πετρέλαιο. Οι ρυθμίσεις, όμως, του νομοσχεδίου υστερούν κατά πολύ και υπακούουν στη λογική της μίας ακόμη βεβιασμένης προσαρμογής της χώρας μας στην αντίστοιχη κοινοτική Οδηγία. Γνωρίζουμε όλοι ότι η αύξηση του όγκου των μεταφορών οδηγεί στην αύξηση των πιέσεων στο περιβάλλον, ιδίως όσον αφορά τη μεταβολή του κλίματος και την απώλεια της βιοποικιλότητας. Είναι θετικό στοιχείο οι τεχνολογικές βελτιώσεις. Επέφεραν τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που οφείλεται στις οδικές μεταφορές, ενώ ο όγκος της κυκλοφορίας συνεχώς αυξάνεται. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και όλοι μας, αναγνωρίσαμε ότι απαιτούνται περισσότερα βήματα για την επίλυση του προβλήματος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα. Τα βιοκαύσιμα, λοιπόν, ήλθαν να συνεισφέρουν σε αυτόν τον τομέα, στον οικολογικό προσανατολισμό του κλάδου των μεταφορών με στόχο να συμβάλουν στη μείωση του διοξειδίου του άνθρακος, στις εκπομπές των μέσων μεταφοράς, για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει και η χώρα μας στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Η Ελλάδα, λοιπόν, πρέπει να καθορίσει τις παραμέτρους που θα την οδηγήσουν στην υλοποίηση των απαραίτητων ενεργειών, προκειμένου να ανακτηθεί το χαμένο έδαφος και να επιτευχθούν και οι ευρωπαϊκοί και οι εθνικοί μας στόχοι. Το ζητούμενο από ένα τέτοιο νόμο δεν είναι να έχει απλώς έναν κανονιστικό χαρακτήρα, προσαρμόζοντας τα στοιχεία εφαρμογής της κοινοτικής Οδηγίας -και ούτε και αυτό γίνεται στο σύνολό του- αλλά θα πρέπει να δίνει έναν αναπτυξιακό χαρακτήρα για τον τομέα των βιοκαυσίμων και να καθορίζει μία συνολική στρατηγική ανάπτυξης για τα βιοκαύσιμα. Όμως, στο προτεινόμενο νομοσχέδιο δεν καθορίζονται μέτρα για την προώθηση της παραγωγής της πρώτης ύλης. Πέραν αυτού του νομοσχεδίου άλλωστε μέχρι σήμερα δεν έχει εκπονηθεί κανένας κεντρικός σχεδιασμός για τον προσδιορισμό των αναγκών σε πρώτη ύλη ή κίνητρα για την καλλιέργεια ενεργειακών φυτών. Ο ρόλος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης είναι καθοριστικός στον τομέα αυτό και θεωρούμε ότι πρέπει άμεσα να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες και ρυθμίσεις. Διαφορετικά, αν δεν εξασφαλιστεί αυτό το πρώτο κομμάτι της παραγωγικής αλυσίδας, δηλαδή η καλλιέργεια της πρώτης ύλης, τότε η χώρα θα αγωνίζεται να καλύψει τους στόχους της με εισαγωγές είτε του τελικού προϊόντος βιοκαυσίμου είτε της πρώτης ύλης για την παραγωγή τους. Ακόμη και οι γειτονικές χώρες, μη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακόμη, αναγνωρίζοντας τις νέες ευκαιρίες που διαμορφώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δραστηριοποιούνται ήδη καταγράφοντας τις δυνατότητες παραγωγής και εξαγωγών τους και κινούνται προς αναζήτηση εξαγωγικών αγορών για τις ενεργειακές καλλιέργειες που προγραμματίζουν. Δεν πρέπει λοιπόν να χαθεί η μοναδική ευκαιρία για την Ελλάδα, όχι μόνο προκειμένου να ανοιχθούν νέοι ορίζοντες στη βιομηχανία με την κατάλληλη ενίσχυση της βιομηχανίας ανανεώσιμων καυσίμων, αλλά και για να μη χαθεί η ευκαιρία να δοθεί νέα πνοή στις αγροτικές καλλιέργειες της Ελληνικής υπαίθρου. Με τις ίδιες σκέψεις θεωρούμε ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην καινοτομία, την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη στον τομέα των βιοκαυσίμων, κάτι το οποίο αποτελεί μία καταγεγραμμένη προτεραιότητα και στις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα δεν πρέπει να αγνοεί αυτήν την τάση και να περιορίζεται μόνο στην τήρηση των υποχρεώσεών της, αλλά αντιθέτως θα πρέπει να εκμεταλλευτεί και να ενισχύσει τις ερευνητικές της υποδομές και την αξιόλογη τεχνογνωσία των ειδικών που έχει, των επιστημόνων της, που δραστηριοποιούνται στους τομείς αυτούς. Το 2002 συμμετείχα σε ένα συνέδριο στην Ισπανία για τη χρήση της βιομάζας ως βιοκαύσιμου. Ήδη τότε η Ισπανία είχε έτοιμες μονάδες και πίεζε για την έκδοση της Κοινοτικής Οδηγίας. Η Γερμανία βέβαια ήταν έτοιμη από πιο νωρίς και σε μεγαλύτερο βαθμό. Παρουσιάζει σήμερα τους μεγαλύτερους δείκτες χρήσης κυρίως βιοντίζελ για τις μεταφορές. Η Ελλάδα, όπως συνήθως, καμία προετοιμασία έστω και σε θεωρητικό επίπεδο, σε επίπεδο ενημέρωσης των επιχειρήσεων, των αγροτών, για τις δυνατότητες καλλιέργειας ενεργειακών φυτών και άλλων συγκριτικών πλεονεκτημάτων που έχει η χώρα μας για να αναπτυχθεί στον τομέα αυτό. Αυτή η προσπάθεια ενημέρωσης αλλά και η προετοιμασία για τη χρησιμοποίηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας για τη συγκεκριμένη, φιλική προς το περιβάλλον ενέργεια δεν έγινε και από τις κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ., παρόλο που γνώριζαν από τότε τις νέες ανάγκες και τις υποχρεώσεις της χώρας μας. Δεν έγινε όμως τίποτε και από τη σημερινή Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία με το παρόν νομοσχέδιο απλώς επιχειρεί μια προσαρμογή στην Οδηγία 2003/30, μια προσαρμογή δηλαδή η οποία δεν συνοδεύεται από τα κίνητρα, δεν έχει έμπνευση για να μπορέσει να δημιουργήσει -έστω και με αυτήν την καθυστέρηση- μία νέα προοπτική, να δώσει πνοή, να δώσει την αίσθηση ότι η χώρα μας έχει τις δυνατότητες στον αγροτικό τομέα, έχει τις δυνατότητες στον τεχνικό και επιστημονικό τομέα να αναπτύξει νέες τεχνολογίες και να αξιοποιήσει σε όλους αυτούς τους τομείς το αξιόλογο ανθρώπινο δυναμικό αλλά και να δώσει προοπτικές στον μεσαίο επιχειρηματικό τομέα, στη μεσαία βιομηχανία που έχει τόσο ανάγκη στη χώρα μας να αναπτυχθεί. Υπάρχει από την άλλη πλευρά προβληματισμός. Θα προσφέρει αυτή η νέα δραστηριότητα στην τόνωση της οικονομίας; Θα προστεθούν νέες θέσεις εργασίας και για τον αγροτικό τομέα αλλά και για τους απασχολούμενους τεχνικούς ή τους επιστήμονες στις νέες τεχνολογίες, στους ερευνητές, στους επιχειρηματίες; Είμαστε προετοιμασμένοι να δώσουμε μία άλλη προοπτική; Είμαστε προετοιμασμένοι να καλύψουμε τα ελλείμματα που έχουμε από τη νέα ΚΑΠ και με ενεργειακές καλλιέργειες, οι οποίες από την άλλη πλευρά θα μπορέσουν να επιλεγούν και να ενημερωθούν οι Έλληνες αγρότες για αυτές τις καλλιέργειες, οι οποίες θα έχουν ουσιαστικές στρεμματικές αποδόσεις και εν τέλει θα έχουν οφέλη για τους Έλληνες αγρότες; Οι ρυθμίσεις του νέου νομοσχεδίου δυστυχώς δεν δημιουργούν προοπτικές για τις μεσαίου -όπως χρειάζονται- μεγέθους βιομηχανικές μονάδες, δεν δημιουργούν τις συνθήκες εκείνες για να μπορέσει να συνδεθεί η εγχώρια, η ελληνική επιχείρηση με την ελληνική αγροτική παραγωγή και να μετατρέψουν τη βιομάζα σε βιοντίζελ ή σε βιομεθανόλη που στη συνέχεια θα προστεθεί στο πετρέλαιο ή στη βενζίνη για τις μεταφορές. Στο προτεινόμενο νομοσχέδιο εμείς διαβλέπουμε ότι δεν καθορίζονται μέτρα και για την προώθηση της παραγωγικής ύλης αλλά και για την προώθηση επιχειρήσεων παραγωγής βιοντίζελ ή βιοαιθανόλης. Φοβάμαι, κύριοι συνάδελφοι, ότι είτε η πρώτη ύλη είτε το τελικό προϊόν των βιοκαυσίμων θα έλθει στη χώρα μας ως εισαγόμενο και αυτό θα πρέπει με κάθε θυσία να το αποτρέψουμε, διότι από την άλλη πλευρά υπάρχει η υποχρέωση, η ανάγκη να φθάσουμε το 2010 στον εθνικό και ευρωπαϊκό στόχο του 5,75% της χρήσης στις μεταφορές των βιοκαυσίμων. Με κάθε θυσία λοιπόν θα πρέπει και το Υπουργείο Ανάπτυξης και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να αποφύγουν να γίνουν και τα δύο καύσιμα εισαγόμενα προϊόντα κι έτσι η Ελλάδα να χάσει ένα ουσιαστικό μερίδιο. Με την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και στα βιοκαύσιμα είναι πολύ εύκολο τώρα και στις μεγάλες επιχειρήσεις που γνωρίζουν τα πάντα γύρω από την παραγωγή και την εμπορία των καυσίμων και που τελικά τους διευκολύνει το νομοθετικό πλαίσιο, να μη στήσουν ούτε καν μονάδες παραγωγής και εργοστάσια στην Ελλάδα και τελικά όλο το σύστημα να στηριχτεί στις εισαγωγές, όταν ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι εκτός από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης -ανέφερα πριν την Ισπανία και τη Γερμανία- και οι γειτονικές μας χώρες προετοιμάζονται αυτήν τη στιγμή και σίγουρα θα διεκδικήσουν μερίδιο σε αυτήν την αγορά και καλά θα κάνουν. Εάν, λοιπόν, αναλογιστεί κανείς, έχουμε προβλήματα σήμερα με την τευτλοπαραγωγή για τη χρήση τους στη ζάχαρη; Τεράστια. Τελικά πέρασε αυτή η οδηγία και απ’ ό,τι φαίνεται τα πέντε εργοστάσια ζάχαρης στην Ελλάδα σε λίγο καιρό θα πάνε για κλείσιμο. Έγιναν εδώ πολλές συζητήσεις στην επιτροπή. Έχουμε τεράστιες δυνατότητες στη Θράκη και παράλληλα τεράστια προβλήματα εκεί. Μπορεί τελικά η Θράκη να έχει μια αξιόλογη παραγωγή τεύτλων για τη χρήση τους ως γεωμάζα και στη συνέχεια ως γεωκαύσιμο και μπορεί τελικά εκεί να εγκατασταθεί και μεγάλη επιχειρησιακή μονάδα ούτως ώστε να αξιοποιήσει αυτή την παραγωγή; Έχουμε κάνει τίποτα σ’ αυτήν την κατεύθυνση; Κάποια πιλοτικά προγράμματα τα οποία αναφέρθηκαν αλλά για τα οποία δεν υπάρχουν ουσιαστικά στοιχεία. Εγώ σας λέω ότι ακόμα κι αν αποφασίσετε να δώσετε κίνητρα για ένα εργοστάσιο στη Θράκη, εκείνο μπορεί να αξιοποιήσει ως εισαγόμενη πρώτη ύλη τις καλλιέργειες από την Ουκρανία και άλλες γειτονικές χώρες, όπου εκεί το πρώτο προϊόν θα είναι πολύ φθηνότερο. Χρειάζεται λοιπόν να τρέξουμε πολύ για να κερδίσουμε το χαμένο έδαφος, διαφορετικά τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα για τη χώρα μας. Έχουν καθόλου ενημερωθεί οι Έλληνες αγρότες; Κύριοι συνάδελφοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ., βεβαίως λείπει αυτήν τη στιγμή ένα στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ιδιαίτερα αυτής της μορφής ενέργειας. Αλλά πού να ακουμπήσει αυτό το σχέδιο ανάπτυξης; Σε ποια στοιχεία; Σε ποιους οργανισμούς; Σε ποιες υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης; Σε αυτές οι οποίες διαλύθηκαν; Οι υπηρεσίες αυτές στήριξης του Έλληνα αγρότη, οι ειδικοί οργανισμοί, αυτοί οι οποίοι θα είχαν τη δυνατότητα, τα μέσα και τους ειδικούς επιστήμονες να ενημερώνουν τους αγρότες, να στηρίζουν τις ενεργειακές αυτές καλλιέργειες ή άλλες εναλλακτικές καλλιέργειες, υπάρχουν; Δεν υπάρχουν. Υπάρχουν καθόλου στοιχεία στο Υπουργείο; Πού να στηριχτεί λοιπόν αυτός ο ενεργειακός σχεδιασμός; Εμείς λέμε όμως -και το λέγαμε πάντα- ότι η χώρα μας δεν μπορεί να βαδίζει έτσι άρον-άρον βαδίζει στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και μάλιστα με εντελώς νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Αφήνει ξεκρέμαστη τη χώρα και στον ενεργειακό εφοδιασμό και από την άλλη πλευρά δεν προωθεί στον καιρό που πρέπει τα υπόλοιπα θέματα της ενέργειας, τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των φιλικών προς το περιβάλλον, δεν αξιοποιεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που έχει η χώρα για να μπορέσει να αξιοποιήσει αυτές τις πηγές ενέργειας. Για ποιο σχεδιασμό μιλάμε, για ποια στοιχεία, για ποια προετοιμασία; Είναι πάρα πολύ δύσκολα τα πράγματα και δεν είναι σωστό που τελικά στο άρθρο 6 της οδηγίας δίνετε συνεχώς παρατάσεις και σ’ αυτήν την κατάσταση. Δηλαδή, το πρόγραμμα με το οποίο θα καθοριστούν οι ποσότητες θα αρχίσει μετά το 2006. Μέχρι τότε θα καταγραφούν οι ποσότητες για τις οποίες τι έχετε κάνει; Ευελπιστείτε μέχρι το 2006 να έχετε καθόλου παραγωγή στην Ελλάδα; Όχι. Θα είναι εισαγόμενες οι περισσότερες ποσότητες. Αυτό, λοιπόν, το θέμα θα πρέπει να το δούμε. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εμείς θεωρούμε ότι η αξιοποίηση των βιοκαυσίμων και ιδιαίτερα προς την κατεύθυνση του περιβάλλοντος και της μη εξάρτησης της χώρας μας, όπως και των άλλων χωρών, από το πετρέλαιο, είναι μια πολύ βασική προσπάθεια και θα πρέπει να την κάνουμε. Γι αυτό και όπως είπα και στην επιτροπή εμείς συμφωνούμε επί της αρχής αυτού του νομοσχεδίου, αλλά έχουμε πάρα πολλές επιφυλάξεις και με την προετοιμασία, η οποία έχει γίνει, αλλά και με αυτή τη στεγνή και απλή μεταφορά αυτής της οδηγίας, χωρίς να δημιουργούνται οι απαραίτητες εκείνες προϋποθέσεις ούτως ώστε να μπορέσει η χώρα μας να αξιοποιήσει και αυτήν την καινούργια εφαρμογή. Έχουμε τις υποχρεώσεις του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Ήδη έχει αρχίσει η Δ.Ε.Η. να εξαγοράζει ρύπους. Είναι δυνατόν λόγω και της υποχρέωσής μας αυτής, της εφαρμογής της οδηγίας, να οδηγηθούμε σε άλλη μια ακόμη επιβάρυνση; Μέχρι το 2010 προκειμένου να εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας να πληρώνουμε εισαγωγές πρώτης ύλης του τελικού προϊόντος των βιοκαυσίμων; Πού θα πάμε μ’ αυτήν την κατάσταση; Αντέχει η οικονομία μας μ’ όλα αυτά τα θέματα; Πρέπει τελικά η Κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της. Δεν μπορεί απλώς να μιλάει για μια προσαρμογή της οδηγίας και να μη μας λέει εδώ, έστω και μέσα από τη συζήτηση, και στην επιτροπή και στο νομοσχέδιο, πώς προβλέπει να επιτύχει την εφαρμογή αυτών των υποχρεώσεων. Προβλέπει μεταφέροντας το όλο θέμα στις μεγάλες πολυεθνικές εγκατεστημένες εταιρείες εμπορίας και διύλισης να λύσουν και αυτό το θέμα; Θα περιμένουμε δηλαδή, όπως και στην ενέργεια για να επενδύσουν ιδιώτες, θα περιμένουμε και εδώ αυτές τις εταιρείες, εάν θα αποφασίσουν να αξιοποιήσουν και με ποιο τρόπο και με ποιες τιμές, αυτή τη νέα μορφή της ενέργειας;