Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση του νσχ «Κύρωση της Συμφωνίας μεταξύ της Κυβερνήσεως της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Κυβερνήσεως της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας για Συνεργασία στην Κατασκευή και την Εκμετάλλευση του Αγ

Ομιλία κατά τη συζήτηση του νσχ «Κύρωση της Συμφωνίας μεταξύ της Κυβερνήσεως της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Κυβερνήσεως της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας για Συνεργασία στην Κατασκευή και την Εκμετάλλευση του Αγ

E-mail Εκτύπωση PDF
Κυρία και κύριοι συνάδελφοι, είμαστε στην αρχή της υλοποίησης αυτής της διακρατικής συμφωνίας που αφορά στην κατασκευή του αγωγού πετρελαίου Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης. Είναι ένα έργο πολυδιαφημισμένο και για μία περίοδο φάνηκε να μοιάζει με το Γεφύρι της ʼρτας. Για εμάς το έργο αυτό έχει τρεις βασικές διαστάσεις. Πρόκειται για τη γεωπολιτική διάσταση, την οικονομική και τη περιβαλλοντολογική. Μέχρι σήμερα, δεν είχαμε ούτε την ενημέρωση από συζητήσεις, παρ’ όλο που ζητήσαμε να γίνουν αυτές, αλλά ούτε και απαντήσεις στην επιτροπή σε βασικά ερωτήματα που θέσαμε για τα θέματα της οικονομικής και περιβαλλοντολογικής διάστασης. Εμείς προσεγγίζουμε όλη αυτή τη διαδικασία μέσα από τη βασική μας αρχή, η οποία είναι ότι το έργο αυτό θα πρέπει να εγγυάται την προστασία του περιβάλλοντος, τη βιώσιμη ανάπτυξη και να αποδεικνύεται στην πράξη ότι θα εξασφαλίσει τα συμφέροντα του δημοσίου και θα αφήσει οικονομική οφέλη στον τόπο, γιατί οι παροχές σε χρήση γης, σε φορολογικές ελαφρύνσεις, ακόμη και σε εκχώρηση γης που δίνει το ελληνικό δημόσιο, είναι πολύ σημαντικές. Η πρώτη πολύ σημαντική επιφύλαξή μας είναι ότι διαπιστώνουμε ότι αυτός ο αγωγός δεν είναι παρά μια ιδιωτική επένδυση και μάλιστα μια επένδυση με σημαντικά ρίσκα. Οι ελληνικές ιδιωτικές εταιρείες μπορεί να αλλάξουν χέρια και να περιέλθουν σε ξένες εταιρείες. ʼλλωστε, το ενδιαφέρον της αμερικανικών συμφερόντων EYROG για αγορά ποσοστού σ’ αυτή τη διαδικασία είναι πολύ σημαντικό και γνωστό. Ο αγωγός έχει μήκος 280 χιλιόμετρα, συνδέει το λιμάνι Μπουργκάς με κατάληξη σε κάποιο σημείο, αλλά όχι συγκεκριμένο, και με συγκεκριμένο τρόπο της ευρύτερης περιοχής της Αλεξανδρούπολης. Από τα διακόσια ογδόντα χιλιόμετρα, τα εκατόν τριάντα είναι στον ελληνικό χώρο και το κόστος κατασκευής θα φτάσει στο 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Η συμμετοχή των ρωσικών εταιρειών ανέρχεται σε 51%, των βουλγαρικών σε 24,5% και των ελληνικών στο 24,5% με τον Όμιλο Λάτση και Κοπελούζου να έχει το 75%, τα ΕΛΠΕ το υπόλοιπο και το ελληνικό δημόσιο μόλις το 1%. Στην ουσία, η Ελλάδα συμμετέχει με ιδιωτικές εταιρείες, διότι ήδη στο ΕΛΠΕ έχει απομείνει το 35% και οδεύει προς ιδιωτικοποίηση, αφού βεβαίως προηγηθεί το μάνατζμεντ στον Όμιλο Λάτση, όπως έχει προαποφασιστεί επί ΠΑ.ΣΟ.Κ., παρά τα κροκοδείλια δάκρυα που ρίχνει σήμερα η Αξιωματική Αντιπολίτευση. Εμείς δεν αγνοούμε τη γεωπολιτική σημασία του έργου. Είναι γεγονός ότι η Αλεξανδρούπολη καθίσταται ενεργειακό σταυροδρόμι, από τη στιγμή που συναντάται εκεί ο υπό κατασκευή αγωγός πετρελαίου με τον αγωγό φυσικού αερίου Τουρκίας-Κομοτηνής, Πάργας-Ιταλίας. Είναι γεγονός, όμως, ότι η μεν Ρωσία έχει τη δεσπόζουσα θέση και θέλει τελικά να αξιοποιήσει το ενεργειακό της πλεονέκτημα έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ και να διαμορφώσει αυτούς τους αγωγούς μεταφοράς πετρελαίου, φυσικού αερίου κ.λπ.. Από την άλλη πλευρά, οι Η.Π.Α. θα επιδιώξουν πάση θυσία να έχουν και αυτές ένα μερίδιο σ’ αυτούς τους αγωγούς. Θα πρέπει, λοιπόν, το ζήτημα να το εξετάσουμε στις πραγματικές του διαστάσεις σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Πέρα από τις ευχάριστες διαπιστώσεις, υπάρχει όφελος από την είσοδο της Ελλάδας στο διεθνή ενεργειακό χάρτη; Έχει ο αγωγός καταλυτικές οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες για τη χώρα μας; Δηλαδή η χώρα μας θα αποκομίσει ιδιαίτερα πολιτικά και οικονομικά οφέλη; Από την άλλη πλευρά ορθώς τίθεται το ερώτημα. Αν θα έμενε στο περιθώριο, αυτό θα ήταν ένα σημαντικό πρόβλημα. Ωστόσο, οι αγωγοί, πέραν αυτών, δημιουργούν συνθήκες αλληλεξάρτησης, δημιουργούν κίνητρα των χωρών για συνεργασία, για αμοιβαίο όφελος και ενδυναμώνουν τις σχέσεις των τριών χωρών, αν μη τι άλλο, σε ενεργειακό και οικονομικό επίπεδο. Όμως, δεν μπορούμε να περιμένουμε πολλά πράγματα με αυτούς τους αγωγούς στην επίλυση σοβαρών πολιτικών προβλημάτων. Αυτό φαίνεται και από τις σχέσεις που προσπαθεί και έχει η Ρωσία και με την Τουρκία, προκειμένου να εξισορροπήσει αυτή τη σχέση της μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Η γεωπολιτική διάσταση του αγωγού συζητείται επί δεκαπενταετία. Η περιβαλλοντική διάσταση συζητείται και αυτή. Παραμένει ακόμη ανοικτή και θα μπορούσε να συζητηθεί άλλα δεκαπέντε χρόνια. Δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες ότι ο αγωγός θα φέρει κοινωνικά ή οικονομικά οφέλη στην περιοχή, όπως μείωση της ανεργίας, νέες επενδύσεις στη Θράκη ή την απεξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες. Το όφελος από τη λειτουργία αυτού του αγωγού θα μπορούσε να συνοψιστεί σε ένα σκέλος, ότι για πρώτη φορά μετά τις αλλαγές στην πρώην Σοβιετική Ένωση η Ελλάδα αποκτά ξεχωριστή γεωπολιτική σημασία στη Δύση, ενδυναμώνει δηλαδή τη θέση της και απομειώνει τις υφιστάμενες ή πιθανές να ανακύψουν στο μέλλον απειλές. Μικρή σημασία έχει αν το ΠΑ.ΣΟ.Κ. σχεδίασε τον αγωγό ή η Νέα Δημοκρατία τον εγκαινιάζει. Έχει, όμως, μεγάλη σημασία το γεγονός ότι σε έναν κόσμο και σε μια περιοχή όπου οξύνονται οι κρατικοί ανταγωνισμοί με αυξανόμενες μάλιστα απειλές για τη συνοχή όλων των δεκτών στα Βαλκάνια και στη Νοτιανατολική Μεσόγειο, το μοναδικό κέλυφος προάσπισης των ζωτικών συμφερόντων της Ελλάδας παρέμεινε μέχρι σήμερα η σχέση μας με τη Δύση, δηλαδή η αμυντική και διεθνοπολιτική ομπρέλα που μας παρείχαν με πολλά ανταλλάγματα οι Η.Π.Α. και η οικονομική και θεσμική αγωγή που μας προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Εφεξής, η Ελλάδα με αυτόν τον αγωγό θα μπορούσε, επιδιώκοντας πολύ περισσότερα πράγματα και σε ένα αξιόλογο βαθμό, να έχει μια σημαντική θέση στην πετρελαϊκή οικονομία της χώρας. Όμως, κύριοι συνάδελφοι, ο αγωγός αυτός δεν είναι ένα δώρο των Ρώσων ούτε υφίσταται κάποιο ηθικό, θρησκευτικό ή πολιτιστικό υπόβαθρο που να εξηγεί γιατί προτίμησαν την Ελλάδα, για να εξάγουν τα πετρέλαιά τους. Οι Ρώσοι του καθεστώτος Πούτιν είναι ψυχροί υπολογιστές και σκληροί μπίζνεσμαν. Η ανάλυση των δεδομένων που διαθέτουν τους οδήγησε στην επιλογή της Αλεξανδρούπολης και τίποτα άλλο. Παρόλα αυτά διαπιστώνουμε και εμείς ότι υπάρχουν σημαντικά γεωπολιτικά οφέλη. Όμως, να δούμε τα οικονομικά οφέλη για την Ελλάδα, τα αναπτυξιακά και κοινωνικά οφέλη για την περιοχή. Παραμένει ανοικτός ένας διάλογος μεταξύ του Υπουργού και του εκπροσώπου του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και πολλά αναπάντητα ερωτήματα από εμάς προς τα δύο κόμματα για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα οι μεγάλοι οργανισμοί ενέργειας στη χώρα μας, ιδιαίτερα για τα ΕΛ.ΠΕ., και πώς προδιαγράφεται το μέλλον τους. Είναι γνωστό ότι στα ΕΛ.ΠΕ. ο ιδιωτικός όμιλος ΛΑΤΣΗ έχει βάλει γερά θεμέλια. Συγκεκριμένα έχει παραμείνει το ποσοστό του δημοσίου στο 35% και είναι υπό παράδοση το μάνατζμεντ των ΕΛ.ΠΕ. Επίσης, η Δ.Ε.Η. δέχεται συνεχείς πιέσεις, ούτως ώστε να οδηγηθεί και αυτή σε πλειοψηφική μετοχοποίηση. Πιέσεις δέχεται για την ιδιωτικοποίησή της και η Δ.ΕΠ.Α. Θέλω, λοιπόν, να επισημάνω, επειδή το θέμα της ενέργειας είναι στρατηγικής σημασίας και όχι κάτι δευτερεύον, ότι δεν πρέπει να περνά απαρατήρητο και σε αυτή τη συζήτηση το γεγονός ότι ο δημόσιος έλεγχος του ενεργειακού τομέα διαρκώς συρρικνώνεται στη χώρα μας. Στο συγκεκριμένο έργο το δημόσιο κρατά απλώς τον έλεγχο του 1% της εταιρείας εκμετάλλευσης του έργου. Ο εθνικός και δημόσιος έλεγχος στην ενέργεια για μας είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο, που όλο και περισσότερο λαμβάνεται υπόψη σε διεθνές επίπεδο τον τελευταίο καιρό. Διότι οι χώρες έχουν καταλάβει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως τα αντιμετώπισαν στην αρχή με τα θέματα της απελευθέρωσης της ενέργειας. Θεωρώ λοιπόν ότι, αν εμείς έχουμε μία επιφυλακτική και εν τέλει αρνητική στάση πάνω στο θέμα της Συμφωνίας του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, είναι όχι γιατί είμαστε μίζεροι ούτε γιατί αδιαφορούμε, προκειμένου η χώρα μας να αποκτήσει γεωπολιτικά εργαλεία, αλλά γιατί θέλουμε σ’ αυτή τη Συμφωνία ο παράγοντας «δημόσιο» να είναι σημαντικότερος. Και σ’ αυτή τη Συμφωνία τα πράγματα δεν είναι έτσι, όπως εμείς θα τα θέλαμε. Πολύ κρίσιμο βεβαίως είναι και το θέμα του περιβάλλοντος. Το θέμα του διαφορετικού αναπτυξιακού μοντέλου που δημιουργείται για τον Έβρο δεν είναι συγκεκριμένο. Ο Έβρος έχει επενδύσει στον αγροτικό τομέα, έχει επενδύσει στην αλιεία, στον τουρισμό πολύ περισσότερο, στο Πανεπιστήμιό του, έχει δηλαδή διαμορφώσει ένα άλλο αναπτυξιακό μοντέλο. Εδώ δεν δίνονται καθόλου στοιχεία γι’ αυτή την περιοχή. Το να μεταφερθούν τα 35 εκατομμύρια ευρώ, όταν οι αγρότες από τη γεωργία μόνο και την αλιεία εισπράττουν από την Κ.Α.Π. περισσότερα από αυτά τα εκατομμύρια ευρώ, τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα. Ειδικότερα, για το περιβάλλον, όχι μόνο για την περιοχή, έχουμε υποστηρίξει, κύριοι συνάδελφοι, την απεξάρτηση από το πετρέλαιο και την ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων εξοικονόμησης της ενεργειακής κατανάλωσης και τη δραστική στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ωστόσο, σήμερα και για δεκαπέντε χρόνια ακόμη ουδείς είναι έτοιμος να διανύσει μεγάλα βήματα σ’ αυτή την κατεύθυνση. Ακόμη και η Ευρωπαϊκή Ένωση που πρωτοπορεί διεθνώς στην προσπάθειά της, θα έλεγε κανείς ότι δεν έθεσε και τόσο φιλόδοξους στόχους, προκειμένου να απαλλαγούμε από την εξάρτησή μας από το πετρέλαιο και από την πυρηνική ενέργεια και να στραφούμε προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στη χώρα μας λοιπόν αυτή η πρόοδος δεν υπάρχει. Από την άλλη πλευρά, η περιβαλλοντική θωράκιση της χώρας μας, οι συμφωνίες που έχει κάνει, είναι πάρα πολύ σημαντικές. Και ενώ η περιβαλλοντική θωράκιση για τη λειτουργία του αγωγού, για την ασφαλή και ήπια ναυσιπλοΐα στο Αιγαίο, θα μπορούσε και θα ήταν ρεαλιστική με τη διαθέσιμη τεχνολογία, ενώ θα μπορούσε να αποτελεί ένα βασικό κεφάλαιο αυτής της Συμφωνίας, παρ’ όλα αυτά παραμένει μετά τις φορολογικές ελαφρύνσεις ως ένα είδος ευχολόγιου ότι θα ληφθούν μέτρα και για την περιβαλλοντική προστασία. Η λήψη μέτρων θα πρέπει να υπάρξει και θα πρέπει η Κυβέρνηση να δεσμευτεί σ’ αυτό το θέμα: οργάνωση πολλαπλών μηχανισμών ασφάλειας στο χώρο που θα καταλήγει ο αγωγός και στις εγκαταστάσεις φόρτωσης -αυτό μπορεί να γίνει, υπάρχουν ανάλογες περιπτώσεις, υπάρχουν υψηλής ασφάλειας εγκαταστάσεις και στις Η.Π.Α. και στις άλλες χώρες- η χρήση μικρομεσαίας χωρητικότητας τάνκερ και η απαγόρευση πλεύσης γιγαντιαίων τάνκερ διακοσίων χιλιάδων τόνων. Αν κυκλοφορήσουν τέτοια μεγαθήρια στο Αιγαίο, τότε ορισμένα νησιά μας θα συντριβούν οπτικά, φαντάζοντας σαν βαρκάκια που θα θαλασσοπνίγονται από τον κυματισμό των προπελών των τάνκερ. Επίσης, είναι απαραίτητη η χρησιμοποίηση επιλεγμένων θαλάσσιων οδεύσεων, έτσι ώστε να μην υπάρχει οπτική επαφή ανάμεσα στους σπουδαίους παραδοσιακούς οικισμούς, στα γοητευτικά αγροτικά τοπία των Κυκλάδων και στα διαπλέοντα τάνκερ. Ας μην ξεχνάμε ότι το Αιγαίο είναι ένα μοναδικό τοπίο που ανήκει στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Και όλοι οι Έλληνες, αλλά και οι Ευρωπαίοι, έχουμε καθήκον να προασπίσουμε την αισθητική του και να το προστατεύσουμε. Είναι υποχρέωση όλων των τάνκερ να έχουν διπλά τοιχώματα. Η χώρα μας όμως κατάφερε με βέτο να εξαιρεθούν δεκάδες τάνκερ παλαιάς κοπής με μονό τοίχωμα από τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακόμη, η δημιουργία ειδικής υπηρεσίας περιβαλλοντικής αστυνόμευσης κι ένα σωρό άλλα θέματα, δυστυχώς δεν έχουν κατατεθεί και τουλάχιστον δεν έχουν αναληφθεί και ως υπόσχεση από την ελληνική Κυβέρνηση. Για όλους αυτούς τους λόγους εμείς θα καταψηφίσουμε αυτή τη Συμφωνία. Ευχαριστώ πολύ.