Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας»

Ομιλία κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας»

E-mail Εκτύπωση PDF
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υπουργέ, η βία στην οικογένεια είναι μια μορφή του φαινομένου που ορίζεται ως βία λόγω φύλου. Η βία λόγω φύλου είναι εκδήλωση των ιστορικά ανισότιμων σχέσεων εξουσίας ανάμεσα στα δυο φύλα. Στη σχέση αυτή ο άνδρας ασκεί τη βία και η γυναίκα την υφίσταται. Πρόκειται για κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων του γυναικείου φύλου. Η βία παρεμποδίζει την ανάπτυξη της γυναίκας, την κοινωνική της επιβεβαίωση, τον αυτοπροσδιορισμό της. Δρα επομένως εναντίον της ισότητας και γι’ αυτό θεωρείται ως ο υπ’ αριθμόν ένας στρατηγικός αντίπαλος της ισότητας. Η βία εκδηλώνεται στο σπίτι, στην εργασία, στην κοινωνία. Είναι σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική. Είναι δομικό στοιχείο του συστήματος, που στηρίζεται στις καπιταλιστικές σχέσεις και στην πατριαρχία. Η βία λοιπόν υπήρχε στο διάβα των αιώνων, όμως μόλις τις τελευταίες δεκαετίες άρχισε να αναγνωρίζεται ως ένα σύνθετο κοινωνικό πρόβλημα με δραματικά αποτελέσματα στη σωματική και ψυχική ακεραιότητα των γυναικών. Η συνύφανση της βίας με το στενό οικογενειακό περιβάλλον, όπου φυσιολογικά επικρατούν σχέσεις αγάπης-στοργής-αλληλοϋποστήριξης, μοιάζει αντιφατική και παράταιρη και για τούτο αυξάνει την απαξία του φαινομένου της οικογενειακής βίας. Πρόκειται για πράξεις βίας, τις οποίες διενεργεί ο άνδρας «σωφρονιστής» εις βάρος της γυναίκας αλλά και των παιδιών μέσα στο λεγόμενο οικογενειακό «άσυλο». Η συχνότητα και οι κλίμακες των επικίνδυνων κρουσμάτων ενδοοικογενειακής βίας, που άλλοτε επιμελώς καλύπτονταν από το πέπλο της ιδιωτικής ζωής, οδήγησαν την κοινωνία και τους θεσμούς της να παρέμβουν. Τώρα πλέον όχι μόνο δεν αποθαρρύνεται η πολιτεία να παρέμβει, αλλά ζητείται υιοθέτηση ειδικής πολιτικής. Η πολιτική αυτή πρέπει να περιλαμβάνει νόμο για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας που θα προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για τους αυτουργούς και αρωγή στα θύματα. Η πολιτική κατά της οικογενειακής βίας πρέπει να προβλέπει την ίδρυση δικτύου κέντρων για την αποδοχή και φιλοξενία των θυμάτων και των παιδιών τους, την περίθαλψη και την επανένταξή τους στην κοινωνία, καθώς και μέτρα πρόληψης και ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης με αξιοποίηση του εκπαιδευτικού συστήματος και των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Θέλουμε να πούμε ότι η κοινωνία πρέπει να μπολιάζεται με τις αξίες και τις αρχές της ισότητας και της αξιοπρέπειας της ανθρώπινης πραγματικότητας. Και στο επίπεδο των ιδεών πρέπει να καταπολεμάται η αντικειμενοποίηση των γυναικών και η εμπορευματοποίηση των κοινωνικών σχέσεων. Όσο κερδίζει η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, όσο οι σχέσεις των φύλων γίνονται περισσότερο ισόρροπες, τόσο η βία, που προϋποθέτει σχέσεις ιεραρχίας των φύλων, θα συρρικνώνεται. Υπήρχε πάγιο αίτημα του φεμινιστικού κινήματος και της χώρας μας τις τελευταίες δεκαετίες να γίνει νόμος που να τιμωρεί τις πράξεις βίας στην οικογένεια. Το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα, όπως αναλύσαμε και στην Επιτροπή με τον Κοινοβουλευτικό μας Εκπρόσωπο κ. Κουβέλη, δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις του Συνασπισμού, αφού δεν αναφέρεται στην ουσία του φαινομένου. Δεν περιλαμβάνει κοινωνικά μέτρα, δεν ιδρύει νέους θεσμούς, ενώ ενσωματώνει έναν καινοφανή θεσμό, την ποινική διαμεσολάβηση για τα πλημμελήματα, ένα θεσμό που είναι αμφίβολος συνταγματικότητας και αποτελεσματικότητας, αν δεν συνιστά κιόλας ένα τρόπο μη τιμωρίας των αυτουργών της βίας. Με το νομοσχέδιο, λοιπόν, δεν αντιμετωπίζεται το μείζον θέμα που είναι η πρόληψη. Δεν ιδρύονται, όπως είπα, ειδικοί θεσμοί που απαιτούνται για τη λύση του προβλήματος, όπως αυτό ακριβώς εμφανίζεται στη κοινωνία. Αν θα έβλεπε κανείς το νομοσχέδιο, θα μπορούσε να διερωτηθεί το εξής: Εκτός από τη διαμεσολάβηση, τι άλλο έχει αυτό το νομοσχέδιο; Θα μπορούσε παραδείγματος χάρη να συμπληρωθεί ο προηγούμενος νόμος ή το ποινικό μας οπλοστάσιο. Όμως εμείς, η κοινωνία, δεν ζητάμε αυτό. Ζητάμε πολύ περισσότερα. Δεν ζητάμε με διατάξεις, όπως είναι η ποινική διαμεσολάβηση, να δημιουργήσουμε μια αντίστροφη κατάσταση αντί να λύσουμε το πρόβλημα. Για το θέμα αυτό, επειδή εμείς έχουμε κάποιες διαφορές σχετικά με το θέμα των αναφορών που γίνονται στον ιδεολογικό χαρακτήρα -στο ότι δεν τονίζεται ότι η γυναίκα είναι το θύμα, στο ότι δεν υπάρχουν τα θέματα πρόληψης κ.λπ.- θα μπορούσαμε επί της αρχής να συμφωνήσουμε. Όμως το θέμα της ποινικής διαμεσολάβησης είναι το κυρίαρχο για εμάς και γι’ αυτό θα προσπαθήσουμε να σας πείσουμε και επί των άρθρων. Επίσης έχουμε προτείνει κάποιες διορθώσεις, από τις οποίες έχετε δεχθεί μερικές, αλλά θα προσπαθήσουμε να γίνουν περισσότερες. Εκείνο που πρέπει να γίνει, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι η μάχη που πρέπει να δώσουμε όλοι στην κοινωνία για να δημιουργηθούν όλοι αυτοί οι θεσμοί, όλα αυτά τα κέντρα υποστήριξης, ούτως ώστε αυτά τα φαινόμενα, που είναι σε βάρος των γυναικών και των μικρών παιδιών, να μπορέσουν να εκλείψουν από την κοινωνία μας, από τη μικρή μας χώρα, την Ελλάδα, που έχει τέτοια φαινόμενα και δεν επιτρέπεται να έχει στο βαθμό που εμφανίζονται ιδίως τα τελευταία χρόνια. Ευχαριστώ πολύ.