Home Ομιλίες Ομιλία κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων: "Μειοδοτικό σύστημα ανάθεσης των δημόσιων έργων και συναφείς διατάξεις" (κατ΄άρθρων)

Ομιλία κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων: "Μειοδοτικό σύστημα ανάθεσης των δημόσιων έργων και συναφείς διατάξεις" (κατ΄άρθρων)

E-mail Εκτύπωση PDF
Είχα επισημάνει και επί της αρχής ότι ο ν.1418/84 σε δύο πολύ σημαντικές διατάξεις του, όχι μόνο δεν εφαρμόστηκε, αλλά άρχισε σταδιακά να αποξυλώνεται και έτσι να συσκοτίζεται το τοπίο γύρω από το ποίοι φορείς παράγουν και είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν το νομοθετικό πλαίσιο για την εκτέλεση των δημοσίων έργων και πως οργανώνονται και συγκροτούνται οι δημόσιες υπηρεσίες. Δηλαδή οι στόχοι του νόμου αυτού που ήταν σωστοί για την ενιαιοποίηση των διαδικασιών και φορέων εκτέλεσης και εξυγίανσης και διαχείρισης ανάθεσης των δημοσίων έργων, με τη θεσμοθέτηση επιτροπών, οργάνων κλπ, όπως και με την ανάδειξη του ρόλου και της ατομικής ευθύνης των εργαζομένων στη δημόσια διοίκηση, καθώς επίσης και η αξιοκρατική καταγραφή και ο συστηματικός έλεγχος των κατασκευαστικών επιχειρήσεων με τα ΜΕΚ και ΜΕΕΠ και ο εξορθολογισμός και διαφάνεια στο σύστημα δημοπράτησης. Αυτός ο νόμος ξεκινάει να διορθώσει το τελευταίο, τον εξορθολογισμό και τη διαφάνεια στα συστήματα δημοπράτησης. Είπαμε πολλές φορές ότι και αυτός ο νόμος έπρεπε να περιέχει κάποιες διατάξεις για την τακτοποίηση και συστηματική παρακολούθηση του ΜΕΚ και ΜΕΕΠ. 'Εχει διαστρεβλωθεί το μητρώο και μετά το νόμο, το 2001 που έχουμε τις αναγκαστικές συγχωνεύσεις των επιχειρήσεων και με τη λειτουργία του μαθηματικού τύπου. Εδώ έπρεπε να τα έχετε προβλέψει αυτά, γιατί δεν μπορούμε να έχουμε ως δαμόκλεια σπάθη μόνο τη μεγάλη έκπτωση στα προβλήματα του μειοδοτικού διαγωνισμού. Ο μειοδοτικός διαγωνισμός έχει τη βασική αρχή της έκπτωσης υπέρ του δημοσίου. Από εκεί και πέρα αυτός που θα δώσει την έκπτωση θα το σκεφθεί καλά αν έχει πολύ σωστές υπηρεσίες και του κάνουν σωστή επίβλεψη, αν έχει τα τιμολόγια που ορθά εδώ τα προχωράμε, εάν έχει αυστηρές εγγυήσεις και βέβαια εάν η υπηρεσία ενημερώνεται κάθε μέρα σε τι κατάσταση βρίσκεται ο διαγωνιζόμενος όσον αφορά τις υποχρεώσεις του και τα ποιοτικά του και τεχνικά στοιχεία μέσα από την καταγραφή στο ΜΕΚ και ΜΕΕΠ. Εδώ δεν έχουμε αυτά τα πράγματα. Κι εμείς λέμε ότι δεν υπάρχει άλλο πιο αντικειμενικό και διαφανές σύστημα υπέρ του δημοσίου από τον μειοδοτικό διαγωνισμό. Όλα τα άλλα συστήματα έχουν άλλες παρεμβάσεις και δημιουργούν και παρεμβάσεις κυβερνητικές και κομματικές, διαφθορά και διαπλοκή και φέρνουν τα στελέχη της δημόσιας διοίκησης σε δύσκολη θέση. Έχω λοιπόν να επισημάνω σε σχέση με όλα αυτά τα οποία είπα, ότι καταργώντας στο τέλος τα άρθρα 1 και 2 του Ν. 1418 φαίνεται, ότι αυτός ο νόμος δεν θέτει καμία υποχρέωση, καμία αρχή για το ποιοι φορείς του δημοσίου υποχρεώνονται να εκτελέσουν με αυτόν τον νόμο τα δημόσια έργα. Δηλαδή, το άρθρο 2 στον Ν. 1418 έλεγε για το πεδίο εφαρμογής του νόμου. Βέβαια αυτό εδώ έγινε μετά φύλλο και φτερό. Βγήκαν πολλοί φορείς του δημοσίου από την εφαρμογή αυτού του νόμου κι εμείς δεν συμφωνήσαμε με αυτό. Και υπάρχουν τώρα διατάξεις του 1990 και 1994 που συνεχώς κατακερματίζουν αυτήν την ενιαιοποίηση της εκτέλεσης των δημοσίων έργων. Και εδώ είναι όλα τα άλλα που σας είπα και στην επί της αρχής τοποθέτησή μου, περί του ότι αποδυναμώνεται η δημόσια διοίκηση για μας σκόπιμα πολλές φορές, προκειμένου να δικαιολογηθεί ότι τα ιδιωτικά συστήματα μπορούν καλύτερα να επιτελέσουν τα δημόσια έργα. Σε καμία περίπτωση το δημόσιο από αυτήν την διαδικασία δεν βγήκε κερδισμένο. Τα είπαμε πολλές φορές και με τις συμβάσεις παραχώρησης και με άλλα θέματα. Επομένως, αυτό το θέμα της έννοιας των δημοσίων έργων του άρθρου 1 και του πεδίου εφαρμογής πρέπει να το δούμε. Είναι γεγονός ότι στην επιτροπή σε θέματα τεχνικών παρατηρήσεων και κάποιων ουσιαστικών -θα έλεγα- για τη διασφάλιση κατά το δυνατόν του συστήματος έγιναν τροποποιήσεις. Για το άρθρο 1, λοιπόν, παραμένω στην ανάγκη ενός εισαγωγικού άρθρου που να θέτει τις έννοιες των δημοσίων έργων, τι είναι δημόσιο έργο. Στο άρθρο 12. Θα το δούμε. Καταργείται το άρθρο 1 και το άρθρο 2 του Ν. 1418. Επομένως, παραμένουμε στο σκεπτικό της ισχύος τουλάχιστον για την ενιαιοποίηση των υπηρεσιών στο άρθρο αυτό. Όσον αφορά, λοιπόν, στο άρθρο 1 δεν έχουμε άλλες παρατηρήσεις. Είπα ότι αυτό είναι το άρθρο το οποίο εμείς το αποδεχόμαστε και με συστηματικό τρόπο εδώ και πολύ καιρό και με ουσιαστικά στοιχεία είχαμε πει ότι πρέπει να εκλείψουν όλα τα άλλα αλλοπρόσαλλα για εμάς συστήματα ανάδειξης μειοδότη και να πάμε στον μειοδοτικό διαγωνισμό με προϋποθέσεις βέβαια τις οποίες δεν έχει αυτός ο νόμος. Να συνεχίσω στο άρθρο 2. Ορθά το διορθώσατε ότι η απόφαση του κυρίου του έργου θα πρέπει σε όλες αυτές τις περιπτώσεις του άρθρου 2 να γίνεται αιτιολογημένα. Εγώ είχα προσθέσει για τις περιπτώσεις των θεμάτων β' και γ' να υπάρχει και η γνώμη της επιτροπής διαγωνισμού επειδή παρακολούθησε όλη αυτήν την διαδικασία. Παρόλα αυτά θέλω να τονίσω και στους άλλους συναδέλφους ότι ο Ν. 1418 και το Π.Δ. εφαρμογής του, το 609, στο άρθρο 24 και βεβαίως για όλα αυτά τα θέματα έδινε τη δυνατότητα στην προϊσταμένη αρχή, στον κύριο του έργου, να μπορεί να παρεμβαίνει και να εξετάζει αν οι διαδικασίες του διαγωνισμού πήγαν καλά. Αυτό είναι όταν το δημόσιο εκτελεί με καλές υπηρεσίες, φερέγγυες κλπ, τα δημόσια έργα. Εκείνο στο οποίο δεν θα συμφωνούσα εγώ ότι πρέπει να προσθέσετε εδώ είναι στην παράγραφο 4 ότι "η Προϊσταμένη Αρχή μπορεί επίσης με αιτιολογημένη απόφασή της να ανακαλέσει τη διακήρυξη του διαγωνισμού εάν η σύμβαση δεν έχει συναφθεί ή δεν έχει καταστεί βέβαιο ότι δεν πρόκειται να συναφθεί μέσα σε διάστημα δώδεκα (12) μηνών από την ημέρα δημοσίευσης της διακήρυξης ή δεκαοκτώ (18) μηνών κ.λ.π...". Εγώ καταλαβαίνω τα προβλήματα που έχετε τώρα για την απεμπλοκή των έργων του Γ' Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, έτσι όπως σύρθηκαν όλες αυτές οι διαδικασίες, με τις ενστάσεις κ.λ.π στο μαθηματικό τύπο. Και θα μπορούσα να δεχθώ μια μεταβατική διάταξη για έναν χρόνο κι από εκεί και πέρα να μην υπάρξει αυτή η διάταξη, κύριε Υπουργέ, γιατί μπορεί να προκαλέσει ακριβώς το αντίθετο από αυτό το οποίο επιδιώκει, δηλαδή να υπάρξουν κωλυσιεργίες και ενστάσεις και αφού θα έχει αποκαλυφθεί και το αποτέλεσμα, να μην φθάσουμε στην υπογραφή της σύμβασης. Το φοβάμαι αυτό και νομίζω ότι σας το τόνισε κι ο κ. Τσακλίδης κι άλλοι συνάδελφοι. Φοβάμαι ότι δεν πρέπει να παραμείνει στη συνέχεια. Όσον αφορά τώρα το άρθρο 4, βέβαια τα θέματα της ενίσχυσης των υπηρεσιών, της Προϊσταμένης Αρχής κ.λ.π τα έχουμε πει πολλές φορές. Δεν λαμβάνετε καμία μέριμνα στο άρθρο 2. Τουλάχιστον μεριμνήστε ώστε να προβλεφθεί και μια αποζημίωση για τις επιτροπές διαγωνισμού ώστε να τελειώνουν το έργο τους. Μην τους βάζετε μόνο ποινές. Δώστε τους και κάποια κίνητρα για να τελειώνουν τη διαδικασία μέσα σε μια μέρα, όπως ορθώς το βάζετε, δηλαδή το άνοιγμα των τεχνικών και οικονομικών προσφορών. Το άρθρο 4 είναι πάρα πολύ σοβαρό. Είναι η καρδιά, το "κλειδί" της εφαρμογής αυτού του νομοσχεδίου. Θέλω να πω αναφορικά με την παράγραφο 2, δηλαδή τον καθορισμό του ορίου ούτως ώστε να έρθουν μετά οι συνολικές εγγυήσεις ότι κι εμείς δεν συμφωνούμε στο 35%. Θεωρούμε ότι με ένα 25% θα μπορούσε να λειτουργήσει το σύστημα και να μην είναι μόνο κατασταλτικό. Αλλά και για την παράγραφο 2 και για την παράγραφο 3, κύριε Υπουργέ, θα πρέπει αυτές οι αποφάσεις αναφορικά και με τα τιμολόγια και τα όρια τα οποία θα καθορίσετε θα πρέπει να εκδοθούν για να μπορέσει να ισχύσει αυτός ο νόμος. Αυτό το θέμα πρέπει να το τακτοποιήσουμε. Δεν μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά. Ήθελα επίσης να πω ότι όπου αναφέρεστε σε προθεσμίες αποκλειστικές, τμηματικές κι ενδεικτικές θα πρέπει να τις ξεκαθαρίσετε. Οι ενδεικτικές μπορούν να καθοριστούν μέσα από τα χρονοδιαγράμματα με τις ειδικές προσκλήσεις κι όπου αναφέρεστε σε ημερομηνίες να καθορίσετε αν είναι ημερολογιακές ή εργάσιμες ημέρες. ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ Έχω πει και στην Επιτροπή και στην πρωτολογία μου ότι δεν πρέπει να ξορκίζουμε ως κακό την έκπτωση. Αυτό είναι το ζητούμενο μέχρι σ' ένα ορισμένο βαθμό, για να μη δημιουργηθούν οι παρενέργειες. Γι' αυτόν το λόγο, τόνισα ότι πολύ μεγάλη σημασία έχουν τα τιμολόγια. Δεν έχουμε διαμορφώσει ακόμη μία άποψη και δεν κατάλαβα από όσα είπε ο κύριος Υπουργός, ο οποίος χρησιμοποίησε τη λέξη "σφιχτά". Όμως, δεν μου δόθηκε η δυνατότητα να το ελέγξω και θα προσπαθήσω να το κάνω σήμερα ή αύριο από ένα αντίγραφο που θα μου δώσουν. Από την άλλη πλευρά, η υπάρχει η απόφαση που θα καθορίσει το όριο πάνω από το οποίο αρχίζει η τιμωρία. Αυτά τα δύο πράγματα πάνε μαζί, ούτως ώστε και στις μεγάλες εγγυήσεις να μην φθάσουμε και έχουμε έναν παραλογισμό. Αν, όμως, βάλουμε πλαφόν 10%, 12% ή 15%, τότε δεν κάνουμε τίποτα. Περιορίζουμε πολύ την έκπτωση και τιμωρούμε τελικά αυτόν ο οποίος θέλει, μπορεί και έχει τις δυνατότητες, την τεχνογνωσία, την οργάνωση κ.λπ. να πάει κάπως καλύτερα. Εγώ νομίζω ότι θα έπρεπε να έχουμε σήμερα, αν μπορεί ο κύριος Υφυπουργός, ή έστω αύριο να έχουμε τη θέση σας για το που θα πάει αυτό το όριο σε σχέση με τα τιμολόγια. Αυτό μας είναι απαραίτητο, για να λειτουργήσει ο νόμος. Πράγματι, όπως πολύ εύστοχα είπε ο κ. Πολύδωρας, είναι αρετή η έκπτωση, αυτό αναμένουμε. Με τα τιμολόγια δεν μπορούμε να έχουμε πάντοτε τις καλύτερες τιμές κ.λπ., γιατί υπάρχουν εκεί διάφορα περιθώρια. Θα μπορούσαμε να έχουμε ένα μέσο όρο. Αυτή είναι η πρώτη μου παρατήρηση. Δεύτερον, μιλήσαμε εδώ για τις δέκα πρώτες προσφορές που θα ελεγχθούν. Εγώ σας είχα πει να πάμε στις δεκαπέντε και να προβλέψετε αποζημίωση στις επιτροπές του διαγωνισμού, για να επιτελέσουν αυτό το έργο. Δεν θα έχετε κανένα πρόβλημα. Οι δεκαπέντε πρώτες προσφορές ελέγχονται εξονυχιστικά, κλείνει εκείνη την ημέρα η διαδικασία και ανοίγει την επόμενη. Πολλές φορές αναφερθήκατε στην Εγνατία. Η Εγνατία άντλησε τους ανθρώπους και την υποδομή της από την Γ΄ Περιφερειακή Υπηρεσία Δημοσίων Έργων στη Θεσσαλονίκη, μία υπηρεσία που έχει κάνει και την περισσότερη δουλειά στα δημόσια έργα, αλλά και αυτήν την υπηρεσία, όπως και τις περιφερειακές υπηρεσίες, τις έχετε αφήσει. Κύριοι συνάδελφοι της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, θα πρέπει να σας πω ότι δεν αναθέσατε στην Εγνατία τα θέματα της διεξαγωγής του μετρό της Θεσσαλονίκης και αυτό δεν σας τιμά.