Ομιλία στη Συζήτηση επί της αρχής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης: «Αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού, τηλεθέρμανση και άλλες διατάξεις»

Τετάρτη, 16 Ιούλιος 2003 02:00 Ομιλίες
Εκτύπωση
Ακόμη και στην εισηγητική έκθεση διαπιστώνεται ότι η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας παρουσιάζει σημαντικές αδυναμίες και ελλείψεις. Το πλαίσιο του νόμου 2773 που με δική της ευθύνη προώθησε η Κυβέρνηση δεν λειτούργησε. Απαιτεί διορθώσεις και συμπληρώσεις και προς τούτο, λοιπόν, το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα. Η κυριότερη έλλειψη για μας είναι ο μακροχρόνιος προγραμματισμός, ο οποίος πρέπει να υφίσταται όπως ρητά αναφέρεται στην κοινοτική οδηγία 92/96. Ο προγραμματισμός αυτός αποτελεί για εμάς το πλαίσιο της ομαλής λειτουργίας μιας απελευθερωμένης αγοράς ενέργειας σ΄ έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα που είναι ο τομέας της ενέργειας, ο οποίος δεν επιδέχεται παιχνίδια και δεν μπορεί να λειτουργήσει με άκρατο ανταγωνισμό. Ο Συνασπισμός είχε προτείνει ένα ριζικά διαφορετικό πλαίσιο εναρμόνισης της χώρας στις επιταγές της κοινοτικής οδηγίας, που στηριζόταν στην αξιοποίηση της ΔΕΗ και όχι σ΄ ένα σταδιακό και μάλιστα νομοθετημένα αποκλεισμό της, όπως και στην ομαλότερη προσαρμογή της ενεργειακής υποδομής στις απαιτήσεις της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Τελικά δεν έχει εξασφαλιστεί ούτε αυτή η εναρμόνιση και ούτε η ενεργειακή υποδομή της χώρας. Το θεσμικό πλαίσιο για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δημιούργησε εμπόδια για τις νέες μονάδες. Οι ιδιώτες δεν προχωρούν σε επενδύσεις που απαιτούν μακροχρόνιες αποσβέσεις, χωρίς εκ των προτέρων να έχουν εξασφαλίσει προνομιούχους όρους, ενώ η ΔΕΗ, μετά την αλλαγή των στόχων και την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, έχει από πενταετίας σταματήσει να προγραμματίζει νέες μονάδες. Εύκολος δηλαδή τρόπος για να αυξήσει τα κέρδη και να ανεβάσει τη μετοχή της. Σε όλα αυτά προστίθεται η έλλειψη προγραμματισμού και η καθυστέρηση αξιοποίησης και προώθησης των ανανεώσιμων και φιλικών προς το περιβάλλον πηγών ενέργειας που θα μπορούσαν να καλύψουν ένα μικρό, αλλά όχι αμελητέο, καθαρό ποσοστό στην αύξηση της ζήτησης της ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, κύριοι συνάδελφοι, είμαστε σήμερα σε συνθήκες ανεπάρκειας στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, αβεβαιότητας και ανασφάλειας στη λειτουργία, στην ευστάθεια και στην αξιοπιστία του εθνικού διασυνδεδεμένου συστήματος παραγωγής, μεταφοράς και διανομής, με παντελή έλλειψη πολιτικής εξοικονόμησης της ενέργειας. Πέρα από τις άμεσες, λοιπόν, ανάγκες, ο τομέας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας, όπως όλοι οι ενεργοβόροι τομείς που καταναλώνουν ορυκτά καύσιμα, καλείται –και πρέπει να το κάνει αυτό- να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Στην Ελλάδα, όμως, αντίθετα από ό,τι συμβαίνει στις αναπτυγμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίζει να αυξάνει με ρυθμό περίπου 4%. Ο λιγνίτης, στον οποίο στηρίχθηκε η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μοναδικό καύσιμο για τις νέες μονάδες. Η ραγδαία αύξηση της χρήσης του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, που προβλέπεται να καλύψει περίπου το 30% της ζήτησης στο τέλος της δεκαετίας, έχει και δημιουργεί αλυσιδωτά προβλήματα αξιοπιστίας στην τροφοδοσία, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που συμβάλλουν στη μείωση της ρύπανσης, έστω και για το μικρό στόχο της κάλυψης κατά 12% της αύξησης της ζήτησης, δεν προχωρούν, όπως και άλλες πηγές που έχει η χώρα μας, αλλά δεν τις αξιοποιεί. Σε αυτήν την πολυπλοκότητα των δυσκολιών έρχονται να προστεθούν βασικοί άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες που αφορούν στην ανύπαρκτη πολιτική της χώρας μας στην εξοικονόμηση ενέργειας. Τι γίνεται, κύριοι συνάδελφοι, με τις μεταφορές, ένας κατ’ εξοχήν ενεργοβόρος τομέας και ρυπογόνος; Στην Ελλάδα καταναλώνεται το 39% της ενέργειας στις μεταφορές -διπλάσιο αυτού που καταναλώνεται για ηλεκτρική ενέργεια- επειδή είναι κυρίαρχες οι οδικές μεταφορές και ανερχόμενες οι αεροπορικές μεταφορές, ενώ ο σιδηρόδρομος, το μέσον με τη μικρότερη ενεργειακή κατανάλωση, έχει σταματήσει στην εποχή της ίδρυσής του, δηλαδή στην εποχή του Χαρίλαου Τρικούπη. Πέραν αυτών, τα περιθώρια εξοικονόμησης της ενέργειας και ουσιαστικής μείωσης της παραγωγής ρύπων του διοξειδίου του άνθρακα, είναι τεράστια. Η πολιτική, όμως, στη χώρα μας είναι ανύπαρκτη. Αφ΄ενός απαιτούνται και τεχνολογικές παρεμβάσεις, στην κατοικία παραδείγματος χάρη, αλλά και αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες, δηλαδή στον τρόπο ζωής μας, γεγονός που χρειάζεται προσπάθεια και σχετική διαπαιδαγώγηση των πολιτών. Η ανάγκη προόδου σε αυτούς τους τομείς επιβάλλεται όχι μόνο από τις συμφωνίες που έχει υπογράψει η χώρα μας, όπως το Πρωτόκολλο του Κιότο, αλλά ως ένα μέσο αναστολής του ενεργειακού αδιεξόδου που απειλεί τον πλανήτη περιβαλλοντικά, αλλά και συνεχώς διαταράσσει την παγκόσμια ειρήνη. Να δούμε συνοπτικά το πρώτο κεφάλαιο αυτού του νομοσχεδίου που αφορά τη γεωθερμία. Οι επισημάνσεις της εισηγητικής έκθεσης του νομοσχεδίου σχετικά με τη μορφή και την έκταση της γεωθερμικής ενέργειας στη χώρα μας, καθώς και η αντιμετώπισή της με ένα νέο θεσμικό πλαίσιο ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, είναι γενικά αποδεκτές. Η χώρα μας και η Ιταλία είναι τα μόνα ευρωπαϊκά κράτη με γεωθερμικά πεδία υψηλών θερμοκρασιών, κατάλληλα να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Το ηφαιστειακό τόξο του νοτίου Αιγαίου είναι μία τεράστια, θερμικά ανώμαλη περιοχή. Παρ΄όλα αυτά, κατέχουμε τη θλιβερή παγκόσμια πρωτιά να κρατάμε κλειστά τα γεωθερμικά πεδία, όπως αυτό της Μήλου, για τα μεγάλα λάθη της ΔΕΗ στην τήρηση των περιβαλλοντικών όρων, τη στιγμή που η σημερινή τεχνική και η τεχνογνωσία μπορούν να επιλύσουν πλήρως κάθε πρόβλημα εκμετάλλευσης γεωθερμικού ρευστού με ελάχιστες, έως και μηδενικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Σε ό,τι αφορά στη γεωθερμία της χαμηλής ενθαλπίας, σε προχωρημένο στάδιο έρευνας βρίσκεται μεν η περιοχή κεντρικής και ανατολικής Μακεδονίας και εν μέρει η Θράκη. Ήδη σε ορισμένα απ’ αυτά τα βεβαιωμένα πεδία έχει αρχίσει η εκμετάλλευση κυρίως για θέρμανση θερμοκηπίων. Στις παραπάνω περιοχές, όμως, εκτιμάται ότι υπάρχουν ακόμη μεγάλα περιθώρια έρευνας και πολύ μεγαλύτερα αξιοποίησης, ιδιαίτερα στην περιοχή της Θράκης, με πολύ ελπιδοφόρα και αναμενόμενα αποτελέσματα. Στην κρίσιμη καμπή της χώρας και την καθοριστική φάση για τις κατευθύνσεις ανάπτυξης της οικονομίας, η ενίσχυση της έρευνας και της αξιοποίησης της θερμικής ενέργειας μπορεί να παίξει ουσιαστικό ρόλο στην επίτευξη εθνικών και κοινοτικών στόχων. Σε μία Ευρώπη που προγραμματίζει η γεωθερμική ενέργεια το 2010 να καλύψει το 15% των νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η χώρα μας, που είναι ιδιαίτερα ευνοημένη, δεν μπορεί να μένει σε «εμβρυακά» επίπεδα. Αυτό γίνεται τώρα. Πώς θα αρχίσει, λοιπόν, η αντίστροφη πορεία; Αρκεί αυτό το θεσμικό πλαίσιο; Το παρόν νομοσχέδιο μεταφέρει όλο αυτό το βάρος στο επιχειρηματικό ενδιαφέρον, που όμως, όπως είναι γνωστό, είναι ανύπαρκτο για τα γεωθερμικά πεδία υψηλής θερμοκρασίας και για ηλεκτρογενειακούς σκοπούς, ενώ για τα πεδία χαμηλής θερμοκρασίας, που σχετίζονται με τις ιαματικές πηγές και τον τουρισμό, το πλαίσιο για τη σχετική αξιοποίησή τους δεν είναι σήμερα ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο. Οι επιμέρους προσπάθειες αξιοποίησης ακολουθούν την προσφιλή κυβερνητική τακτική της αξιοποίησης επιμέρους σημαντικών κομματιών του προς ανάπτυξη τομέα, μέσω των ιδιωτικών δραστηριοτήτων, π.χ. της ΕΤΑ και με αφανισμό των μη κερδοφόρων περιοχών. Το νομοσχέδιο εισηγείται την απάλειψη από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο υπαρκτών ευνοϊκών ρυθμίσεων υπέρ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης χωρίς σοβαρή αιτιολόγηση και ερήμην της, προκειμένου να αποδεσμευτούν προς εκμετάλλευση δεσμευμένοι από την Τοπική Αυτοδιοίκηση γεωθερμικοί χώροι. Προς εκμετάλλευση από ποιους; Αποδυναμώνει την ερευνητική δραστηριότητα από τους φορείς του δημοσίου, συρρικνώνοντας το ρόλο και τις προοπτικές του κατ’ εξοχήν φορέα της έρευνας αυτής, του ΙΓΜΕ. Ισχυρίζεται ότι θα ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις εκμετάλλευσης της γεωθερμίας για ενεργειακούς σκοπούς με τη χορήγηση αδειών, όταν μέχρι σήμερα δεν κινείται σχεδόν τίποτα στο χώρο των αδειούχων υποψηφίων ιδιωτών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, με εξαίρεση περιορισμένης έκτασης παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, Επίσης, θέλω να επισημάνω ότι το νομοσχέδιο δεν διακατέχεται από ιδιαίτερα θετικό πνεύμα προώθησης της γεωθερμίας στον τομέα των αγροτικών χρήσεων. Όπως έγινε, λοιπόν, και με την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η Κυβέρνηση «τοποθετεί το κάρο μπροστά από το άλογο». Επιχειρεί τη διαμόρφωση θεσμικού πλαισίου για την αξιοποίηση των γεωθερμικών πεδίων και υπόσχεται κανονιστικές ρυθμίσεις και ειδικούς όρους, που θα εκδοθούν κατ’ εξουσιοδότηση του υπό ψήφιση νόμου. Το βασικότερο είναι ότι ως κράτος, σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν αναλαμβάνει καμία πρωτοβουλία εφαρμογής έστω και πιλοτικού χαρακτήρα. Το κρίσιμο κεφάλαιο αυτού του νομοσχεδίου είναι το τρίτο κεφάλαιο που αφορά στις ρυθμίσεις για την αγορά ενέργειας. Οι παλινωδίες της Κυβέρνησης στο κρίσιμο αυτό θέμα της ρύθμισης των όρων αγοράς ενέργειας συνεχίστηκαν και στην κοινοβουλευτική επιτροπή μετά από την κατάθεση τροπολογιών ουσιαστικού περιεχομένου με το δικαιολογητικό, κατά την Κυβέρνηση, των νομοτεχνικών βελτιώσεων. Οι μεγάλες αυτές τροποποιήσεις και σ΄ ένα βαθμό βελτιώσεις που έγιναν και κατά τη συζήτηση στην επιτροπή οφείλονται στις κινητοποιήσεις των εργαζομένων στη ΔΕΗ, στον ουσιαστικό διάλογο με τους φορείς και τις τεκμηριωμένες προτάσεις που έκαναν, όπως και στις δικές μας παρατηρήσεις, που με έμφαση και γραπτά πολλές φορές υποστηρίξαμε. Παρά όμως τις κάποιες αυτές βελτιώσεις παραμένουν ακόμα σημαντικά ζητήματα που πρέπει να ρυθμιστούν ή παραμένουν ρυθμίσεις που δεν οδηγούν στην επίλυση του σύνθετου αυτού προβλήματος της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και οι οποίες μας αναγκάζουν να καταψηφίσουμε αυτό το νομοσχέδιο. Ζητήματα όπως ο καθορισμός της ισχύος για την οποία επιτρέπεται ο διαχειριστής να συνάπτει συμβάσεις ισχύος, θα στηρίζεται μεν σε ειδική μελέτη, η οποία σωστά συμπληρώθηκε ότι πρέπει να στηρίζεται στον μακροχρόνιο ενεργειακό προγραμματισμό, όμως ο προγραμματισμός αυτός δεν υφίσταται. Πρέπει επομένως άμεσα να προωθηθεί και να εγκριθεί . Και θα έλεγε κανείς ότι αυτό θα πρέπει να γίνει πριν από την έναρξη ισχύος αυτού του νόμου. Αλλιώς αυτές οι ρυθμίσεις δεν έχουν κανένα νόημα. Τις βάζουμε για να απαλύνουμε τα πράγματα. Γιατί έτσι ο αριθμός της ισχύος των 900 MW για την περίοδο μέχρι το 2007 φαίνεται αυθαίρετος, χωρίς αιτιολόγηση. Όπως και η επέκτασή του με 400 ΜW που προστέθηκε στη συνέχεια. ʼλλο πρόβλημα είναι οι διαδικασίες που θα ακολουθήσουν. Το πλαίσιο και οι νομικοί όροι λειτουργίας των νέων μονάδων είναι άγνωστα και θα καθοριστούν μεταγενέστερα με την έγκριση των κωδίκων και των κανονισμών με υπουργικές αποφάσεις. Εμείς σας επισημάναμε και στην επιτροπή ότι ο νόμος αυτός θα πρέπει να ισχύσει μετά την έγκριση των κωδίκων και των κανονισμών. Δεν νοείται αλλιώς υγιής ανταγωνισμός και απελευθερωμένη αγορά και διαγωνισμοί που προβλέπονται γι αυτό το διάστημα χωρίς τους κώδικες και τις κανονιστικές αποφάσεις. Την απαράδεκτη μεθόδευση του αποκλεισμού της ΔΕΗ για μια δεκαετία με βάση το όριο του 75% που απαλείφθηκε τελικά, ακολούθησε η πρόνοια θεσμοθέτησης νέου ορίου 50% του συνολικού μεγέθους των κατ’ έτος συναπτόμενων πρόσθετων συμβάσεων ισχύος παραγωγής. Είναι εξίσου ανεδαφική η ρύθμιση τόσο για λόγους λειτουργίας του ανταγωνισμού όσο και για καθαρά τεχνοοικονομικούς λόγους, αφού τελικά οδηγεί στο σπάσιμο των μονάδων παραγωγής. Με τις νέες τροποποιήσεις που έγιναν και με την επιμονή μας στην επιτροπή το όριο αυτό για την περίοδο μετά το 2007 έχει απαλειφθεί. Μέχρι όμως την 1.7.2007 η ΔΕΗ ουσιαστικά εξακολουθεί να αποκλείεται. Παράλληλα πολλές μονάδες της ΔΕΗ συνολικής ισχύος 1600 ΜW παραμένουν σε ψυχρή εφεδρεία. Δηλαδή σχεδόν εκτός λειτουργίας όπου τουλάχιστον μετά τη σχετική συμπλήρωση στην επιτροπή η διαχείριση των μονάδων αυτών και η λειτουργία δεν θα γίνεται αυθαίρετα από το διαχειριστή του συστήματος, αλλά μετά από σχετική σύμβαση μεταξύ της ΔΕΗ και του ΔΕΣΜΗΕ. Επανέρχεται έτσι, κύριοι συνάδελφοι, το σενάριο που έχει εμφανιστεί πολλές φορές στον Τύπο για διαγωνισμό 1300 ΜW ύψους 1 δισεκατομμύριο ευρώ και πλέον μεταξύ των εταιρειών που έχουν πάρει άδεια παραγωγής. Στις οδηγίες της ΡΑΕ στο σύμβουλο για τη σύνταξη των κωδίκων και των κανονισμών αναφέρεται συγκεκριμένα ότι ο διαγωνισμός θα γίνει σύμφωνα με τις υπάρχουσες άδειες για νέες μονάδες για τις οποίες οι εμπορικές αποφάσεις από τους κατόχους τους δεν έχουν ακόμα ληφθεί. Αν όμως οδηγηθούμε στο να περιορίσουμε τη συμμετοχή σε αυτούς που ζήτησαν και πήραν άδειες με το προηγούμενο καθεστώς, χωρίς να τις υλοποιήσουν, θα είναι μεγάλο λάθος. Γιατί οι όροι και οι προϋποθέσεις κατασκευής νέας μονάδας είναι σήμερα τελείως διαφορετικοί. Σήμερα τα κίνητρα είναι πολύ ευνοϊκότερα και είναι δυνατόν να προσελκύσουν επενδυτές που προηγούμενα δεν είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον. Εξακολουθούμε, λοιπόν, να είμαστε αντίθετοι σε οποιοδήποτε θεσμοθετημένο ή προμελετημένο περιορισμό στη συμμετοχή στους διαγωνισμούς. Ο Υπουργός πρέπει να δεσμευτεί ρητά και να αναφέρεται στο νόμο, ότι οι διαγωνισμοί θα διενεργούνται για μια μονάδα κάθε φορά και θα είναι ανοικτοί σε όλους τους ενδιαφερομένους. Η άδεια παραγωγής θα εξασφαλίζεται στο μειοδότη του διαγωνισμού. Διαφορετικά, κύριοι συνάδελφοι και κύριε Υπουργέ, είναι εύλογες οι ανησυχίες μας ότι σε αυτή τη δεκαετία η απελευθέρωση της ενέργειας στη χώρα μας θα παιχτεί μεταξύ τριών, μεταξύ της ΔΕΗ και δυο μόνο ιδιωτών για τους οποίους παράλληλα θα μεγιστοποιηθούν τα οφέλη. ʼρα τελικά από το τιμ των τριών παραγωγών, με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγηθούμε τουλάχιστον στην άνοδο των τιμών. Παραμένει λοιπόν, το πρόβλημα του θεσμού του προμηθευτή, που δεν είναι απαραίτητα και παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα. Και το χειρότερο είναι ότι έχει προστεθεί και η δυνατότητα μεταπώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας. Οι ενδιάμεσοι ή οι μεσάζοντες μόνο αύξηση του κόστους μπορούν να προκαλέσουν. Και η ρύθμιση αυτή, σε συνδυασμό με τις προτεινόμενες μεταβολές του χρηματιστηρίου ενέργειας και τις εκτεταμένες αγοραπωλησίες που θα πραγματοποιούνται, θα βοηθήσει τους προνομιούχους καταναλωτές, ενώ ήδη θα έχει ανοίξει ο δρόμος για την κατάργηση των ενιαίων τιμολογίων. Πρόκειται για ρυθμίσεις που υπακούουν σε καθαρά νεοφιλελεύθερη πολιτική, όπου η αγορά άκρως ανταγωνιστική και μέσα από αδιαφάνεια και σε ένα συνεχώς περίπλοκο σύστημα συναλλαγών, μπορεί να οδηγήσει και στις γνωστές εμπειρίες του συνδρόμου της Καλιφόρνιας, που στην Ελλάδα όμως, κύριοι συνάδελφοι, θα είναι τραγικές. Τι γίνεται με το λογιστικό διαχωρισμό για τα ενιαία τιμολόγια; Το τελευταίο διάστημα βρίσκεται σε εξέλιξη οξεία σύγκρουση μεταξύ ΡΑΕ και ΔΕΗ για την εφαρμογή από τη ΔΕΗ του λογιστικού διαχωρισμού που επιβάλλει η κοινοτική οδηγία. Η ΡΑΕ έχει επιβάλει πρόστιμο και η ΔΕΗ διαμαρτύρεται για μη αντικειμενική συμπεριφορά. Η αντιπαράθεση αυτή αποπροσανατολίζει από άλλα κρίσιμα ζητήματα. Την ευθύνη φέρει ακέραια ο Υπουργός, αφού ο σύμβουλος της ΡΑΕ είναι διορισμένος από την Κυβέρνηση και η διοίκηση της ΔΕΗ το ίδιο. Δεν μπορεί να αφήνει να έρπει μια γενικευμένη σύγκρουση μεταξύ των θεσμικών εταίρων. Δεν μπορεί όμως να αφήνει και αναπάντητα μεγάλα ερωτηματικά, τι θα γίνει δηλαδή με τα ενιαία τιμολόγια, όταν γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά ότι στη χώρα μας υπάρχουν διαφοροποιήσεις κυρίως στις ορεινές περιοχές και στα νησιά που το κόστος παραγωγής είναι τριπλάσιο. Επομένως μπαίνουν πολύ σοβαρά ερωτήματα. Ποιες θα είναι οι συνέπειες αν καταργηθούν τα ενιαία τιμολόγια για τους προνομιούχους και μη καταναλωτές. Στα μη διασυνδεδεμένα νησιά που οι καταναλωτές δεν θα είναι επιλέγοντες, πώς θα αντιμετωπιστεί η τεράστια διαφορά κόστους παραγωγής. Θα υπάρξουν αυξημένα τιμολόγια ή πώς θα ανακτηθεί η διαφορά κόστους παραγωγής. Μήπως ο κύριος Υπουργός μπορεί να μας πει πώς θα αντιμετωπιστεί η νέα κατάσταση που δημιουργείται, για να μπορέσουμε και εμείς να ψηφίσουμε ή όχι αυτό το νομοσχέδιο; Τελικά όσον αφορά τη λειτουργία του χρηματιστηρίου ενέργειας, με τις ρυθμίσεις εμείς νομίζουμε ότι η αδιαφάνεια εντείνεται. Στην παράγραφο 10 καθορίζεται τελικά ότι οι προσφορές που προέρχονται από εγκαταστάσεις παραγωγής, πρέπει ν΄ αντανακλούν τουλάχιστον το μεταβλητό κόστος των εγκαταστάσεων. Η λέξη τουλάχιστον δεν υπήρχε μέχρι τώρα και τελικά το σύστημα και η διαπραγμάτευση που θα γίνεται, θα γίνεται με βάση το πλήρες κόστος της κιλοβατώρας. Πρόκειται για ένα σύστημα πλήρως απελευθερωμένης αγοράς στην οποία πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για να λειτουργήσει. Αυτές οι προϋποθέσεις δεν υπάρχουν στο ελληνικό σύστημα που είναι απομονωμένο. Οι προσφέροντες είναι ελάχιστοι και η αγορά δεν έχει λειτουργήσει ακόμα. Είναι περίπλοκο και αδιαφανές σύστημα και η ακριβής του μορφή και οι συνέπειες θα γίνουν γνωστές, επαναλαμβάνουμε και γι’ αυτό το θέμα, αφού συνταχθούν οι νέοι κώδικες και οι κανονισμοί. Τελικά, κύριοι συνάδελφοι, το μέλλον του εθνικού διασυνδεδεμένου συστήματος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού και μάλιστα με τη διασφάλιση νέων καυσίμων, την επάρκεια και την εφεδρεία του και το κόστος της κιλοβατώρας, είναι απροσδιόριστο. Τελικά, μήπως μπορεί κανείς να το προσδιορίσει, ότι το κόστος τουλάχιστον της κιλοβατώρας θα είναι αρκετά αυξημένο; Κύριε Πρόεδρε, για το φυσικό αέριο θα τοποθετηθώ στη δευτερολογία μου. (από «δευτερολογία») Κύριε Υπουργέ, στην πρωτολογία μου κυρίως για τα θέματα της αγοράς ενέργειας, των ρυθμίσεων, είχα θέσει ορισμένα ζητήματα, τα οποία είναι πάρα πολύ σημαντικά για να λειτουργήσουν οι όποιες τροποποιήσεις-βελτιώσεις ή μη κλπ. που έχετε κάνει σε αυτό το νομοσχέδιο. Για να μπορέσει να γίνει αυτή η ειδική μελέτη, στην οποία θα στηριχθεί ο διαχειριστής του συστήματος για να συνάψει τις συμβάσεις ισχύος κλπ., πρέπει να μας πείτε εδώ, να δεσμευθείτε δηλαδή πότε θα τελειώσετε με το μακροχρόνιο ενεργειακό προγραμματισμό. Και μάλιστα, εμείς λέμε ότι αυτό το νομοσχέδιο θα πρέπει να ισχύσει μετά από αυτόν τον προγραμματισμό. Γιατί όλες οι ρυθμίσεις ισχύος,τα 900 MW τα συν 400 MW κλπ., φαίνονται ότι δεν αιτιολογούνται, φαίνονται ότι έχουν μία αυθαίρετη αιτιολόγηση και κατά τους διάφορους θα μπορεί να εκλαμβάνονται ότι ενδεχομένως να εξυπηρετούν κάποιες καταστάσεις. Η μεγάλη ζήτηση της αύξησης από τη ρυθμιστική αρχή ενέργειας μας κάνει δύσπιστους, όπως και ο περιορισμός από την άλλη πλευρά. Επομένως θα πρέπει να έχουμε μια ολοκληρωμένη έκθεση για όλες αυτές τις ανάγκες που έχει η χώρα. Όπως επίσης χωρίς τον ενεργειακό σχεδιασμό, χωρίς να έχουν εκδοθεί οι κώδικες και οι κανονισμοί με τις υπουργικές αποφάσεις, πάλι δεν μπορεί να λειτουργήσει αυτό το νομοσχέδιο. Δεν μπορείτε δηλαδή αυτήν τη δύσκολη περίοδο, μέχρι την έναρξη αυτής της περιόδου, που λίγο-πολύ είναι προσαρμοσμένο το παιγνίδι, το πώς θα γίνει με τις νέες μονάδες και πώς θα μπουν και ποιοι θα τις διεκδικήσουν. Δεν μπορεί να λειτουργήσετε χωρίς να έχετε τους κανόνες και τους κώδικες. Όπως δεν μπορεί να λειτουργήσει η διάταξη που έχετε βάλει περί μεταβλητού κόστους κ.ο.κ. Πώς θα καθορίζονται όλες αυτές οι διαδικασίες και πώς πραγματικά θα προφυλάσσεται το σύστημα; Θέλετε να πάτε σε ένα σύστημα υγιούς ανταγωνισμού και απελευθέρωσης της ενέργειας; Θα πρέπει να θέσετε τους κανόνες. Και δεν αρκεί μόνο ο ΔΕΣΜΗΕ να έχει τις δυνατότητες να κόβει και να ράβει πρέπει να υπάρχουν και τα κατάλληλα εργαλεία στα οποία θα υπακούει και ο ΔΕΣΜΗΕ και αυτοί οι οποίοι θα μπαίνουν στο παιχνίδι. Ένα άλλο μεγάλο θέμα έχει ανοίξει. Είναι ο λογισμικός διαχωρισμός που δεν κάνει η ΔΕΗ, που η ΡΑΕ την κατηγορεί κ.ο.κ. Μαζί όμως μ’ αυτό το μεγάλο θέμα ανοίγει και το θέμα των ενιαίων τιμολογίων, που ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι είναι απαραίτητα για τη χώρα μας, ότι είναι στοιχείο κοινωνικής συνοχής, επειδή η χώρα μας με τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές έχει διαφοροποιημένες ανάγκες και τεράστιο, τριπλάσιο σχεδόν κόστος στην παραγωγή της ενέργειας. Πώς θα καλυφθούν αυτές οι ρυθμίσεις σε αυτήν την απελευθερωμένη αγορά ενέργειας την οποία εσείς επαγγέλεσθε; Τελικά, όλα αυτά τα βάρη θα πέσουν πάνω στον καταναλωτή; Θα είναι σε βάρος της ισόρροπης ανάπτυξης της χώρας; Είναι ερωτήματα τα οποία πηγάζουν από το ίδιο το νομοσχέδιο. Εμείς έχουμε μια άλλη φιλοσοφία για το πώς θα προσεγγίζαμε αυτήν εναρμόνιση με την κοινοτική οδηγία ή αυτήν την εναρμόνιση προς το σύγχρονο περιβάλλον για τα θέματα της αγοράς ενέργειας και της απελευθέρωσης. Δεν συμφωνούμε με τη δική σας φιλοσοφία. Τα είπα και στην πρωτολογία μου και τα είπε και ο συνάδελφός μου κ. Λαφαζάνης. Από εκεί και πέρα πρέπει να παίξετε με γνωστούς κανόνες. Δεν είναι δυνατόν να οδηγήσετε ξαφνικά τη χώρα σε μία ένδεια, όσον αφορά τα θέματα της διαμόρφωσης των τιμών, οι οποίες είναι σίγουρο ότι θα διαμορφωθούν προς τα πάνω και σε μία ένδεια όσον αφορά το τι θα κάνουν οι υποβαθμισμένες περιοχές ή οι περιοχές οι οποίες εξακολουθούν να έχουν ανάγκη. Θα τις στηρίξετε με άλλες επιδοτήσεις; Αυτό πρέπει να φαίνεται σιγά σιγά και από τις τοποθετήσεις σας. Όσον αφορά το φυσικό αέριο, είναι ακριβότερο αυτήν τη στιγμή και δεν είναι τόσο σύντομος ο χρόνος που θα εξομαλυνθούν τα πράγματα. Έχουμε μόνον έναν αγωγό. Έχουμε μονοπώλιο ακόμα στην τροφοδοσία. Υπάρχει η αναξιοπιστία της τροφοδότησης και ο δεύτερος αγωγός που έχετε εξαγγείλει δεν έχει χρονικό ορίζοντα περαίωσης. Είναι πάρα πολλά τα προβλήματα που υπάρχουν. Είναι γεγονός ότι πρέπει να καλύψουμε τους στόχους μας για 30% αύξηση και είναι γεγονός ότι θα πρέπει να ρίξουμε όλο το βάρος –και αυτό δεν έχει γίνει και ενδεχομένως η τροπολογία είναι θετική και θα τη συζητήσουμε- στην προσαρμογή, στην άμεση κατανάλωση του φυσικού αερίου για οικιακή χρήση, θέρμανση κλπ. Επίσης θέλω να σας τονίσω και το μεγάλο έλλειμμα που έχει η χώρα μας στην εξοικονόμηση ενέργειας και μέσω άλλων τεχνολογιών και στην εξοικονόμηση ενέργειας με μία αλλαγή πολιτικής, την οποία δεν έχετε κάνει στις μεταφορές, στα θέματα των κανονισμών για τα κτίρια, για τη χρήση της ηλιακής ενέργειας κ.ο.κ. Είναι πάρα πολλά θέματα και παράγοντες και αν είχαμε μία άλλη πολιτική, θα μπορούσαμε να ανακουφιστούμε λίγο από το μεγάλο θέμα που θέτει η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας.