Home Ομιλίες Ομιλία στη συζήτηση του σχεδίου νόμου «ʼδεια δόμησης, πολεοδομικές και άλλες διατάξεις θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων»

Ομιλία στη συζήτηση του σχεδίου νόμου «ʼδεια δόμησης, πολεοδομικές και άλλες διατάξεις θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων»

E-mail Εκτύπωση PDF
Τελικά και αυτό το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα και με τις τροπολογίες που ήρθαν, έρχονται και συνεχίζουν να έρχονται τροπολογίες και χωρίς συζήτηση γίνονται αποδεκτές, με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Πραγματικά σε μας δημιουργείται ένας οξύτατος προβληματισμό. Οξύς ήταν και ο προβληματισμός μας όσον αφορά την πολύ σημαντική τροπολογία που αφορούσε στα θεάματα της TVX και της μεταλλουργίας χρυσού στα μεταλλεία της Χαλκιδικής. Και εκείνο το οποίο θέλουμε να τονίσουμε είναι ότι δεν είναι δυνατόν τόσο σοβαρά θέματα να έρχονται εδώ και να πιεζόμαστε κατά τέτοιο τρόπο και στο τέλος να εκβιάζονται και οι εργαζόμενοι για μια άρον άρον λύση. Θα ήθελα να πω ότι πρέπει να λυθεί το θέμα των εργαζομένων με αναδρομική ρύθμιση και το θέμα της σύμβασης να το συζητήσουμε με τη σοβαρότητα που πρέπει. Και δεν είναι δυνατόν εδώ να εκβιάζονται και τους εργαζόμενους και τα κόμματα της Αντιπολίτευσης. Το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα, «εμπλουτισμένο» με του κόσμου τις τροπολογίες, είναι όπως και τα νομοσχέδια που έχουν κατατεθεί τον τελευταίο χρόνο που υιοθετούν την πολιτική της αταξίας και της εκχώρησης βασικών αρμοδιοτήτων του κράτους, στην προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος, στην προστασία φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος. Με το νομοσχέδιο αυτό η Κυβέρνηση εγκαταλείπει κάθε προσπάθεια προώθησης ενός χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, αρνείται την πολιτική ευθύνη που έχει για τη χάραξη κατευθύνσεων στην πολιτική χρήσεων γης, στην πολιτική παραγωγής ασφαλούς και βιώσιμης κατοικίας και υποτάσσει ακόμα και την κοινή λογική στα μεγάλα και «μικρά» συμφέροντα πελατειακού τύπου, μεταθέτοντας παράλληλα τις επί μία εικοσαετία ευθύνες της Κυβέρνησης είτε στον αυθαίρετο οικιστή για την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού είτε στον ιδιώτη μηχανικό και κατασκευαστή για τη στοιχειώδη διασφάλιση και τον έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος. Το νομοσχέδιο διακρίνεται από τις τεράστιες αντιφάσεις του, το αντιεπιστημονικό και βαθύτατα αντιπεριβαλλοντικό του χαρακτήρα, και έχει τελικά πλήρη άγνοια για όσα καλά έχει κάνει μέχρι τώρα η κείμενη νομοθεσία και που πρέπει να αναβαθμιστούν και να εκσυγχρονιστούν και όσα κακά πρέπει να διορθωθούν ιδιαίτερα με τις αρμόδιες υπηρεσίες, όχι βέβαια διά αποκεφαλισμού, αλλά διά σωστών διατάξεων που δεν περιλαμβάνονται σ’ αυτό το νομοσχέδιο, διατάξεων που θα προέρχονται από την εμπειρία και γνώση και θα προσδιορίζουν για τη χώρα μας με σαφήνεια το πώς πρέπει να παράγεται το δομημένο περιβάλλον και πώς πρέπει αυτό να βρίσκεται σε αρμονική συνύπαρξη με το φυσικό περιβάλλον. Τι γίνεται, όμως, εδώ: Η προτεραιότητα της χωροταξίας και του σχεδιασμού του χώρου καταργούνται. Το σύνολο του ελληνικού χώρου ξαναγίνεται οικόπεδο για εκμετάλλευση. Όλες οι αυθαίρετες κατασκευές ηλεκτροδοτούνται για μία ανανεούμενη τριετία, αυξάνεται εμμέσως ο σημερινός συντελεστής δόμησης, δημιουργούνται προϋποθέσεις για την ένταξη στο σχέδιο με μόνο κριτήριο την ύπαρξη αυθαιρέτων. Από την άλλη πλευρά, δεν λαμβάνεται κανένα μέτρο για την επιτάχυνση της διαδικασίας θεσμοθέτησης των πολεοδομικών μελετών, των ήδη ευρισκομένων έως και δέκα χρόνια στα συρτάρια του ΥΠΕΧΩΔΕ. Η καθυστέρηση στη διαδικασία θεσμοθέτησης των πολεοδομικών μελετών χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την επί της ουσίας νομιμοποίηση των αυθαιρέτων, υποκρύπτοντας επιμελώς τις αιτίες που οφείλονται σε πάρα πολλά θέματα και ασυμφωνίες μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων, αλλά και σε εσωτερικές διαφωνίες στο ίδιο το ΥΠΕΧΩΔΕ. Με το σημερινό σχέδιο νόμου λαμβάνονται μέτρα ακριβώς με καταστροφικές συνέπειες που είχαν δοκιμαστεί στο παρελθόν, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται η ταχύρυθμη έκδοση των οικοδομικών αδειών εντός δέκα ημερών, μέτρα που μεταβιβάζουν τις αρμοδιότητες ελέγχου της τήρησης της νομιμότητας των μελετών και κατασκευών από τα δημόσια πολεοδομικά γραφεία στους ιδιώτες μηχανικούς, καταργώντας έτσι βασικές αρμοδιότητες του κράτους, που αφορούν στη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος και της βιώσιμης και ασφαλούς κατοικίας. Για μας πρόκειται για ένα νομοσχέδιο ψηφοθηρικής και εισπρακτικής σκοπιμότητας, το οποίο, όχι μόνο δεν επιλύει σε βάθος τα μεγάλα προβλήματα, κοινωνικά ζητήματα, όπως αυτά που δημιουργούνται από τα χιλιάδες αυθαίρετα, αλλά δημιουργεί προϋποθέσεις για τη συνέχιση στο διηνεκές του καθεστώτος της αυθαίρετης δόμησης. Κύριοι συνάδελφοι, το γεγονός ότι στη χώρα μας δεν δίνεται καμία προτεραιότητα από τους αρμόδιους στα θέματα της ποιότητας του φυσικού ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, παρά τα αντίθετα που λέγονται, δεν πιστεύω ότι χρειάζεται τεκμηρίωση. Η δημιουργική λογιστική είναι και εδώ στην υπηρεσία της καταστροφής του περιβάλλοντος. Η Κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται να διασφαλιστούν οι στοιχειώδεις προϋποθέσεις απόκτησης νόμιμης και ασφαλούς κατοικίας για τους πολίτες της χώρας. Με τις προτεινόμενες διατάξεις του κεφαλαίου Β΄ -και ιδιαίτερα με το άρθρο 9- η Κυβέρνηση τελικά βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την φαινομενική πρόθεση που έχει στο Α΄ κεφάλαιο του νομοσχεδίου για την πάταξη της αυθαιρεσίας. Με τις διατάξεις του κεφαλαίου Β΄ παρουσιάζεται ως να προάγει και να νομιμοποιεί τα αυθαίρετα, δεδομένου ότι οι παράγραφοι 1 έως 9 του άρθρου 9 προτρέπουν ουσιαστικά τους πολίτες να αυθαιρετήσουν, όπως ξεκίνησε να γίνεται με τη θορυβώδη ανακοίνωση του νομοσχεδίου, δίνοντας κατ’ αρχήν μια εξάμηνη και τώρα δίμηνη προθεσμία για την πρόθεση νομιμοποίησης των αυθαιρέτων και έτσι όλοι οι ιδιοκτήτες νέων αυθαιρέτων να έχουν την ευχέρεια να αρχίσουν και να τελειώσουν το αυθαίρετο τους. Δεν διασφαλίζονται οι βασικές προϋποθέσεις του νομοσχεδίου όσον αφορά τη χωροθέτηση και την εμβαδομέτρηση των παραπάνω αυθαιρέτων. Με το από 7-10-2003 πρωτοφανές έγγραφο του ΥΠΕΧΩΔΕ περί προετοιμασίας για την προσωρινή σύνδεση αυθαιρέτων, ο έλεγχος της χωροθέτησης των αυθαιρέτων εντός κοινοχρήστων χώρων σε περιοχές ΖΩΕ και ΓΠΣ -αλλά και εκτός ρεμάτων αρχαιολογικών χώρων, αιγιαλού κλπ., - γίνεται ανέφικτος αφού δεν ζητούνται ούτε στοιχεία τοπογραφικού διαγράμματος ούτε τίτλοι ιδιοκτησίας, αλλά απλώς μια φωτογραφία του ακινήτου. Έτσι ο νόμιμος οικιστής αισθάνεται να καταπατείται το περί δικαίου αίσθημα. Ο αυθαίρετος οικιστής πέραν των προσωπικών επιλογών και ευθυνών του γίνεται για ακόμα μία φορά στόχος εκμετάλλευσης και εμπορίας προσδοκιών από το κράτος. Καλείται να καταβάλει αμέσως στο δημόσιο ταμείο σημαντικά ποσά για να αποκτήσει νόμιμη κατοικία, πλην όμως κατοικία που δεν εγγυάται καμία ασφάλεια, αφού έχει κτιστεί χωρίς μελέτες, χωρίς κανένα έλεγχο και συχνά σε περιοχές ακατάλληλες προς οικοδόμηση. Καλείται να καταβάλει στους οργανισμούς κοινής ωφέλειας το αντίτιμο της σύνδεσης με τα δίκτυα, προκειμένου να αποκτήσει δικαίωμα χρήσης στοιχειωδών αγαθών, όπως είναι το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό και το τηλέφωνο, πράγμα που αποτελεί ουσιαστικά νομιμοποίηση υπό διαρκή ομηρία. Κατά την άποψη του Τεχνικού Επιμελητηρίου, επίσημου τεχνικού συμβούλου του κράτους, η νομιμοποίηση των αυθαιρέτων κατά αυτό τον τρόπο κινείται στα όρια της αντισυνταγματικότητας. Είναι απαράδεκτο να δίνεται η δυνατότητα της κατοικίας, αφού τι άλλο γίνεται με την ηλεκτροδότηση και την υδροδότηση σε μια κατασκευή που δεν έχει κανένα μα κανένα στατικό έλεγχο της οικοδομής. Τα μεγάλα προβλήματα των πόλεων και των οικισμών, κύριοι συνάδελφοι, δεν προέρχονται μόνο από την έλλειψη πολεοδομημένης γης, αλλά και από την έλλειψη μελετών και έργων ανάπλασης και αναβάθμισης των υποδομών. Δεν θα λειτουργήσει ο θεσμός της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης. Με τις διατάξεις του άρθρου 14 πάλι υπάρχουν πολλά προβλήματα. Αυτές οι διατάξεις έρχονται τελικά να ευνοήσουν τα ειδικά κτήρια, τα πολεοδομικά κέντρα και να ευνοήσουν περιοχές της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας όπως το Μαρούσι, όπου τα σκάνδαλα της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης εξακολουθούν -και με τις διατάξεις αυτού του νομοσχεδίου- να δημιουργούν τις περιβόητες «Βωβουπόλεις». Για την επίλυση του μεγάλου προβλήματος των αυθαιρέτων θα μας πείτε ότι απλώς καταγγέλλουμε και δεν έχουμε προτάσεις. Προτάσεις έχει υποβάλλει επανειλημμένα και ο δικός μου χώρος, το κόμμα μου, ο Συνασπισμός. Έχουν υποβληθεί προτάσεις επανειλημμένα από όλους τους καθ’ ύλην αρμόδιους φορείς για τα θέματα αυτά. Όμως αυτές οι προτάσεις μας παραπέμπουν σ’ έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την αντιμετώπιση του θέματος των αυθαιρέτων, για τα οποία επιμένουμε εμείς ότι πρέπει να βρεθεί λύση, γι’ αυτά τα οποία καλύπτουν υπαρκτές ανάγκες πρώτης κατοικίας για τη στέγαση των πολιτών και ιδιαιτέρως των χαμηλότερων εισοδηματικών τάξεων. Ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι δεν υπάρχει πολιτική κατοικίας και ιδιαίτερα γι’ αυτές τις τάξεις. Δεν υπάρχει πολιτική υποστήριξης. Υπάρχει πολιτική υποστήριξης της αυθαιρεσίας και πολιτικής ομηρίας. Αυτό όμως για μας δεν είναι πρόταση. Το θέμα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ανύποπτο πολιτικά χρόνο και όχι κάθε φορά σε προεκλογική περίοδο ούτε σε σχέση με κάποιες θεομηνίες ή με κάποιες έκτακτες καταστάσεις. Θα πρέπει να συμμετάσχουν τα κόμματα σ’ αυτήν τη συζήτηση του μεγάλου προβλήματος ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού για την επίλυση του θέματος των αυθαιρέτων, να συμμετάσχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση για να καταθέσει τις τελικές της προτάσεις και τις ανάγκες τις οποίες έχει, ούτως ώστε από εκεί και πέρα να μπορέσει να συμβάλει και αυτή μαζί με το κράτος στην πάταξη της αυθαίρετης δόμησης και βέβαια στη συνεργασία με τους επιστημονικούς και τους υπόλοιπους κοινωνικούς φορείς. Εμείς λέμε ότι ακόμη και η επέκταση των σχεδίων πόλεων, παρ’ όλες τις καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί μέχρι τώρα, μπορεί να μπει σ’ ένα ταχύρυθμο πρόγραμμα, να γίνει ταχύτατα, αν η Πολιτεία τελικά ενσκήψει σε αυτό το πρόβλημα και μας πει την αλήθεια, ότι ενδιαφέρεται για την επίλυσή του και να μπορέσει να διαθέσει το απαραίτητο επιστημονικό και στελεχιακό δυναμικό και τους ανάλογους πόρους, ώστε να καλύψει τις διαμορφωμένες ανάγκες, οι οποίες έχουν καταγραφεί. Πώς έχετε καταγράψει τις ανάγκες για την κάλυψη της αυθαίρετης δόμησης των περιοχών κλπ.; Πώς μπορέσατε εν μία νυκτί να υιοθετήσετε τόσες τροπολογίες, που τελικά δημιουργούν μια άλλη πλέον, άναρχη κατάσταση, σ’ όλη αυτήν την περίπτωση του δομημένου περιβάλλοντος και δεν μπορείτε να σκεφθείτε έναν ολοκληρωμένο και ταχύρυθμο σχεδιασμό γι’ όλα αυτά τα θέματα; Το δομημένο περιβάλλον της χώρας μας παράγεται μέσα από πολύπλοκες διαδικασίες, που χαρακτηρίζονται από πολυνομία, διοικητική ανεπάρκεια και ανυπαρξία της έννοιας και πόσο μάλλον του συστηματικού ελέγχου της ποιότητας των κατασκευών. Τι κάνετε όμως εσείς με το πρώτο κεφάλαιο αυτού του νομοσχεδίου και με τα θέματα των αδειών δόμησης; Εξασφαλίζετε από εδώ και πέρα τη σωστή κατασκευή και την ποιότητα του έργου; Εξασφαλίζετε τα θέματα της άρτιας τεχνικής μελέτης; Εξασφαλίζετε την ουσιαστική επίβλεψη της κατασκευής; Έχετε κανένα πλαίσιο για το θεσμικό έλεγχο, και τον πολεοδομικό και τον ποιοτικό, όλου αυτού του κυκλώματος παραγωγής ιδιωτικών έργων και κατοικίας; Εμείς επισημαίνουμε ότι βασικές προϋποθέσεις για ένα νέο νόμο για τα θέματα των αδειών δόμησης και γενικότερα της παραγωγής της ιδιωτικής κατασκευής θα έπρεπε να ήταν: Η αναμόρφωση των προδιαγραφών με πληρότητα και ποιότητα των μελετών, η κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας και νομολογίας, ο καθορισμός των αρμοδιοτήτων και των ευθυνών των μηχανικών, εργολάβων, ιδιοκτητών, μηχανικών εφαρμογής, η θέσπιση μητρώου κατασκευαστών ιδιωτικών έργων, η αναβάθμιση των πολεοδομικών υπηρεσιών όσον αφορά τη στελέχωση και το αναγκαίο προσωπικό. Και σας είπα ότι είναι ανάγκη να εκδώσετε ένα προεδρικό διάταγμα, με το οποίο θα καθορίζονται όλα αυτά τα θέματα και θα προσδιορίζεται και θα δίνονται και οι εντολές και οι κατευθύνσεις και με πιλοτικά προγράμματα και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄ και β΄ βαθμού, ούτως ώστε να μπορέσει να μπει σ’ αυτό το καινούργιο σύστημα και να ασκήσει τις αρμοδιότητες, τις οποίες έχει. Μέχρι πρόσφατα δεν τις είχε και δεν έχει αποκτήσει και την υποδομή γι’ αυτά τα θέματα. Εμείς σας έχουμε πει ότι αν θέλετε να προχωρήσετε στον εκσυγχρονισμό του κράτους, εκσυγχρονισμός του κράτους δεν σημαίνει αποκεφαλισμός, σημαίνει ουσιαστικά βήματα, σημαίνει και το προεδρικό διάταγμα το οποίο σας είπα. Και σας είπα: Τελικά τολμήστε σ’ αυτές τις ευαίσθητες υπηρεσίες, που πρέπει να αποκτήσουν κύρος απέναντι στον πολίτη και να λύσουν τα μεγάλα θέματα που ταλανίζουν την κοινωνία, να εισάγετε στη λειτουργία τους το σύστημα ποιότητας ΙSO και ξεκινήστε με τις πολεοδομικές υπηρεσίες για να αναβαθμίσετε τη λειτουργία του κράτους. Δεν μπορείτε όμως με με διατάξεις να φθάνετε το 2003 να έχετε ακόμα και την αδειοδότηση πλέον, την άδεια θεώρησης, μιας οικοδομής χωρίς έστω μία αυτοψία. Δεν είναι δυνατόν να γίνει αυτό! Δεν είναι δυνατόν τον έλεγχο της μελέτης και πολύ περισσότερο τον έλεγχο της κατασκευής να τον ακυρώνετε στην ουσία, με ένα δειγματοληπτικό έλεγχο με 10% για τις μελέτες και 2% για την κατασκευή. Δηλαδή, όταν μετά από αυτόν το δειγματοληπτικό έλεγχο διαπιστώνεται αυτά τα οποία συναντούμε κάθε μέρα που παράγονται από την αυθαίρετη δόμηση, τι θα μπορέσετε να κάνετε; Πώς θα οργανώσετε τη δουλειά σας από εκεί και πέρα; Από την άλλη πλευρά δεν μας απαντήσατε ούτε στην επιτροπή, για τα θέματα των αυθαιρέτων που γίνονται χωρίς άδειες δόμησης με ποιο μηχανισμό θα τα καταγράψετε, με ποιο μηχανισμό θα τα ελέγξετε και με ποιο μηχανισμό θα τα κατεδαφίσετε αν χρειαστεί; Τα θέματα της ποιότητος της κατασκευής τα ξεχάσατε. Είχατε ένα σωρό υποχρεώσεις για να συμπληρώσετε την κείμενη νομοθεσία. Ακόμα το άρθρο 21 του ν.1418/84 για την ποιότητα της κατασκευής παραμένει ανενεργό. Και αντί να συμπληρώσετε τη νομοθεσία με ένα συστηματικό έλεγχο από το δημόσιο τομέα της ποιότητας κατασκευής και της ιδιωτικής κατασκευής και των υλικών, τα οποία παράγονται, εσείς αυτήν τη στιγμή μεταφέρετε –άκουσον, άκουσον- το 2003 σ’ ένα Σώμα Επιθεωρητών -μεταξύ των οποίων και συνταξιούχων- το 2% του ελέγχου της κατασκευής είτε του μελετητικού μέρους είτε του κατασκευαστικού είτε του ποιοτικού μέρους. Μα, είναι δυνατόν να λειτουργήσουν έτσι τα πράγματα; Τελειώνοντας, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να αναφέρω ότι, όσον αφορά τις ρυθμίσεις και για τη μεταφορά του συντελεστή δόμησης και για τα ουσιαστικά θέματα των εισφορών της γης και για τις διατάξεις του άρθρου 10 και του άρθρου 12, τελικά ανατρέπονται ακόμη και κάποια δειλά βήματα, τα οποία είχαν γίνει και για τον περιορισμό και του συντελεστή δόμησης και για άλλες περιοριστικές διατάξεις. Και με τις τροπολογίες βέβαια νομίζω ότι ανατρέπεται μια σειρά ρυθμίσεων που το ίδιο το ΥΠΕΧΩΔΕ και οι ίδιες οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ είχαν υιοθετήσει μέχρι σήμερα.