Ομιλία στη συζήτηση του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων: «Ρύθμιση εκπαιδευτικών θεμάτων και άλλες διατάξεις»

Τετάρτη, 29 Οκτώβριος 2003 02:00 Ομιλίες
Εκτύπωση
Κύριε Πρόεδρε, ο ίδιος ο νομοθέτης στην εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου αναφέρει ότι κατατίθεται προκειμένου να αντιμετωπισθούν εκκρεμή και επείγοντα θέματα που έχουν σχέση με τη βελτίωση της λειτουργίας των δημόσιων σχολείων της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κυρίως. Αποδέχεται στην ουσία ότι αποτελούν και αυτές οι ρυθμίσεις μία αποσπασματική προσπάθεια ότι δεν υπάρχει ένας ενιαίος κορμός, δηλαδή μία επί της αρχής κατεύθυνση για όλα αυτά που θα μπορούσαν να συντελέσουν επιτέλους για μια πολιτική και μια σειρά μέτρων για τη βελτίωση της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Στο σύνολό τους τα προβλήματα αυτά είναι πολλά, εκδηλώθηκαν και φέτος με την έναρξη του νέου σχολικού και ακαδημαϊκού έτους με αρνητικές συνέπειες στη λειτουργία των εκπαιδευτικών μας θεσμών. Τα αποτελέσματα είναι να ενισχύονται οι ταξικοί φραγμοί και οι ανισότητες σε βάρος των παιδιών των ασθενέστερων τάξεων. Να γίνεται το δημόσιο σχολείο το επίκεντρο της αντιπαράθεσης με το μεγάλο έλλειμμα πρωτοβουλιών και μέτρων, όπως και ανάληψης ευθύνης για ένα βαθύτατο προοδευτικό εκσυγχρονισμό της κοινωνίας μας, για μια κοινωνία ανοικτή, αλληλέγγυα και ανεκτική σ΄ όλους τους πολίτες που ζουν και εργάζονται σ΄ αυτήν. Όμως, ξέρουμε πολύ καλά ότι το δημόσιο σχολείο, το πανεπιστήμιο βιώνουν ως νομοτέλεια την έννοια της δημοκρατικής, ανοικτής εκπαιδευτικής διαδικασίας και σε καμιά περίπτωση δεν θα επιτρέψουν να γίνουν στοιχείο κρίσης μιας αδιέξοδης πολιτικής που ανάγει τις λύσεις στον κοινωνικό αυτοματισμό. Πολιτική που περιμένει μία εκ νέου παραίτηση ενός αριστούχου μαθητή όπως έγινε στη Μηχανιώνα ή τις συγκρούσεις των απεργών και των πολιτών για να μπορέσει να λύσει τα αδιέξοδά της. Πρέπει λοιπόν ο χώρος της εκπαίδευσης να βλέπει πολύ μακριά, να τραβάει μπροστά και συνεχώς να κάνει την παρέμβασή του. Όλα αυτά θα μας δοθεί η ευκαιρία να τα ξαναθυμηθούμε στη γιορτή του Πολυτεχνείου σε λίγες μέρες. Τα μεγάλα προβλήματα στη δημόσια εκπαίδευση παραμένουν και πολλές από τις ρυθμίσεις αυτού του νομοσχεδίου όπως τα θέματα των αναπληρωτών και ωρομίσθιων καθηγητών επιδεινώνουν αντί να διορθώσουν την κατάσταση. Έχουμε επαναλάβει πολλές φορές ότι οι δαπάνες στη χώρα μας για την εκπαίδευση είναι οι χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν επιτρέπουν στα σχολεία και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση να καλύψει έστω και στοιχειώδεις ανάγκες. Οι συνέπειες της υποχρηματοδότησης εκδηλώνονται και στην υποδομή και στον εξοπλισμό των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων όλων των βαθμίδων. Από τη διπλοβάρδια στα σχολεία των αστικών κέντρων έως την άσχημη κατάσταση υποδομών των περισσότερων ΑΕΙ και ΤΕΙ. Οι γονείς υποχρεώνονται σε συνεχή αφαίμαξη και επωμίζονται δυσβάσταχτα βάρη για να εξασφαλίσουν ικανοποιητική εκπαίδευση στα παιδιά τους. Αναζήτηση ικανοποιητικής εκπαίδευσης από τη μία, υποχρηματοδότηση του δημόσιου σχολείου από την άλλη, ενισχυόμενες τάσεις και πολιτικές ιδιωτικοποίησης στην παιδεία, οδηγούν σε μια παιδεία ελεγχόμενη ολοένα και περισσότερο από τις δυνάμεις της αγοράς. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα σήμερα παραπαίει και με τις παλιές μεταρρυθμίσεις με αποτέλεσμα μαθητές και υποψήφιοι καθηγητές να βρίσκονται σε μία διαρκώς εξεταστική διαδικασία αντί να εξασφαλίζονται για μεν τους μαθητές οι προϋποθέσεις για τη δωδεκάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση και για τους καθηγητές να εξασφαλίζονται και να υπάρχουν μέτρα για την εξειδίκευσή τους και κυρίως την επιμόρφωσή τους και να αποτελούν στοιχεία μιας αξιοκρατικής κρίσης. Ενάμιση μήνα από την έναρξη των μαθημάτων και οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων βρίσκονται σε δυναμικές και πανελλαδικές κινητοποιήσεις ενώ υπάρχουν πολλά κενά καθηγητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης χειροτερεύει στο σχέδιο του νέου Προϋπολογισμού. Αν δει κανείς τον προϋπολογισμό προσεκτικά τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα για τις δαπάνες στην παιδεία. Ας δούμε όμως πώς έστω με τις αποσπασματικές ρυθμίσεις το παρόν νομοσχέδιο προσπαθεί κατά πώς λέει να βελτιώσει τις συνθήκες στην εκπαίδευση. Βασικό και δίκαιο αίτημα των καθηγητών είναι να σταματήσει η ομηρία των αναπληρωτών, να αποκτήσουν μόνιμη και σταθερή εργασία και να καλυφθεί το απαράδεκτο καθεστώς της κάλυψης παγίων και οργανικών αναγκών από αναπληρωτές ή ωρομίσθιους. Και είναι ρεαλιστική η πρότασή τους να καλυφθούν τα μεγάλα κενά προχωρώντας το Υπουργείο Παιδείας στη μονιμοποίηση αναπληρωτών μετά από τρεις συμβάσεις κατά ανώτατο όριο. Από την άλλη πλευρά το νομοσχέδιο διαπιστώνει τις μεγάλες ανάγκες που υπάρχουν για την επίσπευση των διαδικασιών ενσωμάτωσης της πληροφορικής και των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Τα κενά, λοιπόν, στον τομέα της πληροφορικής θα καλυφθούν με αναπληρωτές ή και ωρομίσθιους που μπορούν να προσλαμβάνονται μόνο για δύο σχολικά έτη, φέτος και την επόμενη χρονιά. Νέα ομηρία, λοιπόν, των εργαζομένων και ενίσχυση της πολυπλοκότητας με ό,τι αυτό συνεπάγεται, με τους πίνακες των αναπληρωτών καθηγητών, με τους πίνακες Δ΄ και Ε΄ και τις διάφορες υποκατηγορίες αυτών. Επιπλέον υπάρχουν οι διακρίσεις οι οποίες προβλέπονται σ’ αυτούς τους διαφορετικούς πίνακες, κυρίως γι’ αυτούς που κατ’ εξοχήν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σπούδασαν την πληροφορική επιστήμη, που θα πρέπει να έχουν την απόλυτη προτεραιότητα εφόσον υπάρχει επάρκεια από αυτούς που πέτυχαν στο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ ή από τον πίνακα των αναπληρωτών και στη συνέχεια να ακολουθήσουν αυτοί οι οποίοι τέλειωσαν την τριτοβάθμια εκπαίδευση και έχουν διδακτορικό ή μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στα θέματα πληροφορικής. Και ρωτώ ως προς τι όλη αυτή η πολυπλοκότητα; Είναι υποχρέωση εφόσον υπάρχουν μεγάλες ανάγκες για την κάλυψη θέσεων διδασκαλίας της πληροφορικής στα δημόσια σχολεία, να δοθούν αυτές οι προτεραιότητες με βάση το επίπεδο, τα κριτήρια και τα προγράμματα των σπουδών τους. Και αυτά έχουν ξεκαθαριστεί από τις αντίστοιχες αποφάσεις ακόμα και των δικαστηρίων. Όσον αφορά τα βασικά ζητήματα της ειδικής αγωγής και ειδικότερα των κέντρων αξιολόγησης και υποστήριξης, των σχολικών μονάδων ειδικής αγωγής και των εργαστηρίων ειδικής επαγγελματικής εκπαίδευσης, είμαστε στο τέταρτο σχολικό έτος από την ψήφιση του ν. 2817 που αφορά την εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας έθεσαν τότε στις πολιτικές τους προτεραιότητες, όπως την ίδρυση τμημάτων ένταξης στα γενικά σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και στα εργαστήρια ειδικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης για να προωθήσει τη φιλοσοφία της σχολικής και κοινωνικής ένταξης των ανθρώπων με ειδικές ανάγκες. Έχει εισαχθεί ο θεσμός των κέντρων αξιολόγησης και υποστήριξης ούτως ώστε να υποστηριχθούν οι μαθητές με ειδικές ανάγκες για να μπορέσουν σιγά-σιγά να έχουν πρόσβαση χωρίς διακρίσεις στις εκπαιδευτικές διαδικασίες του δημόσιου σχολείου. Σήμερα με αφορμή τη συζήτηση του νομοσχεδίου αυτού και κυρίως των άρθρων 2 και 3 που αφορούν στην ειδική αγωγή διαπιστώνουμε ότι ο ν. 2817 συναντά μεγάλες δυσκολίες στην υλοποίησή του. Και θα πρέπει να ληφθούν δραστικά μέτρα τουλάχιστον για να καλυφθούν τα κενά της ίδρυσης και της λειτουργίας όλων αυτών των μονάδων σε νομαρχιακό επίπεδο. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να γίνει με την αύξηση αυτού του μικρού αριθμού οργανικών θέσεων που προτείνονται. Είναι πολύ περισσότερες και οι οργανικές θέσεις που πρέπει να δημιουργούν ώστε να υπάρξει η λειτουργία αυτών των κέντρων. Και επίσης χρειάζεται μια αναβάθμιση της σύνθεσης δηλαδή των απαραίτητων ειδικοτήτων των εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής που θα πρέπει να υπάρχει σε κάθε μονάδα. Όσον αφορά το άρθρο 4 για τα μειονοτικά σχολεία, το νομοσχέδιο απλώς διαπιστώνει και μάλιστα με πολύ άχαρο τρόπο στην εισαγωγική έκθεση ελαττωματικές διατυπώσεις, παραλείψεις κλπ., στα θέματα του προγράμματος σπουδών και στα θέματα της λειτουργίας των σχολείων αυτών. Είναι όμως γεγονός ότι εδώ θα πρέπει να ασχοληθούμε πολύ σοβαρά με τα μειονοτικά σχολεία ούτως ώστε και αυτά μέσα και από τα προγράμματα των σπουδών και μέσα από τη λειτουργία τους να καταφέρουν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις εκείνες στα παιδιά που φοιτούν σ’ αυτά τα σχολεία ούτως ώστε η ενσωμάτωσή τους πια στο κανονικό σχολείο να γίνει απρόσκοπτα και να λείψουν όλα αυτά τα προβλήματα που είδαμε τις τελευταίες μέρες να έχουν μια ιδιαίτερη έξαρση. Όσον αφορά τα θέματα των ΤΕΙ, υπάρχουν κάποιες ρυθμίσεις εδώ, αλλά βέβαια εμείς εξακολουθούμε να λέμε ότι το θέμα της αναβάθμισης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι καθαρά θέμα χρηματοδότησης, δηλαδή εξοπλισμού, αναβάθμισης και υποστήριξης των υποδομών τους. Στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, για να λειτουργήσει το ολοήμερο σχολείο όπως πρέπει να λειτουργήσει, για να μπορούν τα κτίρια που υπάρχουν αλλά και τα νέα να αποτελέσουν ασφαλή στέγη στους μαθητές που εκπαιδεύονται, τι πρέπει να κάνουμε γι’ αυτό; Πρέπει να ιδιωτικοποιήσουμε περαιτέρω την ΟΣΚ ΑΕ; Πρέπει, δηλαδή αντί η ΟΣΚ ΑΕ να έρχεται ως αρωγός και στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και όχι μόνο στην περιοχή αρμοδιότητάς της, να είναι αυτή που να έχει την ευθύνη για την ασφάλεια των κτιρίων, για την αντισεισμική τους προστασία κλπ. σ΄ αυτήν την κατεύθυνση δεν κάνουμε τίποτα ούτε για αύξηση των δαπανών από το Υπουργείο Παιδείας ούτε για την τόνωση αυτών των αρμοδιοτήτων της ΟΣΚ ΑΕ δηλαδή για την εξασφάλιση ασφαλούς και επαρκούς σχολικής στέγης. Απλώς, εδώ της δίνουμε τη δυνατότητα από τα σχολικά κτίρια τα οποία έχει να μπορεί το ισόγειο ή ενδεχομένως και ολόκληρο το κτίριο να το χρησιμοποιεί και για άλλους σκοπούς, ακόμα και να μπορεί εκεί να κάνει καταστήματα ή άλλου τύπου κέντρα, γκαράζ κλπ. και όχι κέντρα για εκπαίδευση, όπως είναι υποχρεωμένη να κάνει. Υπάρχει το μεγάλο θέμα που έρχεται να καλύψει την ενεργοποίηση του ΟΣΚ στην περιοχή της Θεσσαλονίκης για το θέμα της σχολικής στέγης. Κατ’ αρχήν, θα πρέπει εδώ να μας δώσετε όλα τα στοιχεία ότι αυτή η χρηματοδότηση η οποία μετά από πολλούς αγώνες και καθυστερήσεις -έχουν προβλεφθεί 75 δισεκατομμύρια δραχμές- έχει εξασφαλιστεί και αν υπάρχει απρόσκοπτη ροή χρηματοδότησης για τα σχολεία που και η νομαρχία έχει τις μελέτες και από το νομαρχιακό πρόγραμμα έχουν δοθεί οι προτεραιότητες. Θα πρέπει κατά τη δική μας άποψη να έλθει ο ΟΣΚ ως αρωγός και να έλθει ως μια μονάδα η οποία θα υποστηρίξει κατ’ αρχήν τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, ως ένα είδος δηλαδή ειδικής υπηρεσίας που θα βοηθήσει τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση με τις αποδυναμωμένες υπηρεσίες που έχει σήμερα για διαφόρους λόγους, που δεν μου φθάνει ο χρόνος να τις αναφέρω, για να μπορέσει να βγάλει πέρα αυτό το ταχύρυθμο πρόγραμμα. Θα μπορεί να βοηθήσει τους δήμους για τα θέματα των απαλλοτριώσεων και τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, θα μπορεί να υποστηρίξει τους δήμους με προγραμματικές συμβάσεις, οι οποίες όμως σε καμία περίπτωση δεν θα αλλοιώνουν το νομαρχιακό πρόγραμμα, το πρόγραμμα δηλαδή της νομαρχίας που έχει γίνει για τη σχολική στέγη. Εδώ χρειάζεται μια σύνθετη και ολοκληρωμένη διαδικασία μέσα από το νομαρχιακό πρόγραμμα και μέσα από τις υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης με τη συμβουλή του Υπουργείου Παιδείας, ώστε να μπορέσει ο ΟΣΚ να ενσωματώσει την εμπειρία του και τη βοήθειά του, ούτως ώστε να τρέξει όσο το δυνατόν ταχύρυθμα αυτό το πρόγραμμα. Ξέρω τις καλές σας προθέσεις, κύριε Υπουργέ, σε καμία περίπτωση όμως προς θεού να μην προχωρήσει αυτή η αντιπαράθεση η οποία φαίνεται να δημιουργείται σήμερα, να φαίνεται δηλαδή ότι δημιουργούνται δύο προγράμματα για τη σχολική στέγη στο Νομό Θεσσαλονίκης. Ένα είναι πρόγραμμα -και μάλιστα ταχύρυθμο- για τα σχολεία της Θεσσαλονίκης, που στο μεγαλύτερό τους ποσοστό αυτήν τη στιγμή λειτουργούν με διπλοβάρδιες και είναι μεγάλος ο αριθμός των σχολικών κτιρίων που είναι ελλιπή σε στατική και αντισεισμική επάρκεια. Να μπορέσουμε να λύσουμε αυτό το πολύ μεγάλο πρόβλημα μαζί με την ταχύρυθμη απαλλοτρίωση των χώρων οι οποίοι χρειάζονται. (από δευτερολογία) Η παιδεία αποτελεί αδιαπραγμάτευτο κοινωνικό αγαθό και γι’ αυτό επιδιώκουμε ένα αναβαθμισμένο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο θα υπόκειται σ’ έναν κοινωνικά ελεγχόμενο προγραμματισμό. Νομίζω ότι και σεις, κύριε Υπουργέ, ισχυρίζεστε ότι προσεγγίζετε με αυτήν τη φιλοσοφία την παιδεία μας. Όμως το θέμα είναι τι γίνεται στην πράξη. Αυτήν τη στιγμή είμαστε η τελευταία χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση με 3,4% επί του ΑΕΠ έναντι 5% μέσου όρου των άλλων χωρών. Ο προϋπολογισμός φέτος μειώνει τις δαπάνες. Μάλιστα η παιδεία εντάχθηκε στην κοινωνική χάρτα σύγκλισης για το 2008. Όταν η παιδεία είναι ένα αδιαπραγμάτευτο κοινωνικό αγαθό δεν μπορεί να μπει σε χάρτα σύγκλισης. Είναι βασική υποχρέωση του κράτους κάθε χρόνο να καλυτερεύουν τα πράγματα. Έρχομαι στις ειδικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου που αναπαράγουν το μεγάλο πρόβλημα της έλλειψης των οργανικών θέσεων και της κάλυψής τους με διορισμούς καθηγητών. Χρειάζονται πολλές οργανικές θέσεις και πάγιες ανάγκες. Αναπληρωτές, ωρομίσθιοι, καινούργιοι πίνακες και μια σύγχυση υπάρχει και στο μεγάλο τομέα της εκπαίδευσης που αφορά την Πληροφορική. Αυτήν τη στιγμή έχετε έναν ικανό αριθμό αποφοίτων στον τομέα της Πληροφορικής. Είναι ένας καινούργιος τομέας ο οποίος μπορεί να αποτελέσει καθηγητική σχολή και να έχει απόλυτη προτεραιότητα τους διορισμούς. Μετά για να καλύψετε αυτά τα κενά θα έρθουν εδώ άλλες ρυθμίσεις που προτείνετε για να τα καλύψετε. Δεν πρέπει όμως να υποβαθμίζουμε τις σπουδές στην Πληροφορική ούτε στο επίπεδο των ωρομίσθιων και με ομηρία καθηγητών, ούτε να βάζουμε κατά 50% προτεραιότητες όταν έχουμε αποφοίτους από σχολές Πληροφορικής ή αποφοίτους από καθηγητικές σχολές φυσικούς, μαθηματικούς, με μάστερ και διδακτορικά στα θέματα της Πληροφορικής και να αναζητούμε προϋπηρεσίες σε πτυχιούχους, οι οποίοι δεν έχουν αυτό το αντικείμενο. Πρέπει να προσέξουμε και να δείξουμε σοβαρότητα σε αυτό το θέμα και να καλύψουμε τον τομέα της Πληροφορικής με βάση αξιοκρατικά κριτήρια κύρια των σπουδών τους ώστε να γίνουν οι απαραίτητοι διορισμοί. Η αναφορά ότι αυτά θα ισχύσουν για τα δύο χρόνια έγινε ακριβώς για να ισχύσει αυτή η διαρκής ομηρία των αναπληρωτών και ωρομίσθιων καθηγητών για να μην εμπίπτουν στις διατάξεις των αόριστων συμβάσεων που ορίζει και η κοινοτική οδηγία για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων όπως και των εκπαιδευτικών. Όσον αφορά το θέμα των ΚΔΑΥ και των κέντρων που αφορούν την ειδική αγωγή είναι πάρα πολύ λίγες οι θέσεις για την κάλυψη των πολλών κενών που υπάρχουν. Με αυτές τις διακόσιες θέσεις δεν μπορείτε να καλύψετε ούτε τις στοιχειώδεις ανάγκες των 58 πενήντα οκτώ ΚΔΑΥ. Είπαν οι συνάδελφοι από το ΠΑΣΟΚ ότι έχει γίνει κοσμογονία στα θέματα της ειδικής αγωγής. Κοσμογονία μπορεί να έγινε όσον αφορά στις ρυθμίσεις, αλλά όχι στην εφαρμογή τους. Φτάνουν οι εκπαιδευτικοί στα ειδικά κέντρα εκπαίδευσης; Έχουν στελεχωθεί κατά το ήμισυ. Και υπάρχουν σημαντικές αναφορές ότι οι διευθυντές εκπαίδευσης μεταθέτουν εκπαιδευτικούς που είναι στην ειδική αγωγή για να καλύψουν κενά στα γενικά σχολεία. Χρειάζονται πολύ περισσότερες θέσεις περισσότερο προσωπικό και μεγαλύτερη υποδομή. Και τελειώνω υποβάλλοντας μία έκκληση ακόμα, να μην προχωρήσετε σε αυτήν τη δυνατότητα που δίνετε στην ΟΣΚ ΑΕ για τη δημιουργία, όπως λέει η παράγραφος 25 εγκαταστάσεων στο πλαίσιο των σχολείων πολλαπλών χρήσεων που προάγουν τον πολιτισμό και την ποιότητα ζωής, όπως πολιτιστικά κέντρα, αίθουσες τέχνης, βιβλιοπωλεία, υπόγειοι χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων, κτηριακές εγκαταστάσεις συναφών χρήσεων. Εγώ δεν την καταλαβαίνω την πρόταση και συγχωρείστε με, εάν αυτά τα τελευταία που περιγράφονται συνιστούν ένα σχολείο πολλαπλών χρήσεων, μια εκπαίδευση σ’ ένα χώρο που προάγει τον πολιτισμό και την ποιότητα ζωής. Είναι εδώ για να καλύψετε ανάγκες σε χώρους στάθμευσης, σε κτηριακές υποδομές, που θα χρειαστούν και για τους Ολυμπιακούς Αγώνες και αυτό το πρόσχημα χρησιμοποιείτε για να αποκτήσετε κονδύλια για την εκπαίδευση. Έτσι δεν γίνεται βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος και ούτε βέβαια θα εκπληρωθούν και τα δικά σας οράματα και τα δικά μας για τα θέματα της εκπαίδευσης.