Home Ομιλίες Τοποθέτηση στη συζήτηση επερώτησης Βουλευτών της ΝΔ προς τον Υπουργό Ανάπτυξης, σχετικά με την ανυπαρξία μέτρων ανάπτυξης του Αγροτουρισμού

Τοποθέτηση στη συζήτηση επερώτησης Βουλευτών της ΝΔ προς τον Υπουργό Ανάπτυξης, σχετικά με την ανυπαρξία μέτρων ανάπτυξης του Αγροτουρισμού

E-mail Εκτύπωση PDF
Κύριοι συνάδελφοι, η επερώτηση της Νέας Δημοκρατίας επαναφέρει ένα αναπτυξιακό ζήτημα, το οποίο συνδέεται με δύο σοβαρούς επί μέρους τομείς με τη γεωργία και τον τουρισμό. Από το 1991 έχει ξεκινήσει το πρόγραμμα του αγροτουρισμού ως μια εναλλακτική μορφή τουρισμού. Το αποτέλεσμα που προέκυψε από την εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας LEADER 1 και LEADER 2 μπορεί να χαρακτηρισθεί από τη στρεβλή εφαρμογή του κυρίως στις νησιώτικες περιοχές της χώρας και, δεύτερον, από τη μηδενική σχεδόν υλοποίησή του στη μη αναπτυγμένη τουριστικά ύπαιθρο. Φαίνεται ότι το Υπουργείο Γεωργίας εννοούσε ως αγροτουρισμό το μαζικό τουρισμό με καταλύματα σε ήδη τουριστικές περιοχές κυρίως στα ελληνικά νησιά όπου χρηματοδοτήθηκαν χαμηλών απαιτήσεων ενοικιαζόμενα δωμάτια με κατασκευές που έγιναν σε βάρος της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής που κατέστρεψαν και επιβάρυναν ακόμη περισσότερο το περιβάλλον των νησιώτικων οικισμών. Όμως, κύριοι συνάδελφοι, ο βασικός στόχος του αγροτουρισμού είναι τελείως διαφορετικός. Είναι η ενίσχυση της υπαίθρου και του εισοδήματος του αγρότη μέσα από την προσφορά του συνολικού τουριστικού προϊόντος για να έχει ο επισκέπτης την ευκαιρία της γνωριμίας με την γεωργική απασχόληση και τη ζωή στην ύπαιθρο με τους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους της περιοχής. Είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας των κοινωνικοοικονομικών δομών της υπαίθρου με βασικό εργαλείο τη δραστηριότητα της αγροτικής εκμετάλλευσης στα πλαίσια μιας αειφόρου ανάπτυξης του αγροτικού χώρου. Ο απολογισμός, λοιπόν, της δεκαετούς εφαρμογής του προγράμματος αγροτουρισμού θεωρείται για μας αρνητικός για δύο βασικούς λόγους: Πρώτον, γιατί υλοποιήθηκε εκεί που δεν χρειαζόταν και μάλιστα με λάθος τρόπο. Δεύτερον, δεν βρήκε εφαρμογή εκεί που η χώρα μας είχε ανάγκη δηλαδή την κατασκευή τουριστικών καταλυμάτων σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές με πολιτιστικό και περιβαλλοντικό ενδιαφέρον. Επ’ αυτού δυστυχώς η επερώτηση της Νέας Δημοκρατίας δεν αναφέρεται αναλυτικά. Και όταν δεν έχουμε γνώση για τον τρόπο που τα LEADER και τα σχετικά κοινοτικά προγράμματα εφαρμόστηκαν στη χώρα μας δεν είναι εύκολο να σχεδιάσουμε για το μέλλον. Όμως τη στρεβλή τουριστική ανάπτυξη δια του αγροτουριστικού προγράμματος έρχεται να αποδεχθεί και να διευρύνει η κοινή υπουργική απόφαση 471/2002 η οποία αντί για αγροτικές επιχειρήσεις μικρής κλίμακας που θα προσφέρουν υπηρεσίες όπου θα κυριαρχούν οι τοπικές ιδιαιτερότητες και θα εναρμονίζονται με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της κάθε περιοχής προτείνει πολυτελή μοτέλ και ξενοδοχεία πολλών αστέρων. Η πολιτική της Κυβέρνησης, όπως προκύπτει από το πνεύμα και τη λογική της ΚΥA αγνοεί τους αγρότες και παραδίδει τον αγροτουρισμό στις μεγάλες επιχειρήσεις και εταιρείες οι οποίες θα ωφεληθούν εν τέλει από τα κοινοτικά προγράμματα και τις ενισχύσεις. Πρόκειται για έλλειψη πολιτικής ή για συνειδητή επιλογή; Το ότι δεν ευνοεί τους αγρότες η εν λόγω ΚΥA αποδεικνύεται επίσης και από πολλά σημεία των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Συγκεκριμένα στο επιχειρησιακό πρόγραμμα «αγροτική ανάπτυξη-ανασυγκρότηση της υπαίθρου 2000-2006» αναφέρεται χαρακτηριστικά το μέτρο 7.1 υπό τον τίτλο «επενδύσεις ενθάρρυνση των τουριστικών και βιοτεχνικών δραστηριοτήτων». Έχουν δικαίωμα συμμετοχής φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν την ιδιότητα του γεωργού, όπως αυτή ορίζεται στην ΚΥA 451 για επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις ενώ αντίθετα το μέτρο 1.1 υπό τον τίτλο «επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις» δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί! Το μέτρο αυτό, είναι το μόνο μέσο δια του οποίου οι αγρότες μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν για τον αγροτουρισμό. Στο LEADER PLUS, στην κατηγορία πράξεων 1.2.1 «παρεμβάσεις αγροτικού τουρισμού ολοκληρωμένης προσέγγισης» υπάρχει δράση ανάπτυξη αγροτουρισμού επισκέψεις σε αγροκτήματα με πρόσβαση υποδομής διανυκτέρευσης στην οποία έχουν δικαίωμα συμμετοχής και μη κάτοικοι της περιοχής παρέμβασης. Δηλαδή ρωτάμε εμείς, οποιοσδήποτε επενδυτής; Σύμφωνα με την με αριθμό 518 ΚΥΑ αναφέρονται ως επιλέξιμες δαπάνες οι επιλέξιμες λειτουργικές μορφές και τάξεις καταλυμάτων και λοιπών τουριστικών εγκαταστάσεων όπως καθορίζονται στην ΚΑΙ/471 δηλαδή τα μοτέλ και τα ξενοδοχεία. Η ελάχιστη απαιτούμενη έκταση για τα επισκέψιμα αγροκτήματα με υποδομή διανυκτέρευσης δεν μπορεί να είναι μικρότερη των είκοσι στρεμμάτων. Πόσοι όμως είναι οι αγρότες με περισσότερα από είκοσι στρέμματα; Πρέπει λοιπόν να δεχθούμε ότι προϊόν αγροτουρισμού μέχρι σήμερα δεν έγινε δυνατόν να διαμορφωθεί, παρά το ότι ίσχυσαν κοινοτικοί κανονισμοί και προγράμματα και διατέθηκαν σημαντικοί πόροι. Αντ’ αυτού δημιουργήθηκε μια νέα γενιά ενοικιαζόμενων δωματίων τα επιδοτούμενα αγροτουριστικά, τα οποία όμως δεν διαφέρουν σε τίποτα από τα υπόλοιπα ενοικιαζόμενα δωμάτια βασικό στοιχείο του μαζικού τουρισμού και όχι του εναλλακτικού, όπως πρέπει να είναι ο αγροτουρισμός. Το ζητούμενο για μας είναι η εφαρμοζόμενη πολιτική ανάπτυξη των αγροτουριστικών δραστηριοτήτων να συνδέεται με την τουριστική πολιτική της χώρας την οποία πολιτική πρέπει να την ενδιαφέρει η δημιουργία προσφοράς διαφοροποιημένων μόνο τουριστικών υπηρεσιών. Ένας τέτοιος συντονισμός προϋποθέτει τουλάχιστον αναγνώριση στην πράξη και προώθηση μέσω των όρων των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της συνθετότητας του αγροτουριστικού προϊόντος, ώστε να αποφεύγονται οι υπεραπλουστεύσεις και να προβλέπεται η αναγκαία για την εξασφάλιση όλων των στοιχείων του προϊόντος αυτού οργάνωση ανά προορισμό. Αυτό προϋποθέτει τη δραστηριοποίηση κατάλληλων δομών διαχείρισης του αγροτουριστικού προϊόντος ανά προορισμό, αφού η παροχή ενός ολοκληρωμένου αγροτουριστικού προϊόντος δεν μπορεί να αφεθεί στον κάθε επενδυτή. Δεύτερον, προϋποθέτει χωροθέτηση των αγροτουριστικών δραστηριοτήτων μέσω ειδικών χωροταξικών μελετών ή μελετών τουριστικής ανάπτυξης των επί μέρους περιοχών οι οποίες θα πρέπει να επιλεγούν με συγκεκριμένα κριτήρια. Τα κριτήρια αυτά θα πρέπει τουλάχιστον να εξασφαλίζουν τη συνδρομή των βασικών στοιχείων του αγροτουριστικού προϊόντος. Ο ισχύων κατάλογος ορεινών και μειονεκτικών περιοχών δεν έχει λάβει υπόψη του τα σημερινά επίπεδα τουριστικής ανάπτυξης, ούτε τις δυνατότητες ανάπτυξης άλλων μορφών τουρισμού στις περιοχές αυτές. Πρέπει να λάβει υπόψη του την τυποποίηση των μορφών τουριστικών επιχειρήσεων και μάλιστα των καταλυμάτων -αναφέρθηκε ο κύριος Υπουργός σ’ αυτά- με βάση τις ανάγκες της δυνητικής πελατείας και να έχει και τη μέριμνα για την πιστοποίησή τους. Πρέπει τελικά να υπάρχει κατάλληλο μάρκετινγκ, ώστε το όποιο προϊόν να καθίσταται γνωστό στη δυνητική του πελατεία και συν τω χρόνω βιώσιμο. Μια τέτοια συνολική προσέγγιση φαίνεται σήμερα, που τίθενται σε εφαρμογή τα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, περισσότερο από ποτέ αναγκαία. Φοβούμαι όμως ότι δεν προκύπτει μέχρι σήμερα ότι επιχειρείται κάτι τέτοιο. Ευχαριστώ.