Home Ομιλίες Τοποθέτηση στην Πρόταση Νόμου "Για την Προστασία των Πόσιμων Νερών από τη Ρύπανση"

Τοποθέτηση στην Πρόταση Νόμου "Για την Προστασία των Πόσιμων Νερών από τη Ρύπανση"

E-mail Εκτύπωση PDF
"Σε λίγα χρόνια δεν θα γίνονται πόλεμοι για το πετρέλαιο αλλά για το νερό." Αυτή είναι μια άποψη που δυστυχώς μοιάζει να έχει πλέον βάσεις. Ήδη σε πολλές αραβικές χώρες το κόστος ενός λίτρου νερού είναι μεγαλύτερο από εκείνο του πετρελαίου. Η έλλειψη που καταγράφεται καθημερινά (όχι μόνο στις χώρες με δεδομένα προβλήματα ύδατος) και ιδιαίτερα οι προβλέψεις για μεγαλύτερη ανάγκη, καθιστούν το θέμα των υδάτινων πόρων και της διαχείρισής τους παγκόσμιο. Η επεξεργασία του πρέπει να γίνει λαμβάνονται υπόψη μελέτες που έχουν γίνει διεθνώς. Το θέμα των υδάτινων πόρων στην Ελλάδα είναι σημαντικό και φέτος το καλοκαίρι το νιώσαμε στη Θεσσαλονίκη και στον αγροτικό κάμπο της Θεσσαλίας και αν πιέσουμε την μνήμη μας να επαναφέρει εικόνες από την εποχή της λειψυδρίας, όπου η τότε κάκιστη διαχείρισή τους εντεινόμενη από περίοδο ξηρασίας έφερε τον πληθυσμό αντιμέτωπο με πολλά προβλήματα. Η περιβαλλοντική, υγειονομική και εν τέλει αειφορική διάσταση και φιλοσοφία στη διαχείρισή τους απουσιάζουν παντελώς γι΄αυτόν και κατ΄εξοχήν φυσικό πόρο ζωής. Σήμερα, λίγα χρόνια αργότερα η κατάσταση παραμένει κρίσιμη, αφού δεν έχουν γίνει σημαντικά βήματα για την επίλυση της ύδρευσης στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη, αφού συνεχίζουμε να έχουμε προβλήματα στην εκτροπή του Αχελώου και την άρδευση από τον Πηνειό, αφού η συνεχής καταστροφή των δασών επιβαρύνει το τοπίο, αφού η ρύπανση των λιμνών, των ποταμών και των υπόγειων υδάτων από τις διάφορες βιομηχανικές λειτουργίες συνεχίζεται, αφού κανένας σύγχρονος ΧΥΤΑ μεγάλου οικισμού δεν έχει λειτουργήσει ακόμα, αφού επιτροπές εφαρμογών και ελέγχου όπως και αξιόπιστα κλιμάκια περιβαλλοντικού και υγειονομικού ελέγχου δεν λειτουργού, αφού το νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των υδάτινων πόρων δεν έχει αλλάξει από το 1986… Η μιάμιση δεκαετία που πέρασε από τότε, άλλαξε τις συνθήκες στις ανάγκες αλλά και στον τρόπο χρήσης των υδάτινων αποθεμάτων της χώρας. Νέες τεχνολογίες, νέα συμπεράσματα και μελέτες, πανεπιστημιακά πιλοτικά προγράμματα που έχουν γίνει στη χώρα μας αλλά και διεθνώς δεν θα πρέπει να περνούν απαρατήρητα. Είναι αναγκαία η αλλαγή της πολιτικής στην χρήση και εξασφάλιση των αποθεμάτων. Η σημαντικότητα του θέματος απαιτεί ολοκληρωμένες μελέτες και όχι πρόχειρες λύσεις κάθε φορά που η ξηρασία φέρνει το θέμα στην επικαιρότητα. Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο φόβος της ξηρασίας δεν είναι υπερβολικός όταν μάλιστα ενισχύεται από προβλέψεις περιβαλλοντολόγων για την παγκόσμια κατάσταση των καιρικών συνθηκών και τα σημαντικότατα προβλήματα ανομβρίας που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε. Στις εξαιρετικά δύσκολες σε κλιματολογικό επίπεδο συνθήκες που διαμορφώνονται για την Ελλάδα –ξηροθερμική ζώνη του πλανήτη και για τον πλανήτη ολόκληρο υπερθέρμανση και απώλεια επιφανειακών νερών έρχονται να προστεθούν τα τεράστια προβλήματα της αλόγιστης χρήσης και εκμετάλλευσης και της σοβαρότατης ρύπανσης σε όλους τους τομείς γεωργία-βιομηχανία- και αστικός πληθυσμός. Στο πρόβλημα αυτό συντελεί και η ρύπανση των εναπομεινάντων πόρων (λιμνών και ποταμιών καθώς και υπογείων νερών). Οι κύριοι ρύποι είναι τα υγρά αστικά και βιομηχανικά λύματα , αποπλύσεις των καλλιεργειών (φυτοφάρμακα), καθώς και τα υγρά που δημιουργούνται από την σήψη στους χώρους απόρριψης στερεών αποβλήτων (ΧΥΤΑ, χωματερές κλπ). Η θερμική ρύπανση είναι ένας σημαντικός παράγοντας ο οποίος απλά αναφέρεται εδώ, αλλά ουσιαστικά σχετίζεται με το άλλο μείζον θέμα της αντικατάστασης των συμβατικών καυσίμων με φυσικά. Η χώρα μας πρέπει να εξοπλισθεί: 1. Με ένα πλήρες νομοθετικό πλαίσιο προστασίας και διαχείρισης των υδάτινων πόρων, με αυστηρούς και επαρκείς μηχανισμούς ελέγχου και επιβολής ποινών. Ο Ν.1650/86 για το περιβάλλον και οι υγειονομικές διατάξεις αποσπασματικά αντιμετωπίζουν το θέμα, ενώ αναμένονται ακόμη τα Προεδρικά Διατάγματα και οι Υπουργικές Αποφάσεις υλοποίησής του, όπως και τα κλιμάκια ελέγχου και επιβολής των ποινών στις Νομαρχίες του κράτους. Πρέπει άμεσα να εντάξει στο εσωτερικό της δίκαιο την οδηγία της Ε.Ε. και παράλληλα ν’ αντιμετωπίσει τα προβλήματα αλλά και τα μέσα που απαιτεί η εφαρμογή της. 2. Μετά από ολοκληρωμένες έρευνες και μελέτες με μια τράπεζα πληροφοριών για το υδάτινο ισοζύγιο για να καθορίζει έτσι την πολιτική της στη διαχείριση των υδάτινων πόρων και την κατασκευή των κατάλληλων έργων υποδομής και να μην εγκαταλείπει τους οικισμούς και τις αγροτικές περιοχές εν έτη 2000 στις μεταξύ τους συγκρούσεις για την εξασφάλιση ακόμη και του πόσιμου νερού. Ζήσαμε φέτος τις διαμάχες του αγροτικού πληθυσμού στη Θεσσαλία, ενώ στη Θες/νίκη η ένταση είναι διαρκής μεταξύ Αραβησού και πολεοδομικού συγκροτήματος, τεράστια καθυστέρηση υδροδότησης από τον Αλιάκμονα με επισφαλείς συνθήκες για την επάρκεια, τον τρόπο συνδιαχείρισης, την ποιότητα του νερού. Έτσι η ίδρυση και σωστή λειτουργία του Εθνικού φορέα διαχείρισης των υδάτινων πόρων που έχει καθυστερήσει απαράδεκτα επισημαίνεται από τη συζήτησή μας αυτή. 3. Πρέπει να ολοκληρώσει την κατασκευή των υποδομών σε έργα: Βιολογικού καθαρισμού και μηχανισμούς ελέγχου της λειτουργίας τους, σε έργα μικρών και μεγάλων ταμιευτήρων και συστημάτων εξοικονόμησης υδάτινων πόρων. Τα σχετικά προγράμματα των οποίων το Υπ. Γεωργίας καθυστερούν δραματικά. Ενώ πρέπει να ολοκληρώσει τις επιλογές και δράσεις του το ΥΠΕΧΩΔΕ στα μεγάλα έργα διαχείρισης των υδάτινων πόρων όπως τα έργα εκτροπής του Αχελώου, η ύδρευση μεγάλων πολεοδομικών συγκροτημάτων, όπως προστασίας λιμνών, υγροβιοτόπων παράκτιων περιοχών. 4. Το πρόβλημα δεν μπορούμε να το δούμε μονομερώς αλλά χρειάζεται να συσχετιστεί με το θέμα της γεωργίας όπου εκεί προτείνουμε την αύξηση του ποσοστού των βιοκαλλιεργειών καθώς και της ολοκληρωμένης διαχείρισης των καλλιεργειών. Η ολοκληρωμένη διαχείριση περιορίζει την χρήση των λιπασμάτων όσο και όταν αυτή χρειάζονται. Για την προώθηση των δύο αυτών εναλλακτικών μεθόδων γεωργίας κρίνεται απαραίτητη η κρατική ενίσχυση αφενός οικονομικά στους καλλιεργητές και αφετέρου με θέσπιση του θεσμού του τοπικού γεωπόνου ο οποίος θα είναι και ο υπεύθυνος για τη χρήση των λιπασμάτων. 5. Επίσης στενά συνδεδεμένη με το θέμα των υδάτινων πόρων είναι η προστασία των δασών (η ερημοποίηση και η διάβρωση του εδάφους μειώνουν τη δυνατότητα αποθήκευσης στις φυσικές λεκάνες , εντείνουν επίσης και το πρόβλημα της ξηρασίας. Γι΄αυτό η ενίσχυση της δασοπροστασίας κρίνεται αναγκαία για άλλη μια φορά. 6. Το τεράστιο θέμα της απόθεσης των αστικών αποβλήτων, των στερών απορριμμάτων, βιομηχανικών και τοξικών εξακολουθεί να υφίσταται χωρίς ακόμη να έχουμε σε λειτουργία ένα σύγχρονο χρόνο απόθεσης στους μεγάλους οικισμούς και βιομηχανικά συγκροτήματα της χώρας. Στον τομέα αυτό της ρύπανσης των πόσιμων νερών από τις αλόγιστες αποθέσεις απορριμμάτων έρχεται να καλύψει η πρόταση νόμου των συναδέλφων. Είναι πράγματι μία αποσπασματική πρόταση, ένα λιθαράκι στο μεγάλο θέμα που λέγεται πόσιμο νερό. Επάρκεια και ποιότητα, πρόταση που μας έδωσε τη δυνατότητα σήμερα να αναπτύξουμε ένα ουσιαστικό διάλογο για την διαχείριση και προστασία των υδάτινων πόρων. Δεν θα είχαμε αντίρρηση να ψηφίσουμε την πρόταση αυτή, επαναλαμβάνοντας ότι είναι εντελώς αποσπασματική, μέχρι να έλθει το ολοκληρωμένο νομοθετικό και εφαρμογής πλαίσιο για το οποίο πολλά έχουν περιγραφεί και για το οποίο ο αρμόδιος Υπουργός άλλα υποσχέθηκε χωρίς όμως συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έργων και ρυθμίσεων. Στη συγκεκριμένη όμως πρόταση νόμου και συγκεκριμένα στην παρ. 2 του άρθρου 1 επιχειρείται με απλοϊκό τρόπο η οριοθέτηση στα 200 τουλάχιστον μέτρα από την πηγή η απαγόρευση αποθέσεων. Η ενδεδειγμένη απόσταση απόθεσης πρέπει να κρίνεται με ουσιαστικά στοιχεία και παραμέτρους: όπως ο όγκος και το είδος της απόθεσης, τα εδαφολογικά και υδρολογικά στοιχεία του υπεδάφους απόθεσης, το είδος του υδάτινου αποδέκτη κλπ. και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οριοθετείται με απόλυτα μεγέθη. Κατά τη γνώμη μας θα οδηγήσει ακριβώς στο αντίθετο, στη νομιμοποίηση εξαιρετικά επικίνδυνων αποθέσεων.