Home Ομιλίες Τοποθέτηση στο Σ/Ν "Ρύθμιση θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Δικαιοσύνης"

Τοποθέτηση στο Σ/Ν "Ρύθμιση θεμάτων αρμοδιότητας του Υπουργείου Δικαιοσύνης"

E-mail Εκτύπωση PDF
Tο νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα, είναι ένα λειτουργικό νομοσχέδιο με το οποίο επιχειρείται να καλυφθούν μερικά από τα πολλά κενά που υπάρχουν σήμερα και στη λειτουργία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και στη λειτουργία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά γενικότερα στις υπηρεσίες του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Είναι προφανές ότι τελικά δεν επιδιώχθηκε από το Υπουργείο να δοθούν περισσότερες δυνατότητες, περισσότερα μέσα και πόροι για να γίνει η στελέχωση με μεγαλύτερο αριθμό προσωπικού, για να μπορέσουν αυτά τα δύο όργανα, το Ελεγκτικό Συνέδριο και το Συμβουλίου της Επικρατείας να επιτελέσουν στο ακέραιο τα πολύ σημαντικά τους καθήκοντα. Για το Ελεγκτικό Συνέδριο θα επαναλάβω κι εγώ ότι ο ρόλος του είναι πολύ σημαντικός, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο που η κοινωνία μας έχει ανάγκη του ελεγκτικού του ρόλου, αφού σήμερα είναι διαπιστωμένο ότι υπάρχει εκτεταμένη διαφθορά και διαπλοκή. Στην κάλυψη αυτού του ελέγχου, θεωρούμε ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι το κύριο θεσμικό όργανο, το κύριο εργαλείο για την μείωση της διαφθοράς στο δημόσιο τομέα και με την ευρύτερή του έννοια. Οι προτάσεις που γίνονται για να καλύψουν τα κενά, είναι στη σωστή κατεύθυνση, δεν ολοκληρώνουν όμως τις διορθωτικές τους παρεμβάσεις. Αν δει κανείς από την άλλη πλευρά τις επιμέρους διατάξεις, που εξειδικεύουν τα θέματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θα σταθεί σε μερικές με επιφύλαξη, όπως στο δειγματοληπτικό έλεγχο. Ο έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου θα έπρεπε να μπορεί να καλύψει πλήρως και τον κατασταλτικό και τον προληπτικό έλεγχο. Τώρα οδηγούμαστε, λόγω του όγκου των υποθέσεων -άρα η κοινωνία μας έχει πολλά προβλήματα- και λόγω περιορισμένων μέσων, να νομοθετήσουμε τον δειγματοληπτικό έλεγχο. Όσο συστηματικά κι αν προσπαθεί το παρόν νομοσχέδιο να καθορίσει τον τρόπο του δειγματοληπτικού ελέγχου, υπάρχει κίνδυνος, κύριοι συνάδελφοι, και αντικειμενικός να μην είναι και να μην έχει ορισμένα στοιχεία του αιφνιδιαστικού του χαρακτήρα. Ακόμη κι αν δεχθούμε ότι τίθενται οι βασικές αρχές για αυτό τον δειγματοληπτικό έλεγχο, έχοντας υπόψη άλλες περιπτώσεις από το παρελθόν και πρόσφατα από τις περιπτώσεις των ελέγχων για τα αγροτικά προϊόντα και ιδιαίτερα για το βαμβάκι, διαπιστώνουμε πως όταν πάμε στον δειγματοληπτικό, στο τέλος καταλήγουμε να τον καταργούμε. Φθάσαμε σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις σε αυτή την περιοχή των αγροτικών προϊόντων, να έχουμε ένα φαύλο κύκλο επίρριψης και μετάθεσης ευθυνών και τελικά την όλη ιστορία να την πληρώνουν οι ασθενέστεροι. Δεν ξέρω πως θα μπορούσε το Ελεγκτικό Συνέδριο στο σύνολο να αντιμετωπίσει όλες τις περιπτώσεις και να μην καταφύγει στο δειγματοληπτικό έλεγχο. Είπα και στην επιτροπή ότι αυτό φαίνεται να μην είναι εφικτό και γι'αυτό θα πρέπει να εξασφαλίσουμε με τον καλύτερο τρόπο και την αντικειμενικότητα των ελέγχων και τον αιφνιδιαστικό χαρακτήρα. Επίσης, επιχειρείται μια άρση των αμφισβητήσεων και ενιαία αντιμετώπιση των ζητημάτων που προκύπτουν από τον έλεγχο στα διάφορα κλιμάκια. Αυτό είναι θετικό. Δίνεται η δυνατότητα αναπλήρωσης του ενός παρέδρου από εισηγητή. Πρόκειται για ευέλικτες διατάξεις αλλά έχουν μια μιζέρια που μας οδηγεί στο να καλύψουμε μόνο μερικά κενά χωρίς να λύνουμε το πρόβλημα. Είναι πρόδηλο ότι με αυτό το νομοσχέδιο το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν επεδίωξε να καλύψει τα κενά αλλά ορισμένα από αυτά. Το άρθρο 2 ασχολείται με τα θέματα νομιμότητας των συμβάσεων προμηθειών, παροχής υπηρεσιών και εκτέλεσης έργων. Ο αριθμός των συμβάσεων προμηθειών άνω των 500 εκατομμυρίων δραχμών και έργων άνω του 1 δισεκατομμυρίων δραχμών είναι σήμερα ιδιαίτερα μεγάλος. Ορθά ο έλεγχος νομιμότητας των συμβάσεων από τα κλιμάκια του Ελεγκτικού Συνεδρίου ορίζεται με σαφήνεια ότι πρέπει να διενεργείται υποχρεωτικά. Αν δεν γίνει, η σύμβαση που συνάπτεται είναι άκυρη. Όμως ιδιαίτερα σ' αυτήν την περίοδο με τις συσσωρευμένες υποθέσεις συμβάσεων για τα τελευταία δύο χρόνια μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες και με τη συνεχή συσσώρευση των διαδικασιών ολοκλήρωσης των συμβάσεων των έργων της περιφέρειας για το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, πρέπει το Ελεγκτικό Συνέδριο να εξοπλιστεί κατάλληλα και να στελεχωθεί με επάρκεια διότι τουλάχιστον τα έργα της περιφέρειας κινδυνεύουν να ακυρωθούν ή να μην προχωρήσουν. Τα περιθώρια που απομένουν είναι πολύ ασφυκτικά. Το άρθρο 3 αντιμετωπίζει το θέμα του ελέγχου νομιμότητας των συμβάσεων για συμπληρωματικές εργασίες στην εκτέλεση των έργων. Οι περιπτώσεις που θα πρέπει να καλυφθούν δεν είναι λίγες. Επίσης, δεν είναι λίγα τα συμπληρωματικά έργα που δεν έχουν τακτοποιηθεί και κινδυνεύουν να μην αποπληρωθούν από το Β΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Θα πρέπει να περιμένει κανείς ότι με την προχειρότητα και με τις μη διαφανείς διαδικασίες με τις οποίες αντιμετωπίστηκαν οι συμπληρωματικές συμβάσεις, πολλές από αυτές μπορούν να ακυρωθούν και η κατάσταση να μην είναι αναστρέψιμη. Τα προβλήματα σε αυτές τις συμβάσεις θα έπρεπε να μας έχουν γίνει μαθήματα. Όμως, η κατάσταση στις προμήθειες, στις μελέτες των έργων και στις αναθέσεις και στην εκτέλεσή τους δεν έχει εξυγιανθεί παρ' όλο που υπάρχουν οδηγίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση και δεσμεύσεις και προσπάθεια προσαρμογής της δικής μας νομοθεσίας. Ενώ θα έπρεπε οι συμπληρωματικές συμβάσεις να είναι περιορισμένες και να έχουν καθαρά τεχνικό χαρακτήρα, δηλαδή να επιλύουν απρόβλεπτα τεχνικά προβλήματα, τελικά έγιναν εργαλείο για να γίνονται υπερβάσεις κόστους και παραβίαση των μελετών προς όφελος των συμφερόντων του αναδόχου του έργου και όχι του κυρίου του έργου. Οι συμπληρωματικές συμβάσεις στην περιφέρεια συνήθως έχουν μεγάλα προβλήματα διότι γίνονται ελλιπείς μελέτες από το κέντρο. Υπάρχει συγκεντρωτικός χαρακτήρας διότι οι υπηρεσίες ανάθεσης και ελέγχου των μελετών δεν έχουν αποκεντρωθεί. Έτσι και αυτές οι αναγκαίες συμπληρωματικές μελέτες δεν είναι αξιόπιστες, με αποτέλεσμα να έχει τρωθεί η αξιοπιστία του τεχνικού κόσμου και η δυνατότητα του δημόσιου τομέα που είναι κύριος του έργου να μπορεί να επιλύει κάθε φορά τα απρόβλεπτα προβλήματα τα οποία παρουσιάζονται. Θα ήταν καλό να είχαμε φθάσει σε τέτοιο σημείο που αυτές οι καταστάσεις να μην οδηγούνται στα δικαστήρια. Ένα δικαστήριο μετά από κάποια χρόνια δεν μπορεί να επιλύσει ένα τεχνικό πρόβλημα που εμφανίζεται στο χρόνο και στον τόπο του έργου και όχι στην αίθουσα των δικαστηρίων. Είναι, όμως, απαραίτητο με τα παραδείγματα που έχουμε μέχρι και η νομοθεσία μας το επιβάλλει, αυτές οι συμπληρωματικές συμβάσεις που υπερβαίνουν το ένα δισεκατομμύριο να ελεγχθούν από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Αυτή τη συζήτηση την κάναμε και στην επιτροπή και θα πρέπει να μας προβληματίσει όλους ώστε να μην παραπέμπουμε στα δικαστήρια τεχνικά προβλήματα που θα έπρεπε η κρατική μηχανή αλλά και ο ιδιωτικός τομέας με αξιοπιστία να μπορούν να τα λύνουν εκεί όπου παράγεται το πρόβλημα. Στο δεύτερο κεφάλαιο το νομοσχέδιο ασχολείται με το Συμβούλιο της Επικρατείας. Υπάρχει, όμως, κοινή διαπίστωση ότι το Συμβούλιο Επικρατείας έχει τεράστια προβλήματα στην έγκαιρη εκδίκαση των υποθέσεων που εισάγονται σ' αυτό και στην έκδοση των αποφάσεων. Όλα αυτά προκαλούν διαμαρτυρίες και θέτουν ένα φρένο στα θέματα της βιώσιμης ανάπτυξης στη χώρα μας και ιδιαίτερα στην προστασία όσον αφορά τα θέματα του οικιστικού και φυσικού περιβάλλοντος. Για το Συμβούλιο Επικρατείας θα ήθελα να πω πως είναι τόσο πολλά τα προβλήματα που είναι αυτονόητο ότι όχι μόνο απαραίτητη είναι κατά δύο η αύξηση του αριθμού των παρέδρων, αλλά δεν μπορώ να καταλάβω ακόμα και τέσσερις και πέντε και δέκα να ήταν επιπλέον οι πάρεδροι πώς θα μπορούσε με τα τόσα προβλήματα που έχει να εκδικάσει γρήγορα τις υποθέσεις και να εκδίδει τις αποφάσεις του. Χρειάζεται μια μεγαλύτερη προσπάθεια. Δεν ολοκληρώνει εδώ το νομοσχέδιο την προσπάθεια αυτή ούτως ώστε το Συμβούλιο της Επικρατείας να επιτελέσει στο ακέραιο το έργο του και στο χρόνο όπου χρειάζεται. Είναι θετικό το άρθρο που προβλέπει ότι ο πρόεδρος και ο γραμματέας της 'Ενωσης Δικαστικών Λειτουργών θα μπορεί να επιβαρύνεται κατά το ήμισυ με τα καθήκοντα της δουλειάς τους για να μπορούν να ασχολούνται και με τα συνδικαλιστικά τους καθήκοντα. Το άρθρο 7 είναι ένα σημαντικό άρθρο. Προβλέπεται η ανάγκη σύστασης οργανικών θέσεων για τις αρμοδιότητες του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Είναι φανερό ότι και εδώ γίνεται μία προσπάθεια να καλυφθούν μερικά από τα μεγάλα κενά που υπάρχουν. Καλύπτονται κενά που αφορούν τις σύγχρονες ανάγκες του Υπουργείου, όπως για τη μηχανοργάνωση των υπηρεσιών του και τη συστηματική χρήση της πληροφορικής σε όλους τους τομείς. Θα έπρεπε όλες οι ανάγκες και οι νέες και οι παλιές που υπάρχουν να μας έρχονταν εδώ μέσω ενός συγκεκριμένου και σύγχρονου οργανογράμματος, ώστε να μπορούμε να καταλάβουμε ποιες ήταν οι οργανικές θέσεις μέχρι τώρα, ποιες είναι οι ελλείψεις και σε ποιο βαθμό τις καλύπτουμε. Όμως, είναι γεγονός ότι στον τομέα των φυλακών όπως είπα και στην επιτροπή τα τεράστια κενά που υπάρχουν δεν καλύπτονται. Είναι δραματικά όχι μόνο από άποψη προσωπικού αλλά και από την΄ έλλειψη ενός ολοκληρωμένου προγράμματος, ώστε να εφαρμοστεί ο Σωφρονιστικός Κώδικας. Θεωρώ ότι ο Σωφρονιστικός μας Κώδικας είναι το πιο σύγχρονο νομοθέτημα στην Ευρώπη και γι' αυτό η πολιτεία θα πρέπει να εντάξει στις προτεραιότητές της την ανάγκη της ολοκληρωμένης εφαρμογής του. Δηλαδή, να δημιουργήσει όλες τις προϋποθέσεις και να διαθέσει τα κονδύλια ώστε να καλυφθούν όλα τα κενά στα σωφρονιστικά καταστήματα, στην περιφέρεια και στην Αττική από απόψεως προσωπικού και εγκαταστάσεων. Ο κύριος Υπουργός στην επιτροπή ανέλυσε ένα μέρος αυτού του προγράμματος, μας έθεσε υπόψη και ένα χρονοδιάγραμμα, θα έλεγα ότι είναι μία αρχή και θα πρέπει να προσπαθήσουμε να το συμπληρώσουμε και πιο γρήγορα να υλοποιηθεί ιδιαίτερα για το Νομό Αττικής. Με το άρθρο 8 επιλύεται ένα πρόβλημα που δημιουργήθηκε μετά την μετατροπή της ΑΤΕ σε ανώνυμη εταιρεία η οποία εκτός από τα δάνεια στον αγροτικό τομέα χορηγεί τώρα δάνεια και σε άλλες επιχειρήσεις οποιουδήποτε χαρακτήρα. Έτσι αυτή η δυνατότητα που υπήρχε μέχρι πρότινος, να υπάρχει ατέλεια της Αγροτικής Τράπεζας κατά την εγγραφή στα υποθηκοφυλακεία της χώρας, φαίνεται τώρα να μη μπορεί να ισχύσει στο νέο πλαίσιο αρμοδιοτήτων της Αγροτικής Τράπεζας. Θα έλεγε κανείς ότι αυτή η ρύθμιση είναι αναγκαία για να μην παρατηρείται διαφοροποίηση της Αγροτικής Τράπεζας έναντι των άλλων τραπεζών. Όμως, όπως είχαμε τονίσει, πρέπει να διασφαλιστεί ότι όσον αφορά τα δάνεια στον αγροτικό τομέα η κατάσταση δεν θα αλλάξει και έτσι οι αγρότες μας δεν θα επιβαρυνθούν περισσότερο. Στο άρθρο αυτό υπάρχει μια νέα διατύπωση και απ' ό,τι πρόλαβα να δω νομίζω ότι καλύπτει αυτήν την κατάσταση. Βέβαια με τις τόσες ελλείψεις που έχουμε, με το ανύπαρκτο μητρώο αγροτών κ.ο.κ.. δεν μπορούμε να απαντήσουμε στο γενικότερο ερώτημα ποιοι είναι αγρότες σ' αυτήν τη χώρα. Εμείς πιστεύουμε ότι το άρθρο 10 είναι σε ορθή κατεύθυνση. Χρειάζεται πράγματι να δίνονται οι δυνατότητες να συμμετέχουν και δικαστικοί λειτουργοί και καθηγητές πανεπιστημίου και ειδικοί επιστήμονες στις ειδικές νομοπαρασκευαστικές επιτροπές. Οι ανάγκες για το έργο αυτό των ειδικών νομοπαρασκευαστικών επιτροπών, κυρίως στην κατάρτιση νομοσχεδίων, άλλων ρυθμίσεων και διατάξεων είναι μεγάλη στη χώρα μας και η διεύρυνση αυτή και των αρμοδιοτήτων τους και της λειτουργίας τους μας βρίσκει σύμφωνους. Θεωρούμε σημαντικό το άρθρο 12, γιατί μέχρι τώρα δεν δινόταν η δυνατότητα σ' αυτούς που είχαν καταδικαστεί αρχικά και είχαν εκτίσει μέρος της ποινής τους και στη συνέχεια αποδείχτηκε ότι έπρεπε να απαλλαγούν, αυτοί λοιπόν δεν είχαν τη δυνατότητα να προσφύγουν και να ζητήσουν επανάληψη της διαδικασίας και αποζημίωση. Τώρα με το άρθρο αυτό, τους δίνεται η δυνατότητα να μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση από το δημόσιο για ποινή ή οτιδήποτε άλλο είχαν υποστεί από μια άδικη καταδίκη. Είναι γνωστό ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε καταδικάσει επανειλημμένα τη χώρα μας για την ολιγωρία της αυτή. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το νομοσχέδιο αυτό παρ' όλο που κινείται σε μια θετική κατεύθυνση, δεν έχει το θεσμικό εύρος και την προοπτική να καλύψει όλα τα κενά που υπάρχουν στο Ελεγκτικό Συνέδριο, το Συμβούλιο της Επικρατείας, στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και ιδιαίτερα στο σωφρονιστικό μας σύστημα. Μ' αυτές τις επιφυλάξεις, ως μια αρχή στη σωστή κατεύθυνση, θα ψηφίσουμε επί της αρχής το νομοσχέδιο.