Home Ομιλίες Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη -Αικατερινάρη επί της αρχής στην ολομέλεια για τη συνθήκη της Νίκαιας

Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη -Αικατερινάρη επί της αρχής στην ολομέλεια για τη συνθήκη της Νίκαιας

E-mail Εκτύπωση PDF
Είναι γεγονός ότι η Κυβέρνηση ενόψει της Διακυβερνητικής Διάσκεψης της Νίκαιας δεν έφερε ποτέ το θέμα έγκαιρα για συζήτηση στην Ολομέλεια. Το κάνει τώρα, εκ των υστέρων, αφού το χειρίστηκε κατ΄ αποκλειστικότητα και ως έχουσα το αλάθητο. Συζητώντας το αυτό μόνο σε επίπεδο Κοινοβουλευτικής Επιτροπής έπραξε το ελάχιστο και όχι ως όφειλε, δηλαδή να ανοίξει το θέμα μέσα στην ελληνική κοινωνία μέσα από ένα δημοκρατικό διάλογο με τα κόμματα και τους κοινωνικούς φορείς. Γενικότερα στο σύνολό της η διαδικασία της Διακυβερνητικής Διάσκεψης της Νίκαιας έκανε φανερό το μεγάλο δημοκρατικό κοινωνικό έλλειμμα της Ευρώπης και την εμμονή της στην οικονομική πλευρά της ενοποίησης. Δεν έδωσε την ώθηση προς την πολιτική Ευρωπαϊκή ενοποίηση και κατέγραψε για μια ακόμη φορά και ιδιαίτερα επικίνδυνα για αυτή την περίοδο, την απουσία της κοινής εξωτερικής αμυντικής πολιτικής. Στη Νίκαια χάθηκε η ευκαιρία για την αρχή της μείωσης του κοινωνικού ελλείμματος, για τις στέρεες βάσεις της διεύρυνσης και εν τέλει για την προώθηση της πολιτικής ολοκλήρωσής της. Η κοινωνική ατζέντα άνοιξε μεν, τα κοινωνικά όμως θέματα προσπεράστηκαν με γενικόλογες διακηρύξεις και με ιδιαίτερα δειλές ρυθμίσεις. Τα πολύ μικρά μέχρι τότε βήματα στα θέματα της κοινωνικής πολιτικής στη Διακυβερνητική της Νίκαιας έγιναν σημειωτόν. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα σημαντικά αυτά θέματα συνεχώς να παραπέμπονται στο μέλλον και έτσι οι διασκέψεις που ακολούθησαν, όπως και αυτή στη Βαρκελώνη, να μην έχουν συγκεκριμένο πλαίσιο και πολλές φορές να μας πάνε ακόμη πιο πίσω. Στη Βαρκελώνη οι τοποθετήσεις των ηγετών ήταν τελικά αντικρουόμενες, όπως και αντίστοιχα οι τίτλοι των εφημερίδων. Εμφανίστηκε τελικά ως δίλημμα το ζήτημα του οικονομικού ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις ΗΠΑ ή της προώθησης του κοινωνικού προσώπου της Ευρώπης. Οι ηγέτες εκείνοι της Ε.Ε. που είναι σύμφωνοι με τη νεοφιλελεύθερη πολιτική, διαπιστώνουν ότι απομακρύνονται οι δυνατότητες υλοποίησης των στόχων μιας Ευρώπης ανταγωνιστικής των ΗΠΑ. Όμως μετά τις αποφάσεις της Λισσαβόνας όπου επεκράτησε η επιχείρηση εφαρμογής στην Ευρώπη ενός νεοφιλελεύθερου μοντέλου, τα γεγονότα που ακολούθησαν απογύμνωσαν την ιδέα της «νέας οικονομίας» και έτσι οι ευρωπαίοι ηγέτες για να σώσουν τα προσχήματα ανέσυραν τα δευτερεύοντα τότε γι’ αυτούς στοιχεία της συνόδου κορυφής της Λισσαβόνας. Τα αποτελέσματα και στη Βαρκελώνη όπως και στη Διακυβερνητική της Νίκαιας ήταν ένας νέος γύρος με γενικολογίες, για τα θέματα της κοινωνικής πολιτικής , της απασχόλησης, των οικονομικών συνθηκών των μικρών στις νέες προοπτικές της διεύρυνσης κλπ. Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, ιδιαίτερα οι Γάλλοι και Γερμανοί σοσιαλδημοκράτες, σε προεκλογική περίοδο πλέον αποδείχτηκαν αδύναμοι να προωθήσουν τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές, ευτυχώς έστω και αποσπασματικά την τελευταία στιγμή φάνηκαν διατεθειμένοι να μην συναποφασίσουν υπό την προεδρία του Χοσέ Μ. Αθνάρ προς ένα μοντέλο, που το ιδιόμορφο αμερικανόφιλο και έντονα φιλελεύθερο μπλοκ που εκφράζεται από του Αθνάρ-Μπερλουσκόνι-Μπλερ, θέλει να προωθήσει. Η εντεινόμενη αντίδραση των συνδικάτων των εργαζομένων αλλά και των κοινωνικών κινημάτων που επιμένουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διατηρήσει το όραμα για το κοινωνικό κράτος και ν’ αρχίσει με σαφή βήματα να βελτιώνει την υπάρχουσα κατάσταση, έπαιξε από το Σιατλ μέχρι τη Βαρκελώνη και θα παίξει στη συνέχεια σημαντικότατο ρόλο και εμείς πιστεύουμε ότι αυτό το κίνημα θα στηρίξει το οικοδόμημα της ενοποιημένης Ευρώπης. Το κοινωνικό έλλειμμα στην Ευρώπη είναι μικρότερο από ότι στις ΗΠΑ (αντίθετα με το δομικό πολιτικό έλλειμμα σε επίπεδο Ένωσης) και οι πολίτες των κρατών της θέλουν ουσιαστικά να βελτιωθεί και όχι να υποχωρήσει, όπως απειλούν και αγωνιούν γι’ αυτό τα οικονομικά συμφέροντα, που προτείνουν ταχύτατη απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, της αγοράς ενέργειας και άλλα περισσότερα «νεοφιλελεύθερα μέτρα». Οι ευρωπαϊκοί λαοί θα αντιδράσουν δυναμικά σε αποφάσεις που θα υπονομεύουν την προοπτική μείωσης του κοινωνικού ελλείμματος στην Ε.Ε., με το πρόσχημα ότι αυτή θα πρέπει να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ. Αν η συνθήκη της Νίκαιας είχε κάνει έστω τα πρώτα μικρά βήματα στα θέματα κοινωνικής πολιτικής δεν θα έμπαινε σήμερα αυτό το δίλημμα. Γιατί στην ουσία δεν υπάρχει τέτοιο δίλημμα οι πολίτες της Ευρώπης και οι κοινωνικές θυσίες τους δεν έχουν στόχο τον ανταγωνισμό αλλά την κοινωνική συνοχή για την πολιτική ένωση των κρατών της. 1. Ας δούμε όμως τώρα τα ουσιαστικά διαδικαστικά θέματα της επικύρωσης αυτής της Συνθήκης. 2. Οι αποφάσεις και ρυθμίσεις της Διακυβερνητικής της Νίκαιας για να ισχύσουν χρειάζεται η επικύρωση και από τα 15 κράτη – μέλη. Η επικύρωση γίνεται με τρόπο που ορίζει το Σύνταγμα της κάθε χώρας (Κοινοβούλιο, Δημοψήφισμα). Στην Ελλάδα δυστυχώς και μετά την συνταγματική αναθεώρηση η επικύρωση γίνεται από το Κοινοβούλιο (άρθρο 28), με πλειοψηφία των 3/5 του συνολικού αριθμού των βουλευτών. Βέβαια να σημειώσουμε ότι είμαστε η τελευταία χώρα που επικυρώνει τη συνθήκη. Να θυμίσουμε εδώ την πρόταση του ΣΥΝ για τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων τα οποία θα επικυρώνουν τέτοιες συνθήκες. Δεν υιοθετήθηκε δυστυχώς στην τελευταία Συνταγματική Αναθεώρηση. Θα ήταν μια ευκαιρία για τους έλληνες πολίτες να συμμετέχουν πιο ενεργά στις διαδικασίες λήψης σοβαρών αποφάσεων που τους αφορούν. - Ένα θέμα που πρέπει ιδιαίτερα να μας απασχολήσει και σήμερα στην επιτροπή μας είναι ότι η Ιρλανδία ήδη και μάλιστα μέσω δημοψηφίσματος απέρριψε τη Συνθήκη της Νίκαιας και σήμερα θα επανεξετάσει τη θέση της. Το γεγονός αυτό εγείρει θέματα δημοκρατίας διότι δίνει ένα δείγμα τους πως αντιμετωπίζουν οι πολίτες, έστω μιας χώρας, τις αποφάσεις της Συνόδου πέρα από τις ιδιομορφίες της Ιρλανδίας. Ταυτόχρονα, τίθεται θέμα επικύρωσης και εφαρμογής της Συνθήκης, αφού απαιτείται να έχει επικυρωθεί και από τις 15 χώρες – μέλη της Ε.Ε. -Κατά την άποψή μας η συνθήκη ήδη από τα πράγματα είναι ξεπερασμένη. Τα προβλήματα που άφησε ως εκκρεμότητες μαζί με το σύνολο των θεμάτων που αφορούν την Ευρωπαϊκή ενοποίηση ενόψει της νέας διεύρυνσης ότι θα συζητηθούν στη νέα διακυβερνητική του 2004. Και αυτό, το ότι δηλαδή η συνθήκη ξεπεράσθηκε από τα πράγματα και τα σημαντικά θέματα έμειναν έξω από τη Διακυβερνητική διάσκεψη, όπως η πολιτική ενοποίηση, η κοινή άμυνα και η εξωτερική πολιτική, η πραγματική κοινωνική και οικονομική σύγκλιση, τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα της απασχόλησης της κοινωνικής προστασίας, των δικαιωμάτων και της ποιότητας ζωής έμειναν στο περιθώριο των συζητήσεων, καθιστά το κόμμα μου τον ΣΥΝ ιδιαίτερα επιφυλακτικό για την επικύρωση αυτής της Συνθήκης. Ο ΣΥΝ δεν επικυρώνει τη Συνθήκη και δηλώνει παρών Πιο συγκεκριμένα, γιατί η Συνθήκη: α) επιβεβαιώνει τη δημοκρατικό έλλειμμα όσον αφορά την ενημέρωση, τη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες και στις αποφάσεις των οργάνων. Στη κατοχύρωση της διαφάνειας στις εργασίες του Συμβουλίου. Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν ενισχύθηκε ουσιαστικά, χωρίς δικαίωμα νομοθετικής πρωτοβουλίας και συναπόφασης με το Συμβούλιο Υπουργών ώστε να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στα δύο όργανα. Οι μεγάλες χώρες δεν δέχθηκαν ποτέ να συζητήσουν επί της ουσίας για τις σχέσεις των διαφόρων ευρωπαϊκών θεσμών μεταξύ τους, όπως αυτός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο οποίο κατ΄ εξοχήν υλοποιούνται οι διαδικασίες της δημοκρατίας. - Επίσης δεν ενισχύθηκε το Συμβούλιο Περιφερειών ώστε να γίνει σιγά – σιγά θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Δεν μπορεί βέβαια να παραβλέψει κανείς και ρυθμίσεις που έχουν ιδιαίτερη σημασία και που δεν πρέπει να μηδενισθούν, για να καταστεί δυνατόν να αξιοποιηθούν και ενισχυθούν. Ρυθμίσεις όπως: - Υπέρ της αρχής της προφύλαξης σε περιβαλλοντικά και της γνώσης των δικαιωμάτων των καταναλωτών. - Για την καταπολέμηση του αποκλεισμού και τη σύσταση της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας. - Οι αποφάσεις για τον αθλητισμό - Οι ρυθμίσεις για την ηλεκτρονική Ευρώπη, τη μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, την ασφάλεια στη ναυσιπλοϊα (3 οδηγίες), την ασφάλεια των τροφίμων. Β) Το άνοιγμα της κοινωνικής ατζέντας έγινε μεν, στην ουσία όμως τα κοινωνικά θέματα προσπεράστηκαν με γενικόλογες διακηρύξεις και με ανταλλαγή εμπειριών από τα εθνικά προγράμματα δράσης χωρίς δεσμεύσεις για κοινωνικές πολιτικές. Η οικονομική πολιτική εξακολουθεί και εδώ να στερείται κοινωνικού περιεχομένου. Ο προϋπολογισμός παραμένει καθηλωμένος σε πενιχρά ποσοστά και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χωρίς πολιτικό έλεγχο. Είναι δικαιολογημένα τα ερωτήματα που προκαλεί και ο προϋπολογισμός της Ε.Ε. που αντιφάσκει με την ειλημμένη απόφαση της διεύρυνσης. Τα προβλεπόμενα κονδύλια αδυνατούν να στηρίξουν την απαιτούμενη αναδιάρθρωση και σύγκλιση των πιο καθυστερημένων υπό ένταξη χωρών. Αυτός ο προϋπολογισμός δεν μπορεί να καλύψει κοινωνικές ανάγκες των ήδη κρατών μελών της. Γ) Όσον αφορά τη περίφημη κοινή εξωτερική πολιτική αυτή παρέμεινε εγκλωβισμένη στα πλαίσια του ΝΑΤΟ χωρίς κατεύθυνση για ανεξάρτητη αμυντική πολιτική και πολιτική ασφάλειας. Η διαμόρφωση δύναμης ταχείας επέμβασης χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, δίχως προώθηση πολιτικών ελέγχων και πολιτική ενοποίησης ενισχύουν των ευρωατλαντισμό. Στα πλαίσια της συζήτησης για την άμυνα κατατέθηκαν δύο προτάσεις: Η Γαλλική στην κατεύθυνση δημιουργίας αυτόνομου (ανεξάρτητου) συστήματος ʼμυνας και Ασφάλειας και η Αγγλική που εμμένει στη συνεργασία και σύνδεση του συστήματος με τις ΗΠΑ. Πέρασε η δεύτερη, η Αγγλική, που εμπεριέχει πλην του γενικότερου της περαιτέρω δηλαδή ενίσχυσης του μονοπλισμού των ΗΠΑ και τα νέα προβλήματα για τη χώρα μας του Ευρωστρατού και κατ΄ επέκταση των σχέσεων μας με την Τουρκία. Αυτή η εμπλοκή έχει εκτός των άλλων τη ρίζα της στο γεγονός ότι στη Συνθήκη της Νίκαιας η ΚΕΠΠΑ δεν απογαλακτίστηκε από τους μηχανισμούς του ΝΑΤΟ και βέβαια συνολικά η συγκρότηση αυτού του σώματος συνοδεύεται από ενστάσεις σχετικά από την απουσία και τον ανύπαρκτο κρατικό έλεγχο από τα όργανα της Ε.Ε. και κυρίως από το Ευρωκοινοβούλιο Εμείς τονίζουμε σε κάθε κατεύθυνση ότι η ΕΕ έχει χρέος απέναντι στην ιστορία των λαών της αλλά και στη δική της προοπτική να δώσει τέλος στην λογική της ανεξέλεγκτης και χωρίς όρια επιβολής της νέας τάξης πραγμάτων. Η Ευρώπη πρέπει να υπάρξει ως αυτόνομο ιστορικό υποκείμενο. (Δ) Όσον αφορά την επικείμενη διεύρυνση, μέσω της συνθήκης δεν προετοιμάζεται θεσμικά και δημοκρατικά αλλά ούτε και οικονομικά προς τούτο η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δημοκρατική εμβάθυνση, η πραγματική σύγκλιση με κοινωνική συνοχή και φιλειρηνική εξωτερική πολιτική είναι αυτό που αν προχωρήσουν θα έκαναν καλύτερη την προετοιμασία της διεύρυνσης. Σ’ αυτό πολλοί λένε μα η Νίκαια έγινε γι’ αυτό, να προωθήσει τη διεύρυνση το νέο όραμα για την Ευρώπη. Θα δανειστώ όμως την επιτυχή προσομοίωση ενός ειδικού στα θέματα, που σχηματοποιεί ως εξής: Η Νίκαια έγινε διότι η πολυκατοικία που χρίστηκε στο ʼμστερνταμ στο οποίο είχαμε προσθέσει μερικούς ορόφους άφησε έναν όμορφο εντελώς ημιτελή. Μέσα στον οποίο πρόκειται να κατοικήσουν οι 12 χώρες που διαπραγματεύονται την ένταξή τους. Αυτό τελικά τον όροφο ούτε στο ʼμστερνταμ τον τελειώσαμε, τον αφήσαμε γι’ αργότερα και αποτέλεσε το στόχο της Νίκαιας, με προφανή τα λιγοστά αποτελέσματα. Πιστεύουμε ότι η καλύτερη προετοιμασία της Ε.Ε. για τη διεύρυνση είναι η εμβάθυνση με δημοκρατικούς και κοινωνικούς όρους και η διαμόρφωση ανεξάρτητης φιλειρηνικής πολιτικής της Ε.Ε. Αυτά πρέπει να θεωρούνται ως προϋποθέσεις για μια διεύρυνση που θα κλείνει τα χάσματα του παρελθόντος και ταυτόχρονα θα κάνει πιο ελκυστική στους πολίτες και τα κινήματα την πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Με τέτοια επεξεργασία και όρους η διεύρυνση θα μπορούσε να προχωρήσει και με τη Συνθήκη του ʼμστερνταμ Ε) Είναι γεγονός ότι στη Νίκαια περίσσεψε το παζάρι μεταξύ των εθνικών κρατικών συμφερόντων που εξελίχθηκε τελικά σε ένα παιχνίδι πολιτικής ισχύος , που ενισχύει το ρόλο των μεγάλων και ισχυρών. Οι αριθμοί, οι πίνακες, τα ποσοστά που αναφέρονται στην επαναστάθμιση των ψήφων και άλλα δημιούργησαν πολυπλοκότητα στη λήψη των αποφάσεων. Έτσι η σαφήνεια και η δημοκρατική διάκριση των εξουσιών στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθίσταται απαραίτητη. Ζ) Τελειώνοντας για να αναφερθώ στη χάρτα των θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Παρ’ όλα τα προβλήματα που έχουμε υπογραμμίσει παρέμεινε σε διακηρυχτικό επίπεδο. Ούτε καν ενσωματώθηκε στη συνθήκη ο χάρτης αυτός, λόγω αντιθέσεων των Βρετανών και Σκανδιναβών, η κάθε χώρα από τη δική της εκ διαμέτρου αντίθετη σκοπιά και τελικά δεν έγινε ούτε μια σχετική αναφορά στη Συνθήκη. Μετά από όλα αυτά διαπιστώνουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και μετά τη Νίκαια κινείται ουσιαστικά χωρίς όραμα και στρατηγική, δεν έθεσε την απαιτούμενη ώθηση για την πολιτική και κοινωνική σύγκλιση. Τα προβλήματα της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης και τις εκκρεμότητες καλείται ν’ αντιμετωπίσει η νέα Διακυβερνητική του 2004. Και ενδιάμεσα οι διαδικασίες της συντακτικής συνέλευσης ακόμη και η προεδρία από την Ελλάδα της συνόδου κορυφής του 2003 κλπ. Γι’ αυτό η ελληνική κυβέρνηση έχει μέγιστη ευθύνη για τη μέχρι σήμερα υποβάθμιση της συμμετοχής του Κοινοβουλίου, των φορέων των ίδιων των πολιτών στη συζήτηση και συμμετοχή αυτών των μεγάλων θεμάτων. Μέχρι τη διακυβερνητική του 2004 η κυβέρνηση οφείλει ν’ αλλάξει την πολιτική της. Εμείς, ο ΣΥΝ, ως κόμμα της σύγχρονης ριζοσπαστικής αριστεράς θ’ αγωνιστούμε σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο με τις άλλες δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Αριστεράς για να προχωρήσει η πολιτική ενοποίησης της Ευρώπης με δημοκρατικούς, κοινωνικούς και οικολογικούς όρους. Και αυτός είναι ο λόγος που δεν επικυρώνουμε τη συνθήκη της Νίκαιας αλλά λέμε παρών γιατί θέλουμε να είμαστε παρόντες στους αγώνες της πολιτικής ενοποίησης στους αγώνες για μια άλλη Διακυβερνητική το 2004., που θα αναθεωρήσει τη Συνθήκη και θα χαράξει μια άλλη πορεία προς την ενωμένη Ευρώπη. Για να είναι ουσιαστικότερη και πιο αποδοτική η συμμετοχή μας στις μεγάλες κινητοποιήσεις των εργαζομένων, των κοινωνικών κινημάτων ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, που αποτελεί και τη μεγάλη απειλή στην οικοδόμηση της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης.