Home Ομιλίες Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη-Αικατερινάρη στην Ολομέλεια «Αναπτυξιακά, φορολογικά και τεχνικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις του κατασκευαστικού τομέα και άλλες διατάξεις».

Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη-Αικατερινάρη στην Ολομέλεια «Αναπτυξιακά, φορολογικά και τεχνικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις του κατασκευαστικού τομέα και άλλες διατάξεις».

E-mail Εκτύπωση PDF
Με το παρόν νομοσχέδιο επιχειρείται μια σημαντική ανατροπή της υπάρχουσας κατάστασης στη διαχείριση και ανάθεση των Δημοσίων Έργων. Η ανατροπή αυτή γίνεται με το πρόσχημα του εκσυγχρονισμού και της ενιαιοποίησης των διαδικασιών στο σύστημα παραγωγής των Δημοσίων Έργων (μέσω των λεγόμενων θεσμικών παρεμβάσεων) και της προοπτικής της ανασυγκρότησης των επιχειρήσεων του κατασκευαστικού τομέα (μέσω όμως αναγκαστικών συγχωνεύσεων και τη δημιουργία ισχυρών ολιγάριθμων κατασκευαστικών ομίλων και μέσω των κινήτρων). Σε μια περίοδο μεγάλων καθυστερήσεων – τόσο στην υλοποίηση των μικρών και μεγάλων έργων του Γ΄ ΚΠΣ, όσο στην ολοκλήρωση του Β΄ΚΠΣ και βέβαια των έργων των Ολυμπιακών Αγώνων ( 1 + 2,5 = 3,5 τρις). Στην ουσία με το Νομοσχέδιο αυτό, όχι μόνο δεν επιτυγχάνεται μια ουσιαστική και αποτελεσματική αντιμετώπιση των πανθομολογούμενων προβλημάτων στην παραγωγή των Δημοσίων Έργων και στον εκσυγχρονισμό του συστήματος ανάθεσης των Δημοσίων Έργων , αλλά μέσα από τα λίγα σχετικά του άρθρα ανατρέπει βασικές κατευθύνσεις του ν.1418/84 και αξιολογεί αποτελέσματα των τελευταίων ετών που διακρίθηκαν από τις παρενέργειες στον αρχικό Νόμο όπως: 1) Στη διαδικασία ανάθεσης των Δημοσίων Έργων τόσο από το σύστημα επιλογής των Αναδόχων βάσει «των εκθέσεων αιτιολόγησης των προσφορών» που καταστρατήγησε το θεσμικό σύστημα της ανοιχτής δημοπρασίας με ανακήρυξη του μειοδότη όσο και από το δήθεν αντίδοτο αυτού, δηλαδή τη μέθοδο του Μαθηματικού τύπου που οδήγησε συντεταγμένα στις προσυνεννοήσεις και σε χαμηλότατες εκπτώσεις μέχρι και 5%. Σε όλη αυτή την κρίσιμη περίοδο που διαμορφώνει τελικά με τα στοιχεία της τα νέα σχήματα, θα προστεθούν και οι τεράστιες παρενέργειες και τα πλασματικά μεγέθη της κρίσης του ΧΑΑ. Ποιοι ήταν όμως οι βασικότεροι στόχοι του ν.1418/84 που ανατρέπονται σήμερα και πως: 1)Πρώτος βασικός στόχος του ν.1418/84: Η ενιαιοποίηση των διαδικασιών και φορέων εκτέλεσης και η εξυγίανσης της διαχείρισης ανάθεσης των Δημ. Έργων με τη θεσμοθέτηση Επιτροπών, Οργάνων, Βαθμίδων Διοίκησης, Των Μητρώων ΜΕΕΠ και ΜΕΚ, οργανογράμματος λειτουργίας των Τεχνικών Υπηρεσιών με ανάδειξη του ρόλου αλλά και της συλλογικής και ατομικής ευθύνης των εργαζομένων στην παραγωγή των Δημ. Έργων. 2)Δεύτερος βασικός στόχος: Η αξιοκρατική καταγραφή και ο συστηματικός έλεγχος των κατασκευαστικών επιχειρήσεων με τα ΜΕΕΠ και ΜΕΚ και ο εξορθολογισμός και η διαφάνεια στα συστήματα δημοπράτησης. Είναι γεγονός ότι οι στόχοι αυτοί ποτέ δεν ολοκληρώθηκαν στο σύνολό τους ενώ εδώ και αρκετά χρόνια άρχισαν να χάνουν συνεχώς έδαφος, όπως: 1)Η οργάνωση, η αποκέντρωση, οι αρμοδιότητες και η ανάδειξη του ρόλου των Τεχνικών Υπηρεσιών οπισθοχωρούν δραματικά. Με πρόσχημα τις επιταγές της Ε.Ε., των επιτακτικών αναγκών απορρόφησης των κονδυλίων των ΚΠΣ και ενώ συνεχίζεται ο φαύλος κύκλος των καθυστερήσεων και των ποικιλώνυμων παρεμβάσεων επιχειρείται ενός νέου τύπου επανασυγκεντρωτισμός και δήθεν εκσυγχρονισμός του των διαδικασιών και στα Δημόσια Έργα με τη δημιουργία των μεγάλων πακέτων έργων; Και των Ανωνύμων εταιρειών, που θα τα διαχειρισθούν, και των λοιπών ιδιωτικοποιημένων σχημάτων που διασπούν την ενιαιοποίηση των 1418/84 και που μαζί με τις Ειδικές Υπηρεσίες Δημόσιων Έργων (που βεβαίως θεωρούμε καλύτερες από τις Α.Ε.) αφυδατώνουν όμως πλήρως τις Περιφερειακές και Τοπικές Τεχνικές Υπηρεσίες όπως και τις αρμοδιότητες της Δ/σας και Προϊσταμένης Αρχής. Με αυτό το Νομοσχέδιο το ΥΠΕΧΩΔΕ συγκεντρώνεται και συρρικνώνεται περισσότερο, εγκαταλείπει πλέον βασικά εργαλεία του. Φαίνεται ότι αποφάσισε να παραδώσει τη σκυτάλη διαχείρισης και ανάθεσης των έργων, κυρίως των μικρομεσαίων έργων της Περιφέρειας, στους ισχυρούς αλλά ιδιαίτερα ολιγάριθμους κατασκευαστικούς ομίλους, μέσω των μετά την ανάληψη του έργου κατασκευαστικών κοινοπραξιών και του συστήματος των υπεργολάβων, που αυτοί θα επιλέγουν για να τους αναθέσουν τα έργα που τους ανατέθηκαν από το Δημόσιο. Υποκαθίστανται έτσι με έμμεσο τρόπο πολλές βασικές αρμοδιότητες και λειτουργίες των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δημόσιου Τομέα από τον ιδιωτικό τομέα. Σ΄αυτή τη βασική εκχώρηση έργου έρχονται να προστεθούν και άλλες ρυθμίσεις στην ίδια κατεύθυνση. Όπως: · Η έννοια των παραλείψεων της Υπηρεσίας, στην παρ. 1 του άρθρου 3 και η εκδίκαση των σχετικών ενστάσεων κατά την τελική επιμέτρηση, ενδεχόμενα και από Αστικά Δικαστήρια. Καταργείται έτσι ο ουσιαστικός ρόλος της επίβλεψης του Δημόσιου Υπάλληλου. ·Η απόσυρση της παρ. 4 του άρθρου 4 του ν. 1418/84 που καταργεί τη συμπλήρωση από το μειοδότη ανοικτού τιμολογίου με έλεγχο ομαλότητας των τιμών σε σχέση με το αντίστοιχο τιμολόγιο. Εγκαταλείποντας έτσι την τύχη του Διαγωνισμού στη συνεννόηση μελετητή και Αναδόχου. ·Η μερική ιδιωτικοποίηση του ΙΟΚ πριν καλά καλά αρχίσει την ουσιαστική του λειτουργία, που όλοι επισημαίναμε ότι είχε και έπρεπε ν΄ αρχίσει τη λειτουργία του από το 1984 κ.α. Η ανατροπή όμως του συστήματος Παραγωγής των Δημοσίων Έργων συντελείται κυρίως μέσω των άρθρων 1 και κυρίως 4 «Μητρώο εργοληπτικών Επιχειρήσεων και Επανάκρισης Εργοληπτικών Επιχειρήσεων». Αν ψηφισθούν τα άρθρα αυτά υγιείς επιχειρήσεις, που σχεδίασαν το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμά τους γνωρίζοντας ότι σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και με βάση την πρόσφατη επανάκρισή τους, έχουν το δικαίωμα να μετέχουν σε διαγωνισμούς μέχρι 6,0 δις π.χ. υποχρεώνονται να μειώσουν τον κύκλο εργασιών τους και να περιορισθούν σε ανάληψη έργων προϋπολογισμού 300 εκατ. έως 2,0 δις. Είναι ίσως ισχυρό το επιχείρημα για την προσπάθεια του κράτους να αναδείξει ισχυρούς «Ομίλους» ικανούς να ανταγωνισθούν τις μεγάλες εταιρείες της Ε.Ε. και να αναλάβουν τα πολύ μεγάλα έργα του Γ΄ ΚΠΣ και της Ολυμπιάδας. Τα κίνητρα όμως και τα κριτήρια της δημιουργίας των «Ομίλων» αυτών δεν πρέπει να έχουν ως επακόλουθο και να συνδέονται με την καταστροφή του μεσαίου μεγέθους κατασκευαστικών επιχειρήσεων, αυτών που κατ΄ εξοχήν δραστηριοποιούνται και εκτελούν τα έργα της Περιφέρειας και της Αυτοδιοίκησης. Τελικά όμως με ποια κριτήρια δημιουργούνται αυτοί οι «Όμιλοι» ή συρρικνώνονται οι μικρομεσαίες κατασκευαστικές επιχειρήσεις, διαδικασία που κατά πρωτοφανή τρόπο το νομοσχέδιο απαιτεί να ολοκληρωθούν μέχρι τέλους του 2001. Τα κριτήρια της τελευταίας τριετίας , ·Από το μαθηματικό τύπο και τις προσυμφωνημένες ιδιαίτερα χαμηλές, σχεδόν μηδενικές εκπτώσεις, που αλλοίωσε τις συνθήκες ανταγωνισμού και παρεμπόδισε τις επιχειρήσεις κατασκευών να επιδιώξουν προγραμματισμένη ανάπτυξη των δραστηριοτήτων τους είτε σε γεωγραφικό επίπεδο είτε σε επίπεδο εξειδίκευσης αντικειμένου. ·Από την ανάληψη του έργου από άλλον και την εκτέλεση από άλλον, που δεν μπορεί σήμερα ο δεύτερος να αποδείξει την εμπειρία του. ·Από τις πλασματικές αυξήσεις κεφαλαίου στη δίνη του Χρηματιστηρίου, χωρίς επενδύσεις σε Τεχνολογικό εξοπλισμό, που δεν είναι τυχαίο ότι στα κριτήρια του παρόντος Νομοσχεδίου αυτός έχει την τελευταία μοίρα. Σε αυτά θα προστεθούν τώρα τα πριμ από τις αναγκαστικές συγχωνεύσεις που δεν είναι τίποτε άλλο παρά εξαγορές και για το λόγο αυτό θα επιχειρήσουν να εξαγοράσουν τις φθηνότερες και εντελώς πλασματικές. Πολλά παραδείγματα μπορεί να δεί κανείς όπου αποδεικνύεται ότι με το μαθηματικό τύπο της επανάκρισης του παρόντος νομοσχεδίου αν συγχωνευθεί μια εταιρεία (Α) δυναμικότητας με δύο άλλες μηδενικής σχεδόν δυναμικότητας κάνουν μια ισχυρότερη εταιρεία από μια μόνη κατασκευαστική π.χ. δυναμικότητας > 2 Α. Αλλά και ισοβαρείς και υγιείς εταιρείες να συγχωνευθούν, όσο και δύσκολο αυτό να είναι μέσα σε μια διαδικασία εξαναγκασμού σε περίοδο 4 μηνών πως περιμένετε να επιβιώσουν; Είναι σε όλους γνωστό ότι με κανονικές διαδικασίες συγχώνευσης 2 στις 3 επιχειρήσεις καταλήγουν σε αποτυχία. Πόσο μάλλον για τις καταναγκαστικές συγχωνεύσεις με ασφυκτικά χρονικά περιθώρια που επιβάλλει το παρόν Νομοσχέδιο οι αποτυχίες θα είναι πολλαπλάσιες . ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΔΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ, τονίζουν στα κείμενά τους οι εργοληπτικές ενώσεις, όπως ο ΣΑΤΕ, που καταθέτει και γνωματεύσεις εγκύρων νομικών. Έχουν σοβαρές επιφυλάξεις τόσο για την ποιότητα και την ισχύ τα επαρκή μέσα και την οργάνωση και ομόθυμη διάθεση των «Νέων Κατασκευαστικών Ομίλων» που θα δημιουργηθούν όσο και για τον μικρό αριθμό που εκτιμούν ότι θα προκύψει σε 5-10, πράγμα που θα μειώσει τον ανταγωνισμό και θα πλήξει το δημόσιο συμφέρον. Πλασματικές θα είναι και πολλές από τις μεσαίες κατασκευαστικές επιχειρήσεις, που είτε θα σταλούν μόνες χωρίς κίνητρα για την ανάλυψη των μικρότερων έργων, είτε θα μετατραπούν σε οργανωμένους και αξιόπιστους υπεργολάβων στους οποίους τα έργα μοιράζονται από τους ομίλους και όχι από το δημόσιο και είναι αναμενόμενο οι όροι να είναι αδιαφανείς και καταχρηστικοί. Απλά στο νομοσχέδιο αναφέρονται για έκδοση μιας σειράς Υπουργ. Αποφάσεων που θα καθορίσουν με ποια κριτήρια το Ελληνικό Δημόσιο από θεατής των διαδικασιών ανάθεσης θα μπορεί ενδεχομένως να παρέμβει στην αξιολόγηση των κοινοπρακτούντων και των υπεργολάβων. Είναι δυνατόν αυτό να το θεωρείτε υγιή ανταγωνισμό όταν το ΥΠΕΧΩΔΕ παραχωρεί, ένα σημαντικό μέρος των αρμοδιοτήτων και ευθυνών του σε τρίτους που θα διαμορφώνουν αυτήν την κατάσταση σε ένα μεγάλο αριθμό κατασκευαστικών εταιρειών που το ΥΠΕΧΩΔΕ αποκάλεσε ότι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του κλάδου. Βεβαίως με αποτυπωμένα βαθιά σε αυτές τα προβλήματα και τις αρνητικές συνέπειες της όλης κακοδιαχείρισης της παραγωγής των Δημοσίων Έργων. Ποιες είναι οι δικές μας θέσεις και προτάσεις για όλα τα παραπάνω; 1.Η πρώτη και κύρια θέση μας είναι η συγκρότηση σύγχρονων, αποτελεσματικών, δημοκρατικά οργανωμένων (με αποκεντρωμένη λειτουργία και αρμοδιότητες) Δημόσιων Τεχνικών Υπηρεσιών. Η θέση μας αυτή παραμένει ως βασική προτεραιότητα και συνεχίζει να είναι το μεγάλο ζητούμενο για την ανάπτυξη της χώρας μας. Χωρίς τέτοιες Υπηρεσίες και πολύ περισσότερο με περαιτέρω αποδυνάμωσή τους καμία προσπάθεια εξυγίανσης και υγιούς ανασυγκρότησης του συστήματος παραγωγής των Δημ. Έργων δεν γίνεται. 2.Βελτίωση της ποιότητας των μελετών με αυστηρή επίβλεψη και ουσιαστική παραλαβή τους. 3.Για τον κατασκευαστικό τομέα και το σύστημα ανάθεσης και διαχείρισης των έργων- Πράγματι όπως φαίνεται και από τα στοιχεία της έκθεσης του ΥΠΕΧΩΔΕ, ο κατασκευαστικό τομέας είναι μεγάλης σημασίας για τη χώρα μας από πολλές απόψεις. Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα χρειάζεται και μεγάλες κατασκευαστικές επιχειρήσεις που θα δώσουν ώθηση και λύσεις για την κατασκευή μεγάλων έργων στη χώρα μας και θα επιχειρηθούν αργότερα να ανταγωνισθούν τις ήδη υπάρχουσες στο εξωτερικό. Η στήριξη των μικρών και μεγάλων κατασκευαστικών επιχειρήσεων με κίνητρα φορολογικά και οικονομικά μπορεί επίσης να θεωρηθεί χρήσιμη προκειμένου βαθμιαία και με ομαλό τρόπο (συνεχώς ελεγχόμενο) να ανακτήσουν το απαραίτητο μέγεθος και την κατάλληλη οργάνωση, πραγματική υπόσταση, με καταγραμμένα όλα τα στοιχεία τους. Γι’ αυτό η θέση μας είναι για ένα σημαντικό διάστημα και αφού θα μεσολαβήσουν ελεγχόμενες και διαρθρωτικές παρεμβάσεις να παραμείνει το ισχύον καθεστώς. Η επανάκριση των επιχειρήσεων μόλις τελείωσε και με το να τίθενται νέοι όροι και εκ νέου αναγκαστική επανάκριση είναι μια αδόκιμη διαδικασία που δεν συνιστά προσπάθεια αναβάθμισης και εξυγίανσης του συστήματος. Οι αδυναμίες του ΥΠΕΧΩΔΕ στην εφαρμογή του συστήματος ΜΕΚ και ΜΕΕΠ και στις διαδικασίες αναθέσεως των έργων πρέπει πρώτα να αρθούν και μετά από ένα τέτοιο μεταβατικό στάδιο να επιχειρηθεί μια γενναία επανάκριση και τομή στο σύστημα. Πέραν αυτών η προσπάθεια για ενοποίηση των κατασκευαστικών επιχειρήσεων θα μπορούσε να γίνει επίσης σταδιακά με μεθόδους εφαρμογής κινήτρων αλλά πάντα σε εθελούσια βάση και όχι με μεθόδους επιβολής ( ως καταναγκασμός). Ιδιαίτερα σε αυτό το θέμα με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν εξαντλήσατε το διάλογο. Εμείς σας έχουμε επανειλημμένα τονίσει και σας το επαναλαμβάνουμε και τώρα. Προχωρήστε: ·Στην οργάνωση και αναβάθμιση των τεχνικών υπηρεσιών. ·Στην βελτίωση του συστήματος των μελετών. ·Στην ανασύνταξη και διόρθωση των αναχρονιστικών, ελλειπών και αλλοπρόσαλων «αναλυτικών τιμολογίων» δημοσίων έργων και όχι σ΄αυτό που επιχειρείτε με αυτό το Νομοσχέδιο δηλαδή να δημοπρατείτε με ανεπίκαιρες τιμές ΑΤΟΕ (διπλάσιες έως τετραπλάσιες των πραγματικών) και με το μηχανιστικό μαθηματικό τύπο μείωσης της έκπτωσης θα τινάξετε τους προϋπολογισμούς των έργων στον αέρα όπως και το δημόσιο συμφέρον χάριν των λίγων και ισχυρών και του χρηματοπιστωτικού συστήματος που θα τους υποστηρίζει. ·Παραμείνετε επιτέλους στην εφαρμογή του αμιγούς συστήματος που εναρμονίζεται με το διαμορφωμένο θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα που είναι η ανοικτή δημοπρασία ανάθεσης των έργων στο μειοδοτικό με παράλληλα αυστηρές εφαρμογές των ασφαλιστικών δικλείδων που προβλέπονται από τη νομοθεσία για την προστασία των συμφερόντων του δημοσίου κεφαλαίου. ·Προχωρήστε στις διαδικασίες επικαιροποίησης και συμπλήρωσης των προδιαγραφών και διασφάλισης της ποιότητας των έργων. ·Διασφαλίστε την αντικειμενική κρίση και τη συνεχή παρακολούθηση των μητρώων ΜΕΕΠ, τιμωρείστε και κάποτε τους ασυνεπείς. ·Τέλος, απαλλάξτε τις φάσεις και διαδικασίες που αφορούν την εκτέλεση των έργων όπως γενικότερα τη δημόσια διοίκηση από τις έντονα κομματικές και άλλες παρεμβάσεις. Έχετε ήδη καθυστερήσει να φέρετε αυτές τις ρυθμίσεις, ασφυκτικές χρονικά και εξαναγκαστικές ρυθμίσεις, και αυτό αποτελεί ένα ακόμη μείζον όχι τεχνικό και οικονομικό πρόβλημα αλλά ηθικό πρόβλημα. Εφαρμόστε στο ν.1418/84, ενισχύστε τις Υπηρεσίες, στηρίξτε με κίνητρα κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, κάνετε τις διορθωτικές παρεμβάσεις κυρίως για την αξιόπιστη τήρηση των ΜΕΕΠ και ΜΕΚ και αλλάξτε σε μια άλλη περίοδο για μια αυστηρή και δίκαιη επανάκριση. Σήμερα τα έργα του Γ΄ ΚΠΣ και της Ολυμπιάδας είναι όχι στο παραπέντε αλλά στο και πενήντα. Είναι καταστροφικό και πολιτικά επιλήψιμο να αναφέρεται σήμερα το σύστημα ανάθεσης και διαχείρισης των έργων, άλλωστε για τα προβλήματα εσείς ευθύνεστε. Καταψηφίζουμε το Νομοσχέδιο !!