Home Ομιλίες Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη Αικατερινάρη στην ολομέλεια επί της αρχής στο Σ/Ν :«Αναβάθμιση της πολιτικής προστασίας και άλλες διατάξεις»

Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη Αικατερινάρη στην ολομέλεια επί της αρχής στο Σ/Ν :«Αναβάθμιση της πολιτικής προστασίας και άλλες διατάξεις»

E-mail Εκτύπωση PDF
Η Ελλάδα είναι χώρα, που σε κάθε περιοχή και κάθε εποχή δυστυχώς αντιμετωπίζει έκτακτες ανάγκες και καταστροφές από φυσικά φαινόμενα. Αυτή είναι μια γνωστή διατύπωση και έπρεπε προ πολλού να έχουμε προχωρήσει στην εκπόνηση και εφαρμογή, τόσο ενός γενικού επιχειρησιακού σχεδίου, όσο και επιμέρους ειδικών σχεδίων για την αντιμετώπιση κάθε μορφής έκτακτων αναγκών, στην εξασφάλιση σύγχρονου εξοπλισμού, επαρκών μέσων και αποτελεσματικών μηχανισμών, κεντρικών και περιφερειακών, στην εξασφάλιση του λειτουργικού συντονισμού που θα μεγιστοποιούσε την αποτελεσματικότητα και θα περιόριζε τις έκτακτες και οριακές πολλές φορές συνθήκες. Στους τρεις αυτούς βασικούς τομείς υπάρχει μια εξακολουθητική ανεπάρκεια και μία σταθερή υστέρηση. Η κρατική μηχανή τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις απειλές και τις καταστροφές σε βάρος του περιβάλλοντος και της παραγωγής. Δεν μπορεί να προστατεύσει τη ζωή και την περιουσία των πολιτών. Η αδυναμία αυτή συνδυάζεται με την έλλειψη ανάλογης κοινωνικής ετοιμότητας, όπως επίσης συνδυάζεται και με το μοντέλο της άναρχης και βεβιασμένης ανάπτυξης, της αυθαίρετης και επιθετικής δραστηριότητας απέναντι στο φυσικό περιβάλλον αλλά και με την αλλοπρόσαλλη νομοθεσία. Αυτή είναι η μεγάλη πολιτική ευθύνη όσων επί σειρά ετών κυβέρνησαν και κυβερνάνε τον τόπο. Καλλιέργησαν νοοτροπία επιθετικής κι αυθαίρετης συμπεριφοράς έναντι του περιβάλλοντος, δεν διαμόρφωσαν παιδεία οικολογικής εγρήγορσης, νομιμότητας και σεβασμού του φυσικού πλούτου. Μπορεί να έχουμε Υπουργείο Περιβάλλοντος, αλλά το περιβάλλον συστηματικά καταστρέφεται και νομιμοποιούνται οι καταστροφές, για πελατειακές σχέσεις. Μπορεί να έχουμε και Υπουργείο Δημοσίων Έργων, αλλά δεν έχει κάνει απολύτως τίποτα για τα θέματα συντήρησης και διαχείρισης και ιδίως σε έκτακτες ανάγκες των μεγάλων Έργων Υποδομής. Αυτό αποδείχθηκε κραυγαλέα στην πρόσφατη κακοκαιρία για τον κύριο άξονα της χώρας ΠΑΘΕ, για το σιδηροδρομικό δίκτυο και για το αεροδρόμιο των Σπάτων. Μπορεί να έχουμε Υπουργείο Γεωργίας, αλλά δασική νομοθεσία, δασικό κτηματολόγιο και πολύ περισσότερο εθνικό κτηματολόγιο, και επίλυση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των δασών δεν έχουμε. Μπορεί να έχουμε συναρμόδια Υπουργεία, όπως το Υπ. Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης & Αποκέντρωσης κλπ, αλλά τελικά ο ενιαίος φορέας δασοπυρόσβεσης, που τότε ομόφωνα το πόρισμα της Διακομματικής Επιτροπής είχε προτείνει, παραμένει ακόμα στα συρτάρια. Μπορεί η κυβέρνηση να μιλάει σε όλους τους τόνους για το μεγάλο στόχο της ποιότητας ζωής, αλλά συστηματικά καταστρέφονται οι παράγοντες μιας ισόρροπης ανάπτυξης και μιας βιώσιμης στην καθημερινότητα των πολιτών, ποιότητας. Με το πρωτοφανές κύμα κακοκαιρίας, που έπληξε πρόσφατα τη χώρα μας, και τις μεγάλες πλημμύρες που πλήττουν κατά καιρούς, με τα τραγικά θύματα, πληρώσαμε για μια ακόμα φορά τη μακροχρόνια αποδυνάμωση των κρατικών και της Αυτοδιοίκησης υπηρεσιών, καθώς και της λειτουργικής τους διασύνδεσης για τη διαχείριση των βασικών υποδομών. Πληρώσαμε την αυθαίρετη δόμηση, τις καταπατήσεις δημόσιων και δασικών εκτάσεων, το μπάζω μα και την οικοπεδοποίηση χειμάρρων και ρεμάτων. Πληρώσαμε την προχειρότητα μέχρι την παντελή έλλειψη σχεδίου διαχείρισης των μεγάλων οδικών αξόνων, αεροδρομίου, σιδηροδρόμου και άλλων έργων υποδομής. Θα ήθελα να αναφέρω ως παράδειγμα ότι είμαστε η μοναδική χώρα της Ευρώπης που δεν έχει Κέντρα Διοίκησης των Αυτοκινητοδρόμων. Δεν έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 108 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας για το Κέντρο Οδικών Πληροφοριών. Έχουμε πλέον των 50 ετών να αναθεωρήσουμε και συμπληρώσουμε τη σχετική Νομοθεσία για τον επανακαθορισμό, τη διαχείριση και την ασφάλεια των οδικών αξόνων. Ξέρουμε. Όμως, πάρα πολύ καλά να καταργούμε το Ταμείο εθνικής Οδοποιίας και να μεταφέρουμε όλο αυτό το πολύ σοβαρό θέμα της διαχείρισης των οδικών αξόνων με το σύστημα της παραχώρησης, χωρίς να έχουμε προδιαγραφές, χωρίς να έχουμε μπούσουλα στους ιδιώτες. Το μεταφέρουμε δηλαδή για να το διαχειριστούν οι ιδιώτες. Μέχρι να ολοκληρώσουμε έστω και αυτό το σχέδιο, αυτές οι υπηρεσίες παραμένουν σε εκκρεμότητα και έχουν έτσι προκύψει τραγικές επιπτώσεις. Δυστυχώς, εκτός από τις γνωστές σοβαρές καταστάσεις, τους σεισμούς, τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες, πολλές νέες κρίσεις και φαινόμενα προστίθενται στην εποχή μας. Για παράδειγμα αναφέρω τις αλλεπάλληλες διατροφικές κρίσεις, τη ρύπανση των υδάτινων πόρων και των οικοσυστημάτων, τη ξηρασία και τις νέες τρομοκρατικές χημικές και λοιπές απειλές, που καθιστούν ιδιαίτερα αναγκαίο ένα ολοκληρωμένο, ικανό και σύγχρονο σύστημα πολιτικής προστασίας της χώρας μας. Μόλις το 1995 με το ν. 2344 επιχειρήθηκε στη χώρα μας η ίδρυση της νεοσύστατης Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και τίποτα άλλο, όπως και στην εισηγητική έκθεση διατυπώνεται. Είναι σύνηθες για τη χώρα μας οι κυβερνήσεις της κατά καιρούς να θεσμοθετούν νέους φορείς και όργανα, χωρίς όμως να τους εφοδιάζουν στη συνέχεια με τα απαραίτητα μέσα, αρμοδιότητες και πόρους, για να λειτουργήσουν. Το βασικότερο, όμως, είναι ότι δεν εναρμονίζουν με τις απαραίτητες ρυθμίσεις και διατάξεις το νομοθετικό πλαίσιο, ούτως ώστε σε συνδυασμό με τα άλλα όργανα και τις υπηρεσίες να μπορεί να λειτουργήσει το σύστημα. Για να θεραπεύσει λοιπόν αυτές τις αδυναμίες έρχεται το νομοσχέδιο που συζητάμε. Είναι όμως αυτός, για όλα αυτά που είπα παραπάνω, ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός; Θα μπορέσει να λύσει όλα αυτά τα μείζονα προβλήματα και τις ανεπάρκειες; Εμείς φοβούμαστε ότι πάλι έχει αποσπασματικό χαρακτήρα και ότι δεν μπορεί να ολοκληρώσει επιτυχή σχεδιασμό και οργάνωση του κράτους. Θ’ αρχίσω με μία πρώτη βασική παρατήρηση. Ενώ στην εισηγητική έκθεση αναφέρεται ότι για τα θέματα της πολιτικής προστασίας, η ίδια η ευρωπαϊκή εξέλιξη καθιστά κεντρικό ζήτημα την ανάγκη ανταλλαγής εμπειριών και γνώσεων, στη συνέχεια δεν γίνεται καμία αναφορά στις κατευθύνσεις, οδηγίες και στις λοιπές ρυθμίσεις, αλλά και στις υποχρεώσεις που κατά καιρούς θέτει η Ε.Ε. Για το συγκεκριμένο πολύ σημαντικό θέμα τις ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών δε γίνεται καμία αναφορά και δεν λαμβάνονται στοιχεία από την Απόφαση του Συμβουλίου της Ε.Ε. περί «κοινοτικού μηχανισμού για τη διευκόλυνση της ενισχυμένης συνεργασίας στις επεμβάσεις βοήθειας και πολιτικής προστασίας». Δεν είναι ισχυρή στο νομοσχέδιο η έννοια της πρόληψης, έτσι ώστε στα όργανα που θα θεσμοθετηθούν και στις διατάξεις του ίδιου του νομοσχεδίου, να διακρίνεται αυτή η διαδικασία και να μελετώνται οι αναγκαίες δράσεις για την πρόληψη. Αυτή η πρόληψη έχει και την ουσιαστικότερη σημασία για την προστασία και τις φυσικές, τεχνολογικές και περιβαλλοντικές καταστροφές. Στην εισηγητική έκθεση δε γίνεται αναφορά στην αρχή της επικουρικότητας, για να αξιοποιηθούν μέσω των προτεινόμενων διατάξεων του νομοσχεδίου και οι κοινοτικοί μηχανισμοί οικονομικής ενίσχυσης, αλλά και πολύ περισσότερο οι μηχανισμοί κινητοποίησης, διευκόλυνσης του συντονισμού των επεμβάσεων βοήθειας και καλύτερης ανταπόκρισης στις έκτακτες ανάγκες, ιδιαίτερα στις απομονωμένες και απομακρυσμένες περιοχές. Διατρέχοντας επί της αρχής τα άρθρα του νομοσχεδίου που αφορούν στο πρώτο μέρος, δηλαδή στα θέματα πολιτικής προστασίας θα παρατηρήσουμε ότι υπάρχει πράγματι μία προσπάθεια για ένα εθνικό και περιφερειακό σχεδιασμό πολιτικής προστασίας , αφού στη Διυπουργική επιτροπή εισηγείται το Συντονιστικό όργανο το οποίο έχει λάβει υπ΄ όψη του τα Περιφερειακά και Τοπικά προγράμματα. Δεν δίνεται όμως όσο θα έπρεπε έμφαση στα θέματα του προϋπολογισμού και βέβαια στα τοπικά προγράμματα, δεν δίνεται η δυνατότητα και του οικονομικού σχεδιασμού και προγραμματισμού και της υποβολής προτάσεων για τους πόρους που χρειάζονται οι περιφερειακές υπηρεσίες και της Αυτοδιοίκησης για να αντιμετωπίσουν τις ζημιές και -το βασικότερο- να οργανώσουν τα θέματα της πρόληψης και ετοιμότητας. Στο σχεδιασμό πολιτικής προστασίας δεν υπάρχει η απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία αυτού του σχεδιασμού, που είναι η εισαγωγική αξιολόγηση των μέτρων και δράσεων που εφαρμόσθηκαν σε καταστροφές που συνέβησαν, ούτε και ο έλεγχος για την εφαρμογή των κατευθύνσεων του Εθνικού Σχεδιασμού. Παρόλο που γίνονται κάποια βήματα γι’ αυτόν τον περιφερειακό και τοπικό σχεδιασμό, η κυρίαρχη αρχή για το σχεδιασμό, όπως και για τις αποφάσεις, διαμορφώνεται και γίνεται από τα κεντρικά όργανα. Δεν αφήνετε κάποια δυνατότητα έστω για να υπάρξει η διαφάνεια, που είναι ζητούμενο, και η συμμετοχή των εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στα ανώτερα κεντρικά όργανα που θεσμοθετούνται με αυτό το νομοσχέδιο. Δεχθήκατε μια προσθήκη, να συμμετέχουν ο Πρόεδρος της ΕΝΑΕ και της ΚΕΔΚΕ στο αντίστοιχο ανώτατο όργανο, στο Συμβούλιο. Στο άρθρο 6 λέτε ότι η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας επεξεργάζεται και παρακολουθεί στα πλαίσια των κυβερνητικών κατευθύνσεων. Γιατί μόνο των κυβερνητικών κατευθύνσεων; Δεν θέλετε τη συμμετοχή της Τ.Α. και της περιφέρειας για τη διατύπωση των κατευθύνσεων; Νομίζω ότι εδώ αυτές οι εκφράσεις πρέπει να αλλάξουν. Πρέπει το νομοσχέδιο να γίνει πιο λειτουργικό και να συνδεθεί καλύτερα όλος αυτός ο σχεδιασμός με τις αποφάσεις, με τις ανάγκες και των περιφερειακών υπηρεσιών, αλλά κυρίως της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίες εν τέλει έχουν και την ευθύνη –και τους δίνει και αυτό το νομοσχέδιο την ευθύνη- να ανταπεξέλθουν και να διαχειρισθούν αυτές τις έκτακτες καταστάσεις. Αυτοί τελικά θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. ʼρα, πρέπει να έχουν μια ουσιαστικότερη συμμετοχή και αποφασιστικότητα σ’ αυτό το οποίο σχεδιάζεται και στους πόρους οι οποίοι θα τους ανατεθούν. Όσον αφορά το επιστημονικό όργανο και το Ερευνητικό αυτό Κέντρο Πολιτικής Προστασίας, όπως σας είπα και στην Επιτροπή, φαίνεται σαν να είναι ένα καινούργιο όργανο που δημιουργείται από το πουθενά και δεν φαίνεται εδώ ευκρινώς ο κατά κύριο λόγο απαιτούμενος συντονιστικός ρόλος που πρέπει να παίξει και η λειτουργική του διαχείριση με τα υπάρχοντα πανεπιστημιακά ερευνητικά κέντρα, με τα ινστιτούτα του κράτους, τους οργανισμούς όπως αντισεισμικής προστασίας, την ΕΜΥ, τον ΕΦΕΤ, τον ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ και άλλα κέντρα τα οποία επιτυχώς καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών με εξειδικευμένο προσωπικό, σημαντική εμπειρία αλλά και δυνατότητες, εφ’ όσον μέσα από ένα ολοκληρωμένο σχεδιασμό, εξοπλιστούν με περισσότερα μέσα και πόρους όπως και εφ’ όσον αξιοποιηθούν έγκαιρα και καταλληλότερα από αυτόν το σχεδιασμό. Όσον αφορά τα θέματα της εθελοντικής προστασίας, θα ήθελα να πω ότι ο Συνασπισμός είχε προτείνει κατά τη συζήτηση του Συντάγματος να δούμε το ρόλο των κινήσεων των πολιτών. Δεν έγινε καμία συζήτηση και καμία πρόταση αποδεκτή. Μας δίνεται τώρα πράγματι η δυνατότητα να αξιοποιήσουμε τον εθελοντισμό και τις εθελοντικές οργανώσεις που υπάρχουν στη χώρα μας. Αλλά θα πρέπει να προσέξουμε διότι και μέσα από αυτό το νομοσχέδιο τίθεται ένα μεγάλο θέμα, αυτό της διαφάνειας και της αντικειμενικής κρίσης σε όλες τις σχετικές διαδικασίες. Δηλαδή ποιος είναι ο τρόπος επιλογής των εθελοντικών οργανώσεων και με ποια συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια και ποιες προϋποθέσεις δημιουργείται και τηρείται το μητρώο; Και γιατί αυτό γίνεται μόνο από τον αρμόδιο γενικό γραμματέα ή τον Υπουργό και όχι από μια ευρύτερη σύνθεση με κοινωνική συμμετοχή; Επίσης, γεννάται το ερώτημα που είναι και σχετικό με το μέλλον του εθελοντισμού: Με ποια κριτήρια ο γενικός γραμματέας θα κατανέμει τις χρηματοδοτήσεις σ’ αυτές τις εθελοντικές οργανώσεις και γιατί μόνο εδώ και πάλι ένα πρόσωπο και μάλιστα ένα διορισμένο όργανο της εκάστοτε Κυβέρνησης; Στο πέμπτο μέρος του νομοσχεδίου, αναφέρεστε στα προγράμματα και στα σχέδια πολιτικής προστασίας. Το άρθρο 17, είναι αόριστο και ελλιπές. Στην εισηγητική έκθεση αναγνωρίζεται ότι και το πρόγραμμα «Ξενοκράτης» είναι ξεπερασμένο, γιατί λόγω των σύγχρονων ερευνητικών και επιστημονικών δραστηριοτήτων και των νέων προβλημάτων από διατροφικά θέματα, μέχρι τις βιοχημικές απειλές, χρειάζονται εξειδικευμένα επιχειρησιακά προγράμματα πρόληψης και αντιμετώπισης των εκτάκτων αναγκών. Αυτό το άρθρο πρέπει να εμπλουτιστεί περισσότερο και πρέπει να αναλάβετε περισσότερες ευθύνες μέσω του νομοθετικού σας έργου για σύγχρονα γενικά αλλά και εξειδικευμένα προγράμματα πολιτικής προστασίας, να τα συνδέσετε με το επιστημονικό κέντρο και εν τέλει με τον Εθνικό Σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας. Το σχετικό άρθρο 17 πρέπει να γίνει σαφέστερο και αναλυτικότερο και ως προς το είδος των προγραμμάτων αλλά και το χρόνο έκδοσής τους και οπωσδήποτε του γενικότερου προγράμματος που θα αντικαταστήσει το πρόγραμμα «ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ». Δεν μας δίνετε τουλάχιστον ένα χρονικό ορίζοντα για πότε θα αναθεωρήσετε αυτό το πρόγραμμα. Όσον αφορά τώρα το έκτο μέρος του νομοσχεδίου για τις διατάξεις της ιθαγένειας και τη μεταναστευτική πολιτική. Είναι η πολλοστή φορά που η Βουλή καλείται να τροποποιήσει ή να θεσπίσει διατάξεις περί ιθαγένειας και μεταναστευτικής πολιτικής. Αυτό είναι ευθύνη της Κυβέρνησης και δείχνει την έλλειψη μιας σαφούς πολιτικής έναντι αυτών των μεγάλων θεμάτων ή ίσως τη διάθεση να αντιμετωπίζει τα θέματα για άλλους λόγους συγκυρίας ή σκοπιμότητας. Εμείς επισημαίνουμε ότι μετά την ψήφιση και την εφαρμογή του νέου Συντάγματος, συνεχίζει την πεπατημένη η Κυβέρνηση, δηλαδή σε άσχετα νομοσχέδια, να έρχονται άλλα πολύ σοβαρά νομοσχέδια, όπως αυτή τη στιγμή να έχουμε παράθεση διατάξεων και σε καμία περίπτωση να μην έχουμε παραγωγή πολιτικής. Συνεχώς τροποποιείται η πολιτική περί ιθαγένειας. Να μην αναφέρω τώρα την τελευταία 10ετία τους 10 περίπου νόμους που είχαν τέτοιες διατάξεις. Να φθάσω στον τελευταίο νόμο, που με το πρόσχημα αυτού που μόλις τώρα άρχισε να λειτουργεί, έχει τεράστια προβλήματα, ακριβώς γιατί δεν έχετε μια ολοκληρωμένη πολιτική και γι’ αυτό το λόγο έρχεστε τώρα να θεραπεύσετε αυτά τα προβλήματα. Τι κάνετε όμως; Χρησιμοποιείτε μια ιδιαίτερα αποσπασματική διαδικασία. Και με αυτή την αποσπασματική διαδικασία δεν λύνονται κάποια πολύ σοβαρά προβλήματα ενώ προσθέτετε κάποιες άλλες διατάξεις που μάλλον θεωρούνται και λίγο επικίνδυνες. Υπάρχουν 400.000 μετανάστες και εσείς έχετε καταφέρει να νομιμοποιήσετε το πολύ 15.000. Πιστεύετε ότι θα λύσετε το πρόβλημα προσθέτοντας αυτές τις αποσπασματικές διατάξεις και βάζοντας μόνο δύο γραφεία σε κάθε περιφέρεια, στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη τουλάχιστον χρειάζονται πολύ περισσότερα. Θα πρέπει να κινητοποιήσετε πολύ περισσότερα πράγματα και πιο γρήγορα. Μέχρι τώρα αυτές οι ισχνές υπηρεσίες δεν ήξεραν να εφαρμόσουν το νόμο. Δηλαδή δεν τους είχατε δώσει έγκαιρα στοιχεία για να εφαρμόσουν τον τελευταίο νόμο, 2410. Τώρα τους προσθέτετε και αυτές τις διατάξεις με αυτόν τον αποσπασματικό χαρακτήρα και πιστεύετε ότι θα μπορέσουν να ολοκληρώσουν αποτελεσματικά αυτή την υπόθεση. Νομίζω ότι δεν μπορούν να λυθούν έτσι αυτά τα θέματα. Θα ήθελα όμως να επισημάνω ένα πολύ σοβαρό θέμα, ότι δεν είναι δυνατόν όπως κάνετε στην παράγραφο 2 του άρθρου 20, να δίνεται το δικαίωμα στον εκάστοτε Υπουργό να υπογράφει και να χορηγεί άδειες παραμονής για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Πρέπει να απεμπλακεί αυτή η διαδικασία από την πολιτική λειτουργία. Οι λόγοι δημοσίου συμφέροντος, όταν δεν καταγράφονται κύριε Υπουργέ στην εισηγητική έκθεση, εύκολα μας έχει δείξει η εμπειρία ότι καταστρατηγούνται. Πρέπει να υπάρχει έλεγχος και αυτός ο έλεγχος θα εξασφαλιστεί από μια μικτή επιτροπή των Υπουργείων Εσωτερικών, Δημόσιας Τάξης και Εσωτερικών και ετησίως αυτή η επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει το πόρισμά της στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Γι’ αυτόν τον αποσπασματικό χαρακτήρα κυρίως του έκτου μέρους του νομοσχεδίου για την ιθαγένεια, για την οποία θα έπρεπε να έχετε μεταναστευτική πολιτική και για την οποία τελικά πρέπει να φέρετε ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο το τελευταίο για τους ΟΤΑ, αλλά και για πολλές άλλες ελλείψεις του πρώτου μέρους του νομοσχεδίου, εμείς θα το καταψηφίσουμε.