Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη-Αικατερινάρη στην Ολομέλεια στο Σ/Ν «Αιγιαλός, παραλία και άλλες διατάξεις».

Τετάρτη, 14 Νοέμβριος 2001 02:00 Ομιλίες
Εκτύπωση
Με πολύ μεγάλη καθυστέρηση έρχεται το σημερινό νομοσχέδιο που ασχολείται με τα πολύ σοβαρά θέματα του αιγιαλού και της παραλίας, να αντικαταστήσει το νόμο 2344/1940 και να μας φέρει, μπροστά σε ουσιαστικές παραβιάσεις της Συνταγματικής μας αλλά και της Ευρωπαϊκής και Παγκόσμιας Νομοθεσίας για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Πέρασαν 60 χρόνια, κοσμογονικά για τη Χώρα μας που χαρακτηρίστηκαν από την έντονη μετακίνηση του πληθυσμού από την ενδοχώρα στις παραθαλάσσιες περιοχές, ιδιαίτερα τα τελευταία 30 χρόνια, που το τουριστικό ρεύμα αύξησε κατακόρυφα την αξία της παραθαλάσσιας γης και σε συνδυασμό με την άναρχη τουριστική ανάπτυξη συνοδεύτηκε και από σημαντικές παρενέργειες, όπως καταπατήσεις δημόσιας γης, αυθαίρετες κατασκευές, παράνομες χρήσεις κ.λ.π. Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως ήταν, ότι ενισχύθηκε ένα άλλου τύπου μοντέλο ανάπτυξης, που έφερε και την ερημοποίηση της υπαίθρου και συγχρόνως την εγκατάλειψη βασικών έργων υποδομής στον κύριο κορμό της περιφέρειας της χώρας μας. Ενεργοποίησε μηχανισμούς και διαδικασίες που έφεραν πολύ πίσω το όραμα για μια διαφορετική ισόρροπη και αειφόρο ανάπτυξη στο τόπο μας. Αποτέλεσμα αυτής της άναρχης ανάπτυξης, είναι ότι τα έργα υποδομής, της όποιας βιομηχανικής δραστηριότητας, της διακίνησης εμπορίου εδώ και 60 ολόκληρα χρόνια συγκέντρωσαν τις μονάδες παραγωγής και βιομηχανίας : κρατικές και ιδιωτικές σε παρακείμενες βασικών λιμένων ή σε παραθαλάσσιες και παραλίμνιες περιοχές, για να επιβάλουν τους δικούς τους όρους στο βωμό της συμπίεσης του κόστους και της μεγιστοποίησης του κέρδους. Δημιούργησαν έτσι τεράστια περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα. Επιπλέον την τελευταία 15ετία είναι ιδιαίτερα σημαντική η θέση και ο ρόλος των λιμανιών της χώρας, πολύ περισσότερο αυτών της Βόρειας Ελλάδας, όπως και τα προβλήματα ασφάλειας και προστασίας των δημόσιων αυτών κτημάτων. Απαιτείται γι’ αυτό ανάπτυξη και ενίσχυση των σχετικών υποδομών με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Δεν ήταν λοιπόν η εποχή ούτε οι δύο βασικοί οργανισμοί (Ο.Λ.Π. και Ο.Λ.Θ.) να αποκρατικοποιηθούν και στη συνέχεια να ιδιωτικοποιηθούν, ούτε με τις διατάξεις όπως αυτές του παρόντος Ν/σ να ενισχυθεί με παραχωρήσεις η ιδιωτική παρέμβαση στους συνταγματικά κατοχυρωμένους δημόσιους κοινόχρηστους χώρους αιγιαλού και παραλίας, καθιστώντας έτσι διάτρητο το νομοσχέδιο ως προς την συνταγματική του εγκυρότητα. Επί πλέον στη συνείδηση του κάθε Έλληνα πολίτη έχει ωριμάσει η σκέψη ότι οι ακτές, οι θάλασσες, οι λίμνες, οι υδροβιότοποι, οι προστατευόμενες περιοχές και οι παραδοσιακοί οικισμοί, όπως και το τουριστικό παραθαλάσσιο περιβάλλον πρέπει να προστατευθούν. Το θέμα δεν είναι να εκσυγχρονισθούν, αλλά να αναπλασθούν έτσι ώστε να υπάρξει ουσιαστική, προστασία τόσο του περιβάλλοντος όσο και του δημοσίου συμφέροντος. Γιατί, το δημόσιο συμφέρον επιβάλλει την ουσιαστική προστασία και τη λελογισμένη για εθνικούς και μόνο σκοπούς χρήση των περιοχών αυτών και σε καμμία περίπτωση δεν μπορείτε να αλλάξετε τον τίτλο του νομοσχεδίου σας που αναφέρεται στη « προστασία του αιγιαλού και της παραλίας» σε νομοσχέδιο νομιμοποίησης της αυθαίρετης δόμησης, ή του καθορισμού όρων δόμησης όπως το κάνετε π.χ. με την παρ. 7 του άρθρου 7, άλλη συνταγματική αταξία. Ο Νομοθέτης είχε το άγχος μόνο για τη δόμηση ή την παραχώρηση σε χρήση της παραλίας και του έχει διαφύγει τραγικά το ενδιαφέρον για την περιβαλλοντική προστασία των ακτών. Τα τελευταία χρόνια οι θάλασσες, οι λίμνες αποτελούν τους αποδέκτες τεράστιων ποσοτήτων λυμάτων και άλλων αποβλήτων και προέκυψε επιτακτική ανάγκη των έργων των βιολογικών καθαρισμών και άλλων ανάπλασης και προστασίας του περιβάλλοντος. Οι βιολογικοί καθαρισμοί σήμερα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και περιβαλλοντικές μελέτες για τον τρόπο και τα έργα υλοποίησής τους. Πολλαπλά τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν για τις ακτές διότι εκτός από τη μετακίνηση του πληθυσμού και τη μετακίνηση του οικιστικού ενδιαφέροντος προς τη θάλασσα, ήταν μεγάλη και η μετακίνηση του επιχειρηματικού ενδιαφέροντος καθώς και του αναπτυξιακού. Όμως, όλα αυτά δεν συνοδεύθηκαν από τη θεσμοθέτηση ενός σύγχρονου και αποδοτικού συστήματος διαχείρισης ούτε από τις απαραίτητες υποδομές για τον έλεγχο και τη λειτουργία του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου, ενίσχυσης των δημόσιων υπηρεσιών, για τη στοιχειώδη προστασία και έλεγχο των άναρχων παρεμβάσεων που έχουν γίνει. Θέλω να καταλήξω με όλα αυτά στο ότι οποιαδήποτε ρύθμιση και αν επιχειρείται, γιατί υπάρχει και η τεχνική θετική πλευρά του νομοσχεδίου με την ενιαιοποίηση της Νομοθεσίας, απαιτεί την ουσιαστική ενίσχυση των θεσμών των Οργανισμών του δημοσίου και των υπηρεσιών του και ιδιαίτερα αυτών της περιφέρειας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως και ενίσχυση του προγραμματικού, σχεδιαστικού και ελεγκτικού τους ρόλου. Απαιτείται ιδιαίτερα για την προστασία των ακτών της παραλίας η διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος, όπως και του δημόσιου χαρακτήρα όλων των Οργανισμών και των υπηρεσιών που διαχειρίζονται τα θέματα τους. Αν υπήρχε αυτή η διασφάλιση θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο νόμος αυτός ως προς το σημαντικό τεχνοκρατικό και ελεγκτικό του μέρος θα μπορούσε να λειτουργήσει και να αποδώσει άμεσα. Το περιβάλλον, όμως, αυτή τη στιγμή στη Χώρα μας, δεν είναι έτσι. Σήμερα, αποδυναμώνεται ο δημόσιος τομέας, επιχειρούνται και μάλιστα βεβιασμένα ιδιωτικοποιήσεις βασικών τομέων του δημοσίου, συμπεριλαμβανομένων και των Οργανισμών Λιμένων, εκποιούνται μέσω των ανωνύμων εταιρειών του δημοσίου, που χάνουν το δημόσιο χαρακτήρα τους, ακτές και δημόσια κτήματα κ.ο.κ. Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον έρχεται το νομοθέτημα αυτό, με τις ηθελημένες αδυναμίες του για να μας κάνει ακόμη πιο επιφυλακτικούς και αρνητικούς. Εχω να σας επισημάνω ότι πλην των άλλων σήμερα νομοθετούμε μέσα σε πλαίσιο ιδιαίτερα απαιτητικό, τουλάχιστον από πλευράς Ε.Ε. Γιατί αυτός ο νόμος, δεν ενσωματώνει τίποτα από την ευρωπαϊκή οδηγία για την προστασία της παράκτιας ζώνης; Όπως δεν αξιοποιεί τα συμπεράσματα της αρμόδιας Επιτροπής της Ε.Ε. όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος την προστασία του φθίνοντος αλιευτικού πλούτου όπως και τη μεγάλη ρύπανση που δέχεται σήμερα το παράκτιο περιβάλλον από όλες αυτές τις χρήσεις. Όλα τα νομοσχέδια και αυτό εδώ διακατέχονται από την άκριτη προσαρμογή στις περί απελευθέρωσης των αγορών πολιτική της ΕΕ, που εσείς την υλοποιείτε με κάθε τύπου ιδιωτικοποιήσεις. Η ουσιαστική διάσταση μιας άλλης «φιλικής» προς το περιβάλλον και ισόρροπης για την περιφέρειας αναπτυξιακής πολιτικής που υπαγορεύεται εξίσου από τις διατάξεις της ΕΕ, δεν σας απασχολεί, και για μας αποτελεί μια άλλη συνταγματική αταξία, κατ΄εξοχήν σε σχέση με το άρθρο 24 του Συντάγματος. Σήμερα, μας απασχολεί ένα παράκτιο περιβάλλον μήκους 16.000 χλμ, που αν κάποιος το πολλαπλασιάσει με 5 χλμ που επηρεάζονται άμεσα από αυτή τη χρήση, τελικά φτάνει στο 50% της συνολικής έκτασης της χώρας μας. Αυτή η μεγάλη έκταση για όλους εμάς αποτέλεσε «το γωνιακό οικόπεδο» που μας έδωσε η φύση. Όμως δεν μας το έδωσε για να εντάξουμε εκεί τις χρήσεις γης με γνώμονα μόνο το κέρδος. Δεν αμφιβάλλει κανείς ότι η θάλασσα και οι λίμνες έχουν μεγάλη σημασία για τη βιομηχανική, τουριστική και γενικά την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Εξαρτάται για ποια ανάπτυξη μιλάμε και πολύ περισσότερο όταν η ανάπτυξη αυτή αφορά το 50% της έκτασης της χώρας. Αν γίνει με άναρχο τρόπο επιφέρει την ερημοποίηση και τη μη ισόρροπη ανάπτυξη στο υπόλοιπο 50%. Επί συγκεκριμένων άρθρων του νομοσχεδίου που διαμορφώνουν και τις αρχές του: Στον ορισμό της παραλίας αναφέρει ότι εκτείνεται μέχρι 50 μέτρα. Με τις εξαιρέσεις που περιγράφονται σε επόμενα άρθρα -με μεγάλη σχετικά ευκολία- ο κοινόχρηστος χώρος μπορεί να περιορίζεται σε ελάχιστα μέτρα. Θα έλεγα τα 50 μέτρα να είναι κατ’ ελάχιστον και να δίνεται η δυνατότητα στις καινούργιες περιοχές να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη για να αναδεικνύονται περισσότερο οι ακτές και να προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον. Ιδιαίτερα θέλω να τονίσω την παρ. 9 του άρθρου 1 και τον ορισμό των φορέων διαχείρισης, σε σχέση με τις αρμοδιότητες και τις δυνατότητες που απεριόριστα τους δίνουν τα επόμενα άρθρα να χειρίζονται θέματα παραχώρησης δημόσιας γης, εθνικού και στρατηγικού ενδιαφέροντος. Καθοριστικό είναι το άρθρο 2 και η φιλοσοφία που εισάγει. Το Δημόσιο πλην των άλλων ΄΄αξιοποιεί΄΄ την παραλία, την όχθη κ.λπ. Σε ποια κατεύθυνση όμως: Μόνο για εθνικούς και κοινωφελείς σκοπούς, όχι βέβαια όπως εδώ, όπου κατά τον Νομοθέτη, προστίθενται τα πάντα, όπως: Αναπτυξιακά, πολιτιστικά, περιβαλλοντικά κ.λ.π. και γενικά σκοπών του δημοσίου συμφέροντος, που όμως σήμερα δεν καθορίζεται από κάποια συγκεκριμένη πολιτική, αλλά από την πίεση των οικονομικών συμφερόντων. Κατά την άποψή μας ή πρέπει να αναφερθείτε μόνον στους εθνικούς σκοπούς ή τουλάχιστον να προσθέσετε σε συμφωνία πάντα με τις αρχές προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και να αφαιρέσετε το γενικό όρο αναπτυξιακούς σκοπούς. Το ίδιο συμβαίνει και για τα θέματα παραχώρησης χρήσης. Όταν δεν αναφέρονται επακριβώς οι σκοποί που πρέπει να είναι πολύ περιορισμένοι, εκφράσεις όπως : ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας, εκφράσεις όπως αναπτυξιακοί ή πολιτιστικοί σκοποί κ.λ.π. είναι αόριστες πραγματικά πολλές απ’ αυτές τις παραχωρήσεις για χρήση της παραλίας και άδειες για κατασκευή έργων που αναφέρονται για κατασκευή έργων είναι αμφισβητούμενων προθέσεων. Εκφράσεις όπως άλλου είδους σκοπούς είναι πράγματι διαβλητέ. Επιμένουμε ότι η παραχώρηση είτε για χρήση είτε για έργα πρέπει να γίνεται μόνο στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα και σε καμία περίπτωση και σε ξενοδοχειακές μονάδες για έργα ανάπλασης, όπως αναφέρεται στην παρ. 3 του άρθρου 14. Όσον αφορά την παραχώρηση απλής χρήσης το μόνο που δεν εξασφαλίζεται είναι οι προστατευόμενες περιοχές και η ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών. Για τα θέματα των απαλλοτριώσεων η κατάσταση είναι ασαφής. Ενώ διαπιστώνεται μια ιδιαίτερα βεβαρημένη κατάσταση αυθαίρετης δόμησης και χρήσης γης για τις ακτές και τις παραλίες δεν προκύπτει από το νομοσχέδιο ότι θα εξασφαλιστούν τα απαιτούμενα χρήματα έστω για τις πιο απαραίτητες από αυτές τις απαλλοτριώσεις. Είναι γεγονός ότι ούτε και τώρα θα σας διακρίνει το πολιτικό σθένος για να γίνουν αυτές οι κατεδαφίσεις και οι απαλλοτριώσεις. Επισημαίνει και πάλι ότι η φιλοσοφία της εύκολης παραχώρησης βρίσκει την κορύφωσή της στα άρθρα 16 και 21. Συγκεκριμένα με το άρθρο 16 παραχωρούνται νησίδες του δημοσίου και αβαθείς θαλάσσιες εκτάσεις ακόμη και μετά από δημοπρασία σε ιδιώτες. Με το άρθρο 21, το κατ’ εξοχήν άρθρο για τη ζώνη λιμένα, ο νομοθέτης θεωρεί τη ζώνη αυτή, όπως και την παραλία, δημόσια έκταση, σκοπίμως όμως δεν λαμβάνει υπόψη του ότι οι φορείς διαχείρισης λιμένα είναι πλέον είτε μικτοί είτε ιδιωτικοί και στο άμεσο μέλλον ιδιωτικού χαρακτήρα (ΟΛΘ και ΟΛΠειραιώς). Τι αναφέρεται λοιπόν στο άρθρο 21 «με απόφασή του ο φορέας διοίκησης θα καθορίζει την εκμετάλλευσή του, το όριο, τις χρήσεις γης, τις παραχωρήσεις κλπ. Θα ζητά βέβαια τη σύμφωνη γνώμη των αρμόδιων υπουργείων. Αλλά συνάδελφοι αν αυτά καθυστερήσουν να δώσουν τη σύμφωνη γνώμη ο φορέας θα προχωρά από μόνος του, από μόνος του και ο Ιδιωτικός τομέας. Αυτό κύριε Υπουργέ είναι αδύνατο να το δεχθούμε, όπως πιστεύω και κάθε συνάδελφος σ’ αυτή την αίθουσα. Και τελειώνω με αναφορά στο άρθρο 32 που προσπαθείτε να επαναφέρεται στην τάξη τους υπεύθυνους του κτηματολογίου. Εκτός των άλλων προβλημάτων που υπάρχουν στο κτηματολόγιο, αυτοί οι άνθρωποι έχουν ξεχάσει ότι το κτηματολόγιο πρώτο και κύριο γίνεται για την καταγραφή και προστασία της δημόσιας γης. Επί σειρά ετών τώρα τα όποια διαγράμματα έχουν γίνει δεν μπαίνουν στον κόπο να τα δώσουν στην κατ’ εξοχήν αρμόδια υπηρεσία που είναι η κτηματική υπηρεσία του δημοσίου. Τα δίνουν στους ιδιώτες και δεν τα έχουν δώσει στην κτηματική υπηρεσία του δημοσίου ώστε να ελέγξει πρώτα αυτό που πρέπει να ελέγξει. Εδώ πράγματι το λέτε στην πρώτη παράγραφο ότι θα υπάρξει ποινή ακυρότητας. Είναι προφανές ότι μία περιοχή που είναι υπό κτηματογράφηση και περιβάλλεται από τη θάλασσα η πρώτη και κύρια ενέργεια του κτηματολογίου θα πρέπει να είναι η οριοθέτηση του αιγιαλού και της παραλίας. Αυτό δηλαδή που έπρεπε να γίνει στην Ελλάδα πριν από πολλά χρόνια για να μη βρεθούμε σε τετελεσμένα οικιστικά και ιδιοκτησιακά αποτελέσματα και να φθάνουμε με τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 5 να καθορίζουμε τον αιγιαλό και την παραλία όπως διαμορφώθηκε από την αυθαίρετη ή άναρχη δόμηση. Πρέπει να το κάνει το Εθνικό Κτηματολόγιο κατά προτεραιότητα εδώ και τώρα. Όμως έρχεσθε με την τελευταία παράγραφο να μεταφέρετε επ’ αόριστον την εφαρμογή αυτού του άρθρου. Λέτε ότι με απόφαση του Υπουργού θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες. Ποιες είναι αυτές; Ωραία τα λέει το άρθρο 32και δεν χρειάζεται καμία απόφαση. Χρειάζονται μόνο χρήματα για να συντάξετε τα διαγράμματα. Ούτε αυτά τα χρήματα δεν έχετε; Δεν είναι ότι δεν έχετε αυτά τα χρήματα, που είναι ελάχιστα, αλλά δεν έχετε καμιά υποδομή στο Κτηματολόγιο Α.Ε. Φυσικά, δεν μπορώ να το διανοηθώ μήπως τελικά γίνεται γιατί δεν θέλετε να προχωρήσει το Κτηματολόγιο Α.Ε., τουλάχιστον γι’ αυτά τα θέματα. Έπρεπε σ’ αυτά τα θέματα να δώσετε απόλυτη προτεραιότητα. Αυτή η παράγραφος ή πρέπει να φύγει ή θα πρέπει γι’ αυτή την απόφαση του Υπουργού να βάλετε μια καταληκτική και πολύ μικρού χρόνου προθεσμία για να εκδοθεί. Στην τελευταία παράγραφο συνδέετε ουσιαστικά την όλη διαδικασία του αιγιαλού με τα θέματα του Κτηματολογίου και το κάνετε σ΄ ένα μόνο άρθρο και στο ίδιο άρθρο ακυρώνετε αυτήν την παράγραφο. Δεν πρόκειται – αν ακυρώνεται αυτή η παράγραφος – για κανέναν εκσυγχρονισμό και για καμία βελτίωση του υπάρχοντος νόμου του 1940. Μήπως γίνεται για όλες σκοπιμότητες και όχι για να τακτοποιήσετε αυτά τα θέματα; Εμείς θέλουμε να ενοποιήσετε τη διαδικασία, να εμπλουτίσετε περισσότερο τις επιτροπές, να ενισχύσετε τον ελεγκτικό μηχανισμό, τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα που παρεμβαίνουν σ’ αυτή τη διαδικασία, καθώς και την Τ.Α. ώστε να ανταπεξέλθει με επάρκεια σ’ αυτά τα οποία της παραχωρείτε ή εκεί που την καλείτε να συνδράμει με τις δικές της σκέψεις και προτάσεις το πώς πρέπει να καθορισθούν αυτά τα πράγματα. Επίσης, σας ζητάμε να μην ενισχύσετε μέσω του παρόντος Ν/σ περισσότερο τη διάσταση της οικονομικής ανάπτυξης για τις περιοχές αυτές, αλλά να ενισχύσετε τη διάσταση της περιβαλλοντικής, οικιστικής, πολιτιστικής προστασίας των ακτών αυτών. Αυτό σημαίνει αειφόρος ανάπτυξη, ανάπτυξη με προοπτικές. Δεν θα έχουμε τουριστική ανάπτυξη έτσι. Μπορούμε να την επιτύχουμε αν συμβιώσουμε αρμονικά με το περιβάλλον και αναδείξουμε τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας, τις περίφημες αυτές ακτές και αν τελικά τους χώρους λιμανιού, τους χώρους που πρέπει να γίνουν τα απαραίτητα έργα υποδομής, έργα για τη βιομηχανική και οικονομική ανάπτυξη, τους ελέγχει απόλυτα το δημόσιο και μέσα από διαφανείς διαδικασίες και με βάση τις αρχές της προστασίας που του φυσικού περιβάλλοντος. Επειδή το νομοσχέδιο δεν είναι σε αυτή την κατεύθυνση έχει πολλές διατάξεις που έχουν αντισυνταγματικό χαρακτήρα, δεν θα το ψηφίσουμε επί της αρχής. Απευθύνω έκκληση προς όλους τους βουλευτές, ότι τουλάχιστον για τα βασικά άρθρα του νομοσχεδίου, όπως τα άρθρα 2,7,14,16 και 21, πρέπει να αναλογισθούμε τις ευθύνες μας όχι μόνον απέναντι στο Σύνταγμα, αλλά και απέναντι στις επόμενες γενιές, ώστε να μη δημιουργηθούν καταστάσεις μη αναστρέψιμες στο παράκτιο περιβάλλον της χώρας μας.