Home Οικονομία & Ανάπτυξη (τομέας ευθύνης) Ομιλία επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σ/ν που αφορά την εφαρμογή κοινοτικών οδηγιών σε οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες και ανώνυμες εταιρείες κι άλλες διατάξεις (Α ΜΕΡΟΣ)

Ομιλία επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σ/ν που αφορά την εφαρμογή κοινοτικών οδηγιών σε οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες και ανώνυμες εταιρείες κι άλλες διατάξεις (Α ΜΕΡΟΣ)

E-mail Εκτύπωση PDF

Κύριε Υπουργέ, κύριοι συνάδελφοι, συζητάμε με το νομοσχέδιο σήμερα κυρίως την εφαρμογή κοινοτικών οδηγιών που αφορούν τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες και τις ανώνυμες εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, που αφορούν την Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία, τα μέτρα εφαρμογής των Κανονισμών περί προστασίας του ευρώ και άλλες διατάξεις, με βασικότερη αυτή του άρθρου 164, που τροποποιεί διατάξεις του ν. 3864 για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, διατάξεις που αφορούν κατά κύριο λόγο την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Στο πρώτο μέρος αυτού του νομοσχεδίου με τα άρθρα 1 έως 106 ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η οδηγία 209, όπως τροποποιήθηκε από τις οδηγίες 21078 και 21161 και αναμορφώνεται το νομοθετικό και λειτουργικό πλαίσιο των ανώνυμων εταιρειών διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ) και οργανισμών συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ).

Προφανώς, έχουμε να κάνουμε με κοινοτικές οδηγίες, που ρυθμίζουν θέματα λειτουργίας των χρηματιστηριακών αγορών και ειδικότερα των οργανισμών επενδύσεων μεγάλου αριθμού επενδυτών σε αμοιβαία κεφαλαία που διαχειρίζονται οι ΑΕΔΑΚ.

Όλα αυτά πρωτοεμφανίστηκαν στη δεκαετία του 1970, έφτασαν σε πλήρη ανάπτυξη το 1990-1991 και, όπως γνωρίζουμε, συνοδεύθηκαν με σειρά από σκάνδαλα λόγω έλλειψης ρυθμιστικού πλαισίου και σαφών κανονισμών και πολύ περισσότερο γιατί η χρήση αυτών των χρηματοπιστωτικών εργαλείων έγινε με ένα άκρατο κερδοσκοπικό σκοπό και τρόπο στα πλαίσια μίας ανεξέλεγκτης νεοφιλελεύθερης πολιτικής.

Οι κυριότερες ρυθμίσεις του πρώτου κεφαλαίου του νομοσχεδίου αποσκοπούν κυρίως στη δυνατότητα των ΑΕΔΑΚ να ορίζονται ως εταιρείες διαχείρισης ΟΣΕΚΑ με έδρα σε άλλο κράτος, την εισαγωγή ευρωπαϊκού διαβατηρίου για τη διάθεση μεριδίων ΟΣΕΚΑ σε άλλο κράτος, στη θέσπιση δυνατότητας διασυνοριακής συγχώνευσης, στη δημιουργία δομής κύριου και τροφοδοτικού ΟΣΕΚΑ,  στη βελτίωση της πληροφόρησης προς τους επενδυτές, στη βελτίωση των μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ των εθνικών εποπτικών αρχών.

Στα πρώτα κεφάλαια περιλαμβάνονται διατάξεις που αφορούν στην αδειοδότηση και τη λειτουργία των ΟΣΕΚΑ. Ρυθμίζονται θέματα που αφορούν τις ΑΕΔΑΚ και τις εταιρείες διαχείρισης άλλου κράτους-μέλους που παρέχουν υπηρεσίες στην Ελλάδα.

Στην ενότητα των άρθρων 25 έως 35 αναπτύχθηκαν και στην Επιτροπή και σήμερα εδώ από πολλούς συναδέλφους και από εμάς επιφυλάξεις για την ελευθερία εγκατάστασης και λειτουργίας εταιρειών διαχείρισης άλλου κράτους-μέλους στην Ελλάδα και το αντίθετο και ο φόβος, λόγω των δυσμενών για την οικονομία συνθηκών στην Ελλάδα, να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η τάση εγκατάστασης και λειτουργίας όλων αυτών των οργανισμών και εταιρειών συγκέντρωσης αμοιβαίων κεφαλαίων εκτός Ελλάδος με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Τα υπόλοιπα άρθρα αναφέρονται στις υποχρεώσεις και την ευθύνη του θεματοφύλακα των ΟΣΕΚΑ. Σημαντικό είναι ότι ο θεματοφύλακας πρέπει να εδρεύει στην Ελλάδα και να ασκεί δραστηριότητες μέσω υποκαταστήματος στην Ελλάδα. Επίσης, αναφέρονται στις προϋποθέσεις ανάληψης και άσκησης δραστηριοτήτων των ανωνύμων εταιρειών επενδύσεων μεταβλητού κεφαλαίου.

Τα άρθρα 44 έως 57 αναφέρονται στις εγχώριες και διασυνοριακές συγχωνεύσεις του ΟΣΕΚΑ, καθώς και στη διάσπαση αυτού. Στην ενότητα αυτή πάλι εκφράστηκαν επιφυλάξεις για την ελευθερία διασυνοριακών συγχωνεύσεων και διασπάσεων ΟΣΕΚΑ και ο φόβος και πάλι δυσμενών για την οικονομία συνθηκών στην Ελλάδα εάν ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η τάση εγκατάστασης και λειτουργίας αυτών των οργανισμών και των εταιρειών συγκέντρωσης κεφαλαίων εκτός Ελλάδος.

Για τα υπόλοιπα άρθρα, το πλαίσιο αυτό, βέβαια, δεν είναι εύκολο, καθώς είναι ένα πλαίσιο νεοφιλελεύθερης πολιτικής.

Επειδή, όμως, τίθενται κάποιοι έλεγχοι και κάποιες προϋποθέσεις για όλη αυτή την απελευθέρωση και τη μετακίνηση αυτών των κεφαλαίων, θεωρούμε ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και ότι αυτές οι κυρώσεις πρέπει να προχωρήσουν.

Στο δεύτερο κεφάλαιο, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, σκοπός της υπό ενσωμάτωση Οδηγίας είναι η βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς με διασφάλιση υψηλού επιπέδου αποτελεσματικής και συνεπούς προληπτικής ρύθμισης και εποπτείας. Εδώ το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται στις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων και στην Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών.

Θα φύγω λίγο από αυτά τα οποία πραγματικά είναι ενσωμάτωση Οδηγιών που αφορούν τα θέματα της χρηματιστηριακής αγοράς, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς κ.ο.κ., και θα πάω σε ένα σημαντικό κεφάλαιο αυτού του νομοσχεδίου που αφορά την Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία. Υπάρχει η Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία που συστήνεται και έχει έδρα και λειτουργεί σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης πλην της Ελλάδος. Ορίζεται η Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία που συστήνεται και έχει έδρα και λειτουργεί στην Ελλάδα.

Με τα άρθρα, λοιπόν, 136 και 155 επιδιώκεται να καλυφθεί η αναγκαιότητα ώστε η Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία να καταστεί λειτουργικός θεσμός στην ελληνική έννομη τάξη και να διευκολύνει τη δημιουργική συνεταιριστική συνεργασία μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων που διαμένουν κι έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με την έκδοση του Κανονισμού και όλων αυτών των διατάξεων θεσπίζεται ένα ενιαίο νομικό καθεστώς για την Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία. Τα νέα αυτά κείμενα καθιστούν δυνατή την ίδρυση ενός συνεταιρισμού από πρόσωπα ή από νομικές οντότητες που διαμένουν ή κατοικούν αντίστοιχα σε διαφορετικά κράτη-μέλη. Οι νέοι αυτοί συνεταιρισμοί, με ελάχιστο ύψος κεφαλαίου 30.000 ευρώ μπορούν να ασκούν τις δραστηριότητές τους στο σύνολο της εσωτερικής αγοράς με ενιαία νομική προσωπικότητα, κανόνες και δομή.

Θεωρώ ότι οι συνεταιρισμοί αυτοί οι οποίοι μπορούν να είναι παραγωγικοί, καταναλωτικοί, προμηθευτικοί, πιστωτικοί, μεταφορικοί, είναι μια σωστή λειτουργία και μπορούν να λειτουργήσουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήδη αυτή τη στιγμή λειτουργούν εταιρείες-συνεταιρισμοί που έχουν περισσότερα από εξήντα τρία εκατομμύρια μέλη και έχουν δημιουργήσει περίπου τρία εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης και δεν καταλαβαίνω την άρνηση των συναδέλφων να αποδεχτούν αυτές τις ρυθμίσεις γι’ αυτούς τους συνεταιρισμούς που αφορούν συνεταιρισμούς γυναικών, αγροτικούς συνεταιρισμούς, αστικούς συνεταιρισμούς, πολιτιστικούς και μορφωτικούς συλλόγους, εθελοντικές οργανώσεις και που με αυτή τη μορφή υπάρχει και μικρότερο κόστος στην ίδρυσή τους, υπάρχει ενδεχομένως μια αυξημένη γραφειοκρατία ως προς τη λήψη των αποφάσεων κλπ, αλλά νομίζω ότι είναι μια μορφή καλύτερη από τη μορφή των ανωνύμων εταιρειών και όπως είπα με μικρότερο κόστος για τη σύστασή τους και τη λειτουργία τους.

Και θα τελειώσω την τοποθέτησή μου με το πολύ σημαντικό άρθρο 164 που αφορά την τροποποίηση του ν. 3864 περί ιδρύσεως του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Εδώ συμπεριλαμβάνονται οι βασικές προϋποθέσεις για την πορεία και τον τρόπο ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Δίνεται η δυνατότητα παράτασης διάρκειας του ταμείου για ένα έτος όταν υφίστανται εν ισχύ τίτλοι παραστατικοί δικαιωμάτων κτήσης μετοχών και επέκτασης ακόμη ένα έτος.

Η αναφορά στο Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας εννοείται και ως αναφορά στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.

Τροποποιείται το άρθρο 6 ώστε η Τράπεζα της Ελλάδος όταν εγκρίνει την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών να λαμβάνει υπόψη της την προστασία σταθερότητας του πιστωτικού συστήματος στην ανάπτυξη και την πραγματική οικονομία.

Ειδικότερα ξεκαθαρίζεται ότι μία τράπεζα θα κρατικοποιείται αυτόματα εφόσον το ποσοστό των μετοχών που κατέχουν ιδιώτες πέσει κάτω του 10% του μετοχικού τους κεφαλαίου ή όταν υπάρξει ουσιώδης παραβίαση του σχεδίου αναδιάρθρωσης που έχει υποβάλει προκειμένου να λάβει την κεφαλαιακή ενίσχυση.

Στις παραπάνω περιπτώσεις το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα ασκεί πλήρως τα δικαιώματα που προκύπτουν από τις μετοχές του χωρίς κανέναν περιορισμό. Επιπρόσθετα το Ταμείο εξαιρείται από την υποχρέωση υποβολής δημόσιας προσφοράς είτε ως αποτέλεσμα της κάλυψης αδιάθετων μετοχών είτε ως αποτέλεσμα της μετατροπής ομολογιών σε μετοχές. Για όσο διάστημα υπάρχει αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου του Ταμείου προβλέπονται πρόσθετες υποχρεώσεις γνωστοποίησης μεταβολών μετοχικής θέσης τόσο για τους ιδιώτες μετόχους των τραπεζών όσο και για το ίδιο το ταμείο.

Ειδικότερα αμφότεροι υποχρεούνται να γνωστοποιούν στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς κάθε μεταβολή στον αριθμό των μετοχών που κατέχουν ανεξαρτήτως ποσοστού. Ο Υπουργός Οικονομικών θα πρέπει να λαμβάνει την εισήγηση της Τράπεζας της Ελλάδος καθώς και τη γνώμη του αρμόδιου συμβουλίου συστημικής ευστάθειας προκειμένου να αποφασίσει για την παράταση δημοσιοποίησης των εξαμηνιαίων ή ετήσιων οικονομικών καταστάσεων των εισηγμένων τραπεζών.

Όπως καταλαβαίνετε, κύριοι συνάδελφοι, αυτές οι διατάξεις και πολλές άλλες είναι πάρα πολύ σημαντικές, γι’ αυτό εμείς εδώ και πάρα πολύ καιρό είχαμε πει ότι το όλο θέμα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών δεν μπορεί να τίθεται αποσπασματικά, ούτε να προέλθει με μία απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Πρέπει στο σύνολό του αυτό το θέμα να έρθει στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Εδώ τώρα, βασικές διατάξεις για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών τίθενται κατά έναν αποσπασματικό τρόπο. Επομένως, και με την ευκαιρία αυτού του  νομοσχεδίου θέλουμε να ρωτήσουμε το εξής. Το ρώτησα και στην Επιτροπή, αλλά δεν έχω πάρει απαντήσεις. Οι απαντήσεις που δόθηκαν αφορούσαν αυτές τις κοινοτικές οδηγίες και την ενσωμάτωση για τους ΟΣΕΚΑ και ΑΔΑΕΚ. Σε βασικά ερωτήματα που θέσαμε για το άρθρο 164 απαντήσεις δεν μας δόθηκαν στην Επιτροπή. Θα τις επαναλάβω λοιπόν και εδώ.

Με όλο αυτό το πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών προστατεύεται το δημόσιο συμφέρον; Γιατί πρέπει να επισημάνουμε ότι ακόμα και στην καλύτερα εξεταζόμενα περίπτωση δεν θα ανακτηθεί το σύνολο των κεφαλαίων που χορηγήθηκαν στις τράπεζες. Οι όροι κεφαλαιακής ενίσχυσης αντιμετωπίζουν τα τραπεζικά ιδρύματα ως επιχειρήσεις που χρειάζονται κεφάλαια για τη λειτουργία τους, αλλά ταυτόχρονα με βάση τα επιχειρησιακά τους πλάνα γιατί αυτά έχουν κριθεί ότι μπορούν να συνεχίσουν το επιχειρηματικό τους έργο παράγοντας κέρδη με τα οποία θα αποπληρώσουν τα κεφάλαια που δανείστηκαν από το κράτος.

Όμως εμείς θέλουμε μέσα από αυτά τα επιχειρησιακά τους πλάνα, οι τράπεζες να εξασφαλίσουν και την πραγματική λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, να δημιουργήσουν εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα για την επιστροφή των καταθέσεων και επιπλέον να δημιουργήσουν συνθήκες ενίσχυσης της πραγματικής οικονομίας.

Πρέπει να υπάρξει ρευστότητα και διαφάνεια. Πρέπει να υπάρξουν ρήτρες στην κατεύθυνση της ρευστότητας με έμφαση στην παραγωγική οικονομία και την ανάπτυξη, καθώς και παρακολούθηση από το σύστημα των επιτρόπων του πώς τοποθετείται, του πώς υλοποιείται ή του πώς αξιοποιείται όλη αυτή η κρατική ενίσχυση.

Υπάρχουν απειλές στο τραπεζικό σύστημα με όλη αυτήν τη διαδικασία. Αν δεν ανταπεξέλθουν, σε πέντε χρόνια το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα μπορεί να πουλήσει τις μετοχές τους. Είναι θέματα σοβαρά και αυτά. Δεν υπάρχουν ακόμη εναλλακτικά σενάρια, αν χορηγηθούν άμεσα τα υπόλοιπα κεφάλαια για την ανακεφαλαιοποίηση.

Η ανακεφαλαιοποίηση πρέπει -είναι μεγάλη ανάγκη στην κρίση που περνάει η πραγματική ελληνική οικονομία -να λειτουργήσει συνδυαστικά με τα άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη ζητούμενη ανάπτυξη και την έξοδο από την οικονομική και κοινωνική κρίση. Δεν πρόκειται δηλαδή για μια διαδικασία να ενισχύσουμε τα κεφάλαιά τους και από εκεί και πέρα τελειώσαμε.

Η ανακεφαλαιοποίηση, κύριοι συνάδελφοι, θα πρέπει, πράγματι, να δώσει αυτήν την προσδοκώμενη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία. Θα πρέπει οι τράπεζες να κινητοποιήσουν τα επενδυτικά εργαλεία που είναι διαθέσιμα, όπως είναι τα διαρθρωτικά ταμεία, το ΕΣΠΑ, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε να συμμετέχουν από κοινού στην ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας.

Όσον αφορά αυτό το θέμα, λοιπόν, εμείς κρατάμε επιφυλάξεις για το άρθρο 164, όχι για τις διατάξεις αυτές καθ’ εαυτές -αν και θα δούμε και τις συμπληρώσεις που έχετε κάνει, δεν πρόλαβα να τις αξιολογήσω ακόμη- αλλά γιατί θέλουμε να μας πείτε πώς αυτή η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών στο σύνολό της θα έρθει στο ελληνικό Κοινοβούλιο, ούτως ώστε να τηρηθούν όλες αυτές οι προϋποθέσεις και κυρίως να υπάρξει η επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας στη χώρα μας.