Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου "Ενσωμάτωση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ, Ρύθμιση θεμάτων της ΕΛΤΕ, Αναμόρφωση Οργανισμού του ΝΣΚ και άλλες διατάξεις" (B' ΜΕΡΟΣ)

Τετάρτη, 26 Ιούνιος 2013 12:21 Ομιλίες
Εκτύπωση

Κύριε Πρόεδρε, αγαπητοί συνάδελφοι, είναι πράγματι πολλά τα άρθρα του νομοσχεδίου, φτάνουν τα ογδόντα στον αριθμό, και επομένως θα χρειαστούμε περισσότερο χρόνο.

Το πρώτο μέρος του νομοσχεδίου, που είναι και το κυριότερο, αναφέρεται στην ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/16 στο εθνικό δίκαιο. Είναι γεγονός ότι η ραγδαία αύξηση των διασυνοριακών συναλλαγών και η διεθνοποίηση των χρηματοοικονομικών μέσων απεδείχθη τελικά εξαιρετικά ευεργετική για το μεγάλο κεφάλαιο. Πολύ λιγότερο ευεργετική αποδείχτηκε, σε σχέση με την έννοια της παγκοσμιοποίησης, όπως θα την βλέπαμε εμείς, για τους πολλούς και αδύναμους. Επιπλέον, οι δυνατότητες συνεργασίας που προκύπτουν από αυτή την παγκοσμιοποίηση, δεν έφεραν πολλά οφέλη. Αντίθετα, αύξησαν -μεταξύ των άλλων- και τις δυνατότητες φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής.

Έτσι, η συνεργασία των φορολογικών Αρχών με βάση συγκεκριμένες συμφωνίες είναι όσο ποτέ άλλοτε απαραίτητη. Γι’ αυτό επιχειρήθηκαν και επιχειρούνται πολλές συμφωνίες, που δεν μπορούν ενδεχομένως να πετύχουν όλους τους σκοπούς τους, γιατί όντως το θέμα είναι πάρα πολύ κρίσιμο. Αποτελούν, όμως, θετικά βήματα.

Θετικό βήμα υπήρξε η Οδηγία 77/799, η οποία ήταν η πρώτη σημαντική οδηγία. Με τη Σύμβαση, όμως, που κυρώσαμε πριν από δύο μήνες για την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε φορολογικά θέματα, έγιναν τροποποιήσεις αυτής της Οδηγίας. Και σήμερα με την Οδηγία που συζητάμε, γίνονται περαιτέρω τροποποιήσεις. Αξιοποιούνται βέβαια τα συμπεράσματα εφαρμογής της Οδηγίας 77. Στη συνέχεια, με την Οδηγία που συζητάμε σήμερα γίνονται τροποποιήσεις, ούτως ώστε να μπορέσει πράγματι να υπάρξει καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και κυρίως να αρθεί -με πράξη βέβαια- το τραπεζικό απόρρητο για να μπορέσει να παταχθεί ουσιαστικά η φοροδιαφυγή και η φοροαπαλλαγή. Είναι ένας αγώνας, ο οποίος συνεχίζεται.

Και αυτή η οδηγία είναι ένα θετικό βήμα, αλλά έχει ακόμη πάρα πολλά κενά. Γιατί, όπως έχω ήδη πει, το σύστημα είναι πάρα πολύ ανθεκτικό και ενδεχομένως η αντιβίωση να επιδρά για κάποιο διάστημα, αλλά ξαναεμφανίζονται τα μικρόβια του καπιταλισμού ή του νεοφιλελευθερισμού και ούτω καθεξής.

Θα ήθελα, όμως, να πω στους συναδέλφους του ΣΥΡΙΖΑ, ότι και στην Ευρωβουλή ο Νίκος ο Χουντής από το Κόμμα σας -σας διάβασε απόσπασμα αυτής της συζήτησης ο Νίκος ο Τσούκαλης- χαρακτήρισε ως ένα θετικό βήμα αυτή την Οδηγία, η οποία βέβαια πρέπει να συμπληρωθεί.

Επομένως, αν δούμε τη νέα Οδηγία κατ’ άρθρον πάρα πολύ σύντομα, διαπιστώνουμε, όπως είπαμε, ότι αξιοποιεί τα επιτεύγματα της Οδηγίας 77 και εκσυγχρονίζει τα υφιστάμενο πλαίσιο της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.

Αναφέρεται σε ένα ευρύ πεδίο εφαρμογής, αφού ισχύει για όλους τους φόρους, παντός τύπου και για όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα της Ένωσης και επεκτείνεται και σε άλλα κράτη εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επιχειρείται στο μέγιστο βαθμό η ανταλλαγή πληροφοριών καθώς και η αποτροπή κατάχρησης των δυνατοτήτων που αυτή προσφέρει μέσω ενδεχόμενης αλλοίωσης πληροφοριών άσχετων με τις φορολογικές υποθέσεις του φορολογούμενου.

Επιπλέον, εισάγεται για πρώτη φορά σε νομική πράξη του παράγωγου Κοινοτικού Δίκαιου ρητή διάταξη σύμφωνα με την οποία αίρεται το τραπεζικό απόρρητο.

Στα άρθρα 2 έως 24 ορίζονται οι κανόνες και οι διαδικασίες βάσει των οποίων οι ελληνικές Αρχές συνεργάζονται με τις Αρχές των κρατών –μελών, με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών που είναι συναφείς με την εφαρμογή και επιβολή της ελληνικής νομοθεσίας ή της εθνικής νομοθεσίας των κρατών-μελών, όσον αφορά σε συγκεκριμένους φόρους.

Η Οδηγία καλύπτει όλους τους φόρους, κάθε τύπου, που εισπράττονται την Ελλάδα ή από κράτος- μέλος εξ ονόματός του ή από εδαφικές ή διοικητικές υποδιαιρέσεις τους, συμπεριλαμβανομένου των τοπικών του Αρχών.

Στο άρθρο 5 ορίζονται οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες. Πρόκειται για τις σχετικές υπηρεσίες, για τη Διεύθυνση Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, το Τμήμα Γ΄ Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας κ.ο.κ.

Το άρθρο 6 αναφέρεται στην ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήματος της αιτούσας Αρχής κράτους- μέλους. Η λαμβάνουσα Αρχή κοινοποιεί στην αιτούσα οποιαδήποτε πληροφορία διαθέτει ή αποκτά κατόπιν ελέγχων ή άλλων διοικητικών ενεργειών.

Το άρθρο 7 αναφέρεται στις διοικητικές έρευνες, προκειμένου να ικανοποιηθεί το αίτημα που λαμβάνει το κάθε κράτος-μέλος.

Στο άρθρο 8 ορίζονται οι προθεσμίες, για να μην κωλυσιεργεί το όλο σύστημα.

Το άρθρο 9 είναι πάρα πολύ σημαντικό. Δίνεται το πεδίο εφαρμογής και οι προϋποθέσεις της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών. Για το λόγο αυτό, έχει ένα χρονικό ορίζοντα εφαρμογής από 2014, γιατί πράγματι εισάγεται ένα καινούριο σύστημα. Αυτόματα, χωρίς να ζητήσει, δηλαδή, το κράτος-μέλος πληροφορίες, παίρνει πληροφορίες που έχουν ζητηθεί από άλλα κράτη, οι οποίες ενδεχομένως να του είναι χρήσιμες για να τις χρησιμοποιήσει.

Το άρθρο 10 αναφέρεται στην αυθόρμητη ανταλλαγή πληροφοριών. Αυτά είναι θετικά σημεία της Οδηγίας.

Στο άρθρο 13 προβλέπονται οι ταυτόχρονοι έλεγχοι.

Στο άρθρο 14 προβλέπεται η διαδικασία της διοικητικής ικανοποίησης που λαμβάνει χώρα από την αιτούσα ελληνική Αρχή και δεν είναι σε θέση να κοινοποιήσει τις σχετικές πράξεις και αποφάσεις, σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν την κοινοποίηση παρόμοιων πράξεων στη Ελλάδα ή όταν αυτή η κοινοποίηση θα δημιουργούσε δυσανάλογες δυσκολίες.

Το άρθρο 16 είναι σημαντικό, διότι ορίζει τους όρους που διέπουν τη διοικητική συνεργασία.

Πολύ σημαντικό είναι το άρθρο 17, για το οποίο υπάρχουν και κάποιες επιφυλάξεις, πράγματι, γιατί εδώ ορίζεται ότι πρέπει να εξαντληθούν όλα τα όρια και ότι μπορεί να δικαιολογήσει πλήρως την άρνηση της κάποια αρχή να δώσει πληροφορίες. Ενδεχομένως, στο σημείο αυτό να δημιουργούνται κάποια εμπόδια στην απρόσκοπτη ανταλλαγή πληροφοριών.

Θα αφήσω την Οδηγία και θα περάσω στο δεύτερο μέρος, το οποίο αφορά τις τροποποιήσεις στη νομοθεσία περί νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων.

Στο πλαίσιο της παρούσας οικονομικής και κοινωνικής συγκυρίας, ο ρόλος της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, της ΕΛΤΕ, ως αρμόδιας διοικητικής Αρχής για την εποπτεία των νομίμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων αναδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικός. Θα πρέπει, οπότε, να απαλλαχθεί από απαρχαιωμένες ρυθμίσεις, οι οποίες πράγματι δημιούργησαν δυσλειτουργίες στην άσκηση των εποπτικών τους αρμοδιοτήτων. Τουλάχιστον θα πρέπει να επιδιωχθεί –όπως είπαμε- η εύρυθμη, η αντικειμενική και βέβαια η αδέκαστη λειτουργία όλου αυτού του συστήματος.

Δεν ξέρουμε, όμως -και είμαστε επιφυλακτικοί για πολλά άρθρα- αν εκπληρώνονται αυτοί οι σκοποί, γιατί δεν λαμβάνεται υπόψη η διεθνής εμπειρία και κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία υπάρχει μετά από μία εκτεταμένη διαβούλευση για τα θέματα των Αρχών αυτών. Φαίνεται η απόλυτη εξουσία των οργάνων της ΕΛΤΕ, σαν να υπήρχε πρόβλημα αυτονομίας της ΕΛΤΕ έναντι του κράτους και απαιτείται η αυτονόμησή της. Αποκλείονται από τα συλλογικά όργανα και ιδιαίτερα από το Συμβούλιο Ποιότητας της ΕΛΤΕ, φορείς οι οποίοι υπήρχαν στο παρελθόν.

Επίσης, από ό,τι πρόλαβα να δω στις νομοτεχνικές βελτιώσεις που κάνετε, καταργείτε την παράγραφο 2 του άρθρου 27, δηλαδή, επαναφέρετε τη συμβολή και τη γνώμη του Οικονομικού Επιμελητηρίου και άλλων φορέων στα θέματα που εξετάζει το Συμβούλιο Λογιστικής Τυποποίησης.

Εμείς ζητήσαμε στο άρθρο 28 και στο άρθρο 29 να μην υπάρχει η κατάργηση του Πειθαρχικού Συμβουλίου και γι’ αυτά τα δύο άρθρα, το 28 και το 29, θα είμαστε μάλλον αρνητικοί.

Θα προχωρήσω στα θέματα της αναμόρφωσης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Θα έλεγα ότι οι περισσότερες ρυθμίσεις είναι σωστές. Υπάρχουν ρυθμίσεις, όπως του άρθρου 40, που θα συντελέσουν στην αποσυμφόρηση της ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν ρυθμίσεις που ενδεχομένως είναι απαραίτητες, όπως του άρθρου 41, με την οποία αυξάνονται οι αρμοδιότητες του Προέδρου του Νομικού Συμβούλου του Κράτους. Δηλαδή, υπάρχουν και ρυθμίσεις αποσυγκέντρωσης και συγκέντρωσης των αρμοδιοτήτων.

Είναι πολύ σημαντικές οι ρυθμίσεις του άρθρου 48, όπου προβλέπεται η συγκεκριμένη τυπική διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται, ώστε το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους να μπορεί να αναλαμβάνει τις εκκρεμείς υποθέσεις που προκύπτουν μετά τη διαδοχή από αυτό του νομικού προσώπου που καταργείται. Βέβαια, όλα αυτά τίθενται εν αμφιβόλω για το πώς θα επιτευχθούν όλες αυτές οι ημερομηνίες των εννιά μηνών και ούτω καθεξής. Το φάσμα σε όλα αυτά τα άρθρα, το ότι και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους θα πρέπει να ενισχυθεί σε επιστημονικό και εξειδικευμένο προσωπικό, είναι προφανές.

Το άρθρο 51, που αφορά τα θέματα του Συνηγόρου του Πολίτη, των βοηθών του, του Προέδρου και των μελών των γνωμοδοτικών οργάνων των άρθρων 49, 50 κλπ., αναφέρει: «Δεν ευθύνονται, δεν διώκονται και δεν εξετάζονται για γνώμη που διατύπωσαν ή πράξη που διενήργησαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους». Όπως σας επισημαίνει και η επιστημονική Έκθεση της Βουλής θα πρέπει αυτή εδώ η διατύπωση να διορθωθεί. Ίσως θα πρέπει να το κάνουμε αυτό, κύριε Υπουργέ.

Θα πάω στο τέταρτο κεφάλαιο, στο πολύ σημαντικό άρθρο 62, στο Σύστημα Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων. Πράγματι επιδιώκεται με αυτό το άρθρο η διευκόλυνση της διαβίβασης των αιτημάτων παροχής πληροφοριών από το σύνολο των υπηρεσιών της φορολογικής διοίκησης, των φορολογικών ελεγκτικών υπηρεσιών, από την οικονομική αστυνομία, τον οικονομικό εισαγγελέα, τον εισαγγελέα εγκλημάτων διαφθοράς, την Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης των Εσόδων, που αφορούν κάθε στοιχείο και πληροφορία για φυσικό ή νομικό πρόσωπο, τα οποία τηρούνται στα πιστωτικά ιδρύματα και στα ιδρύματα πληρωμών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΣΔΟΕ έχει ζητήσει πλέον των πέντε χιλιάδων περίπου λογαριασμών που πρέπει να ανοιχθούν.

Κύριε Υπουργέ, κύριοι συνάδελφοι, ανέλυσα πριν την Οδηγία 2011, τις προσπάθειες οι οποίες γίνονται για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Υπάρχει και αυτό το άρθρο 62. Έχουν γίνει και άλλες πολλές ρυθμίσεις και ιδιαίτερα στη Γενική Γραμματεία Εσόδων, η ανεξαρτητοποίησή της, η οργάνωση της λειτουργίας της κλπ..

Όπως έχω ήδη επισημάνει και στην τοποθέτησή μου επί της αρχής, τα περισσότερα πράγματα έχουν τακτοποιηθεί. Έλειπε και ένα ειδικό φορολογικό νομοσχέδιο που να τα έβαζε όλα σε τάξη. Παρόλα αυτά, έχουμε ένα πλήρες πλαίσιο και το έχουμε, τουλάχιστον το διακρατικό πλαίσιο και τις ευρωπαϊκές συμφωνίες, από καιρό τώρα. Και έχουμε και πέντε, έξι λίστες, οι οποίες περιμένουν αποτέλεσμα.

Αποτέλεσμα, όμως, δεν έχουμε, κύριε Υπουργέ, ακόμα. Ούτε χρονοδιάγραμμα έχουμε, ούτε απολογισμό σε αυτό το θέμα.

Εμείς ως μέλος της τρικομματικής Κυβέρνησης από την αρχή έχουμε καταθέσει και επερωτήσεις και ερωτήσεις και κάνουμε σκληρή κριτική σε αυτό το θέμα.

Από τη λίστα του 2009 μέχρι το 2012 –και έχω σχετική ερώτηση πάλι αύριο- τα εμβάσματα που έχουν φύγει στο εξωτερικό -και είναι αποδεδειγμένο μέσω της Τραπέζης της Ελλάδος- στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι υπερεκατονταπλάσια από το φορολογηθέν εισόδημα. Γιατί δεν έχουμε προχωρήσει; Έχουμε αδυναμία στο ΣΔΟΕ, έχουμε το ένα, έχουμε το άλλο.

Εν πάση περιπτώσει, ας υπάρξει κλιμάκωση για να τελειώνουμε με τις μεγάλες διαφορές. Να υπάρξει ένα αποτέλεσμα και για τη λίστα του Λιχτενστάιν και για τη λίστα Λαγκάρντ.

Μπορούσαμε να έχουμε αποτελέσματα και έπρεπε να έχουμε αποτελέσματα. Αυτό στο κάτω-κάτω το οφείλουμε στον ελληνικό λαό και για το αίσθημα δικαίου, αλλά και γιατί χρειαζόμαστε τα χρήματα. Είναι χρήματα που θα κλείσουν πάρα πολλές ανοιχτές πληγές που έχει ο ελληνικός λαός.

Προχωρώ και θα ήθελα να εκφράσω τη διαφωνία μου με το άρθρο 65.

Δεν είναι δυνατόν, κύριε Υπουργέ, σε αυτά τα ισχνά επιδόματα –που τα χαρακτηρίσαμε όλοι έτσι- των οικογενειών του ενός τέκνου ή των δύο τέκνων ή των πολύτεκνων να προσθέσουμε τώρα –εμείς ήμασταν υπέρ της ενιαίας κλίμακας φορολόγησης και υπέρ του να προστίθενται και τα ενοίκια και οι φόροι από τα ρέπος και τα λοιπά- τα προνοιακά επιδόματα του 2012. Προσθέτουμε δηλαδή, το επίδομα που έπαιρνε η πολύτεκνη μητέρα; Το επίδομα που έπαιρνε ο άνεργος; Το επίδομα που έπαιρνε ο ανάπηρος; Θα το προσθέσουμε ως εισόδημα για να βγάλουμε τα επιδόματα που θα πάρει τώρα η οικογένεια του ενός ή δύο τέκνων; Σε αυτά τα θέματα, τουλάχιστον των προνοιακών επιδομάτων, δεν χρειάζεται τόση μιζέρια. Συγχωρείστε με για την έκφραση.