Home Οικονομία & Ανάπτυξη (τομέας ευθύνης) Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου "Ενσωμάτωση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ, Ρύθμιση θεμάτων της ΕΛΤΕ, Αναμόρφωση Οργανισμού του ΝΣΚ και άλλες διατάξεις" (Α' ΜΕΡΟΣ)

Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου "Ενσωμάτωση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ, Ρύθμιση θεμάτων της ΕΛΤΕ, Αναμόρφωση Οργανισμού του ΝΣΚ και άλλες διατάξεις" (Α' ΜΕΡΟΣ)

E-mail Εκτύπωση PDF

Κυρία Πρόεδρε, κύριε Υφυπουργέ, αγαπητοί συνάδελφοι, μπαίνουμε σε ένα δεύτερο στάδιο διακυβέρνησης της χώρας. Εμείς από το Βήμα αυτό σήμερα θέλουμε να πούμε ότι η Δημοκρατική Αριστερά θα συνεχίζει να δίνει τη μάχη της για την προσαρμογή της χώρας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Παράλληλα, συντεταγμένα και με σεβασμό στις δημοκρατικές διαδικασίες, θα προχωρά στα θέματα της κοινωνικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της ανάπτυξης. Δεν θα απομακρύνεται κατ’ ελάχιστον από την πολιτική των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων με προοδευτικό και κυρίως με κοινωνικό πρόσημο και περιεχόμενο. Δεν θα απομακρύνεται από την πολιτική αναζήτηση των λύσεων μέσα στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Η παρουσία μας σε αυτήν την προσπάθεια θα είναι ενεργή, θα είναι αντίθετη σε αυθαιρεσίες, σε αντιδημοκρατικές ενέργειες, αλλά και σε λαϊκίστικες αντιλήψεις. Η πολιτική μας θα υπηρετεί την ανόρθωση της χώρας, της κοινωνίας και τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Η χώρα χρειάζεται τη μέγιστη δυνατή συμπαράταξη, για να προωθήσει αλλαγές, τροποποιήσεις και συμπληρώσεις στο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, χρειάζεται σκληρές διαπραγματεύσεις με τους εταίρους, ούτως ώστε να πετύχει ένα εθνικό σχέδιο για την παραγωγική και αναπτυξιακή ανασυγκρότησή της.

Συζητάμε σήμερα το σχέδιο νόμου που αποτελείται από πέντε μέρη.

Το πρώτο μέρος αναφέρεται στην ενσωμάτωση στο Εθνικό Δίκαιο της Οδηγίας 2011/16 του Συμβουλίου της 15ης Φεβρουαρίου, σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολόγησης και με την κατάργηση της Οδηγίας 77/799 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το δεύτερο μέρος αναφέρεται σε τροποποιήσεις της νομοθεσίας περί νόμιμων ελεγκτών και ελεγκτικών γραφείων. Στο πλαίσιο της παρούσας οικονομικής και κοινωνικής συγκυρίας ο ρόλος της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης των Ελέγχων, της ΕΛΤΕ, ως αρμόδιας διοικητικής Αρχής για την εποπτεία των νόμιμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων, αναδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικός. Συνεπώς, θα πρέπει να απαλλαχθεί από απαρχαιωμένες ρυθμίσεις, οι οποίες δημιουργούν πρακτικές δυσλειτουργίας στην άσκηση των εποπτικών της αρμοδιοτήτων.

Το τρίτο μέρος αναφέρεται σε τροποποιήσεις του ν. 3086 που αφορούν στον Οργανισμό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και στην κατάσταση των λειτουργών και των υπαλλήλων του. Εδώ οι προτεινόμενες διατάξεις προσπαθούν να ρυθμίσουν τις αρμοδιότητες της πλήρους διοικητικής και τακτικής Ολομέλειας των τμημάτων και των τριμελών επιτροπών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, τη διαδικασία ενώπιον της Ολομέλειας των τμημάτων και των τριμελών επιτροπών, τις αρμοδιότητες του Προέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους κ.λπ.

Στο τέταρτο μέρος περιλαμβάνονται διατάξεις αρμοδιότητας κυρίως του Υπουργείου Οικονομικών. Αυτό το μέρος παρουσιάζει ενδιαφέρον, γιατί διαπραγματεύεται και αναφέρεται σε σημαντικά ζητήματα. Αναφέρεται στο Σύστημα Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών, αλλά και στα πολύ ακανθώδη ζητήματα του προσδιορισμού του οικογενειακού εισοδήματος που θα λαμβάνεται υπ’ όψιν για την είσπραξη των επιδομάτων των πολύτεκνων και του βοηθήματος τέκνων, μία μίζερη αντιμετώπιση έναντι μιας αρκετά μίζερης χορήγησης των επιδομάτων τέκνων και των πολυτεκνικών επιδομάτων. Αναφέρεται στη δυνατότητα της Εκκλησίας για την αξιοποίηση των ιδιωτικών ακινήτων με τη διαδικασία της ωρίμανσης, δηλαδή με τη σύνταξη ειδικών χωροταξικών σχεδίων, των λεγόμενων ΕΣΧΑΔΑ, τις ρυθμίσεις για τον ΟΔΙΕ, για τον ΟΠΑΠ, τις ρυθμίσεις για τις οφειλές προς το ελληνικό δημόσιο και προς το ΙΚΑ των αμιγώς δημοτικών επιχειρήσεων κ.λπ.

Όσον αφορά το πρώτο μέρος, λοιπόν, θα ήθελα να σημειώσω τα εξής: Η Οδηγία 2011 διαπραγματεύεται το θέμα της αμοιβαίας συνδρομής των αρμόδιων Αρχών των κρατών-μελών στον τομέα των άμεσων φόρων και των φόρων επί των ασφαλίστρων, ένα θέμα το οποίο έχει ξεκινήσει να αντιμετωπίζεται και στο παρελθόν, αλλά δεν είχαμε αρκετά αποτελέσματα. Δεδομένων των αυξημένων προκλήσεων του παγκοσμιοποιημένου περιβάλλοντος και της παγκοσμιοποίησης της εσωτερικής αγοράς, η υπάρχουσα Οδηγία του 1977, παρά τις πολλές τροποποιήσεις της, δεν προσφέρει πλέον τα απαραίτητα και εξειδικευμένα εκείνα εργαλεία που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του διεθνοποιημένου οικονομικού περιβάλλοντος. Έτσι, κρίθηκε –και ορθώς- αναγκαία η αντικατάστασή της.

Κύριοι συνάδελφοι, είναι γεγονός ότι η ραγδαία αύξηση των διασυνοριακών συναλλαγών και η διεθνοποίηση των χρηματοοικονομικών μέσων -που απεδείχθη τελικά εξαιρετικά ευεργετική για το μεγάλο κεφάλαιο και πολύ λιγότερο ευεργετική σε σχέση με την έννοια της παγκοσμιοποίησης όπως θα θέλαμε να τη βλέπουμε εμείς και όπως την προσεγγίζουμε, μία παγκοσμιοποίηση για τους πολλούς, τους πολλούς που είναι και οι αδύναμοι, αλλά και μία παγκοσμιοποίηση που θα αυξάνει τις δυνατότητες συνεργασίας ανάμεσα στα κράτη-μέλη- δεν έφερε πολλά οφέλη, γιατί, τελικά, τη διαχειρίστηκαν το κεφάλαιο και τα μεγάλα συμφέροντα διαφορετικά.

Αύξησε δηλαδή μεταξύ των άλλων και τις δυνατότητες φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής. Έτσι, η συνεργασία των φορολογικών αρχών, με βάση συγκεκριμένες συμφωνίες, είναι όσο ποτέ άλλοτε απαραίτητη. Γι’ αυτό επιχειρήθηκαν και επιχειρούνται πολλές συμφωνίες που ενδεχομένως δεν μπορούν να πετύχουν όλους τους στόχους.

Ως προς αυτό απευθύνομαι στους συναδέλφους του ΣΥΡΙΖΑ γιατί το θέμα είναι όντως πάρα πολύ κρίσιμο και δύσκολο. Είναι όπως μια αντιβίωση που τη συνηθίζει ο οργανισμός όταν έχει μια χρόνια πάθηση. Αποτελούν όμως θετικά βήματα και εδώ είμαστε να διορθώνουμε κάθε φορά την κατάσταση.

Πώς διαμορφώνεται το νομοθετικό πλαίσιο και το ιστορικό των μέχρι σήμερα τέτοιου τύπου συμβάσεων; Η συνεργασία για αμοιβαία διοικητική βοήθεια σε φορολογικά θέματα, με τη μορφή της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων φορολογικών αρχών των κρατών αποτέλεσε πρακτική που υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια και σε διακρατικό επίπεδο.

Πριν από μερικούς μήνες ψηφίσαμε δυο σχετικές διακρατικές συμφωνίες μέσω συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολόγησης του εισοδήματος. Η μια ήταν με το Βέλγιο, με περισσότερα θετικά στοιχεία και η άλλη με την Ελβετία, με αρκετές ακόμα ασάφειες ως προς την άμεση πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες του τραπεζικού συστήματος.

Πριν δυο μήνες κυρώσαμε τη Σύμβαση για την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε φορολογικά θέματα των παραρτημάτων και κυρίως του Πρωτοκόλλου τροποποίησης της Οδηγίας 77. Ο στόχος αυτής της Σύμβασης είναι η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ, για να επιτευχθεί ο μεγάλος στόχος και σκοπός της καταπολέμησης και της πάταξης της φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής. Και εκείνη όμως η Οδηγία δεν μπορεί να αποτελέσει μια ισχυρή βάση για διοικητική συνδρομή και με τα τρίτα κράτη.

Επιπλέον, τα προαναφερόμενα εργαλεία, οι διακρατικές συμφωνίες, δεν προβλέπουν ρητά τη δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών σε θέματα που να καλύπτονται από το φορολογικό απόρρητο και ειδικότερα το τραπεζικό απόρρητο.

Ο αγώνας λοιπόν συνεχίζεται. Η συνεχής δυσκολία των κρατών-μελών να προσδιορίσουν ορθά τους οφειλόμενους φόρους τους, λόγω των τεραστίων διαστάσεων που παρουσιάζει η διεθνής κινητικότητα των φορολογουμένων, διαμόρφωσε νέες απαιτήσεις διοικητικής συνεργασίας. Έτσι εκπονήθηκε και η Οδηγία 2011 του Συμβουλίου, αυτή που συζητάμε σήμερα, για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας.

Η Κυβέρνηση είχε από καιρό και τώρα πλέον έχει, θα έλεγα, όλα τα νομοθετικά εργαλεία και τις διακρατικές συμφωνίες για να ολοκληρώσει επιτέλους τη διαδικασία φορολόγησης κυρίως των εμβασμάτων στο εξωτερικό, τα περισσότερα από τα οποία είναι μέχρι και υποεκατονταπλάσια από το δηλωθέν εισόδημα. Λίστες Λαγκάρντ, Λιχτενστάιν και ειδικότερα η γνωστή λίστα των εμβασμάτων από το 2009 έως το 2012.

Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία γιατί δεν έχουμε μέχρι σήμερα κάποιοι χειροπιαστό αποτέλεσμα. Θα μου πείτε για όλα τα βήματα που έγιναν. Αυτά γίνονται εδώ και ένα χρόνο. Μπορούσε σταδιακά να υπάρχουν αποτελέσματα για τις κραυγαλέες περιπτώσεις και σιγά-σιγά για όλες τις άλλες.

Αυτό είναι θέμα όλων των κρατών-μελών. Οι συμφωνίες ποτέ δεν θα είναι άριστες και πάντοτε θα έχουν παραθυράκια. Υπάρχουν όμως θετικά στοιχεία στις συμφωνίες.

Η δική μας χώρα, που μαστίζεται από την οικονομική κρίση και τη φοροδιαφυγή, πρέπει το συντομότερο δυνατό να αξιοποιήσει και αυτά τα πολύ ουσιαστικά εργαλεία. Ειδικότερα η νέα Οδηγία αξιοποιεί τα επιτεύγματα της Οδηγίας 77799, αλλά εκσυγχρονίζει το υφιστάμενο πλαίσιο διοικητικής συνεργασίας των κρατών-μελών.

Με την Οδηγία αυτή επιχειρείται αφενός μεν η κατά το μέγιστο βαθμό ανταλλαγή πληροφοριών αφετέρου δε η αποτροπή κατάχρησης των δυνατοτήτων που αυτή προσφέρει μέσω ενδεχόμενης αλλοίωσης πληροφοριών.

Επιπλέον, εισάγεται για πρώτη φορά σε νομική πράξη του παράγωγου Κοινοτικού Δικαίου ρητή διάταξη, σύμφωνα με την οποία αίρεται το τραπεζικό απόρρητο.

Επιπρόσθετα, με τρεις διατάξεις της νέας Οδηγίας καθίσταται σαφέστερη η διαδικασία της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών για ορισμένες κατηγορίες εισοδήματος και κεφαλαίου, ενώ τα κράτη-μέλη δύνανται να προβούν σε ταυτόχρονους ελέγχους για πρόσωπα κοινού ενδιαφέροντος.

Στην κατ’ άρθρον συζήτηση θα αναφερθούμε στα πολύ θετικά στοιχεία αυτής της Οδηγίας και, βεβαίως, σε κάποια ανοιχτά θέματα τα οποία εξακολουθεί, έχοντας, όπως σας είπα, αυτές τις αδυναμίες, να μην μπορεί να τα καλύψει.

Εγώ, όμως, κύριοι συνάδελφοι, θεωρώ ότι υπάρχουν όλα τα εργαλεία και πρέπει να έχουμε αποτελέσματα. Ειδικά για τη χώρα μας η ανάγκη είναι τεράστια!

Θα πάω στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου, το οποίο αφορά τα θέματα της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, που, όπως είπαμε, είναι η αρμόδια διοικητική Αρχή για την εποπτεία των νομίμων ελεγκτών και των ελεγκτικών γραφείων. Είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος της. Χρειάζονται προσαρμογές. Χρειάζονται βελτιώσεις. Οι ρυθμίσεις, όμως, οι οποίες γίνονται, δεν είναι όλες σε θετική κατεύθυνση και δεν επιτυγχάνεται ο στόχος, γιατί φαίνεται να μην λαμβάνεται υπόψη οποιαδήποτε εμπειρία εφαρμογής του ιδιόμορφου, απολύτως επιστημονικού και τόσο σημαντικού θεσμού του ελέγχου που κάνουν οι ορκωτοί λογιστές. Για τη λειτουργία αυτού του θεσμού υπήρχε διαβούλευση στα άλλα κράτη-μέλη. Δεν φαίνεται, όμως, να ενσωματώνονται τα αποτελέσματα αυτής της διαβούλευσης.

Επίσης, δεν φαίνεται να επιλύεται το πρόβλημα της αδυναμίας κατανόησης των προβλημάτων του επιστημονικού πεδίου των ορκωτών λογιστών. Διαφαίνεται μία απόλυτη εξουσία των Οργάνων της ΕΛΤΕ. Αποκλείονται από τα συλλογικά Όργανα και ειδικότερα από το Συμβούλιο Ποιότητας φορείς που με την προηγούμενη νομοθεσία ήταν σε αυτό το Συμβούλιο, όπως για παράδειγμα το Οικονομικό Επιμελητήριο, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και η Τράπεζα της Ελλάδος.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΛΤΕ ενισχύει υπέρμετρα το ρόλο του, καθ’ όσον νομοθετεί, ερμηνεύει, διαπιστώνει παραβάσεις, παραπέμπει, κατηγορεί και δικάζει.

Στο άρθρο 28 καταργείται το Πειθαρχικό Συμβούλιο. Επομένως, στην κατ’ άρθρον συζήτηση θα αναφέρουμε τις αιτιάσεις μας για ορισμένα άρθρα αυτού του νομοσχεδίου.

Θα «τρέξω» γρήγορα το τρίτο μέρος. που αφορά την αναμόρφωση του Οργανισμού του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Υπάρχουν αρκετές θετικές ρυθμίσεις. Οι περισσότερες κινούνται σε πολύ θετική κατεύθυνση, όπως το άρθρο 40.

Είναι σωστές οι ρυθμίσεις που θα συντελέσουν στην αποσυμφόρηση της Ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, καθώς διευρύνονται οι αρμοδιότητες τις τριμελούς επιτροπής -στο άρθρο 41- καθώς αυξάνονται οι αρμοδιότητες του Προέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Τα άρθρα 43, 44 και 45 είναι αναγκαία για την ορθή συγκρότηση και λειτουργία της Γραμματείας και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Πολύ σημαντικές είναι οι ρυθμίσεις των άρθρων 48, 49, 50 και 53.

Συμφωνούμε με αυτό το μέρος που αφορά το Νομικό Συμβούλιο. Απλώς, θέλουμε να τονίσουμε ότι το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους πολλές φορές -και στις αντίστοιχες συζητήσεις που κάνουμε και στην Επιτροπή- διατυπώνει πράγματι την έλλειψη επιστημονικού και εξειδικευμένου προσωπικού για να προχωρήσει στο έργο του.

Στο τέταρτο μέρος, το άρθρο 42, αφορά το σύστημα Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων. Άριστα που συστήνεται αυτό το σύστημα των Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΣΔΟΕ έχει ζητήσει το άνοιγμα πέντε χιλιάδων περίπου τραπεζικών λογαριασμών και υπάρχουν καθυστερήσεις.

Και κάθε φορά, κύριε Υπουργέ, μας λέτε κι εσείς και αυτά τα αίτια τα οποία ευθύνονται για τις καθυστερήσεις των λογαριασμών.

Είναι προφανής, λοιπόν, ο στόχος του υπό ίδρυση συστήματος. Είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και η είσπραξη από τους οφειλέτες του Δημοσίου. Γι’ αυτό, λοιπόν, θα έπρεπε ήδη να έχει συσταθεί με ένα ειδικό φορολογικό νομοσχέδιο, με το οποίο έπρεπε να είχαν έρθει και άλλα θέματα, ούτως ώστε να λειτουργήσουν, επιτέλους, αυτοί οι φορολογικοί μηχανισμοί, να συνδεθούν μεταξύ τους ηλεκτρονικά, να απποκτήσουν ουσιαστικά το κατάλληλο προσωπικό και επιτέλους να έχουμε αποτελέσματα στην καταπολέμηση αυτής της μεγάλης μάστιγας της ελληνικής οικονομίας.

Επίσης, αναφέρθηκα ήδη στο άρθρο 65. Θεωρούμε ότι αυτή δεν είναι αντιμετώπιση. Δεν είναι δυνατόν να φθάσετε στο σημείο να χρησιμοποιείτε ως εισόδημα και τα προνοιακά επιδόματα και τα όποιου τύπου οικογενειακά επιδόματα έπαιρναν το 2012 και το 2013, ώστε να καθορίζετε το επίδομα τέκνων, το επίδομα τριτέκνων και πολυτέκνων. Δεν συμφωνούμε σε καμία περίπτωση μ’ αυτή τη διάταξη.

Παράλληλα, οι διατάξεις του άρθρου 68 για τους Ελεγκτές Βεβαίωσης και Αναγκαστικής Είσπραξης των Εσόδων μας βρίσκουν σύμφωνους. Θα πρέπει να δούμε λίγο τα θέματα του διαγωνισμού για το προσωπικό.

Στο άρθρο 69 εκφράζουμε έναν προβληματισμό, τον οποίο είχαμε εκφράσει γενικότερα για τα θέματα των ΕΣΧΑΔΑ. Νομίζω ότι το χωροταξικό μας πλαίσιο και οι πολεοδομικές μας ρυθμίσεις μπορούν να αξιοποιηθούν από όλους, ακόμα και από το ΤΑΙΠΕΔ και από τις στρατηγικές επενδύσεις. Δεν πρέπει να αποκλίνουμε κάθε φορά με ειδικά χωροταξικά σχέδια –έστω και αν αυτά εγκρίνονται με προεδρικά διατάγματα- και να έχουμε όλες αυτές τις παρεκκλίσεις, οι οποίες νομίζω ότι δεν προσφέρουν πολλά πράγματα.

Είναι πολύ βασικό το θέμα της ανάκτησης των κρατικών ενισχύσεων και θα το συζητήσουμε στην κατ’ άρθρον συζήτηση. Προσπαθείτε κι εδώ να κάνετε μία βελτίωση, η οποία λίγο-πολύ είναι ευχολόγιο. Το έχετε καταλάβει κι εσείς. Το έχουμε συζητήσει και σε παλαιότερη τροπολογία στη Βουλή.

Αυτό το θέμα για τις παραμεθόριες περιοχές είναι πάρα πολύ σημαντικό και θα πρέπει να γίνει μία πιο συγκροτημένη προσπάθεια, πέραν αυτών των διατάξεων, ώστε να μη βρούμε μπροστά μας ένα τεράστιο θέμα.

Ευχαριστώ.