Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου "Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων και άλλες διατάξεις" (Β ΜΕΡΟΣ)

Τετάρτη, 15 Μάιος 2013 22:34 Ομιλίες
Εκτύπωση

Συζητάμε τα άρθρα του νομοσχεδίου το οποίο αφορά το Εθνικό σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων, πολλές άλλες διατάξεις και τέσσερις τροπολογίες και αυτές με πάρα πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους διατάξεις.

Τελικά, ίσως τα πάρα πολλά θέματα και ορισμένα που έρχονται τελευταία στιγμή αποδυναμώνουν εντελώς τον διάλογο. Εδώ ο διάλογος δεν γίνεται επί της ουσίας του νομοσχεδίου, αλλά επί παντός επιστητού.

Το πρώτο, όμως, κεφάλαιο που αφορά το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι ένα σύστημα το οποίο θα συμβάλλει και στο θέμα της διαφάνειας και στο θέμα της ενημέρωσης όλων των πολιτών στο τι γίνεται με τους διαγωνισμούς δημοσίων συμβάσεων και, από την άλλη πλευρά, θα δώσει τη δυνατότητα, ιδιαίτερα στους μικρούς επιχειρηματίες, να έχουν πολύ πιο εύκολη πρόσβαση και χωρίς έξοδα στους διάφορους διαγωνισμούς.

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, το σύστημα αυτό πρέπει να θωρακιστεί πάρα πολύ καλά και θα πρέπει να υπάρχουν και συνοδευτικές ρυθμίσεις, ώστε όλες οι υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης που κάνουν διαγωνισμούς να μπορούν να έχουν και το κατάλληλο δυναμικό, αλλά και τη σωστή ενημέρωση και να εκδοθούν όλες οι υπουργικές αποφάσεις και τα προεδρικά διατάγματα για να μην υπάρξει καμία δυσλειτουργία σε αυτό το σύστημα. 

Διότι ξέρετε ότι το σύστημα των δημόσιων διαγωνισμών για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων είναι πάρα πολύ ευαίσθητο και έχει τεράστιο ανταγωνισμό και, από την άλλη πλευρά, οποιεσδήποτε παραλείψεις επιβαρύνουν και τους υπαλλήλους, που πολλές φορές δεν είναι αυτοί οι άνθρωποι που φταίνε για αυτές τις παραλείψεις, αλλά ένα ασαφές νομικό πλαίσιο. Μια κακά οργανωμένη υπηρεσία να υποδεχθεί ένα τόσο προηγμένο σύστημα μπορεί να φέρει μια πολύ μεγάλη αναστάτωση και να έχουμε αντίθετα αποτελέσματα από αυτά τα οποία προσδοκούμε.

Προσδοκούμε, όμως, να έχουμε διαφάνεια στο σύστημα των διαγωνισμών και της ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων, προσπαθούμε να έχουμε εξοικονόμηση πόρων, προσπαθούμε να διευκολύνουμε τους πολίτες και ιδιαίτερα τους επιχειρηματίες, τους μικρούς επιχειρηματίες να συμμετέχουν στους διαγωνισμούς και να μπορούν να είναι σίγουροι ότι μέσα από τη διαφάνεια του συστήματος θα κατοχυρώνεται και το δίκιο τους. Για το λόγο αυτό είχαμε μιλήσει και στην Επιτροπή για πολλές αλλαγές οι οποίες πρέπει να γίνουν, ούτως ώστε να διαφυλάξουμε αυτό το σύστημα.

Παρόλο που κάνατε μια αλλαγή, κύριε Υπουργέ, στο άρθρο 2, δεν ξεκαθαρίζετε εντελώς. Το παραπέμπετε στην έκδοση του Κανονισμού. Εμείς θέλουμε -και σας το ζήτησε και το ΠΑΣΟΚ- για διαγωνισμούς πάνω από 1.000 ευρώ και όχι μέχρι το όριο του πρόχειρου διαγωνισμού, αλλά πάνω από 1.000 ευρώ για όλους τους διαγωνισμούς, σε όλα τα στάδια να τηρείται το ΕΣΗΔΗΣ, το σύστημα των ηλεκτρονικών να φαίνεται ευκρινώς σε αυτό. Καταργείται η παράγραφος 2 που λέει αυτό το θέμα, αλλά επειδή το αντικαθιστάτε με την παραπομπή σε Κανονισμό, καλύτερα να το ξεκαθαρίσουμε εδώ και να τελειώνει και τα άλλα θέματα ας παραπέμπονται στον Κανονισμό.

Όσον αφορά στο άρθρο 4, τροποποιείται αρκετά με την υπουργική τροπολογία. Είχαμε και εμείς επισημάνει στην Επιτροπή ότι η ομαδοποίηση των δημόσιων συμβάσεων και πολύ περισσότερο αυτών που αφορούν τα έργα και τις υπηρεσίες, όπως και η υπαγωγή τους στις αναθέτουσες αρχές και ο καθορισμός των αναθετουσών αρχών, είναι μια δύσκολη διαδικασία και πολύ σοβαρή και αφορά όλο το σύστημα της δημόσιας διοίκησης. Αν αυτό ξεκινούσε από αυτό το νομοσχέδιο για όλα αυτά τα θέματα, όχι μόνο για τις προμήθειες, αλλά και για τα έργα και για τις μελέτες και τις υπηρεσίες, θα έπρεπε να γίνει με Προεδρικό Διάταγμα όπου θα συμμετείχε και το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και το αυτό Προεδρικό Διάταγμα θα έπρεπε να εγκριθεί, διότι στην όλη αυτή διαδικασία για τα υψηλά ποσά συμμετέχει και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Τώρα, αν δεν κάνω λάθος, καθορίζετε εσείς τις κεντρικές αναθέτουσες αρχές, αυτές οι οποίες ασχολούνται με τις προμήθειες. Έτσι, με την υπουργική τροπολογία κανονίζετε αυτά τα θέματα των κεντρικών αρχών προμηθειών και συγκεκριμένα, της Γενικής Γραμματείας Κρατικών Προμηθειών και της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας.

Θέλουμε εδώ να μας διευκρινίσετε, γιατί εμείς θέλουμε να συμπεράνουμε ότι για τις αναθέσεις έργων και υπηρεσιών θα υπάρχει υποχρέωση χρήσης του ΕΣΗΔΗΣ, αλλά με τις αναθέτουσες αρχές και την προτυποποίηση ανά είδος των συμβάσεων που υπάρχουν ήδη. Αν αυτές πρέπει να συγχωνευθούν, να αλλάξουν τα πρότυπά τους κ.λπ., αυτό να γίνει από τις αρμόδιες υπηρεσίες και από τα αρμόδια Υπουργεία και εν πάση περιπτώσει, όλη αυτή η διαδικασία να ολοκληρωθεί μέσω ενός Προεδρικού Διατάγματος.

Ως προς το άρθρο 5, σας είπα ότι θα μπορούσε να υπάρχει και εδώ ειδικό εδάφιο που να μιλάει για την ανάγκη στελέχωσης με ανθρώπινο δυναμικό με εμπειρία στα πληροφοριακά συστήματα αυτού του τμήματος υποστήριξης του συστήματος της ΕΣΗΔΗΣ. Θα είναι πλέον ένα πάρα πολύ σοβαρό τμήμα αυτό και θα έχει μεγάλες ανάγκες.

Στο άρθρο 6 επέρχονται σημαντικές αλλαγές σε θετική κατεύθυνση και κυρίως γιατί το θέμα περισσότερο της διευκρίνησης και της υποβολής των εγγράφων και της προηγμένης ηλεκτρονικής υπογραφής, της απλής κ.ο.κ. ήταν ένα δύσκολο θέμα. Ρωτήσαμε τον εκπρόσωπο της Ανεξάρτητης Αρχής στην Επιτροπή. Δεν ήξερε να απαντήσει ή δεν απάντησε. Έφυγε από την Επιτροπή. Δεν είχαμε εισήγηση της Ανεξάρτητης Αρχής. Τώρα ενσωματώθηκαν ενδεχομένως κάποια θέματα τα οποία εμείς δεν τα ξέρουμε.

Εν πάση περιπτώσει, φαίνεται να τακτοποιείται κάπως το θέμα. Παραμένουν, όμως, κάποιες εκκρεμότητες.

Εκείνο, όμως, που σας ζήτησα από χθες, κύριε Υπουργέ, είναι το ότι προσθέσατε το άρθρο 6Α, το οποίο μιλάει γενικά και αόριστα για την ανάγκη ότι όλες τις συμβάσεις, όλες τις προσφορές θα αξιολογούνται από αξιολογητές που είναι εγγραμμένοι στο Μητρώο αυτό το οποίο συστήνεται με το άρθρο 6Α. Μα, δεν είναι δυνατόν! Οι αξιολογητές για τις δημόσιες συμβάσεις για τα δημόσια έργα είναι οι άνθρωποι, οι υπάλληλοι της προϊσταμένης αρχής, όπως προβλέπει ο ν. 1418 και ο Κώδικας Δημοσίων Έργων. Είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι που ελέγχουν τους διαγωνισμούς. Για τις διαγωνισμούς των κρατικών προμηθειών δημιουργούνται επιτροπές πάλι από δημοσίους υπαλλήλους. Ποιο είναι αυτό το Μητρώο; Που θα αναφέρεται;

Δεν κάνατε αυτή την τροποποίηση που μου είπε ο συνεργάτης σας. Εγώ νομίζω ότι πρέπει αυτό να το αποσύρετε. Να το δούμε κάποια άλλη στιγμή. Αν θεωρείτε ότι θα υπάρχει ένα Μητρώο Αξιολογητών από τους υπαλλήλους των υπηρεσιών και μάλιστα, των βαθμίδων εκείνων που ο νόμος προβλέπει να ασχολούνται με αυτά τα θέματα, γιατί χρειάζεται εξειδίκευση σε όλες αυτές τις κρίσεις των υπαλλήλων, αυτό να το δούμε. Όμως, αυτό αφορά όλη τη δημόσια διοίκηση αν θα αποφασίζει γι’ αυτό το θέμα. Δεν αφορά αυτό το νομοσχέδιο.

Θα ήθελα να προχωρήσω τώρα, γιατί δεν έχω και πάρα πολύ χρόνο, πηγαίνοντας στο Δεύτερο Κεφάλαιο. Έχουμε τονίσει το πολύ θετικό θέμα, το ότι πρέπει να υπάρχει το Γενικό Εμπορικό Μητρώο, που θα πρέπει να λειτουργήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Διευκρινίζονται εδώ ορισμένα θέματα με τα οποία συμφωνούμε. Υπάρχουν κάποιες αλλαγές οι οποίες γίνονται ως προς τις ανώνυμες εταιρείες και κυρίως τις ΕΠΕ για το κεφάλαιο, για τη μείωση και μέχρι και τη μη ανάγκη ύπαρξης κεφαλαίου κατά τη σύστασή τους. Δεν θα συμφωνούσαμε με αυτό το θέμα.

Πάω τροχάδην στα θέματα των λαϊκών αγορών. Δεν καταλαβαίνω γιατί δημιουργείται τόση σύγχυση. Είπαμε ότι οι λαϊκές αγορές για τους παραγωγούς μπορούν να λειτουργήσουν τις Κυριακές. Οι άνθρωποι, οι παραγωγοί, εφόσον θέλουν -οι ίδιοι είναι παραγωγοί για τα προϊόντα τους- θα πρέπει να έχουν αυτή τη δυνατότητα τις Κυριακές, αρκεί να ξεκαθαριστεί…

Τονίσαμε, λοιπόν, ότι θα πρέπει να υιοθετήσουμε κάποιες προϋποθέσεις και αρχές και του σημειώματος που μας έδωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Θα προχωρήσω λίγο γρήγορα, διότι τις υπόλοιπες διατάξεις θα τις αναπτύξουν και η κ. Φούντα και ο κ. Κυρίτσης. Θα ήθελα να πάω στην τροπολογία και ιδιαίτερα στο πολύ σοβαρό θέμα της εισαγωγής του συστήματος της διαιτησίας στα θέματα των συγχρηματοδοτούμενων έργων.

Εμείς βλέπουμε ότι αυτό είναι μια σοβαρή αλλαγή, πολύ σημαντική και δεν είναι τόσο εύκολο να δει κανείς πώς θα περπατήσει. Είναι, όμως, θετικό ότι αφήνετε παράλληλα να ισχύει το παλιό σύστημα, δηλαδή, ότι από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη, το δημόσιο και τον ανάδοχο για ένα έργο κατά την επίλυση των διαφορών υπάρχει ένσταση. Αν απορριφθεί, υπάρχει η αίτηση θεραπείας και αν απορριφθεί, υπάρχει η προσφυγή στο Εφετείο. Αυτή η διαδικασία αντικαθίσταται. Υπάρχει ένσταση και μετά ζητείται η διαιτησία από τρεις διαιτητές κ.λπ., όπως περιγράφεται και εδώ και για να υπάρξει αυτή η σμίκρυνση της διαδικασίας θα πρέπει -όντως, είναι θετικό- να υπάρχει απόφαση Υπουργού, να αποφασίσει ο Υπουργός.

Παράλληλα τα δύο συστήματα μπορούν να βαδίζουν. Αφορά μόνο τα συγχρηματοδοτούμενα έργα. Θα βλέπαμε ότι η ρύθμιση αυτή διευκολύνει, αλλά δεν μου άρεσε ο όρος, κύριε Υπουργέ, του Υπουργού Ανάπτυξης, ότι είναι «φιλικός διακανονισμός». Δεν είναι φιλικός διακανονισμός. Όταν υπάρχουν διαφορές μεταξύ του δημοσίου και των αναδόχων κατασκευής των έργων, ο διακανονισμός είναι με βάση τα στοιχεία της επίβλεψης και τα θέματα της νομοθεσίας και της σωστής στήριξης της σύμβασης. Δεν υπάρχει φιλικός διακανονισμός εκεί. Δεν είναι ότι κάνουμε κάτι άλλο, εδώ εφαρμόζουμε μια σύμβαση προς όφελος του Ελληνικού Δημοσίου. Αυτός ο όρος δεν πρέπει να μείνει και ευτυχώς δεν υπάρχει στην αιτιολογική έκθεση. Δεν θα τον δεχθούμε έτσι. Θα τον δεχθούμε ως ένα διακανονισμό, ο οποίος έχει πάλι το στοιχείο της δικαστικής διαδικασίας, όταν η ένσταση απορρίπτεται, και ότι κάνει σύντμηση του χρόνου των διαδικασιών, γιατί πράγματι υπάρχουν για πέντε και για περισσότερα χρόνια στα δικαστήρια θέματα επίλυσης διαφορών που πολλές αφορούν και το Δημόσιο.

Θα επιμείνω στο θέμα των υπαλλήλων του ΙΓΜΕ, θα το συζητήσουμε και στη δευτερολογία. Τους έχουμε κάνει μπαλάκι. Πρέπει τελικά να αποφασίσουμε. Να πάρουμε τον κ. Στουρνάρα, αν έχει και αυτός λόγο, γιατί υπάρχει μια δαπάνη. Όμως να καταργήσουμε αυτόν τον Οργανισμό; Έλεος! Πώς θα κάνουμε αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου; Τι θα γίνει; Αν εφαρμοστεί αυτή η ΚΥΑ, η οποία είχε προβλεφθεί από το 2011, της συγχώνευσης κλπ, αυτός ο Οργανισμός χάνει σχεδόν όλους τους υπαλλήλους του. Χάνει τα κοινοτικά προγράμματα τα οποία διεξάγονται, και ούτω καθεξής. Θα αρχίσουμε να φτιάχνουμε ένα άλλο ΙΓΜΕ, αντί αυτού το οποίο λειτουργεί εδώ και εκατό χρόνια στη χώρα; Πρέπει να δώσουμε μια λύση, κύριε Υπουργέ. Δεν μπορούμε να τους πηγαίνουμε από δω και από εκεί.