Home Οικονομία & Ανάπτυξη (τομέας ευθύνης) Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου «Φορολογία Εισοδήματος, Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής του ν.4046/2012 και του ν. 127/2013 και άλλες διατάξεις» (Α ΜΕΡΟΣ)

Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου «Φορολογία Εισοδήματος, Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής του ν.4046/2012 και του ν. 127/2013 και άλλες διατάξεις» (Α ΜΕΡΟΣ)

E-mail Εκτύπωση PDF

Κύριοι συνάδελφοι, κύριοι Υπουργοί, η Κυβέρνηση κατέθεσε στη Βουλή έναν εφαρμοστικό νόμο εκατόν εννέα άρθρων εκ των οποίων τα εβδομήντα τέσσερα αποτελούν το νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος ενώ τα υπόλοιπα περιλαμβάνουν οριζόντιες αλλαγές οι οποίες αλλάζουν, εκ θεμελίων σε πολλές περιπτώσεις, τον δημοσιοϋπαλληλικό, εργασιακό και ασφαλιστικό χάρτη της χώρας.

Με αυτές τις διατάξεις, στην πράξη πλέον, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί κατά κανένα τρόπο τα εργασιακά, τα ασφαλιστικά δικαιώματα και τα κεκτημένα των πολιτών. Τα περισσότερα από αυτά τα μέτρα τέθηκαν εκβιαστικά ως προαπαιτούμενα από την Τρόικα για την καταβολή της δόσης. Έτσι καταδεικνύουν την αδυναμία της Κυβέρνησης να διαπραγματευτεί με επιτυχία και να αποφύγει μέτρα άνευ διαρθρωτικής αιτίας ή δημοσιονομικού λόγου. Τα μέτρα δεν προβλέπονταν από τις μνημονιακές υποχρεώσεις, τουλάχιστον με αυτήν την επαχθή και βίαιη μορφή, και αποτελούν οπισθοδρόμηση σε σχέση με τα συμφωνηθέντα και κεκτημένα σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

Το πρώτο μέρος του πολυνομοσχεδίου χαρακτηρίζει κυρίως ο νέος Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, με τον οποίο επιδιώκεται, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η δημιουργία μιας δίκαιης βάσης αναδιανομής του εισοδήματος και μιας σταθερής πηγής χρηματοδότησης των δημόσιων υπηρεσιών. Επίσης, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, όσον αφορά την οικονομική κατάσταση στη χώρα περιγράφεται ότι υπάρχουν ενθαρρυντικά σημάδια ανάκαμψης. Η βραχυπρόθεσμη πορεία των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών είναι γενικά συμβατή με τις μεσοπρόθεσμες μακροοικονομικές προβλέψεις του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής.

Όμως εμείς αμφισβητούμε αυτές τις διαπιστώσεις. Τα περισσότερα στοιχεία φανερώνουν σημαντικά προβλήματα στην εφαρμογή του προγράμματος. Τα όποια θετικά δεν συνιστούν ικανό μέγεθος αντιστροφής της πορείας. Η νέα αύξηση της ανεργίας τον Ιούλιο σε 17% είναι ενδεικτική, πολύ περισσότερο δε για τη νεολαία. Οι ενδείξεις για πιέσεις στην αγορά πληθαίνουν στο δείκτη του ΙΟΒΕ για την οικονομική συγκυρία, στο δείκτη της βιομηχανικής παραγωγής το Μάιο που υποχώρησε κατά 5%, στο δείκτη τζίρου στο λιανικό εμπόριο που πέφτει κατά 12,9% και στην οικοδομική δραστηριότητα με στοιχεία Απριλίου που υποχωρεί ραγδαία κατά 20%.

Η συνέχεια, βέβαια, της χρηματοδότησης είναι απαραίτητη για τη χώρα. Η υποχώρηση, όμως, σε πιέσεις, όπως έγινε με τη σύνδεση της κινητικότητας με απολύσεις στο δημόσιο τομέα, την υποβάθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων και την περαιτέρω φορολόγηση, επιβαρύνουν την κατάσταση της κοινωνίας.

Η υποχώρηση στις πιέσεις που ασκούνται από την Τρόικα διατηρεί τα λάθη του προγράμματος προσαρμογής και της οικονομικής πολιτικής. Όσο η θεώρηση του Υπουργείου Οικονομικών (η οποία αποδεικνύεται μονομερής και αναποτελεσματική) είναι σύμφωνη με την Τρόικα και τους εταίρους για ρυθμίσεις που ουσιαστικά δεν βελτιώνουν την κατάσταση σε κρίσιμα θέματα, όπως η μείωση της φορολογίας, οι διακανονισμοί των υποχρεώσεων στα ασφαλιστικά ταμεία, η χρηματοδότηση της αγοράς, η ρευστότητα, η ενίσχυση των αναπτυξιακών παρεμβάσεων, η υποστήριξη των ανέργων, και όσο δεν υπάρχουν αλλαγές, τροποποιήσεις και συμπληρώσεις στην οικονομική πολιτική και στο πρόγραμμα της δημοσιονομικής πολιτικής, τότε η επιδίωξη της αποφυγής νέων επώδυνων μέτρων θα είναι απλώς μια ανεκπλήρωτη επιταγή.

Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά ότι τα έσοδα του κράτους, κατά κύριο λόγο, προέρχονται από τη φορολογία. Παρά ταύτα το φορολογικό νομοσχέδιο της χώρας παραμένει ανεπαρκές, άδικο και συνεχώς μεταβαλλόμενο. Χαρακτηρίζεται δε από την μεγάλη ανάπτυξη της φοροδιαφυγής, της εισφοροδιαφυγής και της παραοικονομίας που ανέρχεται στο 35% του ΑΕΠ.

Για τη ριζική αλλαγή αυτής της παθογόνου κατάστασης είναι αδήριτη ανάγκη η βελτίωση και μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος στην κατεύθυνση της αναλογικής και καθολικής συμμετοχής των πολιτών στα φορολογικά βάρη με δίκαιη και προοδευτική φορολόγηση των εισοδημάτων. Ένα νέο φορολογικό σύστημα που θα προκύψει με ευρεία συναίνεση και σταθερότητα και σταθερότητα για τα επόμενα δέκα χρόνια, με θέσπιση περιουσιολογίου και «πόθεν έσχες», με δίκαιη και αναλογική κατανομή των βαρών.

Παράλληλα, μαζί με τον εν λόγω Κώδικα Φορολογίας και Εισοδήματος θα έπρεπε να είχε έρθει ο Κώδικας με τα μέτρα πάταξης της φοροδιαφυγής, που συνιστά ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και απαραίτητη προϋπόθεση για μία ηπιότερη δημοσιονομική προσαρμογή, που θα λαμβάνει υπ’ όψιν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και την κατάσταση στην εσωτερική ζήτηση. Διαφορετικά, θα επιβαρύνονται συνεχώς οι συνεπείς φορολογούμενοι. Σε αυτό στηρίζεται και η σημαντική και βαθιά κοινωνική πρόταση της ΔΗΜΑΡ για τη ρήτρα δημοσιονομικού ισοδυνάμου στα δύσκολα μέτρα της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, όσο και αν έχει κάποια στοιχεία σωστής κωδικοποίησης της νομοθεσίας, δεν συνιστά φορολογική μεταρρύθμιση, αλλά αποτελεί μία αναλυτικότερη εκδοχή του προηγούμενου νόμου. Η καθυστέρηση στο να παρουσιαστεί ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο, συμπεριλαμβανομένων και των μέτρων πάταξης της εισφοροδιαφυγής, κάνει την όλη διαδικασία αναξιόπιστη σε ό,τι αφορά το στόχο -στόχο που μας τον παρουσίασε και ο Υπουργός κ. Στουρνάρας- να πληρώσουν περισσότεροι και να είναι μικρότερη η επιβάρυνση για τους συνεπείς φορολογούμενους.

Θα αναφερθώ στην πρόσφατη δήλωση του Πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ότι ουδέποτε του ζητήθηκε από τις ελληνικές αρχές, από την Ελληνική Κυβέρνηση, λίστα με τις ελληνικές καταθέσεις στο Λουξεμβούργο. Αυτή η δήλωση είναι χαρακτηριστική όλων των μεγάλων παραλείψεων και βέβαια της σχετικής συζήτησης που κάναμε χθες κατά τη συζήτηση για το πόρισμα της λίστας Λαγκάρντ.

Επισημαίνουμε, λοιπόν, ότι το μοντέλο «όσοι περισσότεροι φόροι τόσο περισσότερα έσοδα» έχει αποτύχει. Η υστέρηση κατά 550 εκατομμύρια ευρώ των εσόδων κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2013 καταδεικνύει αφενός την αδυναμία των φοροεισπρακτικών μηχανισμών και αφετέρου τη μεγάλη αδυναμία των πολιτών να αντέξουν αυτό το μοντέλο της λιτότητας και της υπερφορολόγησης. Δεν μπορεί, αγαπητοί συνάδελφοι, να συνεχίζεται να μην γίνονται οι δαπάνες για τις δημόσιες επενδύσεις, προκειμένου αυτές ως έσοδα να ισοσκελίζουν τον προϋπολογισμό. Αυτή είναι μία θανατηφόρα συνταγή για την ανάπτυξη και για να ξεφύγουμε από την ύφεση.

Μετά τα παραπάνω, τονίζω ότι ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος είναι μια αναλυτικότερη εκδοχή του ν.4110, για τον οποίο είχαμε τότε σοβαρές ενστάσεις ως προς τη βασική του φιλοσοφία, δηλαδή τα εισοδήματα να φορολογούνται βάσει της πηγής προέλευσης, γιατί αυτό οδηγεί σε σημαντική φοροελάφρυνση για τα πλουσιότερα στρώματα λόγω διάσπασης της φορολογητέας ύλης. Εάν δείτε την έκθεση της Διεύθυνσης Επιστημονικού Έργου, σε αυτό το θέμα πραγματικά υπάρχει επισήμανση, γιατί πράγματι δεν πληρούνται οι κανόνες δικαίου και αναλογικότητας.

Παραμένουν αυτούσια και σε αυτόν τον Κώδικα τα θέματα που είχαμε προσπαθήσει να διορθώσουμε τον Ιανουάριο, χωρίς όμως να βρούμε ανταπόκριση, για τον τρόπο φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, για την ενίσχυση του επιδόματος των παιδιών, για τα μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής με την παροχή κινήτρων φοροαπαλλαγών, όπως είναι η έκπτωση φόρων για τα ενοίκια πρώτης κατοικίας, της επιστροφής φόρων κ.λπ.

Έχουμε επανακαταθέσει τις τροπολογίες που είχαμε καταθέσει και δεν είχαν γίνει αποδεκτές, και θεωρούμε ότι ένα μέρος αυτών των τροπολογιών, μετά τις διαπιστώσεις που έχουν γίνει, πρέπει να γίνει αποδεκτό.

Το θέμα της φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών έχει λεχθεί από όλες τις πλευρές. Αυτή η επαχθής φορολόγηση, η οποία μαζί με όλα τα άλλα τους οδηγεί στην πλήρη εξόντωση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Επειδή δεν έχει εικόνα το Υπουργείο για τα εισοδήματά τους, τους θεωρεί συλλήβδην φοροφυγάδες και έτσι δεν εφαρμόζει σε αυτούς τους κανόνες δικαίου και ισότητας. Προχθές, δεν μπήκαν στη ρύθμιση όλοι όσοι έχουν τεράστια προβλήματα, για να σώσουν την πρώτη κατοικία στο νομοσχέδιο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Σήμερα, τους φορολογείτε από το μηδέν και για μέχρι 50.000 με την ίδια κλίμακα, όταν ξέρετε ότι τα εισοδήματα των περισσότερων μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι κάτω από 20.000 ευρώ ή ότι κινδυνεύουν αυτή τη στιγμή να κλείσουν τα καταστήματά τους και την επιχείρησή τους.

Επίσης, είναι γνωστή και η καθυστέρηση των μέτρων για την τόνωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το τελευταίο που μπορείτε να κάνετε, μαζί με όλα τα άλλα που έπρεπε να είχαν γίνει, είναι να θέσετε ένα πρόσθετο κλιμάκιο από μηδενικό εισόδημα και μέχρι 20.000 ευρώ ο φορολογικός συντελεστής να είναι στο 20%.

Με τη δεύτερη τροπολογία μας προτείνουμε για μέτρα πάταξης της φοροδιαφυγής κ.λπ. Βεβαίως να υπάρξουν ρυθμίσεις, βεβαίως να υπάρξει τόνωση των φοροεισπρακτικών μηχανισμών και πολλά άλλα θέματα, αλλά πρέπει να δοθούν και κίνητρα. Εμείς προτείνουμε σήμερα να πάρετε απόφαση, από αυτό το φορολογικό νομοσχέδιο και όχι από το 2014, να λαμβάνεται υπ’ όψιν ένα μέρος των αποδείξεων μέχρι 10%, όπως ήταν σε προηγούμενες ρυθμίσεις. Χωρίς κίνητρο, δεν γίνεται τίποτα τελικά, δεν προχωράμε σε αυτή τη διαδικασία.

Με την τροπολογία προτείνεται να μειώνεται κατά ποσοστό 10% η δαπάνη για τα ενοίκια πρώτης κατοικίας, για τα μικρά ενοίκια και μέχρι 5.800 ευρώ για τον άγαμο και μέχρι 6.000 ευρώ για τον έγγαμο. Δηλαδή, για τα χαμηλά εισοδήματα από τα ενοίκια να δώσετε φοροαπαλλαγή.

Από την άλλη πλευρά, βεβαίως να ενισχύεται το επίδομα των παιδιών, διότι πράγματι με τη μείωση φόρου 2.1000 ευρώ από τους μισθωτούς και συνταξιούχους κ.λπ., χωρίς να υπάρχουν απαλλαγές, ακόμη διατηρείται το παράδοξο οικογένειες με παιδιά να πληρώνουν περισσότερο από οικογένειες χωρίς παιδιά. Θέλουμε, λοιπόν, όπως σας είπαμε και την άλλη φορά και σας είχαμε περιγράψει πώς θα βρείτε τα χρήματα, να προσθέσετε 100 ευρώ για κάθε παιδί στην απομείωση φόρου. Σας ζητούμε τώρα, όπως το είχαμε ζητήσει και τότε, να τροποποιήσετε το άρθρο 65 του ν.4170 που λαμβάνονταν υπ’ όψιν και τα προνοιακά επιδόματα, για να υπολογιστεί το εισόδημα γι’ αυτούς που θα πάρουν το επίδομα τέκνων.

Προχωρώ στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου. Πρόκειται για ένα σαρωτικό νομοθέτημα, με το οποίο πραγματικά στο όνομα της αντιμετώπισης υπαρκτών παθογενειών ο δημόσιος τομέας οδηγείται σε παράλυση και ακυρώνεται εξ αποτελέσματος κάθε σοβαρή μεταρρυθμιστική προσπάθεια.

Προωθούνται δωδεκάμισι χιλιάδες μετακινήσεις. Τον Ιούλιο είναι πέντε χιλιάδες, δηλαδή δυόμισι χιλιάδες σχολικοί φύλακες και δυόμισι χιλιάδες εκπαιδευτικοί από την τεχνική εκπαίδευση. Το Σεπτέμβριο είναι τρεισήμισι χιλιάδες άτομα από τη Δημοτική Αστυνομία, χίλιοι πεντακόσιοι εκπαιδευτικοί και δυόμισι χιλιάδες από Υπουργεία και δήμους. Συνδέετε την κινητικότητα με τις απολύσεις. Μειώνονται οι μήνες της διαθεσιμότητας από δώδεκα σε οκτώ.

Τα άρθρα 89 και 94 που αφορούν το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης πρέπει να διαβαστούν μαζί με τα άρθρα 80 και 81 του Υπουργείου Εσωτερικών και το άρθρο 82 του Υπουργείου Παιδείας. Συνοπτικά οδηγούν σε μία βίαιη μετατροπή της κινητικότητας από ζωτικής σημασίας διαρθρωτικό μέτρο ορθολογικής αντιμετώπισης του προσωπικού και άμεσης κάλυψης αναγκών σε δημόσιες υπηρεσίες, κυρίως κοινωνικού χαρακτήρα, σε ένα μέσο οριζοντίων χωρίς αξιολόγηση απολύσεων. Πρόκειται για οπισθοδρόμηση σε σχέση με τα συμφωνηθέντα και κεκτημένα από προηγούμενες διαπραγματεύσεις.

Είναι σαφές, κύριοι συνάδελφοι, ότι στη διαπραγμάτευση του Απριλίου-Μαΐου η κινητικότητα 25.000 υπαλλήλων είχε διαχωριστεί απολύτως, και ως μέγεθος και ως διαδικασία, από τις αναγκαστικές αποχωρήσεις άλλων 15.000 υπαλλήλων. Η κινητικότητα είχε σχεδιαστεί για να καλύψει κενά που προκύπτουν με τρόπο αντικειμενικό από σχέδια στελέχωσης και αξιολόγησης όλου του δημόσιου τομέα. Πρώτα έπρεπε να διαπιστωθούν τα κενά και οι πλεονάζουσες θέσεις και μετά να υπολογισθεί ο αναγκαίος αριθμός των μετακινήσεων και μετά από την απομείωση των προσώπων, όσοι υπάλληλοι εργάζονται σε θέσεις που πλεόναζαν να μετακινηθούν εκεί που υπάρχουν ανάγκες. Αυτή η μεταρρυθμιστική λογική των μετακινήσεων είχε εφαρμοστεί από το πρόγραμμα του Αντώνη Μανιτάκη για να λειτουργήσει μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του 2013. Μην αρχίζετε τώρα και ρίχνετε κροκοδείλια δάκρυα. Υπήρχε η διαδικασία, υπήρχαν καθυστερήσεις αλλά υπήρχε η δυνατότητα να διαπραγματευτείτε με σθένος, γιατί η ελληνική κοινωνία δεν αντέχει οριζόντιες λύσεις, δεν αντέχει καταργήσεις ολόκληρων κλάδων της δημόσιας διοίκησης. Είχατε τη δυνατότητα και είχαν και τα Υπουργεία τη δυνατότητα αυτή, μέχρι τον Σεπτέμβριο να επιμείνετε να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία και αυτό να το κάνει αποδεκτό η Τρόικα.

Αυτή τη στιγμή έχετε κάνει μία τεράστια οπισθοδρόμηση. Καταργείτε υπηρεσίες των ΟΤΑ, Δημοτική Αστυνομία, σχολική στήριξη, ΕΠΑΛ, τεχνική εκπαίδευση. Όλα τα θέματα τελικά, όλα τα θέματα της ουσιαστικής μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης καταλήγουν να γίνονται μία βιαστική διαδικασία και να ελέγχεται μόνο από Υπουργικές Αποφάσεις.

Τελειώνω, κύριε Πρόεδρε, για να αναφέρω τα πολλά σημεία της Έκθεσης Επιστημονικών Μελετών της Βουλής, που μιλάει και για το άρθρο 76 για το Παρατηρητήριο των ΟΤΑ, όπου σχεδόν παρεμβαίνετε στην συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των ΟΤΑ, και για το άρθρο 90, που αφορά τις διατάξεις για τη διαθεσιμότητα. Η Έκθεση επισημαίνει ότι θίγεται κατ’ αρχήν στον πυρήνα της η συμβατική ελευθερία του άρθρου 5 του Συντάγματος και η εργασία ως δικαίωμα του εργαζόμενου στην περιουσία, ακόμα και η ίδια η αξιοπρέπεια του εργαζόμενου. Γι’ αυτό σας ζητάμε το αυτονόητο, αυτά τα άρθρα να τα αποσύρετε.

Επίσης, η Έκθεση θέτει την ανάγκη εξουσιοδότησης νόμου και όχι απλώς καθ’ ύλην προσδιορισμού του αντικειμένου ή Υπουργικές Αποφάσεις για να γίνει όλη αυτή η διαδικασία της διοικητικής μεταρρύθμισης. Δεν μπορείτε με Υπουργική Απόφαση να καταργείτε τις οργανικές θέσεις στους ΟΤΑ. Και αυτό αντιβαίνει στο Σύνταγμα.

Βασικές επισημάνσεις βεβαίως υπάρχουν και είναι και δικές μας και για το άρθρο 103 για τον κατώτατο μισθό. Τι φέρνετε όλη αυτή την περαιτέρω διάλυση των εργασιακών δικαιωμάτων και θα το κάνετε από το 2017; Ποια είναι η σκοπιμότητα αυτής της ρύθμισης; Το 2017 δεν θα έχουμε βγει, κατά κάποιον τρόπο, από όλη αυτήν την κατάσταση της δημοσιονομικής προσαρμογής; Γιατί να θέλουμε τέτοιου τύπου ρυθμίσεις για τον κατώτατο μισθό;

Και βέβαια υπάρχουν πολλά θέματα και για τα θέματα των προσωρινών διαταγών, τα οποία θα τα συζητήσουμε στην κατ’ άρθρον συζήτηση.

Σας ευχαριστώ.