Home Οικονομία & Ανάπτυξη (τομέας ευθύνης) Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου "Ρυθμίσεις για την τροποποίηση και τη βελτίωση συνταξιοδοτικών, δημοσιονομικών, διοικητικών και λοιπών διατάξεων του Υπουργείου Οικονομικών"

Ομιλία επί του Σχεδίου Νόμου "Ρυθμίσεις για την τροποποίηση και τη βελτίωση συνταξιοδοτικών, δημοσιονομικών, διοικητικών και λοιπών διατάξεων του Υπουργείου Οικονομικών"

E-mail Εκτύπωση PDF

Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το προτεινόμενο σχέδιο νόμου αποτελεί πρωτοβουλία της Κυβέρνησης και επιτέλους όχι μνημονιακή υποχρέωση.

Το σχέδιο νόμου αποτελείται κυρίως από τρία Κεφάλαια, τα οποία αφορούν στην τροποποίηση της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας του δημοσίου, στους αδρανείς καταθετικούς λογαριασμούς, σε θέματα δημοσιονομικών ελέγχων και δημοσιονομικής διαχείρισης.

Στόχος του είναι, όπως αναφέρεται και στην αιτιολογική έκθεση, η αντιμετώπιση υπαρκτών προβλημάτων και δυσλειτουργιών που υφίστανται σε πεδία του κράτους, καθώς και στις σχέσεις του με τους πολίτες. Είναι γεγονός ιδιαίτερα θετικό ότι κατά την επεξεργασία του σχεδίου νόμου στην Επιτροπή και μετά και την ακρόαση των φορέων, έγιναν αποδεκτές από τον Υπουργό πολλές προτάσεις και επήλθαν ουσιαστικές βελτιώσεις και τροποποιήσεις στο εν λόγω νομοσχέδιο. Βέβαια, η προσθήκη την τελευταία στιγμή μίας μεγάλης σειράς τροπολογιών δεν συνάδει με τη διαδικασία που προηγήθηκε, έστω και αν οι περισσότερες από αυτές τις τροπολογίες είναι σε θετική κατεύθυνση και πράγματι επιλύουν υπαρκτά προβλήματα.

Συνοπτικά, οι διατάξεις και οι ρυθμίσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου, έχουν ως εξής:

Καθιερώνεται για πρώτη φορά ο θεσμός της προκαταβολής της σύνταξης από το δημόσιο, ώστε να απαλειφθεί το μισθοδοτικό κενό, το οποίο παρατηρείται σήμερα και το οποίο αφορά το χρονικό διάστημα από τη λύση της υπαλληλικής σχέσης μέχρι την έναρξη καταβολής της σύνταξης. Σωστά βελτιώθηκε και δεν παρέμεινε το οκτάμηνο.

Καθορίζεται σε αυστηρό πλαίσιο το χρονοδιάγραμμα των υπηρεσιακών διαδικασιών, οι οποίες απαιτούνται για την έκδοση της σύνταξης του δημοσίου, ώστε να απαλειφθούν φαινόμενα καθυστέρησης και κωλυσιεργίας που παρατηρούνται σε μεγάλη έκταση και χρόνο.

Θεσμοθετείται η ολική απογραφή των συνταξιούχων του δημοσίου, η οποία σε συνδυασμό με τη θέσπιση του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης των μεταβολών της προσωπικής κατάστασης του συνταξιούχου, ελπίζουμε ότι θα εκμηδενίσει τη δυνατότητα είσπραξης για μεγάλο χρονικό διάστημα από τρίτους ποσών που αφορούν θανόντες συνταξιούχους του δημοσίου, λόγω μη γνωστοποίησης του θανάτου αυτού στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Διευθετούνται συνταξιοδοτικά ζητήματα, που αφορούν τα επιδόματα νόσου και ανικανότητας, τα οποία θα εξακολουθήσουν να καταβάλλονται με βάση το μισθό του λοχαγού, όπως αυτός ίσχυε πριν από τις προσαρμογές των ειδικών μισθολογικών καθεστώτων.

Εναρμονίζεται το δημόσιο με τους άλλους ασφαλιστικούς φορείς ως προς την περικοπή της σύνταξης για όσους συνταξιούχους του αυτοαπασχολούνται.

Διευθετούνται συνταξιοδοτικά ζητήματα του προσωπικού του μεταβατικού πιστωτικού ιδρύματος «Νέο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο Ελλάδος» προς διευκόλυνση των εργαζομένων, στο πλαίσιο τόσο της περαιτέρω λειτουργίας του εν λόγω ιδρύματος, όσο και του προγράμματος εθελουσίας αποχώρησης. Αυτά τα θέματα πρέπει να τα παρακολουθήσουμε, ώστε να ολοκληρωθεί σε σύντομο χρόνο και όπως ελπίζουν οι εργαζόμενοι.

Επικαιροποιείται, ουσιαστικά καταρτίζεται για πρώτη φορά το παρωχημένο νομοθετικό πλαίσιο για τους αδρανείς καταθετικούς λογαριασμούς, επιτρέποντας τη χρήση των κεφαλαίων από αδρανείς καταθέσεις για την κάλυψη των αναγκών του δημοσίου. Εμείς επιμένουμε ότι από τώρα πρέπει να πούμε ότι αυτό γίνεται με σκοπό τη στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Δημιουργείται το Μητρώο Ελεγκτών για τους Δημοσιονομικούς Ελέγχους και Ελέγχους ΕΔΕΛ, όπως επίσης το Μητρώο Εμπειρογνωμόνων για Δημοσιονομικούς Ελέγχους και η Διεύθυνση Έκτακτων Δημοσιονομικών Ελέγχων. Όλα αυτά ενισχύουν σημαντικά την προσπάθεια εδραίωσης της δημοσιονομικής εξυγίανσης και πειθαρχίας.

Ορίζεται πλαίσιο θητείας για τους υπαλλήλους που ασκούν δημοσιονομικούς ελέγχους, αφενός λόγω της ανάγκης ενίσχυσης της διαφάνειας και αφετέρου, προκειμένου κατά τη διενέργεια των δημοσιονομικών ελέγχων να μην εναλλάσσονται συνεχώς τα ίδια πρόσωπα, έτσι ώστε να επιτύχουμε τη θωράκιση του ελεγκτικού έργου.

Με το πρώτο άρθρο, που σηματοδοτεί και το σχέδιο νόμου, θεσμοθετείται και στο δημόσιο η προσωρινή σύνταξη. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου, όποιος δημόσιος υπάλληλος ή στρατιωτικός αποχωρεί λόγω συνταξιοδότησης, θα λαμβάνει μέσα σε σαράντα μέρες από την κατάθεση της σχετικής αίτησης συνταξιοδότησης ως προκαταβολή σύνταξης ποσό που ισούται με το 50% του βασικού μισθού του μισθολογικού του κλιμακίου, προσαυξημένο με το 50% του επιδόματος χρόνου. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 60% σε περιπτώσεις υπαλλήλων που είναι γονείς τριών τέκνων και άνω ή γονείς τέκνου με αναπηρία ή προστάτες μέλους της οικογένειας με αναπηρία.

Τίθενται πραγματικά διατάξεις, ούτως ώστε να περιορίζονται στις είκοσι εργάσιμες μέρες από την ημερομηνία λύσης της σχέσης του υπαλλήλου ή του μόνιμου στρατιωτικού, οι μέρες που πρέπει να περιέλθουν ηλεκτρονικά στην Υπηρεσία Συντάξεων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους όλα τα αποδεικτικά στοιχεία για τον υπάλληλο.

Με όλες αυτές τις ρυθμίσεις, η εισαγωγή του θεσμού της προσωρινής σύνταξης και στο δημόσιο αποτελεί, πράγματι, ένα θετικό βήμα, διότι πραγματικά, κύριοι συνάδελφοι, στο δημόσιο ο χρόνος αναμονής των δικαιούχων φθάνει και μέχρι τους δεκαοκτώ μήνες, ενώ στα υπόλοιπα ταμεία μπορεί να φθάσει και πάνω από δύο χρόνια.

Σε ό,τι αφορά το ύψος της προκαταβολής, θα μπορούσε να φθάσει και στο 60%, όπως σας είπαμε και στην Επιτροπή, κύριε Υπουργέ. Δεν είναι θέμα του Προϋπολογισμού, όπως είπατε και εσείς. Θεωρούμε, με τα στοιχεία που μας εκθέσατε, ότι δεν θα προκύψει ανάγκη επιστροφής του ποσοστού αυτού μετά την οριστικοποίηση της σύνταξης.

Επίσης, θα μπορούσαμε να έχουμε ειδική μέριμνα, δηλαδή να δοθεί μεγαλύτερο ποσοστό -εκτός από τις οικογένειες με τρία παιδιά ή παραπάνω ανήλικα τέκνα- και σε οικογένειες που έχουν μόνο ένα εισόδημα και αυτό είναι η σύνταξη που αναμένουν να πάρουν, όπως και οι ανάπηροι οικογενειάρχες, που και οι ίδιοι έχουν αναπηρία άνω του 67%,

Στο τρίτο άρθρο τροποποιείται το Διάταγμα 169. Είναι ορισμένες διατάξεις που αφορούν τα ξενόγλωσσα πιστοποιητικά σπουδών τέκνων θανόντος συνταξιούχου, τη μεταβίβαση συντάξεων σε άγαμες θυγατέρες που δεν θα λαμβάνεται υπ' όψιν το τεκμαρτό εισόδημα από ένα σπίτι και ένα αυτοκίνητο κ.ο.κ..

Βασικές είναι οι ρυθμίσεις του τέταρτου άρθρου. Κατ’ αρχήν, μιλάει για την εξαίρεση θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Μέχρι τις 31-12-2013 ορίζονται ως προϋποθέσεις η δεκαπενταετής πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και η συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου έτους της ηλικίας του υπαλλήλου. Από την 1-1-2013 τα εξήντα πέντε έτη αυξάνονται στα εξήντα επτά.

Το σχέδιο νόμου αίρει σε αυτό το άρθρο μία μεγάλη αδικία, αφού ορίζει ότι υπάλληλος που αποχωρεί, προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί και λόγω πλάνης δεν πληροί τους όρους και τις προϋποθέσεις για την άμεση καταβολή της σύνταξής του, μπορεί να επανέλθει μετά από αίτησή του που υποβάλλεται στον φορέα, από τον οποίο αποχώρησε, εντός προθεσμίας τριών μηνών.

Έχουμε τώρα το ζήτημα που μας απασχόλησε αρκετά στην Επιτροπή, δηλαδή το ζήτημα για το ύψος των συντάξεων και τη διαδικασία απόδοσης της σύνταξης στους λογοτέχνες και καλλιτέχνες.

Θεσπίζεται ανώτατο όριο 720 ευρώ, μειώνεται δηλαδή κατά κάτι από το προηγούμενο ποσό που έπαιρναν και μειώνεται και ο ετήσιος αριθμός των συντάξεων. Στην αρχή είχατε να μπορούν να δίνονται δεκαπέντε συντάξεις ανά έτος κι έγιναν είκοσι οι συντάξεις. Ίσως να μέναμε και στις τριάντα συντάξεις, εφόσον εξυγιαίνεται, κατά κάποιον τρόπο και η επιτροπή γίνεται καλύτερα της διαδικασίας της απόδοσης των συντάξεων. Θα μπορούσαμε να το είχαμε αφήσει κι αυτό. Διορθώσατε όμως κι άλλα θέματα, όπως και το θέμα της μεταβίβασης της σύνταξης στον επιζώντα σύζυγο, στα ανήλικα τέκνα ή και στα έχοντα άνω του 65% αναπηρία κ.λπ.

Είναι μία δύσκολη κατάσταση, γιατί από την άλλη πλευρά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι όλη αυτή η διαδικασία είναι διαφορετική, σχεδόν ξένη, προς το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς του δημοσίου, σε σχέση με τη φύση των καταβαλλόμενων συντάξεων και των καταβαλλόμενων εισφορών.

Ένα πολύ σημαντικό θέμα το οποίο όπως σας είπα και πριν πρέπει να το παρακολουθήσουμε μέχρι την ολοκλήρωσή του, είναι τα συνταξιοδοτικά ζητήματα του προσωπικού του μεταβατικού πιστωτικού ιδρύματος «Νέο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο Ελλάδος».

Έρχομαι στο Κεφάλαιο Β’ «Αδρανείς καταθετικοί λογαριασμοί».

Με τα άρθρα 6 έως 10 επικαιροποιείται, ουσιαστικά καταρτίζεται για πρώτη φορά το νομοθετικό πλαίσιο για τους αδρανείς καταθετικούς λογαριασμούς, επιτρέποντας τη χρήση των κεφαλαίων από αδρανείς καταθέσεις για την κάλυψη αναγκών του δημοσίου με απώτερο σκοπό την στήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Είναι ένας σκοπός που εμείς υποστηρίξαμε και νομίζω και όλες οι πτέρυγες. Θα έπρεπε και θα μπορούσε να καθίσταται σαφής αυτός ο σκοπός και στην εν λόγω ρύθμιση.

Η δυνατότητα αξιοποίησης των εν λόγω πόρων προκύπτει μετά την παραγραφή των δικαιωμάτων του καταθέτη ή των νομίμων κληρονόμων του κατόπιν παρέλευσης εικοσαετίας.

Επιπρόσθετα, καταργείται η διάταξη που προέβλεπε παραγραφή των δικαιωμάτων του δημοσίου κατόπιν παρέλευσης δεκαετίας από την συμπλήρωση της ως άνω αναφερόμενης εικοσαετίας, εξαλείφοντας έτσι ουσιαστικά τυχόν κίνητρο κάποιων πιστωτικών ιδρυμάτων να επιδιώξουν την καταστρατήγηση του Νομοθετικού Διατάγματος 1195/1942.

Οι τράπεζες θα υποχρεούνται να ενημερώνουν εγγράφως τους πελάτες τους για την ύπαρξη καταθετικών λογαριασμών που βρίσκονται σε ακινησία επί εικοσαετία πριν τα χρήματά τους αποδοθούν υπέρ του δημοσίου.

Οι επιστολές που θα στέλνουν οι τράπεζες, θα αποστέλλονται ανά τριετία, δηλαδή τα πρώτα πέντε χρόνια μετά την τελευταία κίνηση του λογαριασμού, η δεύτερη μετά από δέκα χρόνια και η τρίτη μετά από δεκαπέντε χρόνια. Θα πρέπει όλη αυτή η διαδικασία να τηρείται πιστά από το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Βάσει του υφιστάμενου νομικού πλαισίου του 1942, τα υπόλοιπα αδρανών τραπεζικών λογαριασμών παραγράφονται υπέρ του δημοσίου, μετά την παρέλευση, όπως είπαμε της εικοσαετίας, ενώ οι τόκοι παραγράφονται μετά την παρέλευση πενταετίας.

Με το νέο, λοιπόν, αυτό νομοθετικό πλαίσιο το δημόσιο θα μπορεί να εισπράξει σημαντικά ποσά, τα οποία θα πρέπει να αξιοποιηθούν για τη στήριξη ευπαθών κοινωνικών ομάδων μέσω συγκεκριμενοποίησης κωδικών ή κωδικού.

Βέβαια, η απόδοση υπέρ των ευπαθών ομάδων θα πρέπει να διασφαλιστεί. Είναι γνωστές οι πρακτικές του δημοσίου: σε περιπτώσεις ελλείμματος σε κάποιον κωδικό παίρνουν χρήματα από άλλους κωδικούς. Ένας τρόπος διασφάλισης αυτών των χρημάτων θα ήταν η δημιουργία ενός ταμείου ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες, το οποίο θα ελέγχεται αυστηρά.

Το συζητήσαμε στην Επιτροπή. Εμείς επιμένουμε και θα λέγαμε ότι τουλάχιστον θα μπορούσε να γίνει δεκτή η προσθήκη ενός εδαφίου που θα αναφέρεται σε μία Κοινή Υπουργική Απόφαση, στην οποία θα καθορίζονται τα εν λόγω θέματα: η δημιουργία ταμείου, η συγκεκριμενοποίηση των κωδικών ή του κωδικού κ.ο.κ.

Ενδεχομένως, θα μπορούσαμε πάλι να το συζητήσουμε, κύριε Υπουργέ και μέχρι τη συζήτηση επί των άρθρων να δούμε πώς θα συμπληρώσουμε αυτή εδώ τη ρύθμιση. Διότι, σύμφωνα με ανεπίσημες εκτιμήσεις τραπεζικών κύκλων, οι αδρανείς λογαριασμοί είναι περίπου 3 εκατομμύρια ευρώ και το συνολικό ποσό που «κοιμάται» προσεγγίζει τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Είναι, λοιπόν, μια ανάγκη να επιταχύνουμε αυτή τη διαδικασία και τα χρήματα αυτά πράγματι να πάνε κατά κύρια προτεραιότητα στους πολίτες αυτής της χώρας, που δυστυχώς είναι πολλοί και έχουν τεράστιες ανάγκες.

Στα θέματα των δημοσιονομικών ελέγχων και της δημοσιονομικής διαχείρισης αναφέρεται το Κεφάλαιο Γ’. Δημιουργούνται Μητρώα Ελεγκτών, ενισχύεται σημαντικά η προσπάθεια εδραίωσης της δημοσιονομικής εξυγίανσης. Έγινε κάποια συζήτηση για την εξαίρεση από το Μητρώο, δηλαδή την πρόσληψη συνεργατών εκτός Μητρώου. Διορθώσατε το άρθρο, γράφοντας «εξαιρετικές περιπτώσεις» και περιγράψατε τις περιπτώσεις. Ορισμένοι συνάδελφοι εξακολουθούν ακόμη να έχουν αντιρρήσεις. Νομίζω ότι έχει θωρακιστεί.

Θα αναφέρω επιγραμματικά μόνο ότι είχαμε εκφράσει αντιρρήσεις για το θέμα του  Κεφαλαίου Δ’, για τις ρυθμίσεις του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων. Έχει αποσυρθεί αυτό το άρθρο. Παραμένει, όμως, το μεγάλο πρόβλημα όπου το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων δεν μπορεί να ανταποκριθεί και θα δούμε πώς πρέπει να ενισχυθεί ώστε να στηρίξει το κράτος τη διεκδίκηση των εσόδων του.

Οι υπουργικές τροπολογίες είναι αρκετές. Η πρώτη, με γενικό αριθμό 368 και ειδικό 64, αναφέρεται στις εφημερίες ιατρών και σε πρόσθετες αμοιβές προσωπικού των νοσοκομείων και των κέντρων του ΕΣΥ, του ΑΙΓΙΝΗΤΕΙΟΥ, του ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΥ, του ΝΙΜΙΤΣ και του ΕΚΑΒ. Νομίζω ότι είναι μία ρύθμιση η οποία έπρεπε να γίνει. Πρόκειται για μία δαπάνη 109.000.000 ευρώ, που έπρεπε βέβαια να έχει δοθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό. Αυτό είναι ένα θέμα μεγάλο στο Εθνικό μας Σύστημα Υγείας. Τονίζω, στο σημείο αυτό, το μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει με τα θέματα της έγκαιρης πληρωμής των εφημεριών, των υπερωριών και όλων των υποχρεώσεων του κράτους απέναντι στα νοσοκομεία, στους γιατρούς, στο ΕΚΑΒ κ.ο.κ.

Η δεύτερη τροπολογία, με γενικό αριθμό 478 και ειδικό 80, είναι αρκετά μεγάλη. Εμπεριέχει πάρα πολλά άρθρα και διαφορετικά μεταξύ τους. Τα περισσότερα, όμως, είναι σε θετική κατεύθυνση, όπως το άρθρο 1 για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Αρκεί όλες αυτές οι ρυθμίσεις περί περικοπών των υπερωριών του δημόσιου τομέα να υπάρχουν και σε όλες τις διευθύνσεις και βαθμίδες που προβλέπει και αυτό το άρθρο για τις διευθύνσεις της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Η δακοκτονία, επίσης, είναι ένα σημαντικό θέμα που έπρεπε να λυθεί. Όσον αφορά τα θέματα του Συμβουλίου Διαχείρισης και Αξιολόγησης, έχω την εντύπωση ότι το να το κάνουμε μικρότερο, για να έχει ευελιξία και να μην βάζουμε μέσα στο Συμβούλιο τους άμεσα ενδιαφερομένους, τα αρμόδια όργανα, τα οποία δέχονται όλες αυτές τις υπηρεσίες, ίσως δεν είναι τόσο σωστό.  Εν πάση περιπτώσει, οι επιχορηγήσεις των αθλητικών σωματείων είναι μία εκκρεμότητα, καθώς δεν διατυπώνονται ακριβώς οι προϋποθέσεις χορήγησής. Πρέπει να ρυθμιστούν αυτά τα θέματα και καλό είναι να μην έχουμε παρόμοιες ρυθμίσεις. Τα θέματα αξιοποίησης της περιουσίας από τα κληροδοτήματα είναι μεγάλη συζήτηση, την οποία την έχουμε ανοιχτή και στην αρμόδια Επιτροπή. Πρέπει να κάνουμε μία γενικότερη συζήτηση γι’ αυτό το μεγάλο θέμα. Είναι θετικές οι ρυθμίσεις.

Η τρίτη τροπολογία (479) αφορά τους Πτυχιούχους Φυσικής Αγωγής και πρόκειται για μία τροποποίηση που τακτοποιεί κάποια θέματά τους.

Θεωρούμε ότι είναι θετικό και συμμεριζόμαστε και τις ανησυχίες για να τηρηθούν ακριβώς όλα τα θέματα που αφορούν τους εργαζόμενους, σχετικά με την τέταρτη τροπολογία (481), που αφορά την κύρωση Συμφωνίας μεταξύ ΥΠΕΘΑ και Ναυπηγικών και Βιομηχανικών Επιχειρήσεων Ελευσίνας.

Ήθελα, τέλος, να αναφερθώ σε μια κοινή τροπολογία, που έχει καταθέσει και ο ΣΥΡΙΖΑ, και αφορά την αντιμετώπιση του θέματος της αδυναμίας όλο και περισσότερων ασφαλισμένων του ΟΑΕΕ και των άλλων ταμείων κύριας ασφάλισης, οι οποίοι καίτοι έχουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα, στερούνται της καταβολής της σύνταξης λόγω ασφαλιστικών τους οφειλών. Δεν έγινε αποδεκτή και πρέπει να την ξαναδούμε αυτή την τροπολογία.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ότι είναι ένα πολύ θετικό νομοσχέδιο και μπορεί να γίνει ακόμη καλύτερο.

Κύριε Υπουργέ, να κάνουμε μία προσπάθεια ακόμη, ιδιαίτερα στο θέμα των μεγάλων εσόδων που μπορεί να έχει το δημόσιο από τις αδρανείς καταθέσεις.

Ευχαριστώ.