Home Ομιλίες - 'Αρθρα Με ανεπίτρεπτη καθυστέρηση και με τη διαδικασία του κατεπείγοντος έρχεται το Σχέδιο Νόμου για το νέο ΕΣΠΑ -το μοναδικό αναπτυξιακό εργαλείο που διαθέτει η χώρα- με ρυθμίσεις που αναπαράγουν το σημερινό μοντέλο διαχείρισής του και τις δυσλειτουργίες του

Με ανεπίτρεπτη καθυστέρηση και με τη διαδικασία του κατεπείγοντος έρχεται το Σχέδιο Νόμου για το νέο ΕΣΠΑ -το μοναδικό αναπτυξιακό εργαλείο που διαθέτει η χώρα- με ρυθμίσεις που αναπαράγουν το σημερινό μοντέλο διαχείρισής του και τις δυσλειτουργίες του

E-mail Εκτύπωση PDF

Τόνισε η Ασημίνα Ξηροτύρη, κατά τη συζήτησή του στην Ολομέλεια της Βουλής, επισημαίνοντας ότι οι θετικές ρυθμίσεις που υπάρχουν (όπως η μείωση των εκχωρήσεων ή η αποκέντρωση των διαχειριστικών αρχών των περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων στις περιφέρειες) υπερκαλύπτονται από τις αρνητικές. Ως το μεγαλύτερο μειονέκτημα των διατάξεων χαρακτηρίζει το γεγονός ότι παρότι στοχεύουν στην απλούστευση των διαδικασιών αυτές γίνονται ολοένα και πιο πολύπλοκες. Οι συγχωνεύσεις ειδικών υπηρεσιών, η δημιουργία επιτελικών μονάδων, η δημιουργία νέων ειδικών υπηρεσιών, εάν δεν συνοδευτούν από σαφείς και ξεχωριστές αρμοδιότητες για την κάθε μία θα δημιουργήσουν νέα προβλήματα συντονισμού και γραφειοκρατίας. Η βουλευτής αναφέρεται επίσης στις υπόλοιπες διατάξεις του νομοσχεδίου, οι οποίες αφορούν σε θέματα που ρυθμίστηκαν πολύ πρόσφατα όπως το ΓΕΜΗ, τα Επιμελητήρια, και οι λαϊκές αγορές και στις οποίες διακρίνονται πολλές γκρίζες ζώνες που προκαλούν επιφυλάξεις και ανησυχίες.

Για να παρακολουθήσετε το βίντεο της ομιλίας της βουλευτού, πατήστε εδώ.

Το πλήρες κείμενο της ομιλίας έχει ως εξής:

Κύριε Υπουργέ, κύριοι συνάδελφοι, το παρόν νομοσχέδιο έχει εκατόν οχτώ άρθρα και πληθώρα διατάξεων, πολλές από τις οποίες, όπως συνηθίζεται, δεν είναι σχετικές μεταξύ τους. Καταρχήν, όμως, υπάρχει ένα σύνολο διατάξεων που αφορούν πράγματι στη διαχείριση του νέου ΕΣΠΑ και συγκεκριμένα των αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020. Επίσης, νέες ρυθμίσεις για το ΓΕΜΗ, τα Επιμελητήρια και τις λαϊκές αγορές, δηλαδή θέματα τα οποία έχουν ρυθμιστεί και επαναρυθμιστεί πολύ πρόσφατα. Ο κύριος, όμως, κορμός του σχεδίου νόμου, όπως είπα, είναι οι βασικές του διατάξεις που αφορούν στη διαχείριση του νέου ΕΣΠΑ, διατάξεις που αποτελούν ουσιαστικά προαπαιτούμενο για την εκκίνησή του.

Δυστυχώς, για μια ακόμα φορά, σας λέμε το εξής: Κύριοι της Κυβέρνησης, έχετε καθυστερήσει ανεπίτρεπτα, με αποτέλεσμα ένα σχέδιο νόμου που αφορά το μοναδικό αναπτυξιακό εργαλείο που διαθέτει αυτή τη στιγμή η χώρα, να έρχεται με τη διαδικασία του κατεπείγοντος.

Το Μάιο, όταν εγκρίθηκε το ελληνικό Πρόγραμμα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμφωνήθηκαν και οι βασικές αρχές που θα διέπουν τις αρμοδιότητες των δομών της διαχείρισης και της υλοποίησης των έργων, τη διαδικασία της στελέχωσης, το ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού κλπ. Όταν πήγε το Πρόγραμμα στην ΕΕ, εμείς από καιρό σας ρωτούσαμε ποιοι είναι οι βασικοί άξονες αυτού του Προγράμματος, γιατί η χώρα σήμερα δεν έχει ούτε καν άξονες σε ένα εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης γι' αυτό. Και αφού το μοναδικό εργαλείο είναι το ΕΣΠΑ, προφανές είναι ότι πρέπει η χώρα να έχει ένα σχέδιο ανάπτυξης. Αυτό δεν το μάθαμε ποτέ.

Μετά, μόλις καταθέσατε την πρόταση το Μάρτιο, άρχισαν οι νέες ερωτήσεις μας. Και σας λέγαμε ότι πρέπει να φέρετε το νομοσχέδιο –αυτό που συζητάμε σήμερα- το οποίο πλέον δεν αφορά τους αναπτυξιακούς άξονες, αλλά τις αρμοδιότητες των δομών διαχείρισης και υλοποίησης των έργων, τις διαδικασίες στελέχωσης του ανθρώπινου δυναμικού και όλα αυτά.

Από το Μάιο λοιπόν, οι αρχές που συμφωνήθηκαν έπρεπε να μετουσιωθούν στο νέο νόμο για το ΕΣΠΑ. Σχεδόν επτά μήνες μετά καταθέσατε το σχέδιο νόμου, το οποίο καλούμαστε να το θεσμοθετήσουμε ως κατεπείγον και μάλιστα, χωρίς ουσιαστικά διαβούλευση.

Για εμάς, οι βασικές αρχές της νέας οργάνωσης θα έπρεπε να αντιμετωπίζουν τις δυσλειτουργίες του υπάρχοντος συστήματος. Για την επίτευξη των στόχων του Προγράμματος σας έχουμε πει εδώ και ένα χρόνο ότι έπρεπε να είχε γίνει κωδικοποίηση των παθογενειών των συστημάτων διαχείρισης όλων των προγραμματικών περιόδων για την αποφυγή των λαθών του παρελθόντος και να είναι έτοιμες οι υπηρεσίες, τόσο οι κεντρικές και πολύ περισσότερο οι περιφερειακές, για να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.

Βασικοί στόχοι θα έπρεπε να είναι οι εξής: Η διασφάλιση ενός ενιαίου συστήματος διοίκησης, η ανεξαρτησία των υπηρεσιών από τις πολιτικές παρεμβάσεις και, φυσικά, η απλοποίηση του συστήματος ώστε αυτό να γίνεται πιο ευέλικτο και λειτουργικό.

Φοβάμαι ότι αυτό δεν επιτυγχάνεται με αυτό το σχέδιο νόμου που μας φέρνετε. Εάν είχε έρθει πιο νωρίς, θα είχαμε περιθώριο και βελτιώσεις να κάνουμε και να αποκτήσουμε, πράγματι, ένα ουσιαστικό και ευέλικτο σχέδιο διαχείρισης του νέου ΕΣΠΑ.

Θα σταθώ, όμως και σε τρία βασικά σημεία, τα οποία είναι οι παθογένειες οι δικές μας επί σειρά ετών τώρα στο να αξιοποιήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα τα κονδύλια από τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πρώτο αφορά τη σωστή και αποδοτική διαχείριση και των παλαιών προγραμμάτων και του νέου ΕΣΠΑ, αφού -όπως σας είπα- εν πολλοίς από αυτό πλέον εξαρτάται και η επανεκκίνηση της αναπτυξιακής διαδικασίας της χώρας.

Το δεύτερο θέμα αφορά τα διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, σε όλες τις προγραμματικές περιόδους και τα οποία μειώνουν την αποδοτικότητα των πόρων που εισρέουν. Ενώ σε όρους απορρόφησης υπάρχει μια βελτίωση –μας έδωσε κι έναν πίνακα στην αρχή ο κύριος Υπουργός- η αποδοτικότητα των πόρων αυτών συνεχίζει να προβληματίζει.

Πιο συγκεκριμένα, το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν δεν είναι το αναμενόμενο. Έχει διαπιστωθεί ότι η χώρα, παρά το γεγονός ότι είναι μια ευνοημένη χώρα από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, η ελληνική οικονομία δεν επωφελήθηκε αντίστοιχα. Τρανταχτά παραδείγματα είναι οι πόροι που αφορούσαν τον αγροτικό τομέα. Δεν είχαμε ένα ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης, που είναι και το κυρίαρχο, το μεγάλο μας συγκριτικό πλεονέκτημα; Όχι. Πώς κατανεμήθηκαν αυτοί οι πόροι; Χωρίς κανένα σχέδιο και μόνο σε επιδοτήσεις ή σε μια άτακτη διαδικασία.

Επίσης, τα προγράμματα κατάρτισης και καταπολέμησης της ανεργίας είναι εντελώς αποτυχημένα προγράμματα και έφτασαν τελικά –δεν είναι μόνο αυτοί οι λόγοι- να μην μπορούν να υποστηρίξουν ούτε στοιχειωδώς μια ελάχιστη ανάσχεση αυτής της τεράστιας ανεργίας που έχει η χώρα.

Αντίστοιχα αποτελέσματα υπήρξαν στα προγράμματα που αφορούσαν την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η έλλειψη ρευστότητας έχει υπονομεύσει και την αποτελεσματικότητα των προγραμματικών εργαλείων που σχεδιάστηκαν τον τελευταίο χρόνο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα πολύτιμοι πόροι του Προγράμματος της Ανταγωνιστικότητας, πάνω από 1,5 δις, να μην έχουν απορροφηθεί. Έχω κάνει δυο φορές ερώτηση, αλλά δεν ήρθε ο νέος Υπουργός να απαντήσει. Οι πόροι αυτοί έχουν δεσμευτεί από το ΕΣΠΑ για τη χρηματοδότηση εργαλείων, όπως το Ταμείο Εγγυήσεων, το Ταμείο Επιχειρηματικότητας, το ΕΤΕΑΝ, το JEREMY.

Η μέχρι σήμερα, λοιπόν, αποτίμηση της χρήσης των χρηματοδοτικών εργαλείων δεν είναι ενθαρρυντική. Και, βεβαίως, για το θέμα αυτό θα έπρεπε να είχε γίνει συζήτηση για τουλάχιστον ένα χρόνο, ώστε να μπορέσουμε πράγματι και τις παθογένειες να καταγράψουμε και ένα αξιόλογο σύστημα διαχείρισης του νέου ΕΣΠΑ να έχουμε.

Το πρόβλημα της ρευστότητας της αγοράς δεν αφορά μόνο τα συγκεκριμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, αλλά διαπερνά όλα τα προγράμματα και τις δράσεις που έχουν σχεδιαστεί στο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ. Δεν είναι, δηλαδή, μόνο το Πρόγραμμα της Ανταγωνιστικότητας. Το πρόβλημα είναι πως όταν πρέπει να κατασκευαστούν έργα από το Πρόγραμμα Υποδομών, π.χ. εάν οι επιχειρήσεις δεν έχουν ρευστότητα, δεν μπορούν να εξασφαλίσουν το δανεισμό τους, όπως έγινε τον περασμένο χρόνο και όπως υπάρχει κίνδυνος να συμβεί και τώρα, δεν μπορούν να ανταποκριθούν στην εκτέλεση των έργων. Άρα, εκεί το ΕΣΠΑ δεν θα έχει ούτε απορροφητικότητα αν δεν λυθούν τα προβλήματα της ρευστότητας.

Το τρίτο και πολύ σημαντικό θέμα -το οποίο ούτε στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου αναφέρεται ούτε στη συζήτηση ούτε πουθενά- είναι το μεγάλο, το σφιχτό πλαίσιο το οποίο δημιουργείται από τον όρο της "αιρεσιμότητας" στις προϋποθέσεις του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για τη νέα διακυβέρνηση στη ζώνη του ευρώ. Με τον όρο αυτό, ουσιαστικά, επιχειρείται ανατροπή στους όρους χορήγησης των κοινοτικών πόρων, θέτοντας ως κριτήριο για τις χώρες που τελούν σε μνημόνιο την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και την τήρηση των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει τα κράτη-μέλη.

Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτόν τον όρο, σε περίπτωση που ένα κράτος-μέλος λαμβάνει οικονομική ενίσχυση από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό σταθερότητας, σε σύνδεση με τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να αναθεωρεί τα ΣΕΣ και τα επιχειρησιακά προγράμματα, χωρίς πρόταση των κρατών-μελών -δηλαδή, μονομερώς, με μονομερείς ενέργειες- και όταν δεν έχει τις αναμενόμενες αποδόσεις, να μπορεί πράγματι να κάνει και παύση ή μείωση πληρωμών.

Αυτά τα θέματα είναι για την εκταμίευση που θα εξαρτάται από την επίτευξη των στόχων των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων, δηλαδή αν πάμε καλά στις μεταρρυθμίσεις, θα υπάρχει κανονική ροή του ΕΣΠΑ. Αν σε κάποιες μεταρρυθμίσεις δεν πάμε καλά, αυτές που εννοεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, μπορεί να υπάρχει φρένο στην τακτική ροή των πόρων.

Κύριοι συνάδελφοι, είναι πολύ δύσκολο το νέο περιβάλλον Οικονομικής Διακυβέρνησης της ΕΕ. Ένα πλαίσιο διαχείρισης, όπως αυτό που συζητάμε, πρέπει να αντιμετωπίζει και αυτό το δύσκολο πλαίσιο που υπάρχει για τη χώρα μας, γιατί τελικά κατά τη δική μας άποψη η «αιρεσιμότητα» είναι ουσιαστικά αντίθετη με την αποστολή των διαρθρωτικών ταμείων που είναι η συνοχή και η περιφερειακή σύγκλιση.

Άρα, είναι λογικό όλα αυτά να δημιουργούν μια εύλογη ανησυχία για το πώς θα εκταμιευθούν οι πόροι που θα έχουν εγκριθεί για την επόμενη πενταετία και πώς η χώρα δεν θα παρεκκλίνει στο μέλλον -όχι από τους όρους διαχείρισης- αλλά και πώς η χώρα θα μπορεί να εκτελέσει και να αναπροσαρμόσει ένα πρόγραμμα που να μπορεί να στηρίξει τις ανάγκες της οικονομίας και της ανάπτυξης αυτού του τόπου που είναι τεράστιες.

Στα επιμέρους θέματα των πολλών αυτών άρθρων για το ΕΣΠΑ έχουν γίνει οι παρατηρήσεις από τον εισηγητή μας, τον κύριο Ψύρρα. Θα ήθελα να πω ότι το μεγαλύτερο μειονέκτημα των διατάξεων αυτών είναι ότι, παρά το γεγονός ότι ο νόμος αυτός έπρεπε να στοχεύει στην απλούστευση των διαδικασιών, αυτές γίνονται ολοένα και πιο πολύπλοκες. Οι συγχωνεύσεις ειδικών υπηρεσιών, η δημιουργία επιλεκτικών μονάδων, η δημιουργία νέων ειδικών υπηρεσιών, αν δεν συνοδευτούν από συναφείς, σαφείς και ξεχωριστές αρμοδιότητες για την κάθε μία, θα δημιουργήσουν νέα προβλήματα συντονισμού και γραφειοκρατίας.

Από την άλλη πλευρά, παραμένει στο άρθρο 8 και σε άλλα άρθρα το ότι ο επιχειρησιακός σχεδιασμός, που αφορά και τα περιφερειακά προγράμματα και τα εθνικά προγράμματα, δεν μπορεί να απαλλαγεί τελικά από τις πολιτικές παρεμβάσεις. Δεν καταφέρατε το παραγόμενο έργο, το αποτέλεσμα και ο έλεγχος να παραμένουν μόνο στις δημόσιες υπηρεσίες και στη ΜΟΔ. Το έχετε κι αυτό σαν ένα σύστημα το οποίο είναι πολύ ασαφές και όχι ενιαίο.

Εμείς σας είπαμε και για τις αλλαγές ότι ο ρόλος των πολιτικών προϊσταμένων πρέπει να σταματά στην εξειδίκευση των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων κατά την ενεργοποίηση των προγραμμάτων. Είναι σημαντικό για την εξάλειψη των πολιτικών παρεμβάσεων να υπάρχουν άλλες προϋποθέσεις και άλλες διατάξεις και αυτό δεν επιτυγχάνεται μέσα από το νομοσχέδιο.

Πριν πάω στο δεύτερο κεφάλαιο, θα ήθελα να πω κάτι. Άκουσα τον κ. Υπουργό. Είπατε ότι «εμείς έχουμε εργαλεία και μπορούμε ακόμα και για έξι μήνες να στηρίξουμε το να μη γίνουν οι πλειστηριασμοί» κ.λπ.

Με την τροπολογία μας, κύριε Υπουργέ, σας ζητάμε ένα χρόνο ακόμα παράταση της αναστολής, μια απλή διόρθωση στο νόμο. Σας λέω ότι αυτά τα εργαλεία που αναφέρατε δεν είναι ικανά. Τι σας λέμε, λοιπόν; Ότι οι συνθήκες καταρχήν δεν είναι ώριμες για την απελευθέρωση των πλειστηριασμών και το ξέρετε κι εσείς. Θα προκαλέσουν ντόμινο αντιδράσεων στην αγορά. Το υφιστάμενο πλαίσιο που επικαλεστήκατε, ο νόμος Κατσέλη, δεν μπορεί να καλύψει αυτές τις περιπτώσεις, ούτε ο Κώδικας Δεοντολογίας μπορεί να καλύψει αυτές τις περιπτώσεις. Δεν το μπορούν οι ρυθμίσεις σας. Τα λέω πάρα πολύ αναλυτικά στην τροπολογία, την οποία θα επανακαταθέσουμε και αύριο. Συμφωνήστε να υπάρξει τουλάχιστον ένας χρόνος παράτασης της αναστολής των πλειστηριασμών.

Όσο για τα άρθρα 73 και 82 για την οδηγία της διασύνδεσης των κεντρικών μητρώων, μπορεί να υπάρχει μία πρόοδος, όπως το σκεπτικό στην Ευρωπαϊκή Ένωση γι’ αυτή τη διασύνδεση και για την ανταλλαγή πληροφοριών κλπ.

Υπάρχει, όμως, ένας κίνδυνος εδώ, που τον βλέπουν οι φορείς αλλά δεν μπορέσαμε να συζητήσουμε μαζί τους. Κατά την ανταλλαγή αυτών των πληροφοριών οι ελληνικές επιχειρήσεις, οι οποίες βρίσκονται σε πολύ δεινή θέση –από την οποία αργότερα θα μπορούν να ξεφύγουν- και πολλές φορές μπαίνουν στον «Τειρεσία» -άρα αποκτούν την «κόκκινη κάρτα»- δεν διευκολύνονται ώστε να έχουν μια μεγαλύτερη άνεση στις συναλλαγές. Αυτό το θέμα, των δεδομένων αυτών, δεν λύνεται μέσα από αυτήν την Οδηγία, τουλάχιστον για τις μικρές ελληνικές επιχειρήσεις.

Επίσης, στο άρθρο 81 προβλέπεται τα τέλη της αρχικής καταχώρησης και της τήρησης μερίδας να είναι ένα ετήσιο καταβαλλόμενο τέλος. Η ρύθμιση αυτή, σε συνδυασμό με το άρθρο 75, περιορίζεται στη διασύνδεση των μητρώων μόνο στις κεφαλαιουχικές εταιρείες και στα υποκαταστήματα αυτών και δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα και ανυπέρβλητα εμπόδια για τα μικρότερα επιμελητήρια, στα οποία το πλήθος των μελών τους προέρχεται από ατομικές ή προσωπικές εταιρείες. Δεν συμφωνούμε με αυτό το θέμα και δεν συμφωνούν και τα περισσότερα επιμελητήρια, πλην των μεγάλων.

Στα υπόλοιπα άρθρα έχετε κατάργηση της υποχρεωτικής συνδρομής των μελών. Η αυτοδίκαιη εγγραφή τους προβλέπεται με προαιρετική συνδρομή.

Από την άλλη πλευρά τα επιμελητήρια θα πρέπει να πληρώνουν τα πρόσθετα έξοδα για την τήρηση του ΓΕΜΗ κλπ. Δηλαδή, προαιρετική εισφορά, η οποία μπορεί και να μην γίνεται και πρόσθετα βάρη στα επιμελητήρια. Αυτά τα δύο έρχονται σε αντίφαση. Δεν θα μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα. Όσο και αν προσπαθείτε –όπως λέτε- για τον εκσυγχρονισμό επιμελητηριακής νομοθεσίας, εδώ φαίνεται ότι πράγματι τα μικρότερα επιμελητήρια και ιδιαίτερα τα περιφερειακά, που ξέρετε τι ρόλο στήριξης παίζουν και πρέπει να παίζουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, θα έχουν τεράστιο πρόβλημα.

Άκουσα από εσάς και από τους άλλους Υπουργούς ότι εδώ είναι ένα σημαντικό σχέδιο το οποίο πρέπει να το ψηφίσουμε. Σας ρώτησα, όμως, γιατί καθυστερήσατε τόσο πολύ. Φέρνετε αυτήν τη στιγμή, σε μία μόνο συνεδρίαση ένα σχέδιο στο οποίο σήμερα καταθέτετε και νομοτεχνικές βελτιώσεις. Τα άρθρα 9, 10, 12, κυρίως και της ΕΔΕΛ, του ελέγχου κλπ, είναι ένα ολόκληρο νομοσχέδιο. Είναι αυτές νομοτεχνικές ρυθμίσεις; Άρα, δεν είστε έτοιμοι. Και εμείς, βέβαια, δεν είμαστε έτοιμοι να τα δούμε όλα αυτά τα θέματα.

Μακριά από εμάς, τη ΔΗΜΑΡ και όλους μας, που συνεχείς είναι οι ερωτήσεις μας για τον προγραμματισμό της χώρας και για την ορθή διαχείριση του ΕΣΠΑ, να μην θέλουμε ένα πράγματι σωστό νομοσχέδιο για να διαχειριστούμε το νέο ΕΣΠΑ με τον καλύτερο τρόπο. Άλλωστε, είναι το μόνο αναπτυξιακό εργαλείο. Δεν δίνετε, όμως, αυτές τις προϋποθέσεις. Και αυτό φαίνεται από την προχειρότητα με την οποία έχετε νομοθετήσει.

Ευχαριστώ.

 

Οικονομία & Ανάπτυξη

facebook   youtube

koinovouleytiki-drastiriotita-2012-simera

koin drast2000

dimokratiki_aristera_logo