Home Ομιλίες - 'Αρθρα Σκοπός μας είναι να έχουμε υπεραπόδοση στους δημοσιονομικούς στόχους ώστε να ενεργοποιηθεί η ρήτρα θετικής απόκλισης και το 70% (όπως έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση και η Τρόικα) να διοχετευτεί σε μέτρα προς όφελος των ευπαθών ομάδων και της ανάπτυξης

Σκοπός μας είναι να έχουμε υπεραπόδοση στους δημοσιονομικούς στόχους ώστε να ενεργοποιηθεί η ρήτρα θετικής απόκλισης και το 70% (όπως έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση και η Τρόικα) να διοχετευτεί σε μέτρα προς όφελος των ευπαθών ομάδων και της ανάπτυξης

E-mail Εκτύπωση PDF

τόνισε η Ασημίνα Ξηροτύρη στην εισήγησή της επί του Σχεδίου Νόμου για την επικαιροποίηση του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ). Για να συνεχίσει ότι η ρήτρα αυτή συμπεριλήφθηκε στο νέο μεσοπρόθεσμο μετά από πρόταση της ΔΗΜΑΡ και η υλοποίησή της χρειάζεται τη κοινή προσπάθεια. Η βουλευτής αφού αναφέρθηκε στις βασικές αλλαγές που επέρχονται στο ΜΠΔΣ για τη μείωση των επιτοκίων και για την επαναγορά ομολόγων ύψους 31,9 δις €, έκανε λόγο για τα ανώτερα όρια δαπανών που εισάγονται για υποτομείς της Γενικής κυβέρνησης και για τον επαναϋπολογισμό των αποδόσεων ήδη συμφωνηθέντων μέτρων. Κλείνοντας, επισήμανε ότι οι όποιες παρεμβάσεις δε πρέπει να φέρουν νέα επώδυνα μέτρα και για το λόγο αυτό είναι απαραίτητος ο προγραμματισμός των παρεμβάσεων αυτών και ένα σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους. Το πλήρες κείμενο της ομιλίας της έχει ως εξής:

Κύριε Υπουργέ, κύριοι συνάδελφοι, είναι γεγονός ότι ένας πρώτος κύκλος για τη σταθεροποίηση της χώρας έχει κλείσει με την εξασφάλιση της συνέχισης της χρηματοδότησης, τη μείωση του χρέους, των επιβαρύνσεων που υπάρχουν και την πολιτική δέσμευση των εταίρων μας για τη στήριξη της παραμονής της χώρας στο ευρώ. Μπορεί αυτά να φαίνονται αυτονόητα, αλλά ήταν ιδιαίτερα δύσκολα, γιατί το διεθνές ευρωπαϊκό περιβάλλον σε όλη αυτήν την περίοδο της δημοσιονομικής προσαρμογής και την τελευταία περίοδο τώρα της εξαντλητικής διαπραγμάτευσης ήταν ιδιαίτερα δυσμενές απέναντι στη χώρα μας, αλλά και το ίδιο είχε και έχει τεράστια προβλήματα.

Από την άλλη πλευρά, το πιο δύσκολο είναι -και δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε- ότι η δημοσιονομική προσαρμογή που έγινε ήταν βίαιη, τόσο ως προς τα πολύ στενά χρονικά περιθώρια όσο και ως προς τα οικονομικά, όσο σε κανένα άλλο κράτος που είχε πρόγραμμα προσαρμογής, με πρωτοφανή, εμπροσθοβαρή, επώδυνα μέτρα που επέφερε στην ελληνική κοινωνία.

Για το λόγο αυτό δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Πρέπει να εργαστούμε σκληρά για να ανακουφίσουμε την κοινωνία, που βρίσκεται στα όριά της. Η μέγιστη υποχρέωση όλων μας είναι να δώσουμε τώρα, από λίγο καλύτερες θέσεις, τη μάχη της δίκαιης κοινωνικής προσαρμογής και της ανάπτυξης.

Στη Δημοκρατική Αριστερά με τη συμμετοχή μας στην Κυβέρνηση προσπαθήσαμε να μην υπάρξουν περαιτέρω επαχθή μέτρα και συμβάλαμε στο να βελτιωθούν οι όροι της συμφωνίας σε πολλά σημεία. Δεν είμαστε ακόμα ευχαριστημένοι. Είναι γεγονός αυτό. Αλλά είναι χαρακτηριστική η αλλαγή της ρύθμισης που προέβλεπε πως οι πόροι ενδεχόμενης υπερκάλυψης των δημοσιονομικών στόχων θα διοχετεύονται 100% στο λογαριασμό εξόφλησης του χρέους. Πετύχαμε το 70% αυτών των πόρων να κατευθύνεται στην κοινωνική πολιτική. Η αλλαγή αυτή δεν έχει συμβολικό χαρακτήρα. Αποτελεί μια ποιοτικής φύσης μεταβολή, καθώς για πρώτη φορά τέθηκε άμεσα το κοινωνικό ζήτημα και ιεραρχήθηκε ως εξίσου σημαντικό με το ζήτημα του χρέους.

Από την άλλη πλευρά, σήμερα γίνεται μια πολύ μεγάλη συζήτηση, η οποία πρέπει να συνεχιστεί με ένταση, όσο και αν θέλει ο κ. Όλι Ρεν να τη μειώσει, για την ομολογία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου αλλά και των άλλων στελεχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το σοβαρό λάθος στον πολλαπλασιαστή του προγράμματος προσαρμογής. Έτσι επιβεβαιώνονται και πολλές αντιρρήσεις που ακούστηκαν απ’ όλους μας για τις πολιτικές που ακολουθήθηκαν στη χώρα οι οποίες, όπως είχαμε τονίσει, σε συνδυασμό με τα εσωτερικά αδιέξοδα της χώρας επέφεραν υψηλούς δείκτες ύφεσης και ανεργίας αλλά και μειώσεις σε μισθούς, συντάξεις και κοινωνικά επιδόματα.

Δημιουργήθηκε έτσι αυτός ο φαύλος κύκλος της ύφεσης, γιατί μοναδικός στόχος ήταν η σταθεροποίηση. Η ανάπτυξη είχε μείνει εντελώς απέξω και η κοινωνική συνοχή ήταν διαρκώς διαταραγμένη. Για το λόγο αυτόν τονίσαμε σε όλη τη συζήτηση που κάναμε στον προϋπολογισμό, στο μεσοπρόθεσμο, ότι τώρα πλέον προηγείται το θέμα της ανάπτυξης, προκειμένου να βρεθεί αυτή η ουσιαστική διέξοδος από την κρίση, να μειωθεί το μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας και να μπορέσουμε να επαναφέρουμε την ισορροπία στην κοινωνική συνοχή.

Η αναγνώριση του λάθους από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο διευκολύνει τη χάραξη μιας πολιτικής που αφ’ ενός θα διεκδικεί μια αναθεώρηση των λανθασμένων επιλογών που τροφοδότησαν και τροφοδοτούν μια ανεξέλεγκτη ύφεση, χωρίς αφ’ ετέρου να οδηγείται σε μια επιπόλαιη και ανεύθυνη αποκήρυξη των δεσμεύσεων της χώρας στο πλαίσιο της δανειακής συμφωνίας.

Μπορούμε, λοιπόν, με στρατηγική και τακτική να διαμορφώσουμε τους όρους μιας ρεαλιστικής τροποποίησης με τη διεκδίκηση περισσότερων αναπτυξιακών πόρων, περαιτέρω διαγραφής μέρους χρεών, μείωσης των υφεσιακών μέτρων, δικαιότερη κατανομή των βαρών, προγράμματα κοινωνικής στήριξης. Αυτές αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους στις επόμενες διαπραγματεύσεις για την εκτέλεση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος που συζητάμε σήμερα και την πορεία της οικονομίας. Γι’ αυτό λέμε ότι πρέπει να σταλεί το μήνυμα στους εταίρους μας, ούτως ώστε να διορθώσουν έμπρακτα το λάθος.

Διόρθωση σημαίνει αλλαγές στο πρόγραμμα προσαρμογής της Ελλάδας, με μείωση των υφεσιακών μέτρων, περαιτέρω διαγραφή του χρέους, χρηματοδότηση με πρόσθετους αναπτυξιακούς πόρους και μέτρα κοινωνικής προστασίας. Αυτό θα πρέπει και η Κυβέρνηση μέσα από ένα συγκροτημένο προγραμματισμό να διεκδικήσει, όπως και τα υπόλοιπα κόμματα σε όλη αυτήν τη διαδικασία, στη συζήτηση που κάνουμε σήμερα, που θα κάνουμε και αργότερα πάρα πολλές φορές.

Αυτήν τη στιγμή έχουμε αρκετά εργαλεία στα χέρια μας, ούτως ώστε η χώρα μας πολύ γρήγορα να απαγκιστρωθεί από τους επαχθείς όρους του μνημονίου.

Σε αυτό το κλίμα συζητάμε σήμερα το σχέδιο νόμου για την επικαιροποίηση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής στρατηγικής.

Τι λέει το σχέδιο νόμου; Κάνει την επικαιροποίηση, η οποία είναι προαπαιτούμενο και προβλέπεται από την παράγραφο 2.1 του μνημονίου να γίνει τον Ιανουάριο του 2013.

Οι βασικές αλλαγές στο μεσοπρόθεσμο επέρχονται μετά τις αποφάσεις -μεταξύ των άλλων- του Εurogroup και είναι δύο: πρώτον, η μείωση των επιτοκίων και, δεύτερον, η επαναγορά ομολόγων ύψους 31,9 δισεκατομμυρίων.

Επιπλέον, με την επικαιροποίηση εισάγονται ανώτατα όρια δαπανών για υποτομείς της γενικής κυβέρνησης και επαναϋπολογίζονται οι αποδόσεις ήδη συμφωνηθέντων μέτρων. Τα όρια αυτά είναι δεσμευτικά για τα πρώτα δύο χρόνια –θα δούμε παρακάτω τι σημαίνει αυτό- ενώ ο στόχος για τον τρίτο χρόνο μπορεί να επικαιροποιείται.

Για το θέμα αυτό έχουμε να κάνουμε δύο βασικές παρατηρήσεις:

Όπως προβλέπεται, τα δεσμευτικά όρια για τις χρονιές 2013 – 2014 σε περίπτωση επίτευξης καλύτερου πρωτογενούς αποτελέσματος σε σχέση με το στόχο, εφόσον εκτιμάται ότι είναι διατηρήσιμο, μπορούν να αναπροσαρμοστούν, με έμφαση στην ενίσχυση των χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων και της οικονομικής ανάπτυξης.

Στόχος μας, λοιπόν, είναι να έχουμε υπεραπόδοση στους δημοσιονομικούς στόχους, ώστε να ενεργοποιηθεί η ρήτρα θετικής απόκλισης και το 70%, όπως έχει δεσμευτεί η Κυβέρνηση –και η τρόικα τελικά- να διοχετευθεί σε μέτρα προς όφελος των κοινωνικών ομάδων που υποφέρουν και της ανάπτυξης.

Όπως προαναφέραμε, η ρήτρα αυτή συμπεριελήφθη στο νέο μεσοπρόθεσμο μετά από πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς. Η υλοποίησή της χρειάζεται την κοινή μας προσπάθεια.

Από την άλλη πλευρά, εύλογα δημιουργείται η ανησυχία και σε εμάς –και διατυπώθηκε στην επιτροπή και από άλλους συναδέλφους- τι γίνεται γι’ αυτά τα ανώτερα όρια δαπανών σε περίπτωση έκτακτων αναγκών, παραδείγματος χάριν, φυσικές καταστροφές, επιδημίες κ.λπ., στους τομείς της πολιτικής προστασίας και της υγείας αντίστοιχα. Πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε το ανώτατο όριο; Προφανώς εμείς θεωρούμε ότι είναι εύλογο να παραβιάζεται το ανώτατο όριο, αφού σε αυτές τις περιπτώσεις δεν συνιστά παραβίαση των στόχων του προϋπολογισμού, αλλά έκτακτη ανάγκη.

Προτείνουμε, λοιπόν, κύριε Υπουργέ, να προβλεφθεί ειδικός κωδικός για τις περιπτώσεις έκτακτων αναγκών.

Στην επικαιροποίηση που γίνεται, λήφθηκαν υπ’ όψιν οι προσαρμογές ως προς τα ψηφισθέντα φορολογικά μέτρα, ο επαναϋπολογισμός δαπανών τόκων μετά την επαναγορά ομολόγων, ο επαναϋπολογισμός του ύψους του δημόσιου χρέους μετά την επαναγορά ομολόγων ύψους 31,9 δισεκατομμυρίων.

Στον πρώτο πίνακα του σχεδίου νόμου οι δαπάνες για το 2013 εμφανίζονται μειωμένες κατά 2,5 δισεκατομμύρια, αποτέλεσμα της εκτιμώμενης μεταβολής μειωμένων δαπανών για τους τόκους.

Επίσης, σε ό,τι αφορά τα έσοδα εμφανίζεται αύξηση κατά 400 εκατομμύρια ευρώ. Θεωρούμε, όμως, ότι αυτό είναι αισιόδοξο, διότι ήδη υπάρχει υστέρηση για τον Ιανουάριο. Εμφανίζεται, δηλαδή, αμέσως – αμέσως το πρώτο πρόβλημα.

Για το 2014 προκύπτει μείωση των πρωτογενών δαπανών κατά 32.000.000 και μεταβολή των τόκων κατά 2,9 δισεκατομμύρια κ.ο.κ..

Οι παραπάνω μειώσεις έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού, τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης, ενώ εμφανίζεται πρωτογενές πλεόνασμα από το 2013 0,3% του ΑΕΠ, σε σχέση με το μηδενικό που προέβλεπε το μεσοπρόθεσμο.

Το πρωτογενές αυτό πλεόνασμα, το 0,3%, θα έλεγα ότι πάλι είναι μια αρκετά αισιόδοξη πρόβλεψη, αν αναλογιστεί κανείς ότι ήδη έχουμε μία σημαντική απόκλιση.

Για το 2015 και το 2016 έχουν αναπροσαρμοστεί οι στόχοι του πρωτογενούς πλεονάσματος προς τα κάτω σε σχέση με το μεσοπρόθεσμο. Όσο για τις δαπάνες, η βασικότερη παράμετρος, όπως είπαμε, είναι η μείωση των δαπανών λόγω επαναγοράς ομολόγων, με άμεση συνέπεια τη μείωση του ελλείμματος. Επομένως η όποια μείωση προκύψει θα είναι αποκλειστικά και μόνο λόγω οικονομικοτεχνικών διαδικασιών και όχι λόγω εξορθολογισμού ή μεταρρυθμίσεως στο πεδίο των δαπανών. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτό είναι και το πιο δύσκολο θέμα, να εξορθολογίσουμε δηλαδή και να μειώσουμε τις δαπάνες και τις σπατάλες, τη διαφθορά, τη διαπλοκή και όλα αυτά, έτσι ώστε να σταματήσουμε επιτέλους τη γνωστή συνταγή της μείωσης των μισθών και των συντάξεων, για να καλύψουμε τα ελλείμματα από τις αδυναμίες και τις παθογένειες που έχει η ελληνική διοίκηση.

Η πρότασή μας για τον έλεγχο του προϋπολογισμού απόδοσης πρέπει να ενσωματωθεί σε όλη αυτήν τη διαδικασία. Σε σχέση με την εξέλιξη του χρέους της γενικής κυβέρνησης, είναι φυσικό μετά από αυτές τις παραμέτρους το χρέος του 2013 να διαμορφώνεται στα 318 δισεκατομμύρια, 174,2% του ΑΕΠ, ενώ στο μεσοπρόθεσμο προβλεπόταν 346 δισεκατομμύρια κ.ο.κ.

Τώρα, να πάμε σε ένα σοβαρό θέμα για τις επικαιροποιημένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις του μεσοπρόθεσμου. Στον πίνακα του σχεδίου νόμου επικαιροποιείται η απόδοση των μέτρων που ελήφθησαν στο μεσοπρόθεσμο, η οποία καταγράφεται μικρότερη κατά 200 εκατομμύρια, περίπου, λόγω σημαντικών αλλαγών. Ποιες ήταν αυτές; Θετικές. Η αύξηση των οικογενειακών επιδομάτων για το 2013 κατά 103 εκατομμύρια, αντί της περικοπής των 86 εκατομμυρίων που προέβλεπε ο προϋπολογισμός. Από την άλλη πλευρά όμως, η πρόβλεψη της αύξησης των εσόδων που θα προκύψουν από τις αλλαγές στο φορολογικό σύστημα από 1,78 δισεκατομμύρια σε 2,15 δισεκατομμύρια, αλλαγές όμως που προκύπτουν έσοδα από μια για εμάς -και την είχαμε επισημάνει στο φορολογικό σύστημα- άδικη φορολόγηση στους ελεύθερους επαγγελματίες και στις ατομικές επιχειρήσεις.

Τελικά, οι παρεμβάσεις στο σκέλος των δαπανών μειώνονται σε 7,4 δισεκατομμύρια, κατά 200 εκατομμύρια. Δηλαδή, υπάρχει μια σχετική διόρθωση αυτής της τάξεως, η οποία κυρίως αναφέρεται στα κοινωνικά επιδόματα. Αυτή ήταν μια σημαντική προσπάθεια και της Δημοκρατικής Αριστεράς. Το αποτέλεσμα είναι μικρό, αλλά είναι θετικό σε αυτήν την κατεύθυνση.

Ως ανώτατα όρια δαπανών των φορέων του κρατικού προϋπολογισμού τίθενται τα ανώτατα όρια δαπανών Υπουργείων, περιφερειακών υπηρεσιών και αποκεντρωμένων διοικήσεων. Κατά την αιτιολογική έκθεση, τα όρια αυτά είναι μειωμένα, λόγω της μειωμένης εκτίμησης πληρωμής τόκων. Όμως οι μειώσεις οι οποίες εμφανίζονται, κύριε Υπουργέ, παραδείγματος χάριν, στην παιδεία είναι για το 2016 της τάξεως του 15%. Στην υγεία συμβαίνει το ίδιο. Θα πρέπει, λοιπόν, να διευκρινιστεί αν οι μειώσεις προέρχονται στο μεγαλύτερο βαθμό από τη μείωση των τόκων, από τον εξορθολογισμό των δαπανών ή τελικά προέρχονται από περικοπές σε βασικές ανάγκες των υποτομέων αυτών.

Από όλα τα παραπάνω εμείς θέλουμε να κρατήσουμε ότι τα όρια αυτά για τα έτη 2013 και 2014 είναι δυνατόν να αναπροσαρμοστούν προς όφελος των χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων και της οικονομικής ανάπτυξης κατά 70% του επιτευχθέντος καλύτερου πρωτογενούς πλεονάσματος.

Θα πάω τώρα στα συμπεράσματα. Είναι πολύ σημαντική και παράλληλα ανησυχητική η επισήμανση στο τέλος της αιτιολογικής έκθεσης ότι η Κυβέρνηση εθνικής ευθύνης, μετά τις θετικές ενδείξεις για τη δημοσιονομική επίδοση του 2012, πιστεύει ότι η εξέλιξη της εφαρμογής του προγράμματος πολιτικής κατά τη διετία 2013-2014 -με την έμφαση που θα δοθεί σε διαρθρωτικού χαρακτήρα παρεμβάσεις και ευρύτερες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες- θα καλύψει τη μικρή δημοσιονομική διόρθωση που ενδέχεται να προκύψει στην περίοδο 2015-2016.

Σε καμία περίπτωση αυτές οι παρεμβάσεις, κύριοι συνάδελφοι και κύριε Υπουργέ, δεν πρέπει να επιφέρουν νέα επώδυνα μέτρα, γιατί έτσι θα ακυρώσουμε και τη δυνατότητα αξιοποίησης της ρήτρας αντικατάστασης όσο και το να αξιοποιήσουμε την ομολογία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και των εταίρων μας για τα λάθη στον πολλαπλασιαστή του προγράμματος. Το τελευταίο αφορά τη διαδικασία μιας ρεαλιστικής τροποποίησης με τη διεκδίκηση περισσότερων αναπτυξιακών πόρων. Για την αξιοποίηση όλων των παραπάνω και την αποφυγή σε κάθε περίπτωση νέων επώδυνων μέτρων, θα πρέπει να υπάρξει από τώρα, κύριε Υπουργέ, προγραμματισμός των παρεμβάσεων και των διεκδικήσεων και χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους.

Σήμερα με την κοινωνία στα όριά της, την ανεργία, ιδιαίτερα των νέων, σε τρομακτικά ύψη έχουμε υποχρέωση και δυνατότητες μόνο θετικά μέτρα ανακούφισης και ανάπτυξης να προτείνουμε και όχι άλλα πρόσθετα μέτρα. Το σκοτεινό έλλειμμα το οποίο υπάρχει θα πρέπει τελικά να το ανατρέψουμε μέσα από μία συστηματική, εργώδη προσπάθεια αυτής της Κυβέρνησης. Δεν δικαιολογείται άλλη καθυστέρηση.

 

Οικονομία & Ανάπτυξη

facebook   youtube

koinovouleytiki-drastiriotita-2012-simera

koin drast2000

dimokratiki_aristera_logo