Home Ομιλίες - 'Αρθρα Το προτεινόμενο Σχέδιο Νόμου σχετικά με το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων μπορεί να αποφέρει οφέλη για το δημόσιο και την οικονομία. Απαιτείται ωστόσο προσοχή στην εφαρμογή του.

Το προτεινόμενο Σχέδιο Νόμου σχετικά με το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων μπορεί να αποφέρει οφέλη για το δημόσιο και την οικονομία. Απαιτείται ωστόσο προσοχή στην εφαρμογή του.

E-mail Εκτύπωση PDF

Δήλωσε η Ασημίνα Ξηροτύρη, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια. Πέρα ωστόσο από το πρώτο κεφάλαιο του νομοσχεδίου, που αναφέρεται στο Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικων Δημοσίων Συμβάσεων βάσει του οποίου θα γίνονται οι προμήθειες προϊόντων, υπηρεσιών και οι αναθέσεις δημοσίων έργων, η βουλευτής αναφέρθηκε διεξοδικά και στα υπόλοιπα τέσσερα κεφάλαιά του, καθένα από τα οποία περιλαμβάνει διατάξεις για εντελώς διαφορετικά θέματα, επισημαίνοντας τις προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς. Το πλήρες κείμενο της ομιλίας της έχει ως εξής:

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υπουργέ, το προτεινόμενο σχέδιο νόμου διαρθρώνεται σε πέντε κεφάλαια, το καθένα από τα οποία περιλαμβάνει διατάξεις για εντελώς διαφορετικά θέματα.

Στο πρώτο κεφάλαιο εισάγεται η έννοια του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων μέσω του οποίου θα γίνονται οι προμήθειες προϊόντων, υπηρεσιών και οι αναθέσεις δημοσίων έργων. Στο δεύτερο κεφάλαιο περιλαμβάνονται ρυθμίσεις της νομοθεσίας για το Γενικό Εμπορικό Μητρώο. Στο τρίτο κεφάλαιο τροποποιούνται διατάξεις του ν.4072 για τα εμπορικά σήματα. Στο τέταρτο κεφάλαιο ρυθμίζονται θέματα που αφορούν την πάταξη του παρεμπορίου, ενώ στο πέμπτο κεφάλαιο τροποποιούνται μία σειρά διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Πρόκειται δηλαδή στην ουσία για ένα σχέδιο νόμου με πολλά διαφορετικά θέματα και η κατάσταση επιδεινώνεται ακόμα περισσότερα μετά τις εκτεταμένες τέσσερις και για διάφορα θέματα τροπολογίες, που κατατέθηκαν την τελευταία στιγμή.

Αναλυτικότερα, το πρώτο κεφάλαιο, που είναι και το σημαντικότερο θα έλεγε κανείς του νομοσχεδίου, αφορά το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων. Με τις διατάξεις αυτού του κεφαλαίου από την 1η Ιουλίου του 2013 οι προμήθειες προϊόντων, υπηρεσιών και οι αναθέσεις έργων του δημοσίου όλων των φορέων της κεντρικής Κυβέρνησης θα γίνονται με ηλεκτρονική διαδικασία μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων. Το νέο σύστημα θα επεκταθεί σταδιακά στο σύνολο του δημόσιου τομέα μέχρι και την 1η Οκτωβρίου του 2015.

Η ηλεκτρονική και κεντρική διεξαγωγή των διαγωνισμών μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη για το δημόσιο και την οικονομία, που περιλαμβάνουν ενδεικτικά ότι θα συμβάλει στη διαφάνεια και την εξυγίανση σύναψης των δημοσίων συμβάσεων όπως και στη σημαντική εξοικονόμηση πόρων αλλά και πόρων των υπηρεσιών, ότι οι ρυθμίσεις αυτές θα επιτρέψουν σε περισσότερες επιχειρήσεις εντός και εκτός της Ελλάδας μικρές, μεσαίες και μεγάλες να συμμετέχουν στους διαγωνισμούς του δημοσίου, χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία αλλά με τη χρήση του διαδικτύου και ενός ηλεκτρονικού υπολογισμού.

Η ενοποίηση των διαγωνισμών και η εξοικονόμηση πόρων θα προέλθουν με το δραστικό περιορισμό των αναθετουσών αρχών που διενεργούν διαγωνισμούς και σήμερα είναι περίπου γύρω στις επτά χιλιάδες.

Οι διατάξεις του κεφαλαίου αυτού είναι μεν στη σωστή κατεύθυνση, αλλά καταρχήν είναι αρκετά γενικές. Προβλέπονται ρυθμίσεις οι οποίες απαιτούν χρόνο και πόρους υλικούς και ανθρώπινους για να εφαρμοστούν. Η μέχρι σήμερα ευρωπαϊκή εμπειρία έχει αποδείξει ότι η εφαρμογή ηλεκτρονικών διαδικασιών μπορεί πράγματι να διευκολύνει τα πράγματα και ιδιαίτερα τους μικρομεσαίους, αλλά χρειάζεται πάρα πολλή προσπάθεια για να διασφαλιστεί όλο αυτό το σύστημα.

Oι εν λόγω ρυθμίσεις αποτελούν αναγκαία αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρμογή των ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων. Χρειάζονται παράλληλα στοχευμένες συνοδευτικές δράσεις που θα υποστηρίξουν τους φορείς κατά τη μεταβίβασή τους στις πλήρως ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις και θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων πρακτικών προβλημάτων που σήμερα περιορίζουν τη γενικευμένη εφαρμογή τους. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι όλη η διαδικασία οφείλει να έχει δυναμικό χαρακτήρα, αφού στηρίζεται στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών και δεν αρκεί να είναι απλά νομοθετημένη.

Οι παραπάνω γενικές παρατηρήσεις μας κατά τις συζητήσεις στην Επιτροπή, όσον αφορά δηλαδή τις ρυθμίσεις για το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων, αποδεικνύονται ιδιαίτερα βάσιμες μετά τις πολύ μεγάλες αλλαγές και τροποποιήσεις που έγιναν στο αρχικό κείμενο του σχεδίου νόμου. Γίνονται με την πρώτη τροπολογία που κατατέθηκε και αλλάζουν βασικά θέματα τα οποία δεν άλλαξαν μέχρι τη δεύτερη ανάγνωση στην Επιτροπή.

Με την υπουργική τροπολογία στο άρθρο 1 συμπληρώνεται ο σκοπός του κεφαλαίου για να εξαιρεθούν από τις διατάξεις του όσες συμβάσεις αφορούν την εθνική άμυνα και ασφάλεια.

Στο άρθρο 3 είχαμε όντως επισημάνει στην Επιτροπή ότι δεν μπορεί από τα 1.000 ευρώ και μέχρι το όριο του πρόχειρου διαγωνισμού να εξαιρούνται από το ηλεκτρονικό σύστημα οι συμβάσεις. Τελικά με τροπολογία που κατατίθεται, αυτή η συγκεκριμένη παράγραφος αντικαθίσταται από διάταξη που παραπέμπει στη ρύθμιση όλων αυτών των θεμάτων μέσω του Κανονισμού που θα εγκριθεί με Προεδρικό Διάταγμα.

Να συμπεράνω, κύριε Υπουργέ, ότι τελικά κάνετε αποδεκτή τη δική μας πρόταση, ούτως ώστε όλες οι συμβάσεις πάνω από 1.000 ευρώ να υπόκεινται σε αυτό το σύστημα και να μην υπάρχουν ενδιάμεσα παραθυράκια.

Έρχομαι στο άρθρο 4. Με υπουργική τροπολογία τροποποιείται το άρθρο 4 σε πολλά του σημεία. Είναι γεγονός ότι κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή είχαμε επισημάνει ότι το θέμα της ομαδοποίησης των δημόσιων συμβάσεων και ιδιαίτερα τα θέματα που αφορούν στα έργα και τις υπηρεσίες, όπως και της υπαγωγής τους σε αναθέτουσες αρχές, αλλά και τα θέματα που σχετίζονται με την προτυποποίηση της μορφής των δημόσιων συμβάσεων είναι μία πολύ μεγάλη διαδικασία και αυτή η διαδικασία δεν μπορεί να προκύπτει μέσα από Κοινή Υπουργική Απόφαση με δυο Υπουργούς. Προτείναμε, λοιπόν, η διαδικασία να γίνει με Προεδρικό Διάταγμα που θα προτείνεται από τον Υπουργό Ανάπτυξης κι από τον Υπουργό Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Αυτό το Προεδρικό Διάταγμα είναι αναγκαίο, γιατί σε όλη αυτήν τη διαδικασία ελέγχου των συμβάσεων συμμετέχει και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Ευτυχώς, με την τροποποίηση του άρθρου 4 ορίζονται τελικά μόνο οι Κεντρικές Αρχές Προμηθειών και συγκεκριμένα η Γενική Γραμματεία Κρατικών Προμηθειών και η Επιτροπή Προμήθειας Υγείας. Θέλουμε να συμπεράνουμε, λοιπόν, ότι για τις αναθέσεις των έργων -που είναι πάρα πολύ σημαντική η ομαδοποίηση και η προτυποποίηση των συμβάσεων και των υπηρεσιών- θα υπάρχει υποχρέωση χρήσης του ΕΣΗΔΗΣ, αλλά με τις αναθέτουσες αρχές και την προτυποποίηση ανά είδος των συμβάσεων που υπάρχουν ήδη. Οι περαιτέρω συμμορφώσεις και βελτιώσεις θα πρέπει να γίνουν από το καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργείο.

Το άρθρο 5 αφορά την τεχνική υποστήριξη της λειτουργίας του ΕΣΗΔΗΣ. Αυτή θα γίνεται από ένα ειδικό τμήμα το οποίο θα λειτουργήσει στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου. Θέλω να επισημάνουμε ότι για να λειτουργήσει αυτό το τμήμα, για να ανταποκριθεί στις μεγάλες απαιτήσεις που χρειάζονται προκειμένου όλα αυτά τα συστήματα να αναπτυχθούν και να ακολουθηθούν οι σύγχρονες πληροφοριακές λογικές, θα πρέπει να στελεχωθεί με ανθρώπινο δυναμικό με εμπειρία πληροφορικών συστημάτων και μεθόδων προμηθειών και εφοδιασμού.

Οι αρμοδιότητες που του ανατίθενται είναι ιδιαίτερα μεγάλες και υπεύθυνες και θα πρέπει κατ’ εξοχήν να υπάρχει το κατάλληλο οργανόγραμμα και η κατάλληλη στελέχωση. Στην κατεύθυνση αυτή ζητήσαμε να προστεθεί στην παράγραφο 3 σχετικό εδάφιο για την ενίσχυση αυτού του τμήματος.

Θα αναφερθώ τώρα στο άρθρο 6, όπου καθορίζονται οι ειδικοί κανόνες λειτουργίας του συστήματος του ΕΣΗΔΗΣ. Το άρθρο 6, μετά την υπουργική τροπολογία, αλλάζει άρδην. Ιδιαίτερα αλλάζουν τα θέματα της ηλεκτρονικής υποβολής προσφορών, για τα οποία είχαμε ήδη παρατηρήσει στην Επιτροπή ότι υπάρχουν μεγάλες ασάφειες και ειδικότερα για τα θέματα υποβολής εγγράφων και της ηλεκτρονικής τους υπογραφής, την προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή την απλή ηλεκτρονική υπογραφή.

Η παράγραφος γ φεύγει εντελώς και τα θέματα παραπέμπονται στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, διότι όντως υπήρχε και υπάρχει θεσμικό πλαίσιο. Εκτός αυτής της υποπαραγράφου καταργούνται και όλες οι υπόλοιπες που αφορούν τα ηλεκτρονικά δημόσια έγγραφα, την υποβολή τους από τους φορείς κτλ.

Το να καταργούνται οι παραπάνω υποπαράγραφοι που αφορούν τόσο σημαντικά θέματα και να κατατίθενται ως τροπολογία και μάλιστα μετά από τη δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου, αποτελεί ένδειξη προχειρότητας.

Επίσης, επιτρέψτε μου να τονίσω -όπως έκανα και στην Επιτροπή- την χαρακτηριστική ολιγωρία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων, η οποία μέχρι και τη δεύτερη ανάγνωση του σχεδίου νόμου στην Επιτροπή δεν είχε αποστείλει τις παρατηρήσεις, τις προτάσεις της, παρ’ ότι στους βασικούς σκοπούς σύστασης αυτής της Ανεξάρτητης Αρχής περιλαμβάνεται η συμβολή της στη νομοθετική διαδικασία του κράτους γι’ αυτά τα θέματα. Προφανώς πολλές από τις παραπάνω παρατηρήσεις να οφείλονται στις παρατηρήσεις της Ανεξάρτητης Αρχής, η οποία όμως, δυστυχώς αγνόησε την Επιτροπή, δηλαδή τους Βουλευτές που νομοθετούν.

Με την πρόσφατη αυτή τροπολογία προστίθεται ακόμη το άρθρο 6Α, με το οποίο τηρείται Μητρώο Αξιολογητών για όλες τις συμβάσεις. Δημιουργείται το ερώτημα: Για τις συμβάσεις για τα δημόσια έργα, τις μελέτες και τις δημόσιες προμήθειες, που είναι γνωστό ότι οι αξιολογήσεις τους γίνονται από στελέχη των αρμοδίων υπηρεσιών του δημοσίου και ιδιαίτερα για τα δημόσια έργα από τους εξειδικευμένους υπαλλήλους της προϊσταμένης αρχής του δημοσίου, θα φτιάξουμε Μητρώο Αξιολογητών;

Εδώ πρέπει να μας διευκρινίσετε περί τίνος πρόκειται. Και βέβαια σε καμμία περίπτωση το Μητρώο αυτό δεν μπορεί να έχει ιδιώτες σε αυτή εδώ τη διαδικασία. Η πάγια νομοθεσία του κράτους για τα δημόσια έργα και τις προμήθειες αναφέρει ότι διενεργούνται από ειδικές επιτροπές. Να ελέγχονται, να αξιολογούνται και να υπάρχει μια κρίση στο Μητρώο, ναι μπορεί να γίνει, αλλά δεν μπορούμε σε καμμία περίπτωση να ανατρέψουμε τις βασικές νομοθετικές ρυθμίσεις του ν.1418, του ν.3669 κοκ.

Επίσης, ορίζεται Μητρώο Προμηθευτών, Εργοληπτών κλπ. Μα, υπάρχουν μητρώα. Πώς τα συνδυάζετε; Τι είναι αυτό το Μητρώο;

Κύριε Υπουργέ, σας παρακαλώ να διευκρινίσετε τα θέματα, αλλιώς να αποσύρετε το άρθρο 6Α.

Με την υπουργική τροπολογία επίσης καθορίζονται τα τεχνικά θέματα και οι διαδικασίες λειτουργίας του ΕΣΗΔΗΣ, με υπουργική απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και όχι με προεδρικό διάταγμα. Τελικά με προεδρικό διάταγμα, όπως ζητήσαμε και για τα υπόλοιπα, καθορίζονται μόνο τα θέματα που αφορούν την κατάρτιση, την τήρηση, την επεξεργασία και την αναζήτηση ηλεκτρονικών εγγράφων και αρχείων που αφορούν τις ηλεκτρονικές συμβάσεις.

Το Κεφάλαιο Δεύτερο αφορά τις ρυθμίσεις νομοθεσίας του Γενικού Εμπορίου και Μητρώων, του ΓΕΜΗ. Γίνεται προσπάθεια για μια βελτίωση του θεσμικού πλαισίου όλου αυτού του συστήματος.

Ήταν πάγιο αίτημα του εμπορικού κόσμου της χώρας η δημιουργία ενός ενιαίου εμπορικού μητρώου. Έγινε ευρέως αποδεκτό ότι η δημιουργία αυτού του μητρώου όλων των νομικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα θα βοηθήσει στην παρακολούθηση των εμπορικών επιχειρήσεων από την πολιτεία και στην καλύτερη εξυπηρέτηση των ίδιων των επιχειρήσεων από την κεντρική διοίκηση και από τους αρμόδιους φορείς τους. Ένα λειτουργικό ΓΕΜΗ αποτελεί παράγοντα διαφάνειας, εξασφάλισης των συναλλαγών και επιτάχυνσης των διαδικασιών και λήψης αποφάσεων σε επιχειρησιακό και πολιτειακό επίπεδο.

Οι εκπρόσωποι των φορέων διατύπωσαν στην Επιτροπή θετικές εκτιμήσεις για τις παραπάνω ρυθμίσεις. Παρ’ ότι, όμως, και αυτοί είχαν την άποψη ότι παραμένουν ακόμη προβλήματα, δεν διατυπώθηκαν προτάσεις για την επίλυσή τους.

Με την υπουργική τροπολογία γίνονται ορισμένες διορθώσεις στο άρθρο 11 –θα λέγαμε σε θετική κατεύθυνση- αλλά δεν έχω χρόνο να αναφερθώ περαιτέρω. Στην κατ’ άρθρον συζήτηση θα τα συζητήσουμε αναλυτικότερα.

Ήθελα να αναφερθώ στο άρθρο 12 για το Γραφείο ΓΕΜΗ, το οποίο λέτε ότι αναβαθμίζετε με το να καταργείτε το αυτοτελές γραφείο και να το κάνετε τμήμα. Η μετατροπή του αυτοτελούς γραφείου σε τμήμα, όπου παρεμβάλλεται η Διεύθυνση Ανώνυμων Εταιρειών, δεν μπορεί να θεωρηθεί αναβάθμιση. Ήδη, με το προηγούμενο σύστημα υπήρχαν σημαντικά προβλήματα.

Στο Κεφάλαιο Τέταρτο υπάρχουν οι ρυθμίσεις για το παραεμπόριο. Θα τα πούμε στην κατ’ άρθρον συζήτηση. Θέλαμε εδώ να εξετάσουμε και τη δυνατότητα πολλά απ’ αυτά τα προϊόντα, αντί να καταστρέφονται, μέσω του συντονιστικού οργάνου της Επιτροπής που θα υπάρχει, να αποφασίζεται η διάθεσή τους στους δήμους για τη διανομή τους στους φτωχούς κ.λπ..

Στο Κεφάλαιο Πέμπτο υπάρχουν διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Ανάπτυξης, Υποδομών και Δικτύων με βασικότερες τις διατάξεις για τη λειτουργία των λαϊκών αγορών των παραγωγών τις Κυριακές. Συμφωνούμε με τη λειτουργία των λαϊκών αγορών τις Κυριακές μόνο για τους παραγωγούς, υιοθετώντας και το σχετικό υπόμνημα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Στη συζήτηση με τους φορείς ο εκπρόσωπος των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων ζήτησε να ορίζουν οι Περιφέρειες το διοικητικό συμβούλιο των οργανισμών λαϊκών αγορών από τη στιγμή που η αρμοδιότητα μεταβιβάζεται σ' αυτό. Συμφωνούμε σε αυτήν την παρατήρηση. Νομίζω ότι υπάρχει και μία τροπολογία.

Ειδικότερα, για τα θέματα χωροθέτησης των λαϊκών αγορών, πρέπει να δούμε τη βελτίωση της διατύπωσης της αντίστοιχης παραγράφου, ούτως ώστε η συμμετοχή των δήμων να είναι καθοριστική και επομένως, οι προτάσεις τους να είναι καθοριστικές και όχι δεσμευτικές.

Τα θέματα του άρθρου 43 είναι πολύ σημαντικά. Αφορούν τα συστήματα ελέγχου εισροών-εκροών καυσίμων στα πρατήρια. Επιτέλους, να θεσπιστεί –και πρέπει να τηρηθεί- ένα αντικειμενικό σύστημα καθορισμού των ποινών. Επίσης, πρέπει να μπορέσουν να εγκατασταθούν αυτά τα πρατήρια και να δοθεί, ενδεχομένως, και μία μεγαλύτερη επιδότηση, όπως το ζήτησαν και στην Επιτροπή.

Έχουμε κάποιες διαφωνίες στο άρθρο 45.

Τέλος, θα κάνω μία μόνο γενική αναφορά, κύριε Πρόεδρε, στις τροπολογίες της τελευταίας στιγμής. Όπως συνηθίζει πλέον η Κυβέρνηση, μετά τη δεύτερη ανάγνωση και μάλιστα μετά το Πάσχα, συγκεκριμένα την Παρασκευή 10 Μαΐου, κατετέθησαν τέσσερις τροπολογίες ιδιαίτερα εκτεταμένες. Εκτός της πρώτης που αφορά σε μεγάλες αλλαγές και τροποποιήσεις του παρόντος σχεδίου νόμου, οι άλλες τρεις αφορούν ρυθμίσεις και θέματα τόσο διαφορετικά μεταξύ τους, όσο και με το αντικείμενο του νομοσχεδίου.

Θα τις συζητήσουμε αναλυτικά. Πραγματικά, όμως, είναι πάρα πολλές οι παρατηρήσεις μας. Θα μπορούσαν –δεν έχουν τόσο επείγοντα χαρακτήρα- να συζητηθούν στην Επιτροπή κανονικά. Δεν μπορούμε να νομοθετούμε κατ’ αυτόν τον τρόπο. Είναι πάρα πολύ δύσκολο.

Στη συζήτηση επί των τροπολογιών, πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, να μας δώσετε λίγο χρόνο παραπάνω, για να μπορέσουμε τουλάχιστον να κάνουμε τις παρατηρήσεις μας.

Ευχαριστώ. 

 

Οικονομία & Ανάπτυξη

facebook   youtube

koinovouleytiki-drastiriotita-2012-simera

koin drast2000

dimokratiki_aristera_logo