Home Ομιλίες ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΑΣ.ΞΗΡΟΤΥΡΗ-ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑΡΗ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ , ΜΕ ΘΕΜΑ : " ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΕΝΟΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΑΣ.ΞΗΡΟΤΥΡΗ-ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑΡΗ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ , ΜΕ ΘΕΜΑ : " ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΕΝΟΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

E-mail
Επανειλημμένα ο ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ με παρεμβάσεις του στη Βουλή, στην τοπική κοινωνία και στους φορείς της, με ημερίδες και συνέδρια, έχει τονίσει την ανάγκη διαρθρωτικών παρεμβάσεων και πολιτικών Περιφερειακής Ανάπτυξης, στα πλαίσια ενός Εθνικού στρατηγικού Σχεδιασμού. Έχει τονίσει την ανάγκη ουσιαστικής καταγραφής των μεγάλων προβλημάτων, αλλά και των αναπτυξιακών δυνατοτήτων των Περιφερειών της χώρας, όπως και της ενίσχυσης της προγραμματικής συμμετοχής και της ικανότητας υλοποίησης των προγραμμάτων από τους τοπικούς φορείς και τις υπηρεσίες της Περιφέρειας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και αυτό γιατί με μεγάλη ανησυχία διαπιστώνουμε ότι η ένταξή μας στη ζώνη του ευρώ, η διαχείριση τριών Κοινοτικών Προγραμμάτων, που εξασφάλισαν συνολικά 52,7 δις. ευρώ, έγινε χωρίς αναπτυξιακό, παραγωγικό και κοινωνικό σχέδιο, με αποτέλεσμα τα οφέλη αλλά και οι περιορισμοί να έχουν κατανεμηθεί άνισα ανάμεσα σε κοινωνικές ομάδες, και τάξεις, ανάμεσα στις Περιφέρειες της χώρας. Το εισόδημα, η απασχόληση, το κοινωνικό κράτος, αλλά και η ίδια η ικανότητα της χώρας να παράγει διεθνώς εμπορεύσιμα υπηρεσίες και αγαθά, μειώνονται αντί να ενισχυθούν. Απαιτείται για τους λόγους αυτούς ένα διαφορετικό μοντέλο για μια οικονομικά, κοινωνικά και οικολογικά βιώσιμη ανάπτυξη. Απαιτείται μια στρατηγική ενδυνάμωσης της αναπτυξιακής διαδικασίας και αυτό προϋποθέτει την κινητοποίηση και αξιοποίηση όλων των φορέων του δημοσίου, της Αυτοδιοίκησης, ιδιωτικών και κοινωνικών, όπως και ένα στρατηγικό σχεδιασμό μέσω του οποίου θα εντοπίσουμε τους κοινωνικούς στόχους, τους τομείς ανάπτυξης και εξειδίκευσης, το ρόλο του κράτους και των δημόσιων επιχειρήσεων, όπως και το πλαίσιο ενεργοποίησης της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας. Από την άλλη πλευρά η τεράστια έλλειψη αποδοτικότητας, ιδιαίτερα για την Περιφέρεια, οι απαράδεκτες καθυστερήσεις και οι ελλείψεις των φορέων υλοποίησης των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης, όπως και η κρισιμότητα των χειρισμών για το μεγάλο υπόλοιπο (60%) του Γ’ ΚΠΣ και τον σχεδιασμό του Δ’ ΚΠΣ, καθιστά την κινητοποίηση αυτή, φορέων και πολιτών, και την παρέμβασή τους εξαιρετικά επείγουσα και αναγκαία. Στην ανάγκη αυτή επιδιώκει να ανταποκριθεί η σημερινή μας εκδήλωση – συζήτηση. Βρισκόμαστε στην τελική φάση του μεγαλύτερου αναπτυξιακού προγράμματος της χώρας μας από το οποίο θα μπορούσε να περιμένει κανείς τη μεγάλη ευκαιρία για την ανάπτυξη και την απασχόληση, για την προώθηση της πραγματικής σύγκλισης. Παρά ταύτα τα διαρθρωτικά προβλήματα σχεδιασμού και κατανομής των πόρων και λανθασμένες πολιτικές επιλογές οδήγησαν, κατά κοινή ομολογία, σε χαμηλή κοινωνική και αναπτυξιακή αποτελεσματικότητα. Είχαμε επανειλημμένα επισημάνει ότι ο σχεδιασμός και οι μηχανισμοί υλοποίησης του προγράμματος παρουσίαζαν μεγάλες αδυναμίες. Το νομοθετικό πλαίσιο διαχείρισης ήρθε με μεγάλη καθυστέρηση για να υποτάξει τελικά το σχεδιασμό και τη συμμετοχή στο συγκεντρωτικό σύστημα διαχείρισης, ενώ κανένα ουσιαστικό μέτρο ενίσχυσης, όπως σε προσωπικό και μέσα, των δυνατοτήτων παραγωγής έργων των τελικών δικαιούχων που καλούνται να το υλοποιήσουν, δεν έχει ληφθεί. Σήμερα πέντε χρόνια μετά την έναρξη υλοποίησης του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και δυο χρόνια πριν από την ολοκλήρωσή του το ποσοστό απορρόφησης των κονδυλίων είναι εξαιρετικά χαμηλό. Τόσο οι προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ., όσο και η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ακολουθούν την ίδια μέθοδο με αναθεωρήσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων και λογιστικές μεταφορές μεταξύ μέτρων και δράσεων αυτών. Μπορεί να πετυχαίνουν μερικές φορές ποσοστό απορρόφησης σε ικανοποιητικό επίπεδο, πλην όμως κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα έχει βγει εκτός προγραμματικού πλαισίου και στόχων με συνέπεια το μηδενισμό του αναμενόμενου αναπτυξιακού αποτελέσματος, ιδιαίτερα για τα θέματα απασχόλησης και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Η Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει η τελευταία ή η προτελευταία στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την άποψη όλων των κοινωνικών δεικτών. Αλλά και στην παγκόσμια κλίμακα η Ελλάδα, αν και εικοστή έκτη στον κόσμο από άποψη ποσοτικής ανάπτυξης, είναι τριακοστή έκτη από άποψη δαπανών για τη δημόσια υγεία, ογδοηκοστή πέμπτη από άποψη δαπανών για την παιδεία, τεσσαρακοστή τέταρτη από άποψη δαπανών για την έρευνα και πεντηκοστή πέμπτη από άποψη συνδέσεων με internet, νέες τεχνολογίες κ.λπ. Επίσης, ενώ σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο δείκτης της φτώχειας και γενικά οι κοινωνικές ανισότητες μειώνονται σημαντικά μετά τις κοινωνικές δαπάνες, στην περίπτωση της χώρας μας η αποτελεσματικότητα των δαπανών είναι η χαμηλότερη σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πίσω, λοιπόν, από τη χαμηλή κοινωνική και αναπτυξιακή αποτελεσματικότητα των δημόσιων και κοινοτικών δαπανών υποκρύπτονται πρωτίστως πολιτικές επιλογές που έχουν αυτό το ισχνό αποτέλεσμα ή το αρνητικό αποτέλεσμα πολλές φορές. Γιατί φτάσαμε ως εδώ; Γιατί άλλες χώρες αξιοποίησαν τους κοινοτικούς και εθνικούς πόρους καλύτερα; Το έχουμε συζητήσει πάρα πολλές φορές. Γιατί παρά τη μακροχρόνια λιτότητα του λαού καλούνται πάλι οι εργαζόμενοι να πληρώνουν τα λάθη στη διαχείριση των δημόσιων εσόδων και τη μη ορθολογική αξιοποίηση των εθνικών και κοινοτικών πόρων; Ρωτάμε: - Ποια ήταν η προστιθέμενη αξία των επενδύσεων μέχρι σήμερα και ποια η αναπαραγωγή της ανάπτυξης; Πόσες νέες θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν μέχρι σήμερα; Το νούμερο γνωρίζουμε ότι είναι μετρήσιμο και έπρεπε να είναι η βασική προϋπόθεση των εθνικών και κοινοτικών προγραμμάτων. - Γιατί μετά το πέρας των έργων των Ολυμπιακών Αγώνων, που γονάτισαν όλα τα προγράμματα της περιφέρειας δεν αποκαθίσταται ούτε και με τον Προϋπολογισμό του 2006 ο αναπτυξιακός ρόλος του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων ως μέσο χρηματοδότησης των αναγκαίων υποδομών και όχι προσθετικά προς τους πόρους από την Ευρωπαϊκή Ένωση; Μέχρι σήμερα κυριαρχεί η στρεβλή και απόλυτα καταστροφική αντίληψη να συνδέουμε την ανάπτυξη της χώρας αποκλειστικά με την απορρόφηση των κοινοτικών πόρων. Εκ των πραγμάτων όμως η εθνική αναπτυξιακή πολιτική πρέπει να επιδιώκει στόχους πολύ ευρύτερους από αυτούς των διαρθρωτικών ταμείων. Οι ευρωπαϊκοί πόροι οφείλουν να λειτουργούν συμπληρωματικά ως προς τους εθνικούς και όχι ως υποκατάστατο τους. Η προσθετικότητα των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων στους εθνικούς πόρους, που ούτε και στο παρελθόν είχε επιτευχθεί, είναι μια από τις προϋποθέσεις της πραγματικής σύγκλισης. Οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις υποκατέστησαν εθνικούς πόρους και η διάθεση των τελευταίων εξαρτήθηκε από τα έργα που είναι επιλέξιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη συνεχιζόμενη αυτή στρέβλωση έρχεται να προστεθεί και η υποταγή των σημαντικών και απαραίτητων για το κοινωνικό σύνολο έργων στην επιλεξιμότητά τους από τους ιδιώτες μέσω των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) , για να αποπληρωθούν αργότερα με πανωτόκι, με την επιβολή νέων τελών και εισφορών στους πολίτες. Δεν έχουμε έτσι ούτε και τώρα μια προσπάθεια ιεράρχησης των απαραίτητων για το κοινωνικό σύνολο έργων, υποδομών, μέσα σε ένα μακρόπνοο εθνικό στρατηγικό σχέδιο που θα εξειδικεύεται σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και θα ελέγχεται μέσω του εθνικού και συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων. Εμείς επιμένουμε ότι παραμένει κρίσιμο το αναπτυξιακό πρόβλημα της χώρας παρά τη μακροχρόνια λιτότητα και παρά τους πόρους που έχουν εισρεύσει από τα τρία κοινοτικά πλαίσια στήριξης. Επίσης, το οξύ δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μέρος του αναπτυξιακού προβλήματος και επιμένουμε για το λόγο αυτό στην ανάγκη ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου που να οδηγεί σε μια νέα παραγωγική εξειδίκευση, στην αύξηση της απασχόλησης, στην άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας και σε μια αναπτυξιακή και κοινωνική αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου υπέρ των εργαζόμενων της παιδείας, του κοινωνικού κράτους, της εργασίας και της ανάπτυξης της περιφέρειας. Η Κυβέρνηση κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού είχε προβάλλει μεταξύ των άλλων την αύξηση του σκέλους των συγχρηματοδοτούμενων από την Κοινότητα έργων του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων. Η αύξηση, όμως, αυτή είναι εξαιρετικά μικρή μπροστά στο νέο κίνδυνο για μια ακόμη φορά απώλειας πόρων από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, επειδή η χώρα δεν έχει καταβάλλει την εθνική συμμετοχή και κυρίως, μπροστά στην τραγική στασιμότητα παραγωγής έργων, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, όπου η ανεργία καλπάζει και η τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας μέσα από τις αναπτυξιακές διαδικασίες του κράτους είναι στοίχημα επιβίωσης. Η εξακολουθητική διαχειριστική ανεπάρκεια των ελληνικών κυβερνήσεων απειλεί την χώρα με την απώλεια αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ από τους κοινοτικούς πόρους. Για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο θα πρέπει η Ελλάδα: - Να απορροφήσει σε λιγότερο από τρία χρόνια ποσά υπερδιπλάσια από όσα κατάφερε να αξιοποιήσει την εξαετία 2000-2005. Για να συμβεί κάτι τέτοιο απαιτείται εθνική συμμετοχή 7 δις €. Το μεγάλο ερώτημα φυσικά είναι που θα βρει ο εθνικός προϋπολογισμός τόσα χρήματα, καθώς η κυβέρνηση στην προσπάθεια μείωσης του ελλείμματος έχει επιλέξει την εύκολη οδό της περικοπής του προγράμματος των δημοσίων επενδύσεων. - η συμβολαιοποίηση των έργων να προχωρήσει με ρυθμό υπερτριπλάσιο του μέχρι σήμερα μέσου ετήσιου όρου. Σε 10 μήνες δηλαδή να υπογραφούν νομικές δεσμεύσεις για 13,5 δις € που αντιστοιχούν στο 40% της συνολικής δημόσιας δαπάνης του ΚΠΣ. Δυστυχώς, η κατάσταση είναι κρίσιμη και στο μέτωπο της εφαρμογής του περίφημου κανόνα «ν+2». Το Υπουργείο Οικονομικών σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις μεγάλες απώλειες υποβάλει μαζικές αιτήσεις εξαίρεσης για ποσά που προσεγγίζουν τα 450 εκατ. €.. Πιο συγκεκριμένα η οικονομική πρόοδος της πλειοψηφίας των τομεακών επιχειρησιακών προγραμμάτων είναι εξαιρετικά ανησυχητική, δεδομένου ότι η υλοποίηση των εν λόγω προγραμμάτων στόχευε στην επίτευξη στόχων αξόνων προτεραιότητας, όπως αυτοί που περιγράφονται στο Κοινοτικό Πλαίσιο και συγκεκριμένα στο σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Σιδηρόδρομοι» το ποσοστό απορρόφησης είναι μόνο 31,40%. Το γεγονός ότι στο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Οδικοί ʼξονες-Λιμένες-Αστική Ανάπτυξη» βρίσκεται στην τρίτη θέση της κατάταξης της απορροφητικότητας και στο 41,4% είναι γνωστό σε όλους ότι αυτό οφείλεται στα έργα-γέφυρες του Β΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης και όχι σε προγραμματισμένα για το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω πρόγραμμα είχε ιδιωτική τότε συμμετοχή κατά το 1/3 του ύψους του. Παρά τα πέντε χρόνια που πέρασαν, δεν έχουν ξεκινήσει αυτά τα συγχρηματοδοτούμενα έργα. Εμείς είχαμε πει πολλά τότε γι αυτά τα έργα και ο ελληνικός λαός με τον α΄ ή β΄ τρόπο περιμένει να υλοποιηθούν. Δυστυχώς, όμως, τα πληρώνει με τραγικά δυστυχήματα κάθε φορά σε αυτούς τους άξονες. Παράλληλα, η έλλειψη πόρων, αλλά και δομών ικανής και αποκεντρωμένης λειτουργίας της διοίκησης στην περιφέρεια βρίσκει σήμερα το ποσοστό απορρόφησης των περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων να είναι στα δέκα από τα δέκα τρία προγράμματα κάτω του μέσου όρου απορρόφησης του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Ας δούμε τώρα τα θέματα της τέταρτης προγραμματικής περιόδου. Στις Βρυξέλλες, το Δεκέμβριο, η Ελληνική Κυβέρνηση εξασφάλισε με βάση τις περιοριστικές προτάσεις της Βρετανικής Προεδρίας το ανώτατο προσδοκούμενο όριο για το Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, τα 20,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Σε απόλυτους αριθμούς αυτό είναι κατά 23% μικρότερο από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, αν λάβουμε υπόψη τον πληθωρισμό. Με άλλα λόγια, δηλαδή, λίγο-πολύ πλησιάζει το ύψος των πόρων που προβλέπουμε και έχουμε μπροστά μας να απορροφήσουμε από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Διότι το μειωμένο ύψος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού καθώς και αύξηση του ποσοστού της κοινοτικής συμμετοχής στο 85% έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της συνολικής δημόσιας δαπάνης του Δ΄ ΚΠΣ. Πιο συγκεκριμένα, το επόμενο αναπτυξιακό «πακέτο» της χώρας θα ανέρχεται σε μόλις 23,7 δισ. € (σε τιμές 2004) αντί των 40,7 δισ. € της τρέχουσας περιόδου. Kαι αυτό όχι μόνο διότι θα μειωθεί η κοινοτική ενίσχυση κατά περίπου 7 δισεκατομμύρια € αλλά και η εθνική συμμετοχή κατά 10 δισ. € (από 13,8 δισ. € σε 3,6 δισ. €). Τα 20,1 δις € που θα λάβει η Ελλάδα αντιστοιχούν στο 1,8% του ΑΕΠ: Τι θα πρέπει να δει η Κυβέρνηση σε αυτήν τη νέα προγραμματική περίοδο; Η διόγκωση των ελλειμμάτων, ιδιαίτερα μετά την επιδείνωση της κατάστασης υλοποίησης των αναπτυξιακών έργων και δράσεων στην περιφέρεια σε ευαίσθητους φορείς μετά και την Ολυμπιάδα, καθιστούν αναγκαία τα εξής: - Ένα μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό σχέδιο, το οποίο θα προσδιορίζει τους άξονες και τις κατευθύνσεις της ανάπτυξης στους φορείς, στους παραγωγικούς και κοινωνικούς τόπους και τα μέσα της πολιτικής. - Μια πολιτική αύξησης των εσόδων με ταυτόχρονη άρση των ανισοτήτων και των αδικιών σε ό,τι αφορά την κατανομή των φορολογικών βαρών, την ανακατανομή των δαπανών και εφαρμογή συστημάτων αξιολόγησης και ελέγχου και κοινωνικής και οικονομικής αποτελεσματικότητας των εθνικών και κοινοτικών πόρων και ουσιαστική ενίσχυση των περιφερειακών και της αυτοδιοίκησης δομών και υπηρεσιών παραγωγής έργου. Μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε να υποστηριχθεί και μια επαναδιαπραγμάτευση και ανασχεδιασμός του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης ώστε να στηριχθούν οι παραπάνω επιλογές και να τεθούν οι σωστές προγραμματικές βάσεις για το Δ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Η Κυβέρνηση όμως ακολουθεί μια αντίστροφή επιλογή που κρύβει σοβαρούς κινδύνους. Η επιλογή που προκρίθηκε είναι να επιδιώκει την δημοσιονομική ισορροπία σε ένα κατώτερο επίπεδο εσόδων και δαπανών ενώ προβάλλεται ως όραμα για την Ελλάδα του μέλλοντος και ως αναπτυξιακό πρότυπο ό,τι αποτελεί έκφραση της αυθόρμητης δράσης των επιδιώξεων του κεφαλαίου με αποτέλεσμα να διευρύνονται οι ανισότητες και να επιτείνεται ο ολιγαρχικός χαρακτήρας της ανάπτυξης. Εμείς επιμένουμε ότι για το Δ΄ ΚΠΣ, παρόλο που θα είναι σημαντικά μικρότερο από το τρίτο και θα υλοποιηθεί με νέες πιο αυστηρές διαδικασίες, θα πρέπει να είναι επιτέλους ισχυρός και καθοριστικός ο ρόλος των περιφερειών στην υλοποίησή του. Αυτό που πρέπει να γίνει λοιπόν και που θα δημιουργήσει τομή και μεγάλη διαρθρωτική αλλαγή στη πορεία της Περιφερειακής Ανάπτυξης της χώρας, θα είναι: Όταν το μεγαλύτερο μέρος των πόρων, που υπολείπονται από το Γ’ ΚΠΣ και που είναι το 60% αυτού δηλ. 15,5 δις. ευρώ, όπως και των πόρων από το Δ’ ΚΠΣ, που είναι 20,1 δις. ευρώ, μέσα από ένα Εθνικό, διορθωτικό για τις Περιφέρειες της χώρας και στρατηγικό σχέδιο Ανάπτυξης, να κατευθυνθεί στην Περιφέρεια μαζί και μια σειρά μέτρων και ρυθμίσεων, που θα ενισχύουν την προγραμματική διαδικασία και κυρίως της υλοποίησης και απορρόφησης των πόρων αυτών. Εμείς τονίζαμε πάντα ότι το στοίχημα και ο στόχος για το Γ’ ΚΠΣ ήταν οι Περιφέρειες της χώρας. ΠΑΣΟΚ και ΝΔ συμφώνησαν να διαθέσουν το Γ’ ΚΠΣ μαζί και με τους Εθνικούς πόρους για το στοίχημα των Ολυμπιακών αγώνων. Σήμερα δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία, έστω και αργά (αφού πόροι υπάρχουν) να αναλάβουν τις ευθύνες τους για την Περιφέρεια και την ισόρροπη Ανάπτυξη, για την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή! Ιδιαίτερο επίσης βάρος , όχι μόνο στα λόγια αλλά και στην πράξη, πρέπει να δοθεί στις «άυλες» επενδύσεις (έρευνα, επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, καινοτομία κλπ). Ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα κατέχει μια από τις τελευταίες θέσεις στον τομέα της έρευνας και τεχνολογίας και ότι οι πόροι που κατευθύνονται σε νέες τεχνολογίες και καινοτομίες δεν εισφέρουν μόνον στην οικονομική μεγέθυνση, αλλά και στην πρόοδο του ανθρώπου, στην κοινωνική συνοχή και στην διατηρήσιμη βιώσιμη ανάπτυξη Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι υπάρχει και το ζήτημα της αξιολόγησης του παραχθέντος αποτελέσματος. Με άλλα λόγια ο προσδιορισμός και η βελτιστοποίηση της προστιθέμενης αξίας που δύναται να έχουν οι κοινοτικοί πόροι στην ελληνική οικονομία και κοινωνία. Δυστυχώς στην Ελλάδα πολλά έργα σχεδιάζονται και εκτελούνται με αποκλειστικό γνώμονα την απορρόφηση των πόρων και την εξυπηρέτηση μικροπολιτικών αιτημάτων. Υπάρχει ανάγκη να ξεφύγουμε από τον εύκολο κατακερματισμό των πόρων σε τομεακό-τοπικό επίπεδο και να κινηθούμε προς την κατεύθυνση της ολοκληρωμένης περιφερειακής ανάπτυξης. Η δημόσια διοίκηση χαρακτηρίζεται από συγκεντρωτισμό και αδυναμία μακρόπνοου περιφερειακού σχεδιασμού, από ανεπαρκή στελέχωση ανθρώπινου δυναμικού και έλλειψη κατάλληλων τεχνικών μέσων, ενώ το σύστημα παραγωγής των δημοσίων έργων παραμένει ακόμη προβληματικό, αδιαφανές και εκτεθειμένο στις πιέσεις των ολίγων μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων και των Τραπεζών. Εν όψει της επόμενης προγραμματικής περιόδου επιτακτική είναι η ανάγκη για μια γενναία αναδιάρθρωση, αποκέντρωση και ενίσχυση της λειτουργίας του κρατικού μηχανισμού.. Επιτακτική επίσης είναι η ανάγκη «εκδημοκρατισμού» των διαδικασιών και η ενεργός συμμετοχή των περιφερειακών – τοπικών κοινωνιών τόσο στον εθνικό και περιφερειακό σχεδιασμό, όσο και στην υλοποίηση και διαχείριση των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων. Θα μπορούν δηλαδή να λειτουργήσουν και ως ενδιάμεσοι φορείς διαχείρισης. Με αυτό τον τρόπο θα επιτευχθεί: -Ο στόχος της αναγνώρισης των διαφοροποιημένων τοπικών αναγκών και της αρμονικής τους ένταξης σε ένα ενιαίο εθνικό σχέδιο και η λήψη των κατάλληλων μέτρων για την αντιμετώπιση των ενδοπερειφερειακών ανισοτήτων. Ο «εκδημοκρατισμός» των διαδικασιών περνάει μέσα από την ουσιαστική αναβάθμιση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την διαχείριση των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων . Η πρόθεση της κυβέρνησης για την δημιουργία νέων πέντε υπερ-περιφερειών με την παράλληλη κυριαρχία των κρατικών «Τελικών Δικαιούχων» θα αυξήσει την γραφειοκρατία, θα δημιουργήσει πρόσθετα προβλήματα εφαρμογής στα συγχρηματοδοτούμενα Επιχειρησιακά Προγράμματα και θα περιπλέξει περαιτέρω τις διαδικασίες. Οι ρυθμίσεις αυτών δεν κινούνται στην λογική της αποκέντρωσης και της απόδοσης στην αυτοδιοίκηση όλων των ευκαιριών που τους παρέχονται μέσω του Δ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Η δημιουργία πέντε ή και δεκατριών ανώνυμων κρατικών εταιρειών θα υποβαθμίσει τη συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης και από την άλλη πλευρά θα δημιουργήσει πάλι ένα υπερσυγκεντρωτικό σχήμα που θα προσθέσει διάφορα διοικητικά επίπεδα: κράτος, υπερπεριφέρεια, περιφέρεια, νομαρχία, δήμος, κοινότητα. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ( ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΚΑΙ ΠΟΡΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Η κύρια αναπτυξιακή επιλογή , το όραμα, για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας , όπως διατυπώνεται σήμερα από τη νέα διακυβέρνηση και ειδικότερα από την Γεν. Γραμματεία Περιφέρειας Κεντρ. Μακεδονίας, ενόψει μάλιστα της Δ΄ προγραμματικής περιόδου 2007 – 2013, οριοθετείται ως εξής: «ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΗΣ, ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΕ ΚΟΜΒΙΚΟ ΡΟΛΟ ΣΤΗΝ ΝΑ ΕΥΡΩΠΗ» Μία ακόμη βαρύγδουπη διατύπωση «οράματος» για την Περιφέρεια Κ.Μ. , με επανάληψη για πολλοστή φορά του συγκριτικού της πλεονεκτήματος, ότι δηλαδή «η γεωγραφία της περιοχής διαμορφώνει ένα εξαιρετικά ευνοϊκό υπόβαθρο για την ανάπτυξη της Κεντρικής Μακεδονίας και της Θεσσαλονίκης και την διαμόρφωσή της σε μητροπολιτικό βαλκανικό Κέντρο, αλλά και πόλο διακρατικής συνεργασίας και ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Ευρώπης», για να διερευνηθούν έτσι οι προοπτικές και δυνατότητες «προσαρμογής και αναδιάρθρωσης του παραγωγικού συστήματος της ΠΚΜ στο ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον » και να επαναδιατυπωθεί ότι « κύριο στοιχείο τόσο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων όσο και για την εκμετάλλευση ευκαιριών στο πλαίσιο της οικονομίας της γνώσης, είναι η ανάπτυξη μιας περιφερειακής στρατηγικής για την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Με βάση αυτό το όραμα η Γεν. Γραμμ.Περιφέρειας ΚΜ θέτει ως αρχές σχεδιασμού στις οποίες θα βασισθεί ο περιφερειακός προγραμματισμός της νέας περιόδου : την Καινοτομία , την Ισόρροπη ανάπτυξη, την Αειφόρο Ανάπτυξη και τον Κομβικό της ρόλο στην ΝΑ, και ως βασικές προτεραιότητες ανάπτυξης της Περιφέρειας κατά φθίνουσα σειρά σημαντικότητας τις εξής: Ενίσχυση του αναπτυξιακού ρόλου και προοπτικών της Θεσσαλονίκης. Ανάπτυξη στρατηγικής για την Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη με την δημιουργία Πόλου/Ζώνης Καινοτομίας, ολοκλήρωση των συγκοινωνιακών και μεταφορικών υποδομών, αντιμετώπιση του προβλήματος της μητροπολιτικής διοίκησης, η οργάνωση του τουρισμού πόλης, βελτίωση αστικής εικόνας και περιβαλλοντική μέριμνα. Ένταξη και αξιοποίηση της δυναμικής της ΠΚΜ στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. Ανάληψη πρωτοβουλιών και βελτίωση των διεθνών διασυνδέσεων με τη δημιουργία δικτύων και θεσμών συνεργασίας σε διασυνοριακή και διαπεριφερειακή βάση. Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του παραγωγικού ιστού της ΠΚΜ. Ανάπτυξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος μέσα από μια στρατηγική για την ΕΤΑ, καινοτομία, τον μετασχηματισμό της μεταποίησης σε ένταση γνώσης και κεφαλαίου, την ανάπτυξη καινοτομικών προϊόντων και υπηρεσιών και την προώθηση ποιοτικού και ανταγωνιστικού τουρισμού. Διασφάλιση της συνοχής στο εσωτερικό της Περιφέρειας. Στοχευμένες παρεμβάσεις για την τοπική ανάπτυξη, τη βελτίωση της προσπελασιμότητας και την ολοκληρωμένη ενίσχυση του αγροτικού χώρου. Προστασία του περιβάλλοντος με ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στην αναπτυξιακή διαδικασία. Εναρμόνιση των αναπτυξιακών προτύπων της ΠΚΜ με τη συνετή διαχείριση των φυσικών και πολιτιστικών πόρων, αναβάθμιση του δομημένου και του φυσικού περιβάλλοντος και πρόληψη των φυσικών και τεχνολογικών κινδύνων. Αύξηση της απασχόλησης, αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, στήριξη των ειδικών ομάδων. (Βασικοί στόχοι εδώ είναι η βελτίωση του βαθμού αξιοποίησης και της ποιότητας (μορφωτικό επίπεδο) του ανθρωπίνου κεφαλαίου της ΠΚΜ και η παροχή ίσων ευκαιριών στη γνώση και την απασχόληση. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ : Ο πόλος Θεσσαλονίκη και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας , θεωρητικά πάντα, προηγούνται ως προτεραιότητες ανάπτυξης από τους στόχους της απασχόλησης, της διασφάλισης της συνοχής και της προστασίας του περιβάλλοντος. Τα καυτά προβλήματα της ποιότητας ζωής και της απασχόλησης στη Θεσσαλονίκη και πολύ περισσότερο στους Νομούς της Περιφέρειας διαρκώς οξύνονται και στις υποδομές: κυκλοφοριακό, σχολική στέγη, περιβάλλον, εθνικό και επαρχιακό δίκτυο , στα οικονομικά και στα κοινωνικά.: απασχόληση, αποβιομηχάνιση και υψηλή ανεργία, μαρασμός των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην οργάνωση των Υπηρεσιών. Το πρόγραμμα ανακούφισης για την περιοχή δεν μπορεί να είναι ούτε ευκαιριακό, ούτε θεωρητικό που να παραπέμπει σε ευχολόγια και μεγάλα οράματα . Ούτε βέβαια να μεταθέτει τις ευθύνες του κρατικού τομέα για βασικές υποδομές και κοινωνική σύγκλιση, στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Απαιτείται υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού, μετά τον κοινωνικό διάλογο για τις προτεραιότητες των έργων υποδομής, που θα επιταχύνει την υλοποίησή τους και την επίλυση επιτακτικών προβλημάτων της ποιότητας ζωής. Θα προωθεί συστηματικά την παραγωγική ανασυγκρότηση της περιοχής με σύγχρονη βιομηχανική πολιτική, με σεβασμό στο περιβάλλον και ενίσχυση κλαδικών και περιφερειακής διάχυσης πολιτικών. Και το βασικότερο: με σημαντική ενίσχυση των πόρων και της απορρόφησης αυτών, από το ΠΔΕ και Γ’ ΚΠΣ, καθώς και σωστές προγραμματικές βάσεις για το Δ΄ΚΠΣ> Με τη νέα προγραμματική περίοδο και μετά τα συσσωρευμένα προβλήματα του παρελθόντος η Κυβέρνηση θα πρέπει να εγγυηθεί την υιοθέτηση ενός σχεδιασμού συμβατού με τις προοπτικές και τις ανάγκες της Περιφέρειας. Ενός παραγωγικού και κοινωνικού σχεδίου ανάπτυξης, που θα κατευθύνει την οικονομία σε νέες δυναμικές εξειδικεύσεις, με στόχο την πλήρη απασχόληση και την μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων. Σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να γίνει ο σχεδιασμός και προγραμματισμός του Δ΄ ΚΠΣ, ενώ παράλληλα πρέπει να παραμένει ισχυρό και καθοριστικό το σύνολο του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Εκείνο όμως που θα δημιουργήσει τομή και μεγάλη διαρθρωτική αλλαγή στη πορεία της Περιφερειακής Ανάπτυξης της χώρας, θα είναι: Όταν το μεγαλύτερο μέρος των πόρων που υπολείπονται από το Γ’ ΚΠΣ και που είναι το 60% αυτού δηλ. 15,5 δις. ευρώ, όπως και των πόρων από το Δ’ ΚΠΣ, που είναι 20,1 δις. ευρώ, μέσα από ένα Εθνικό, διορθωτικό για τις Περιφέρειες της χώρας και στρατηγικό σχέδιο Ανάπτυξης να κατευθυνθεί στην Περιφέρεια, μαζί και μια σειρά μέτρων και ρυθμίσεων που θα ενισχύουν την προγραμματική διαδικασία και κυρίως της υλοποίησης και απορρόφησης των πόρων αυτών. Εμείς τονίζαμε πάντα ότι το στοίχημα και ο στόχος για το Γ’ ΚΠΣ ήταν οι Περιφέρειες της χώρας. ΠΑΣΟΚ και ΝΔ συμφώνησαν να διαθέσουν το Γ’ ΚΠΣ μαζί και με τους Εθνικούς πόρους για το στοίχημα των Ολυμπιακών αγώνων. Σήμερα δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία, έστω και αργά (αφού πόροι υπάρχουν) να αναλάβουν τις ευθύνες τους για την Περιφέρεια και την ισόρροπη Ανάπτυξη, για την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή! Το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) Κεντρικής Μακεδονίας 2000-2006 (Γ΄ΚΠΣ), όπως παρουσιάζεται σήμερα, συνοπτικά από την Γεν Γραμμ. Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας «Το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) Κεντρικής Μακεδονίας 2000-2006 εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις 22 Μαρτίου 2001 και είναι το μεγαλύτερο - μέχρι σήμερα - αναπτυξιακό πρόγραμμα που υλοποιείται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Στο πλαίσιο του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας προγραμματίζονται και χρηματοδοτούνται έργα και δράσεις που δημιουργούν υποδομές σε όλους τους βασικούς τομείς ανάπτυξης της περιφέρειας, ενισχύουν τα επενδυτικά σχέδια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, παρέχουν ίσες ευκαιρίες για την ένταξη του ανθρώπινου δυναμικού στην αγορά εργασίας, παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας σε άτομα που χρειάζονται βοήθεια, στηρίζουν την ανάπτυξη της υπαίθρου, δημιουργούν προϋποθέσεις για την αξιοποίηση και την προστασία του περιβάλλοντος στην Κεντρική Μακεδονία. Το ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας είναι ένα από τα 13 Περιφερειακά Προγράμματα που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα, εντάσσεται στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, έχει συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά το 1,5 δισ. Ευρώ και χρηματοδοτείται στο μεγαλύτερο μέρος του από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βασικός στόχος του ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας είναι η επίτευξη διαρκούς και ισόρροπης ανάπτυξης, η προώθηση της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής με τις περιφέρειες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η βελτίωση της ποιότητας ζωής και της καθημερινότητας των πολιτών. » Το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) Κεντρικής Μακεδονίας 2000-2006 (Γ΄ΚΠΣ), όπως είχε παρουσιασθεί το 2001 στην 1η Επιτροπή Παρακολούθησης της Γεν Γραμμ. Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Η αναπτυξιακή στρατηγική για την περίοδο 2000-2006, έχοντας συνκτιμήσει τα ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα καθώς και τις αδυναμίες και τα προβλήματα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας επιδιώκει την επίτευξη των παρακάτω στόχων : - Την αξιοποίηση της σημαντικής θέσης της Θεσσαλονίκης – στη βαλκανική , την ΕΕ, την παραευξείνια ζώνη και τον θαλάσσιο ορίζοντα – και τις συγκυρίες που διαμορφώνουν οι νέες τεχνολογικές , πολιτικές , οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες στη περιοχή. - Την ενίσχυση των υφιστάμενων υποδομών και την δημιουργία εκείνων των κοινωνικών υποδομών που πο υπόσχονται ισόρροπη ανάπτυξη κ.λπ…. - Την εφαρμογή διορθωτικών κινήσεων για το Περιβάλλον Έτσι οι τρεις στρατηγικοί στόχοι του ΠΕΠ αναλύονται στους έξη πιο κάτω άξονες προτεραιότητας με πρώτο την ανάδειξη της Θεσσαλονίκης σε κέντρο προώθησης καινοτομίας και επιχειρηματικότητας.: 1. Ανάδειξη Μητροπολιτικού ρόλου Θεσσαλονίκης , ύψους 136,7 δις 2. Προστασία ανάδειξης του Περιβάλλοντος, ύψους 43,6 δις. Σε αυτό περιλαμβάνεται και η προστασία του Αγίου Όρους 3. Μείωση ενδοπεριφερειακών Ανισοτήτων, ύψους 177,6 δις 4. Αγροτική Ανάπτυξη, ύψους 81,8 δις 5. Μείωση ανεργίας και παροχή ίσων ευκαιριών, ύψους 24,4 δις 6. Ανάπτυξη ορεινού όγκου, ύψους 28,0 δις. Στα κείμενα παρουσίασης του ΠΕΠ γίνεται αόριστα αναφορά για « τις θετικές δράσεις του Β΄ Κ.Π.Σ. »…. Ενώ καταγράφεται σαφώς ότι: Οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες όχι μόνο παραμένουν αλλά αυξήθηκαν ελαφρώς, άρα χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής (οικονομικοί πόροι των νομών, υποδομές). Η ανεργία αυξήθηκε κυρίως σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και επιβάλλει την επιλογή δράσεων για νέες θέσεις απασχόλησης. Παρόλα αυτά και εδώ κυρίαρχος στόχος παραμένει : «Πώς θα διαμορφωθεί η Περ. Κ.Μ. σε μια οικονομική κοινωνική δομή, ανταγωνιστική! Α. Επίπεδο Υπηρεσιών. Πρέπει να ομολογήσουμε ότι η εμπειρία και η οργάνωση του στελεχικού δυναμικού των Περιφερειακών και Τοπικών Υπηρεσιών, που τροφοδότησαν και την Γεν. Γραμματεία Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας , όπως και των φορέων και λοιπών κοινωνικών εταίρων της περιοχής, είναι ικανοποιητική και θα μπορούσε κατά τον καλύτερο τρόπο ν’ αντεπεξέλθει στα μεγέθη και τις πρόσθετες απαιτήσεις του Γ΄ Κ.Π.Σ. Εν τούτοις εμφανίζει σήμερα αδυναμίες και ελλείψεις κύρια λόγω της μη συμπληρωματικής τους στελέχωσης και εξειδίκευσης, λόγω της ελλιπούς οργάνωσης με την αποδυνάμωση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Παράλληλα η συνολική πορεία του Γ΄ Κ.Π.Σ. και ο συγκεντρωτικός τρόπος διαχείρισης θα επηρεάζουν συνεχώς την αποτελεσματικότητα και απόδοση του δυναμικού αυτού, και εντέλει θα επηρεάσουν αρνητικά το ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας. Β. Όργανα λήψης αποφάσεων. Περιφερειακό Συμβούλιο. Ο ρόλος του και η φάση στην οποία παρεμβαίνει δεν έχει αποσαφηνισθεί ακόμη. Δεν γίνεται καμία αναφορά ούτε στον πρόσφατο νόμο για τα όργανα διαχείρισης ούτε στο διάγραμμα ροής ενεργειών. Επιτροπή Παρακολούθησης του ΠΕΠ. -Πολυπληθής εκπροσώπηση (με θετικά και αρνητικά) -Ανά εξάμηνο Συνεδρίαση και έκτακτη με πλειοψηφία των μελών και αν ο Πρόεδρός της συμφωνήσει. -Ασάφεια ως προς τις αποφασιστικές αρμοδιότητες. -Επικύρωση των κατά πλειοψηφία αποφάσεών της μόνο αν αυτές είναι σύμφωνες με την γνώμη του Γενικού Γραμματέα. Διαχειριστική Αρχή του ΠΕΠ. Έχει τη συνολική ευθύνη του προγραμματισμού και της εφαρμογής του Γ΄ ΚΠΣ. Διαχειρίζεται το ολοκληρωμένο Πληροφοριακό σύστημα (ΟΠΣ) επεξεργάζεται και προτείνει αλλαγές του ΠΕΠ στην Επιτροπή Παρακολούθησης και ύστερα από έγκριση υποβάλλει τις εκθέσεις στη Διαχειριστική Αρχή του Κ.Π.Σ. Σε όλα τα όργανα Πρόεδρος ο Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας διορισμένος από την Κυβέρνηση. Γ. Πόροι Εμφανίστηκαν αυξημένοι σε σχέση με το Β΄ ΚΠΣ . Στην πραγματικότητα όμως οι πόροι αυτοί δεν είναι αυξημένοι διότι: Το πρόγραμμα έχει μεγαλύτερη χρονική διάρκεια και κατά ένα ποσοστό 20 – 25% είναι δεσμευμένοι για έργα εθνικού χαρακτήρα (Εγνατία Οδός – ΟΣΕ). Δεν αμφισβητήσαμε ποτέ την αναγκαιότητα ολοκλήρωσης αυτών των έργων, αλλά όπως γνωρίζουμε όλοι για τα έργα αυτά μας διαβεβαίωναν ότι είχαν δεσμευτεί επαρκείς πόροι από το Β΄ ΚΠΣ. Και τώρα στο τέλος της Γ΄ προγραμματικής περιόδου Δ. Επιγραμματικά για την κατάσταση στην Περιφέρεια Βασικές Υποδομές: (α) Διευρωπαϊκά δίκτυα: Εγνατία – Οδός η καθυστέρησή της, εντείνει το πρόβλημα σύνδεσης της Θεσσαλονίκης με Τουρκία και με Ηγουμενίτσα. ΠΑΘΕ: Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωσή του εντείνει το πρόβλημα της σύνδεσης με Αθήνα και κάνει επιτακτική την ανάγκη ολοκλήρωσης του Σιδηροδρομικού δικτύου. (β) Λιμάνι: Σημαντική αδυναμία η σύνδεσή του με ΟΣΕ και με τα δίκτυα των χερσαίων μεταφορών. Τα αντίστοιχα έργα ή καρκινοβατούν ή εγκαταλείφθηκαν. (γ) Αεροδρόμιο. Υστερεί σημαντικά σε χώρους στάθμευσης αεροπλάνων, αίθουσες επιβατών, τεχνολογικό εξοπλισμό κλπ. (δ) Σιδηροδρομικός σταθμός και δίκτυο. Καθυστερεί ανεπίτρεπτα η σύγχρονη διπλή σιδηροδρομική γραμμή Αθήνας – Θεσσαλονίκης. (ε) Ενδοπεριφερειακό οδικό δίκτυο: Ανεπαρκές (στ) Θεσσαλονίκη. Σοβαρότατο κυκλοφορικό πρόβλημα. Υγεία – Πρόνοια Χαμηλό επίπεδο δεικτών με εξαίρεση τη Θεσσαλονίκη, όπου όμως είναι μη ικανοποιητική η ποιότητα παροχής υπηρεσιών, μεγάλη η έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού κλπ. Εκπαίδευση Μεγάλη υστέρηση στα ποσοστά των σχολείων (Δημοτικά, Λύκεια, Γυμνάσια) που λειτουργούν μόνο πρωί. Απαράδεκτη η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη. Ήδη το 65% του Νομαρχιακού προγράμματος θα διατεθεί για τη Σχολική Στέγη, σε βάρος του Αναπτυξιακού μέρους του Προγράμματος του Νομού και ιδιαίτερα αυτού της υπαίθρου. Φυσικό και Ανθρωπογενές Περιβάλλον -Σοβαρή υποβάθμιση των οικοσυστημάτων (λίμνη Κορώνιας, Δέλτα Αξιού κλπ) -Επιβάρυνση των επιφανειακών και υπόγειων νερών. -Αδυναμία ελέγχου χωροθέτησης εγκαταστάσεων και δραστηριοτήτων ελέγχου περιβαλλοντικών επιπτώσεων α) Π.Σ.Θ. β) Χαλκιδική – Πιερία. -Υπέρμετρη εκμετάλλευση των παράκτιων τουριστικών πόρων. Ενδοπεριφερεικές ανισότητες. Είναι έντονες και επιπλέον παρατηρείται μια περαιτέρω μικρή αύξηση αυτών. Εκπέμπεται SOS, για την αποδυνάμωση των Τοπικών Φορέων στο σχεδιασμό και την υλοποίηση και ιδιαίτερα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και για το μικρό ποσοστό των πόρων σε αυτήν. Ορεινός Όγκος. Καταλαμβάνει σε έκταση το 22% της Περιφέρειας ενώ ο πληθυσμός είναι μόλις το 4,6% αυτής. Αγροτικός Τομέας. Μεγάλη εξάρτηση από έντονα επιδοτούμενες καλλιέργειες, έλλειψη αγροτικής πολιτικής και καθοδήγησης των αγροτών. Εγγειοδιαρθρωτικό πρόβλημα, μη ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων. Ενδοπεριφερειακή ανισότητα και ύπαρξη ορεινών και μειονοτικών περιοχών με αναπτυξιακή καθυστέρηση. Οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες όχι μόνο παραμένουν αλλά αυξήθηκαν , άρα χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής (οικονομικοί πόροι των νομών, υποδομές). Απασχόληση Η ανεργία αυξήθηκε κυρίως σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και επιβάλλει την επιλογή δράσεων για νέες θέσεις απασχόλησης. Ραγδαία αποβιομηχάνιση, από οριστικό κλείσιμο επιχειρήσεων ή μεταφοράς τους στις γειτονικές χώρες Η ανεργία απασχολεί το 80% περίπου των κατοίκων της Βόρειας Ελλάδας, αποτελεί των μόνιμο εφιάλτη τους