Γιατί και πως πρέπει οι πολίτες, η Αυτοδιοίκηση και οι φορείς της Θεσσαλονίκης να αποτρέψουμε την πλήρη ιδιωτικοποίηση - ουσιαστικά ξεπούλημα - της ΕΥΑΘ ΑΕ

Πέμπτη, 23 Ιούνιος 2011 12:15
Εκτύπωση

Tο ΝΕΡΟ από φυσικό γίνεται ένα πολύτιμο κοινωνικό αγαθό και έτσι πρέπει να μείνει, με δημόσια κτήση και έλεγχο, ώστε να προστατεύεται αποτελεσματικά και ο κάθε συμπολίτης μας να έχει πρόσβαση σε αυτό. Δεν μπορεί να μπαίνει στη λογική του Κέρδους και στα πλαίσια της απόδοσης μερίσματος ανά μετοχή... 

1. Το Ιστορικό
Η «Εταιρεία Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης Α.Ε.» - ΕΥΑΘ Α.Ε. - ιδρύθηκε το 1998 (ν.2651/3.11.1998) και προήλθε από τη συγχώνευση των ανώνυμων εταιρειών Οργανισμός Ύδρευσης Θεσσαλονίκης Α.Ε. (ΟΥΘ Α.Ε.) και Οργανισμός Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης Α.Ε. (ΟΑΘ Α.Ε.), αφού είχε προηγηθεί το 1997 η μετατροπή των ΟΥΘ και ΟΑΘ από ΝΠΔΔ σε ανώνυμες εταιρίες.
Η ΕΥΑΘ Α.Ε. τελεί υπό την εποπτεία των υπουργείων Οικονομίας & Οικονομικών και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών Α.Ε. από το 2000, με την πώληση μετοχών που προήλθαν από την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου και την πώληση υφιστάμενων μετοχών κυριότητας του ελληνικού Δημοσίου. Κατά την εισαγωγή της ΕΥΑΘ Α.Ε. στο ΧΑΑ, το κύριο μέρος των πάγιων περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας (που εκτός των δικτύων, των αγωγών, των εγκαταστάσεων επεξεργασίας νερού, αποχέτευσης κ.λ.π. περιλαμβάνει και σημαντικά ακίνητα και οικόπεδα) μεταφέρθηκε κατά κυριότητα στο νεοσυσταθέν ΝΠΔΔ με την επωνυμία «ΕΥΑΘ Παγίων» άνευ ανταλλάγματος.
Στις έντονες αντιδράσεις γιαυτή την πρώτη ιδιωτικοποίηση η τότε Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ διαβεβαίωνε τους εργαζόμενους ότι το κράτος θα κρατήσει την πλειοψηφία των μετοχών και τη διοίκηση της εταιρείας. Παρόλα αυτά μέχρι σήμερα από τις Κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ έγιναν πολλές προσπάθειες περαιτέρω ιδιωτικοποίησης της εταιρείας που πάντα προσέκρουαν στην έντονη αντίδραση των εργαζομένων και της πλειοψηφίας των φορέων της πόλης, ιδιαίτερα του ΕΚΘ, της τοπικής Αυτοδιοίκησης, του ΤΕΕ κ.ά. και βέβαια των κομμάτων της Αριστεράς . Το χαρακτηριστικό είναι ότι στην τελευταία προσπάθεια επί Κυβερνήσεως ΝΔ για περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ, το ΠΑΣΟΚ αντέδρασε έντονα και μάλιστα στην ΔΕΘ ο ίδιος ο κ. Παπανδρέου σε συνάντηση με τους εργαζόμενους εμφάνισε το χαρακτηριστικό μπλουζάκι τους με την επιγραφή «Η ΕΥΑΘ ΔΕΝ ΠΩΛΕΙΤΑΙ»!
Στα δέκα και πλέον χρόνια που μεσολάβησαν από την μερική ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ οι εντάσεις μεταξύ εργαζομένων και διοικήσεων ήταν πολλές φορές έντονες, όπως και οι εκατέρωθεν κατηγορίες για μη απόδοση, μη χρηστή διαχείριση, εξυπηρέτηση ξένων συμφερόντων κ.λ.π., εντάσεις και διαμάχες που έπληξαν το κύρος της εταιρείας, ενώ καθυστέρησαν (ή και ακύρωσαν) σημαντικά έργα του τεχνικού της προγράμματος, όπως και λειτουργίες τόσο στην Αποχέτευση, όσο και στην Ύδρευση.
Είναι γεγονός λοιπόν ότι και εξορθολογισμός στην εταιρεία χρειάζεται και καλύτερη, αντιπροσωπευτικότερη κατανομή των εργαζομένων και κυρίως Διοικήσεις ικανές και όχι διορισμένα κυβερνητικά στελέχη τις περισσότερες φορές χωρίς ικανότητες και εμπειρία, που μόνο προβλήματα δημιουργούν, αντί να επιλύουν.

2. Η οικονομική κατάσταση της ΕΥΑΘ ΑΕ
«Η ΕΥΑΘ Α.Ε. είναι μια σχετικά εύρωστη οικονομικά εταιρεία, που παρά τα σημαντικά προβλήματα διοίκησης και διαχείρισης την τελευταία πολύπαθη δεκαετία, είχε καθαρά κέρδη περί τα 15,0 έως 20,0 εκατ. ευρώ ανά έτος. Όταν το 2009 η Κυβέρνηση της ΝΔ αποφάσισε να προχωρήσει στην πλήρη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ ΑΕ οι ειδικοί εκτιμούσαν την αξία πώλησης μαζί με την παραχώρηση του Management σε 100.000 εκατ Ευρώ, δηλαδή όσο τα κέρδη της σημερινής ΕΥΑΘ για πέντε χρόνια ή με τις δυσμενέστερες συνθήκες για οκτώ χρόνια.
Εδώ πράγματι κάθε λογικός πολίτης καταλαβαίνει ότι πρόκειται, όπως και οι εργαζόμενοι τονίζουν, ουσιαστικά για χάρισμα και όχι για μία κερδοφόρα «ιδιωτικοποίηση». Και μάλιστα χάρισμα στις αγορές της διαχείρισης του πολυτιμότερου αγαθού που μας δίνει η φύση, σε μία εποχή δύσκολη, που οι φυσικοί πόροι κινδυνεύουν από τη δραματική αλλαγή του κλίματος.

3. Η ΕΥΑΘ ΑΕ λοιπόν είναι αυτονόητο ότι πρέπει να διατηρήσει το δημόσιο χαρακτήρα της
Με τη διαχείρισή του «το ΝΕΡΟ από φυσικό γίνεται ένα πολύτιμο κοινωνικό αγαθό και έτσι πρέπει να μείνει, με δημόσια κτήση και έλεγχο, ώστε να προστατεύεται αποτελεσματικά και ο κάθε συμπολίτης μας να έχει πρόσβαση σε αυτό. Δεν μπορεί να μπαίνει στη λογική του Κέρδους και στα πλαίσια της απόδοσης μερίσματος ανά μετοχή.
Αυτό θα δημιουργήσει αλυσίδα προβλημάτων, όπως ήδη η διεθνής εμπειρία ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών ύδρευσης έχει αποδείξει . Πιο συγκεκριμένα :
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια στροφή των ευρωπαϊκών πόλεων, να αναλάβουν οι ίδιες την διαχείριση της ύδρευσης τους, καταργώντας ουσιαστικά το μέχρι σήμερα πολυδιαφημιζόμενο μοντέλο της διαχείρισης του νερού από ιδιωτικές εταιρείες. Η στροφή στη δημόσια διαχείριση του νερού στηρίζεται σε πολύ βασικά επιχειρήματα:
α) Στον κοινωνικό ρόλο του νερού, ως ένα αγαθό το οποίο δε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ακόμη ένα εμπορικό προϊόν που μπαίνει στη χρηματιστηριακή διαδικασία, αλλά ως ένα ως ένα φυσικό αγαθό, απαραίτητο για τη ζωή, στο οποίο όλοι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε αυτό.
β) Σε ένα ουσιαστικό απολογισμό των αποτελεσμάτων της ιδιωτικοποίησης, και τις συνέπειες αυτής, όπως: Ουσιαστικά μηδενικές επενδύσεις από τους ιδιώτες, οριακή συντήρηση των υπάρχουσων υποδομών, αύξηση της τιμής του νερού, μειώσεις προσωπικού, αλόγιστη εξάντληση των αποθεμάτων μιας και σκοπός του επενδυτή είναι η αυξημένη κατανάλωση, δηλαδή αυξημένα κέρδη.
γ) Απόκτηση παρεμβατικής δύναμης του ιδιώτη και σε άλλα έργα λόγω του μονοπωλιακού ελέγχου που έχει στην ύδρευση κ.λ.π. Για τους λόγους αυτούς :
- Με την λήξη της σύμβασης τον Δεκέμβρη του 2009 το νερό του Παρισιού επεναδημοτικοποιήθηκε σε έναν φορέα, την Eau de Paris.
- Στην Ιταλία, όπου με νόμο του 2009 προβλέπεται ότι από το 2012 θα πρέπει η ύδρευση να διαχειρίζεται από ιδιώτες ή από κοινοπραξίες δημοσίου-ιδιωτών (ΣΔΙΤ), σε πρόσφατο δημοψήφισμα οι πολίτες ζήτησαν να ακυρωθεί ο παραπάνω νόμος!
- Αντίστοιχα στο Βερολίνο, όπου έγινε μερική ιδιωτικοποίηση, οι πολίτες προκάλεσαν δημοψήφισμα με αίτημα να δημοσιευθούν στο κοινό οι μυστικές συμβάσεις παραχώρησης του νερού στους ιδιώτες κ.ο.κ.
Με βάση τα παραπάνω γίνεται ισχυρό ακόμη ένα επιχείρημα μας : ότι για την πόλη μας η ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ Α.Ε. θα σημαίνει και απομάκρυνση της προοπτικής υλοποίησης έργων που είναι μεν απαραίτητα αλλά έχουν μεγάλο κόστος και δύσκολη ανταποδοτικότητα. Τέτοια έργα είναι η διαχείριση της τεράστιας λυμματολάσπης, η ανακατασκευή της μονάδας κατεργασίας αποβλήτων βιομηχανικής ζώνης που ρυπαίνει το Θερμαϊκό κόλπο και η κατασκευή του 2ου κλάδου του κεντρικού αποχετευτικού αγωγού.
Μετά από αυτά εμείς ως ενεργοί πολίτες, ως εκλεγμένοι περιφερειακοί Σύμβουλοι τι θα κάνουμε? Όταν η ΕΥΑΘ βρίσκεται σήμερα στην κορυφή της λίστας των προς αποκρατικοποίηση Δημόσιων Επιχειρήσεων? Άραγε αν συμφωνήσουμε να πουληθεί η ΕΥΑΘ θα σωθούμε! Και μάλιστα σε τιμή όσο τα κέρδη της εταιρείας για μία πενταετία ?
Εμείς πιστεύουμε ότι αντίθετα με την ιδιωτικοποίηση που προωθεί η κυβέρνηση, η ΕΥΑΘ ΑΕ διατηρώντας τον δημόσιο χαρακτήρα της χρειάζεται άμεσα ένα σχέδιο αναδιοργάνωσης και εκσυγχρονισμού με στόχους την καλύτερη εξυπηρέτηση του καταναλωτή, τη διασφάλιση της υγιεινής και ποιότητας του νερού, την κατασκευή των αναγκαίων έργων υποδομής και την επίτευξη καλύτερης σχέσης κόστους – οφέλους στην οικονομική διαχείριση. Σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να αξιοποιείται η όποια κερδοφορία της εταιρείας.
Βασικά στοιχεία αυτής της αναδιάρθρωσης πρέπει να είναι η αναβάθμιση του τρόπου Διοίκησής της, η καθιέρωση της αξιοκρατίας και της διαφάνειας, ο έλεγχος προμηθειών, η ανάπτυξη των μηχανισμών εποπτείας και μέτρησης της αποτελεσματικότητας. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αντιμετωπιστούν μισθολογικές παραμορφώσεις και κατάλοιπα συντεχνιακών ρυθμίσεων που δημιουργούν επιπλέον μισθολογικές επιβαρύνσεις μη ανταποκρινόμενες σε πραγματική εργασία.
Είναι ανάγκη οι πολίτες, η Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, οι φορείς της Θεσσαλονίκης να αποτρέψουν το ξεπούλημα της ΕΥΑΘ και να επιβάλλουν μια τέτοια αναδιάρθρωση.
Ταυτόχρονα μια ανοικτή και δημόσια συζήτηση για την αναδιοργάνωση αλλά και τη μορφή του δημόσιου χαρακτήρα της επιχείρησης (δημιουργία νέας εταιρικής οντότητας π.χ. με δημοτικοποίηση ή διαδημοτικό φορέα, δημιουργία ενιαίου εθνικού φορέα διαχείρισης υδάτινων πόρων κ.λ.π.) είναι αναγκαία ώστε να σταθεί δυνατή η προώθηση των απαραίτητων αλλαγών και να επιτευχθεί η ενδυνάμωση της δημόσιας επιχείρησης για να διαχειρισθεί με τον καλύτερο για τους πολίτες τρόπο το πολύτιμο αγαθό το Νερό και να επιτελέσει αποτελεσματικά τις λοιπές δραστηριότητές της.