Home Ομιλίες Ομιλία στο 3ο Συνέδριο του ΤΕΕ με τίτλο: "Ελληνική Βιομηχανία: Προς την Οικονομία της Γνώσης"

Ομιλία στο 3ο Συνέδριο του ΤΕΕ με τίτλο: "Ελληνική Βιομηχανία: Προς την Οικονομία της Γνώσης"

E-mail
Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε. Αγαπητοί φίλοι του Προεδρείου, αγαπητοί πρώην Πρόεδροι των δύο συνεδρίων που προηγήθηκαν για την βιομηχανία, αγαπητέ Πρόεδρε του ΤΕΕ, αγαπητοί εκπρόσωποι των φορέων, αγαπητές συναδέλφισσες και συνάδελφοι. Πραγματικά θέλω να τονίσω και εγώ το πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και την επιβράβευση προς το Τεχνικό Επιμελητήριο του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς για την διοργάνωση αυτού του τρίτου συνεδρίου για την Ελληνική Βιομηχανία και κυρίως για την αξιοποίηση και την οικονομία της γνώσης. Είναι πραγματικά μια συνέχεια, το Τεχνικό Επιμελητήριο, δηλαδή, ο τεχνικός κόσμος της χώρας, συνεχίζει αυτή την μακρά παράδοση που θέλει τον τεχνικό κόσμο να ασχολείται συστηματικά και με δημιουργικό τρόπο, όπως είπε και στην αρχή ο εισηγητής του Τεχνικού Επιμελητηρίου με τα μεγάλα προβλήματα, όχι μόνο της οικονομίας και της ανάπτυξης της χώρας αλλά και τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα της χώρας. Στο θέμα μας τώρα. Πράγματι οι ραγδαίες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, αυτός ο άκρατος ανταγωνισμός που ασκείται από παντού έχουν επιφέρει σημαντικές αναδιαρθρώσεις και στην ελληνική βιομηχανία. Η οποία όμως έχει χρόνιες αδυναμίες, η χώρα μας έχει έλλειμμα βιομηχανικής πολιτικής, στρατηγικής και έτσι όλα αυτά έχουν μειώσει την συμμετοχή της στη μεταποίηση, στο εθνικό προϊόν, στη μεγάλη απώλεια μεριδίου στις εξαγωγές και το σημαντικότερο υπάρχει οδυνηρή μείωση της απασχόλησης στον τομέα της βιομηχανίας. Η μεγάλη μείωση της βιομηχανικής παραγωγής στην Ελλάδα που έγινε και σε άλλες χώρες δεν συνοδεύτηκε όμως ενώ είχε τις προϋποθέσεις η χώρα μας με την αύξηση της παραγωγής αγαθών υψηλής τεχνολογίας. Είναι πολύ μεγάλο το πρόβλημα και δυστυχώς δεν αντιμετωπίστηκε με βάση ένα στρατηγικό σχέδιο. Ούτε από τις προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ αλλά ούτε από την σημερινή Κυβέρνηση η μεγάλη εξαγωγική υστέρηση της χώρας μας. Και από την άλλη πλευρά συνεχίζει να μην αντιμετωπίζεται το θέμα της οικονομίας της γνώσης και της τεχνολογίας η οποία αυτή την στιγμή η χώρα μας βρίσκεται σε μια θα έλεγα εάν όχι στάσιμη, ενδεχομένως και αρνητική πορεία. Όταν οι δαπάνες για την έρευνα και την τεχνολογία είναι 0,6% του ΑΕΠ, πολύ μικρότερες από τον μέσο όρο των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν οι δαπάνες για την καινοτομία είναι 2,7% του ΑΕΠ στον κλάδο αυτόν, όταν τελικά οι δαπάνες για την παιδεία είναι μόλις το 3% του ΑΕΠ και στα προγράμματα των δυο μεγάλων κομμάτων πολύ αργά μετά το 2008 θα επιτευχθεί ο στόχος του 5%. Δυστυχώς αυτό που συζητείται σήμερα είναι πως βασικές υποχρεώσεις και αρμοδιότητες του κράτους για τα θέματα της ανώτατης παιδείας θα μεταφερθούν στον ιδιωτικό τομέα και όχι αυτό που πράγματι χρειάζεται δηλαδή την αναβάθμιση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι πάρα πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς και στις εξαγγελίες του κυρίου Υπουργού κατά την ομιλία του αλλά και στη θεωρητική ομιλία της κυρίας Διαμαντοπούλου που δεν είναι τα μέχρι τώρα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει η χώρα και τα οποία πρέπει τελικά με βάση κάποιο ταχύρυθμο μεσοπρόθεσμο σχέδιο ανάπτυξης να μπορέσει να ξεφύγει από αυτή την τροχιά. Η χώρα μας διαθέτει σημαντικό επιστημονικό και παραγωγικό δυναμικό που θα μπορούσε να συμβάλλει στο να διορθωθούν τα μεγάλα προβλήματα που έχει η ελληνική βιομηχανία, να σταματήσει η διεύρυνση του ελλείμματος των εισαγωγών, των εξαγωγών πολύ περισσότερο στα προϊόντα εντάσεως νέων τεχνολογιών. Διαβάζοντας το δελτίο του τεχνικού επιμελητηρίου το οποίο εύστοχα συνοψίζει το περιεχόμενο και κυρίως τα ερωτήματα που θα τεθούν σε κάθε ενότητα σε αυτό εδώ το συνέδριο έχω σημειώσει ως πολύ σημαντικά τις απαντήσεις που πρέπει να δοθούν στο ερώτημα πως θα αντιμετωπίσουμε την μείωση του μεριδίου της μεταποιητικής βιομηχανίας στο ΑΕΠ. Με την άμυνα; Δηλαδή την ενίσχυση των πληττόμενων κλάδων ή με την ενθάρρυνση των προσαρμογών για να διευρυνθεί ο εκσυγχρονιστικός πυρήνας της σημερινής βιομηχανίας και να αναδειχθούν νέοι κλάδοι που θα αξιοποιούν τη γνώση και το καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό; Εγώ θα έλεγα ότι πρέπει να τα προσπαθήσουμε και τα δύο. Γιατί δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε κλάδους που τους έχουμε εγκαταλείψει όπως η κλωστοϋφαντουργία με μια πολιτική που οδήγησε στο μαρασμό και στα υψηλά επίπεδα ανεργίας κυρίως στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδος. Δεν μπορούμε να μην δούμε σήμερα το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η βιομηχανία φωσφορικών λιπασμάτων. Το μεγάλο αυτό εργοστάσιο στη Θεσσαλονίκη το οποίο με μία απλή απόφαση των τραπεζιτών θα κλείσει. Ούτε εκσυγχρονισμός, ούτε νέες αγορές, ούτε νέα προϊόντα και οι εργαζόμενοι θα βρεθούν στον δρόμο. Δεν μπορούμε αυτά να τα προσπερνούμε τόσο εύκολα σε ένα σημαντικό και πρέπει εδώ να τεθούν αυτά τα θέματα. Είναι ένας κλάδος τα χημικά προϊόντα, τα φωσφορικά λιπάσματα είναι ένας κλάδος της ελληνικής βιομηχανίας και μάλιστα της δημόσιας ο οποίος πρέπει να κρατηθεί. Έχει προοπτικές. Έτσι χωρίς πρόγραμμα, χωρίς αιτιολόγηση δεν μπορεί να επέλθει το κλείσιμο ενός τεράστιου και στρατηγικής σημασίας εργοστασίου στη Θεσσαλονίκη. Την μεγάλη αδράνεια την οποία δείχνουμε στα θέματα μεταποίησης των αγροτικών προϊόντων και ανάδειξης της ποιότητάς τους. Και το τρομερό έλλειμμα που έχουμε στις εξαγωγές αυτών των προϊόντων. Από την άλλη πλευρά πρέπει βέβαια και αυτό κατά κύριο λόγο κάνει το συνέδριό σας, θα πρέπει να αρθεί αυτή η αδράνεια η οποία υπάρχει στα θέματα εκσυγχρονισμού και ανάδειξης νέων κλάδων και δραστηριοτήτων με κυρίαρχο το καταρτισμένο δυναμικό που η χώρα μας έχει και μπορεί να διαθέσει. Η απόφαση που πάλι τίθεται σαν ένα ερώτημα από τις ενότητες του συνεδρίου για τη στροφή προς τις υπηρεσίες είναι μια πολύ εύκολη συνταγή και ένα ευχολόγιο θα έλεγα. Δεν θα λύσει αυτό μόνο τα προβλήματα της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και ούτε βέβαια το πρόβλημα της σταθερής απασχόλησης. Το βάρος θα πρέπει να δοθεί στον μεταποιητικό τομέα και τη σταθερή απασχόληση του ανθρώπινου δυναμικού. Πολύ σημαντική είναι η θεματική ενότητα για τις απαιτήσεις παιδείας, γνώσης, καινοτομίας και εξειδίκευσης και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικές οι επισημάνσεις που γίνονται σε αυτή την ενότητα για την ιδιαίτερη χαμηλή χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας, για την πολύ ασθενή σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή και το μικρό ενδιαφέρον των επιχειρήσεων όπως και την μη ορθή διαχείριση των πόρων έστω αυτού ή των μικρών, μικρού ύψους πόρων που διατέθηκαν από τα κοινοτικά προγράμματα. Πολιτικά η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει τη νεοφιλελεύθερη συνταγή για να αντιμετωπίσει το οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα της χώρας μεταξύ τω οποίων και της ελληνικής βιομηχανίας. Προβάλλεται ως όραμα για την Ελλάδα του μέλλοντος και ως αναπτυξιακό πρότυπο δυστυχώς ότι αποτελεί έκφραση της αυθόρμητης δράσης και των επιδιώξεων του κεφαλαίου. Η επαναχωροθέτηση της δράσης του κεφαλαίου σε χώρες του εξωτερικού και κυρίως στις βαλκανικές χώρες, η διεκδίκηση δημόσιων χώρων ως πεδίο κερδοσκοπικής δράσης, η απαίτηση για φθηνή εργασία, υψηλά κέρδη και χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές καθώς και άλλες ανάγκες του κεφαλαίου επικαθορίζουν το περιεχόμενο αυτής της πολιτικής. Παραγνωρίζεται έτσι η ανάγκη για ένα παραγωγικό και κοινωνικό σχέδιο που θα κατευθύνει την οικονομία σε νέες δυναμικές εξειδικεύσεις, σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας με στόχο πάντα την πλήρη απασχόληση και τη μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων. Θα μου πείτε ότι η παγκοσμιοποίηση πλέον είναι ένα γεγονός. Συντελείται υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ. Οι παγκόσμιοι οργανισμοί, το διεθνές νομισματικό ταμείο και πολλοί άλλοι επαναλαμβάνουν την ίδια συνταγή. Μειώστε τις δημόσιες δαπάνες, απελευθερώστε τις αγορές, ιδιωτικοποιείστε. Είναι αυτό το ζητούμενο; Παρόλα αυτά συναντάει κανείς και νομίζω και στο συνέδριό σας θα το συζητήσετε ότι μέσα σε αυτή την ομοιομορφία υπάρχουν αντιστάσεις. Υπάρχουν διαφοροποιήσεις. Η θετική ιδιαιτερότητα της Ιρλανδίας που συζητείται κατά κόρον στη χώρα μας δεν είναι μόνο οι χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές. Είναι ότι αυτή η χώρα από την δεκαετία του 70 και του 80 έκανε πολιτικές επιλογές στον τομέα ανάπτυξης της πληροφορικής, του soft wear, της βιοτεχνολογίας, του internet. Επένδυσε σε αυτούς τους νέους τομείς. Προσανατόλισε τα ευρωπαϊκά προγράμματα και πέτυχε. Επίσης δεν είναι θετική ιδιαιτερότητα της Φιλανδίας η Νόκια, η Νόκια είναι το αποτέλεσμα. Όταν δαιμονοποιούνται παντού οι δημόσιες δαπάνες η Φιλανδία τις αύξησε από 38% σε 58%. Αυτή την αύξηση των δαπανών την έριξε στην παιδεία και την έρευνα. Εμείς τα ρίξαμε στους Ολυμπιακούς Αγώνες και στους εξοπλισμούς. Και σήμερα παρά τα μεγάλα προβλήματα που έχει η οικονομία μας και τις δυσκολίες πορευόμαστε χωρίς στρατηγικό σχέδιο και όλα τα προβλήματα τα μεταφέρουμε στους εργαζόμενους. Όπως η θετική ιδιαιτερότητα του Σκανδιναβικού μοντέλου δεν είναι μόνο οι ελαστικές σχέσεις εργασίας. Αλλά το ισχυρό κοινωνικό κράτος και ο στρατηγικός σχεδιασμός. Εμείς δυστυχώς παραμένουμε στη φάση ότι όλα θα τα λύσουν έτσι γενικά και αόριστα οι αγορές, οι επιχειρήσεις, θα τα αποφασίσουν οι τράπεζες. Για αυτό εμείς υποστηρίζουμε ότι το δημοσιονομικό πρόβλημα, τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας θα αντιμετωπιστούν ως ένα μέρος του αναπτυξιακού προβλήματος της χώρας. Επιμένουμε στην ανάγκη ενός στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης που θα οδηγήσει την οικονομία σε μια παραγωγική εξειδίκευση, σε νέους κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας και το σημαντικότερο επιμένουμε στην επένδυση της γνώσης και στην έρευνα. Ειδικότερα θα πρέπει να υπάρξουν πάρα πολύ γρήγορα πολλά μέτρα για να αντιμετωπιστεί το θέμα της επιχειρηματικής χωροθέτησης για να αντιμετωπιστεί η πρόταση για νέες επενδύσεις στην αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, για να διευκολυνθεί η καινοτομία και η προώθηση της επιχειρηματικότητας, να δημιουργηθούν περιφερειακά κέντρα επιχειρηματικότητας, τοπικοί πόλοι καινοτομίας. Να αναβιώσει και να αναβαθμιστεί ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης και των υπόλοιπων τοπικών φορέων γιατί αυτός ο ρόλος είναι πολύ κρίσιμος στην επιτυχία των δομών αυτών. Χρειαζόμαστε λοιπόν και μια άλλη πολιτική και άλλα μέτρα γιατί έχουμε μπροστά μας και τον επανασχεδιασμό και την αξιοποίηση ενός πολύ μεγάλου μέρους του 3ου κοινοτικού πλαισίου στήριξης, που πράγματι πήγε στράφι μέχρι τώρα στα θέματα της ανταγωνιστικότητας των νέων τεχνολογιών, της κοινωνίας της πληροφορίας και τα λοιπά. Και πρέπει να ετοιμαστούμε για το 4ο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης, για την νέα προγραμματική περίοδο όπως λέγεται στο οποίο θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις επενδύσεις στην παιδεία, στην έρευνα, στην καινοτομία, με στόχο να βελτιωθεί το ανθρώπινο δυναμικό και να υπάρξουν γρήγορα αποτελέσματα στην παραγωγή νέων προϊόντων και υπηρεσιών. Χρειαζόμαστε μια νέα, με ήθος και καινοτόμα επιχειρηματικότητα, με εξωστρεφείς μορφές επιχειρήσεων που να ενισχύουν την δημιουργικότητα των πολιτών, να είναι κοινωνικά ευαίσθητες και περιβαντολογικά ευαίσθητες. Επιχειρήσεις οι οποίες να αξιοποιούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας στην ποιοτική γεωργία, στη ναυτιλία, στον τουρισμό, στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, σε ανταγωνιστικούς κλάδους της μεταποίησης και των υπηρεσιών. Ο μεγάλος όμως παράγοντας είναι πάντα το ανθρώπινο δυναμικό. Θα πρέπει να υπάρξουν ευκαιρίες σταθερής απασχόλησης με δίκτυο κοινωνικής ασφάλισης, με δικαιοσύνη, με συμμετοχή, με αποδοχή και αξιοποίηση της πολιτισμικότητας. Χωρίς την υποστήριξη του εργαζόμενου και του επιστημονικού εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στον τομέα αυτό δεν μπορούμε να επιτύχουμε την αναβάθμιση της ελληνικής βιομηχανίας. Σας ευχαριστώ.