Home Ομιλίες Στην κρίσιμη εποχή που ζούμε γίνεται πιο επιτακτική η ανάγκη να έχουμε έναν ολοκληρωμένο περιφερειακό προγραμματισμό, να έχουμε ένα σαφές χρηματοδοτικό πλαίσιο που θα μας εξασφαλίζει τη συνέργια, την οικονομική αλληλεγγύη, την διάχυση των ωφελειών ….

Στην κρίσιμη εποχή που ζούμε γίνεται πιο επιτακτική η ανάγκη να έχουμε έναν ολοκληρωμένο περιφερειακό προγραμματισμό, να έχουμε ένα σαφές χρηματοδοτικό πλαίσιο που θα μας εξασφαλίζει τη συνέργια, την οικονομική αλληλεγγύη, την διάχυση των ωφελειών ….

E-mail

Στην κρίσιμη εποχή που ζούμε  γίνεται πιο  επιτακτική η ανάγκη να έχουμε έναν ολοκληρωμένο περιφερειακό προγραμματισμό, να έχουμε ένα σαφές χρηματοδοτικό πλαίσιο που θα μας εξασφαλίζει τη συνέργια, την οικονομική αλληλεγγύη, την διάχυση των ωφελειών ….

Τόνισε στην τοποθέτησής της η Ασημίνα Ξηροτύρη στο Περιφερειακό Συμβούλιο κατά τη συζήτηση για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

 

και τη χωρική συνοχή για την άρση των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειακών ενοτήτων, για ένα ενιαίο δημοκρατικό σχεδιασμό και   ο σχεδιασμός που μας παρουσιάζετε σήμερα δεν έχει επιτύχει αυτό το στόχο, όπως  και τεκμηριωμένη ιεράρχηση των έργων : των βασικών έργων υποδομής των έργων κοινωνικού εξοπλισμού, προστασίας και ανάδειξης των φυσικών και πολιτιστικών οικοσυστημάτων και πόρων, όπως και των συστημάτων διαχείρισης των μεγάλων προβλημάτων και των κοινωνικών κρίσεων, ανέφερε μεταξύ των άλλων η Ασημίνα Ξηροτύρη στην τοποθέτησή της στο Περιφερειακό Συμβούλιο για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ...

Το σύνολο της τοποθέτησής της έχει ως εξής:

Καταρχήν, θα διαρθρώσω την ομιλία μου σε δύο σκέλη, όπως είναι διαρθρωμένο και το επιχειρησιακό πρόγραμμα. Στο πρώτο σκέλος της στρατηγικής των στόχων και των κατευθύνσεων, και στο δεύτερο μέρος στην εξειδίκευση, στο επιχειρησιακό αυτό καθαυτό πρόγραμμα, στις δράσεις κ.λ.π. Θα ήθελα καταρχήν να να συγχαρώ τους υπαλλήλους της Περιφέρεια για την προσπάθεια που έκαναν να μας παρουσιάσουν ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα με πολύ καλή η δομή, διάρθρωση, πληροφορίες, επεξηγήσεις και, θα έλεγα και κάποιες προσεγγίσεις οι οποίες έχουν περισσότερο τεχνικό χαρακτήρα ή καθαρά προγραμματικό, και συνδέονται βέβαια και με τους διαθέσιμους πόρους και με τις οδηγίες που δεν μπορούμε να αποφύγουμε  και νομίζω κινούνται σε σωστή κατεύθυνση. Όμως, θα ήθελα, από τη δική μου σκοπιά, να κάνω την προσέγγιση όσον αφορά για τη στρατηγική, για τους άξονες και για πολλές συμπληρώσεις οι οποίες πρέπει να γίνουν γι’ αυτές τις κατευθύνσεις, ενός επιχειρησιακού προγράμματος που γίνεται στην πιο κρίσιμη περίοδο (οικονομική και κοινωνική) για τη χώρα, παρόλα αυτά είναι το πρώτο μεγάλο επιχειρησιακό πρόγραμμα το οποίο προσπαθεί να συντάξει (σ’ αυτή τη δύσκολη συγκυρία) ο καινούριος αυτός θεσμός, τον οποίο έχουμε κληθεί να υπηρετήσουμε, ο θεσμός της περιφερειακής αυτοδιοίκησης. Σε μία Περιφέρεια, όπως η Κεντρική Μακεδονία, η δεύτερη Περιφέρεια της χώρας, η οποία συνδυάζει κεντρικά και συνοριακά χαρακτηριστικά, έχει υψηλής ποικιλότητας, πλούσιο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, αλλά και αξιόλογους και ενεργούς κατοίκους, χαρακτηριστικά που αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη. Παρόλα αυτά, όμως, αυτά τα πλεονεκτήματα  δεν αξιοποιήθηκαν. Αξιοποιήθηκαν εν μέρει και άναρχα, χωρίς βιώσιμο σχεδιασμό για την αναδιάρθρωση και χωρίς αειφορική αξιοποίηση των πόρων, χωρίς ισχυρή αποκεντρωμένη διοίκηση, επαρκείς υποδομές και μέσα. Και τώρα πρέπει να διεκδικήσουμε εμείς αυτά τα πράγματα. Βέβαια, παρά τους πόρους των εθνικών και κοινοτικών προγραμμάτων μέχρι τώρα, δεν είχαμε αυτή την πολυδιαφημιζόμενη ανάπτυξη και οι περιφέρειες της χώρας (όπως και η δική μας) βρέθηκαν μέσα στην κρίση να είναι περίπου στο μηδέν, δεν επωφελήθηκαν δηλαδή όπως θα έπρεπε να επωφεληθούν, με όλη αυτή την δήθεν μεγάλη ανάπτυξη, και τώρα πλέον έχει ξεκινήσει  κάθετη πτώση, η αύξηση της ανεργίας, οι μεγάλοι περιορισμοί των πόρων κ.ο.κ.

       Γίνεται, λοιπόν, αγαπητοί συνάδελφοι, περισσότερο επιτακτική η ανάγκη, για να έχουμε έναν ολοκληρωμένο περιφερειακό προγραμματισμό, να έχουμε ένα σαφές χρηματοδοτικό πλαίσιο που θα μας εξασφαλίζει τη συνέργια, την οικονομική αλληλεγγύη, την διάχυση των ωφελειών και τη χωρική συνοχή για την άρση των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειακών ενοτήτων, για ένα ενιαίο δημοκρατικό σχεδιασμό και   ο σχεδιασμός που μας παρουσιάζετε σήμερα δεν έχει επιτύχει αυτό το στόχο, όπως  και τεκμηριωμένη ιεράρχηση των έργων : των βασικών έργων, οδικών σιδηροδρομικών κλπ., των έργων κοινωνικού εξοπλισμού, κυρίως  σε αυτή την κρίσιμη περίοδο, προστασίας και ανάδειξης των φυσικών και πολιτιστικών οικοσυστημάτων και πόρων, όπως και των συστημάτων διαχείρισης των μεγάλων προβλημάτων και των κοινωνικών κρίσεων.

       Για να έχουμε, δηλαδή, έναν σχεδιασμό για ολοκληρωμένες αναπτυξιακές αλλά και κοινωνικές δράσεις, τόσο μεταξύ των παραγωγικών κέντρων της Περιφέρειας όσο και μεταξύ των κέντρων (αστικών κλπ.) των περιφερειακών ενοτήτων της Περιφέρειας.

       Για μας, οι στόχοι μας, οι αρχικοί μας στόχοι, που διαφοροποιούνται από τους στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος, είναι : Η κύρια αποστολή  για την  Περιφέρεια, σ’ αυτή την εποχή, είναι να γίνει  από ένα μέρος της κρίσης ένας φορέας πολιτικών αντιμετώπισης και συγκρότησης νέων δομών για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, για τον ανασχηματισμό της οικονομικής και κοινωνικής μας ζωής, για την αντιμετώπιση δηλαδή της κρίσης, για την εδαφική ολοκλήρωση και τη συνοχή και για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων (των πολιτών της).

       Το όραμα  μας  για την Περιφέρεια είναι μία Περιφέρεια κοινωνικά δίκαιη και περιφερειακά ισόρροπη και βιώσιμη για την ανάπτυξή της, με κύρια προτεραιότητα την ενίσχυση του κοινωνικού ρόλου της Περιφέρειας και την εξασφάλιση ενός πλαισίου κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης για την περίοδο δυσκολίας την οποία περνάνε οι πολίτες της. 

 Επιμέρους κατευθύνσεις, οι οποίες δεν αναφέρονται όπως θα έπρεπε στο επιχειρησιακό πρόγραμμα, είναι η ενίσχυση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και η αυστηρή εφαρμογή των διατάξεών του, μέσα στις νέες περιφερειακές δομές της αυτοδιοίκησης, η κάλυψη των αναγκών και των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Δεν αναλύεται, όσο θα έπρεπε, η κατάσταση και οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες και, ανάλογα, δεν διατίθενται και τα κατάλληλα μέτρα και οι άξονες για την κάλυψη αυτών των ανισοτήτων. Γιατί, άκουσα και τους αντιπεριφερειάρχες, όταν ένα ελάχιστο ποσόν διατίθεται γι’ αυτή τη λεγόμενη ανάπτυξη του συνόλου της Περιφέρειας, όταν (απ’ την άλλη πλευρά) οι περιφερειακές ενότητες παίρνουν ελάχιστα χρήματα απλώς και επιβίωσης. Δεν είναι έτσι δυνατόν να καλυφθεί  αυτή η μεγάλη ανάγκη που υπάρχει δηλαδή να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις  για να επιτύχουμε την  εδαφική και κοινωνική συνοχή σε όλες τις περιφερειακές ενότητες, κι αυτός πρέπει να είναι ένας απ’ τους πρώτους στόχους της ΠΚΜ, αν θέλουμε να πετύχει και να βάλει τις βάσεις του γερά αυτός ο νέος θεσμός.

       Στα θέμα αυτό  έχει αδυναμίες και ελλείψεις το πρόγραμμα, όπως έχει (θα έλεγα) ελλείψεις και ως προς τη στρατηγική και ενός νέου μοντέλου για την αγροτική ανάπτυξη και τη στρατηγική για τον δευτερογενή τομέα. Δεν υπάρχουν εκείνες οι αναφορές που να τεκμηριώνουν και γιατί φτάσαμε σ’ αυτή την κατάσταση της πλήρους αποβιομηχάνισης και του τεράστιου ποσοστού ανεργίας (το δεύτερο, μετά τη Δυτική Μακεδονία, στη χώρα ποσοστό ανεργίας) και δεν υπάρχει και η ανάλυση του τι θέλει η Περιφέρεια, ούτως ώστε να υπάρξει αυτή η οικονομική ανάκαμψη και η τόνωση της απασχόλησης, είτε τη λέμε «απασχόληση» (μέσα από τις λέξεις του επιχειρησιακού προγράμματος) είτε το λέμε «να βρουν εργασία οι νέοι και οι νέες», «να λείψουν οι μακροχρόνια άνεργοι» κ.ο.κ.

       Από την άλλη πλευρά, αγαπητοί φίλες και φίλοι, στο επιχειρησιακό πρόγραμμα δεν υπάρχουν αναφορές σε πάρα πολύ κρίσιμα σημεία. Πέρα από το πολύ κρίσιμο θέμα της εδαφικής συνοχής και της αντιμετώπισης των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων, υπάρχουν ορισμένα πολύ κρίσιμα ζητήματα για την Περιφέρεια. Υπάρχει το κρίσιμο ζήτημα για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Τι θέλουμε να είναι; Θέλουμε να παραμείνει ο δημόσιος χαρακτήρας; Θέλουμε να υπάρχει αναβάθμισή του; Για τους οργανισμούς ύδρευσης και αποχέτευσης, τα κρίσιμα θέματα, για το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, για το σιδηροδρομικό δίκτυο, για τη σιδηροδρομική Εγνατία, για την επέκταση του προαστιακού σιδηροδρόμου. Αυτά, ορισμένα απ’ αυτά, είναι έργα εθνικού επιπέδου. Παρόλα αυτά, εμείς, σ’ ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα, πρέπει να τα αναφέρουμε, να καταγράφουμε τις δικές μας επιλογές γι’ αυτά τα μεγάλα αναπτυξιακά κέντρα της Περιφέρειας και, από κει και πέρα, να διεκδικούμε- [παρέμβαση μελών] Θα φτάσω και παρακάτω.

 Το πρώτο μεγάλο θέμα το οποίο είπα είναι ότι, μέσω του επιχειρησιακού αυτού προγράμματος, δεν δίνεται, όσο θα έπρεπε, προτεραιότητα στην κάλυψη των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων. Αυτό σημαίνει, πράγματι, ότι πρέπει να δούμε τους αναπτυξιακούς πόλους και άξονες της κάθε περιφερειακής ενότητας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξασφαλίσουμε αυτή τη (λεγόμενη) χωρική και εδαφική συνοχή. Αυτό είναι το πρώτιστο. Και τα μεγάλα αυτά αναπτυξιακά θέματα τα οποία λέω δεν αφορούν μόνο τη Θεσσαλονίκη. Και βεβαίως θα πρέπει, ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα της ΠΚΜ, να διαχέει αυτές τις ωφέλειες προς όλη την Περιφέρεια, προς όλους τους πόλους της Περιφέρειας, προς όλες τις περιφερειακές ενότητες.

       Όσον αφορά, τώρα, θέματα του αγροτικού τομέα, τα θέματα του δευτερογενή τομέα, τα θέματα του τριτογενή τομέα, των πανεπιστημίων, της εκπαίδευσης κλπ., νομίζω ότι υπάρχει μία προσέγγιση –δε με παίρνει ο χρόνος να μπορέσω να δώσω εγώ κάποιες επιγραμματικές κατευθύνσεις γι’ αυτά τα θέματα. Νομίζω ότι πρέπει να συνεχίσουμε τη συζήτηση πάνω σ’ αυτά τα μεγάλα προβλήματα.

       Να πάω, λοιπόν, στη συνέχεια, στο ίδιο το επιχειρησιακό πρόγραμμα, στους γενικούς στρατηγικούς στόχους. Το επιχειρησιακό, λοιπόν, πρόγραμμα για την τριετία έχει συνεχιζόμενα έργα 527 εκ., ένα 70% και πλέον του συνολικού προϋπολογισμού, και το υπόλοιπο (214 εκ.) για τις νέες δράσεις. Όλοι μπορούμε, λοιπόν, να καταλάβουμε πώς, σε αυτή την τριετία, με 214 εκ., θα μπορέσουμε εμείς να αποτυπώσουμε τα δικά μας οράματα, τις δικές μας προτεραιότητα και, παράλληλα, να διασφαλίσουμε την ομαλή λειτουργία της Περιφέρειας, να τονώσουμε αυτόν τον θεσμό κλπ.

       Γι’ αυτό, στους στρατηγικούς στόχους που θέτει αυτό το επιχειρησιακό πρόγραμμα, εγώ θα ήθελα να προτάξω έναν άλλο στόχο, ο οποίος δεν υπάρχει. Συμφωνώ με τους υπόλοιπους τέσσερις αλλά ήθελα να προτάξω έναν άλλο στόχο: να γίνει η Περιφέρεια, από μέρος της κρίσης, φορέας πολιτικών αντιμετώπισης και συγκρότησης νέων δομών που θα διασφαλίζουν ένα δίχτυ κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης, για να μη μείνει κανένας πολίτης μόνος του, ανυπεράσπιστος, στην καταιγίδα της κρίσης, των απολύσεων, της ανεργίας, της φτώχιας. Για να μπορέσει η Περιφέρεια, σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, με τους φορείς της περιφέρειας, να μπορέσει να σταθεί δίπλα στους πολίτες οι οποίοι, πραγματικά, αυτή τη στιγμή δεν αντιμετωπίζουν μόνο οικονομική κρίση αλλά εξοντώνονται, ένα μεγάλο ποσοστό φτάνει στην εξαθλίωση. Και θα ήθελα εδώ να προσθέσουμε και αυτόν τον στρατηγικό στόχο αλλά να προσθέσουμε και έναν άξονα ακόμη: Στον άξονα που λέμε «κοινωνική μέριμνα, παιδεία, πολιτισμός» καταρχήν αυτόν να τον ενισχύσουμε. Ο τρίτος άξονας (της κοινωνικής μέριμνας κλπ.), από τα 740 εκ., έχει μόλις 70εκ. για τα τρία χρόνια. Αυτό πρέπει να το αλλάξουμε, πρέπει να προσθέσουμε μέτρα και δράσεις οι οποίες θα καλύψουν αυτή τη μεγάλη υποχρέωση την οποία έχουμε, σ’ αυτή την κρίσιμη περίοδο. Δε μπορούμε να κάνουμε κοινωνικό έργο, να τονώσουμε τον κοινωνικό ρόλο της Περιφέρειας, με 70εκ., εκ των οποίων, τα μισά (τα 35 και πλέον) πηγαίνουν (και καλά κάνουν βέβαια) για την κατασκευή έργων σχολικής στέγης. Δηλαδή στην πραγματικότητα  ποσά για την κοινωνική μέριμνα, την υγεία, την εκπαίδευση, την προστασία του πολίτη κλπ., δεν υπάρχουν στο πρόγραμμα, κι εδώ θα πρέπει να γίνουν αλλαγές. Δε μπορεί το πρόγραμμα να έχει 500 εκ. για τις υποδομές, για τις τεχνικές υποδομές –ξέρω πόσο λείπουνε από την ΠΚΜ. Αυτή την εποχή, όμως, είναι άλλες οι προτεραιότητες.

       Γι’ αυτό λέω ότι το πρόγραμμα που παρουσιάζεται δεν  είναι επικαιροποιημένο,  ακολουθεί (ας πούμε) τις παλιές διαρθρώσεις  και  παλιές συνταγές, που τελικά προσπαθούσαν να μπαλώσουν, βέβαια, την έλλειψη υποδομών και όλα αυτά, αλλά δεν δημιουργούσαν ούτε και τις βάσεις για μια νέα τύπου ανάπτυξη και, από την άλλη πλευρά, δεν έλυναν (και πόσο μάλλον τώρα) μεγάλα κοινωνικά προβλήματα και κοινωνικές ή εδαφικές ανισότητες.

Για το λόγο αυτό, επιμένω λοιπόν ότι πρέπει να υπάρξει μία αλλαγή, μία αναδιάρθρωση, μία προσθήκη αξόνων και κατευθύνσεων που να αφορά, έτσι, περισσότερα μέτρα και κυρίως μεγαλύτερα ποσά για τα θέματα του κοινωνικού εξοπλισμου, της αλληλεγγύης και της υποστήριξης των πολιτών σ’ αυτή την κρίσιμη περίοδο. Η ΠΚΜ, για να εδραιώσει τον ρόλο της σε αυτή την κρίσιμη περίοδο που δημιουργήθηκε, πρέπει να σταθεί κοντά στον πολίτη. Όταν είπατε πριν, ότι ο πολίτης δεν επισκέπτεται τις περιφερειακές ενότητες, όπως  επισκεπτόταν παλιά τις νομαρχίες κλπ., δεν είναι μόνο ο λόγος γιατί αλλιώς αισθανόταν τη νομαρχία και τώρα αυτός ο θεσμός του φαίνεται απόμακρος. Είναι ο λόγος ότι δεν του έχουμε δώσει  την αίσθηση ότι εμείς, μ’ αυτά τα λίγα που έχουμε, μπορούμε να του σταθούμε, μπορούμε να τον προστατεύσουμε, μπορούμε να ιεραρχήσουμε έτσι τα μέτρα, τους στόχους κλπ., ούτως ώστε να σταθούμε δίπλα τους. Πρέπει να του δώσουμε ελπίδα ότι θ’ αλλάξουμε και το μοντέλο της ανάπτυξης, ότι θα τον προστατεύσουμε, ότι θα μπορέσει Αυτοδιοίκηση, τοπική και Περιφερειακή  να βρει (αυτόν τον καιρό) ένα ουσιαστικό συμπαραστάτη για να  αντιμετωπίσει έστω και  μέρος από τα μεγάλα προβλήματά του. Και ξέρετε ποια είναι τα μεγάλα προβλήματα; Είναι προβλήματα επιβίωσης, είναι προβλήματα υγείας (ψυχικής και σωματικής), είναι προβλήματα στέγης, ανεπάρκειας για στοιχειώδη αγιοπρεπή διαβίωση την οικογενειακών του προϋπολογισμών.  Όλα αυτά έπρεπε  να χαρακτηρίζουν και απασχολούν  αυτό το επιχειρησιακό πρόγραμμα.

       Τελειώνοντας, κυρία Πρόεδρε και κύριοι συνάδελφοι, θα ήθελα να σας πω αλλά το καταλαβαίνετε και σεις  οικονομικά, κοινωνικά και αναπτυξιακά  για το 2012 τα πράγματα θα είναι πολύ πιο δύσκολα. Παρόλο που δημιουργήθηκαν σ’ ένα μέρος του λαού  κάποιες προσδοκίες, ψευδαισθήσεις θα έλεγα εγώ, από την συγκυβέρνηση Παπαδήμου κλπ., βλέπετε (και από τις δημοσκοπήσεις αλλά και αυτά τα οποία γίνονται) ότι τα πράγματα δεν πάνε πουθενά, ότι η χρεοκοπία είναι μπροστά μας, ότι πολλά άλλα θέματα, ότι και ο ιδιωτικός τομέας μαζί με το δημόσιο, οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα καλούνται τώρα να πληρώσουν ακόμα περισσότερο, όσοι βέβαια έμειναν εργαζόμενοι και δεν έγιναν άνεργοι. Τα πράγματα δυσκολεύουν πάρα πολύ. Μας περιμένει ένας βαρύτερος χειμώνας και ο ρόλος ο δικός μας και οι προτεραιότητές μας είναι να σταθούμε κοντά στους πολίτες της Περιφέρειας.