Home Ομιλίες Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη Αικατερινάρη στο προσυνέδριο του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ με θέμα ΄΄Η συνάντηση αριστεράς και οικολογίας΄΄στην ενότητα ΄΄Χωροταξία και ποιότητα ζωής, η συνάντηση της οικολογίας με τον πολιτισμό΄΄

Τοποθέτηση της Βουλευτού Ασημίνας Ξηροτύρη Αικατερινάρη στο προσυνέδριο του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ με θέμα ΄΄Η συνάντηση αριστεράς και οικολογίας΄΄στην ενότητα ΄΄Χωροταξία και ποιότητα ζωής, η συνάντηση της οικολογίας με τον πολιτισμό΄΄

E-mail
Φίλες και φίλοι, Θεωρώ πολύ σημαντική την προσπάθεια που γίνεται στο προσυνέδριο αυτό. Με τη σειρά μου θα ήθελα να μεταφέρω τη δυσκολία που αντιμετωπίζει ένας βουλευτής της περιφέρειας που από τη μία θέλει ανάπτυξη για τον τόπο του, μια ανάπτυξη που έχει άμεση ανάγκη η περιφέρεια για την επιβίωσή της για θέσεις απασχόλησης αφού μαστίζεται από την ανεργία και από την άλλη απαιτεί η ανάπτυξη αυτή να διακατέχεται από μία άλλη λογική, περισσότερο φιλική `προς το περιβάλλον, με όρους αειφορίας και ποιότητας ζωής. Οι εξελίξεις στην οικονομία, στην ανάπτυξη επηρεάζουν και επηρεάζονται άμεσα από την ποιότητα του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Η χώρα μας έχει ιδιαίτερους λόγους για τους οποίους πρέπει να αναπτύξει πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος στα πλαίσια μιας στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη. Το κόμμα μας ο Συνασπισμός αφιερώνει συχνά συνέδρια, ημερίδες και παράλληλα δίδουμε μια διαρκή μάχη στη Βουλή θα έλεγα σχεδόν μόνοι μας για να προλάβουμε τα μικρά και τα μεγάλα και να διασώσουμε ότι μπορούμε. Αυτό που το κόμμα μας έχει μεγαλύτερη ανάγκη είναι η εξόρμηση στην κοινωνία και η επαφή με τους πολίτες. Ο Συνασπισμός, με τις δυνάμεις που διαθέτει, έχει καταθέσει σειρά ερωτήσεων και επερωτήσεων που σχετίζονται με θέματα προστασίας τους περιβάλλοντος. Ρωτήσαμε την κυβέρνηση για τις πλείστες προσφυγές στην Ευρωπαϊκή Ένωση στα θέματα του περιβάλλοντος, μεταφέροντας την αγωνία των πολιτών της Ελλάδας. Τους ρωτήσαμε γιατί παρότι διαχειρίστηκαν τους πόρους από τα ΜΟΠ και τα δύο Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης, υπάρχει τεράστια καθυστέρηση στα έργα προστασίας του περιβάλλοντος και ισόρροπης ανάπτυξης. Επιμένουμε ότι η επιλογή της ανάληψης της Ολυμπιάδας θα έχει στο περιβάλλον της πρωτεύουσας μεγάλες οικολογικές επιπτώσεις όσο για την περιφέρεια θα καθυστερήσει κάθε έργο πνοής. Η κυβέρνηση επιμένει ακόμη στο πρότυπο της ποσοτικής ανάπτυξης και επιδεικνύει τεράστια αδράνεια στην άσκηση περιβαλλοντικών πολιτικών με αποτέλεσμα ή να συνεχίζει τις παραβιάσεις ή απλώς να προσαρμόζεται με όρους τυπικής κάλυψης σε σχετικές Ευρωπαϊκές οδηγίες. Δεν μας απάντησαν ποτέ για την πολιτική τους στο περιβάλλον. Τους έχουμε επισημάνει και ελέγξει επανειλημμένα ότι διαχειρίστηκαν τόσα λεφτά στον τομέα της αγροτικής πολιτικής και τελικά αυτό που προκύπτει είναι ότι ο αγροτικός πληθυσμός της υπαίθρου και το περιβάλλον είναι οι μεγάλοι χαμένοι. Η ύπαιθρος ερημώνεται και οι αγρότες μεταναστεύουν στα αστικά κέντρα αυξάνοντας τα ποσοστά ανεργίας. Εγκαταλείφθηκαν κυρίως οι ορεινές και προβληματικές περιοχές της παραδοσιακής γεωργίας, ωφελήθηκαν οι πεδινές – αρδευόμενες περιοχές της εντατικής γεωργίας για να διευρυνθούν έτσι ακόμη περισσότερο οι οικονομικοινωνικές ανισότητες μεταξύ των γεωγραφικών περιοχών. Στις πεδινές περιοχές η ρύπανση, η διάβρωση, η εξάντληση των υδάτινων πόρων εξελίχθηκαν περίπου ανεξέλεγκτα. Στις ορεινές περιοχές εντάθηκαν η υπερβόσκηση, η διάβρωση και βέβαια οι εμπρησμοί, η αυθαίρετη δόμηση και η εγκατάλειψη παραδοσιακών γεωργικών συστημάτων. Στις παράκτιες περιοχές η αστική – τουριστική επέκταση καταβρόχθισε τη γεωργική γη και η αγροτική γη σημαντικούς υγροτόπους – βιότοπους και όλες αυτές οι δραστηριότητες ρυπαίνουν ανεξέλεγκτα το περιβάλλον. Πολύτιμα είδη εξαφανίστηκαν, τοπία μεγάλης φυσικής αξίας, προϊόντα τοπικής σημασίας και ιδιαίτερης ποιότητας ξεχάστηκαν. Σήμερα μόνο το 0,60% των συνολικών εκτάσεων καταλαμβάνουν οι βιολογικές καλλιέργειες και το ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι η κυβέρνηση προγραμματίζει στην επόμενη πενταετία την ένταξη του εξαιρετικά μικρού ποσοστού του 0,2% δηλαδή 70.000 στρεμμάτων ενώ για τη χώρα μας τα περιθώρια ανάπτυξής της είναι εξαιρετικά μεγάλα. Στο συνολικό αυτό πρόβλημα προστίθενται και οι καθυστερήσεις στο θέμα της πιστοποίησης, της εκπαίδευσης και της διακίνησης των βιολογικών προϊόντων. Υπό αυτούς τους όρους της προγραμματιζόμενης βιολογικής γεωργίας, για ποιο βιολογική κτηνοτροφία μιλά η Κυβέρνηση, που τη θυμάται μόνο όταν προκύπτει ένα διατροφικό πρόβλημα και ξεχνά ότι αυτή συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη των βιολογικών ζωοτροφών και την εκτροφή εγχώριων φυλών ζώων. ʼρρηκτα συνδεδεμένο με τις επιπτώσεις της αγροτικής σας πολιτικής στο περιβάλλον το οξύ πρόβλημα της προστασίας των δασικών εκτάσεων. Τους ρωτήσαμε για την τελευταία δεκαετία όπου διαχειρίστηκαν τόσα λεφτά και για την οργάνωση του κράτους, για την προστασία των φυσικών του πόρων και όμως για δέκα συνεχή χρόνια εκατομμύρια στρέμματα δάσους και δασικών εκτάσεων έχουν καταστραφεί. Τους ρωτήσαμε γιατί οι αέριοι ρύποι αυξήθηκαν κατά 18% από το ’94 και η μείωση που έχει υποχρέωση η Ελλάδα να κάνει για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 25% είναι άπιαστο όνειρο. Και πώς να μην είναι αφού η πολιτική μας είναι πολιτική αυτοκινητοδρόμων, εξυπηρέτησης των αυτοκινήτων και ιδιαίτερα των ιδιωτικών. Τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και η οργάνωσή τους δεν εξυπηρετούν τους πολίτες. Το περιβόητο έργο της διπλής σιδηροδρομικής ηλεκτροκίνησης Αθήνας – Θεσσαλονίκης καρκινοβατεί. Όπως και λοιπά έργα σιδηροδρομικών συνδέσεων, υπόγειων και σε σταθερή τροχιά μέσων κλπ. Αλλά ας πάμε και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ποιο ήταν το πλάνο στα Αιολικά Πάρκα και που βρισκόμαστε. Ήμαστε στη μέση του δρόμου με εγκατεστημένη ισχύ 200 MW έναντι 400 MW. Ακόμη στο πεδίο της διαχείρισης των υδάτινων πόρων επιδεινώνεται αντί να βελτιώνεται η κατάσταση που διακρίνεται από την κακοδιαχείριση τη μη ορθολογική εξοικονόμηση και προστασία των υδάτινων πόρων και αποθεμάτων και από την έλλειψη μέτρων προστασίας της ποιότητας αυτών, και ακόμα από τους ανενεργούς νόμους όπως ο ν.1739/87 με τα 13 υδατικά διαμερίσματα που δεν εφαρμόστηκε κύρια λόγω των συγκρούσεων των φορέων, και τώρα πρέπει να συμμορφωθούμε με τη οδηγία πλαίσιο 2000/60 όπου πρέπει σε λίγα χρόνια να έχουμε ξεκαθαρίσει το οργανωτικό και την υποδομή της διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος που το Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. αντιλαμβάνεται την προστασία του περιβάλλοντος, διαθέτει μόνο 15 δις έναντι των 4 τρις που θα διαθέσει για τα δημόσια έργα. Ένα Υπουργείο που τελικά φαίνεται να είναι μόνο κατά το όνομα Υπουργείο περιβάλλοντος και χωροταξίας. Απ’ όλους αυτούς τους τομείς θα αναφερθώ αναλυτικότερα στην ενότητα που συζητάμε σ’ αυτό το τραπέζι. Και κατ’ αρχήν για τον χωροταξικό σχεδιασμό ξεκινώντας από το Σύνταγμα και την αναθεώρηση του άρθρου 24. Εκτός από τις αλλοιώσεις στο άρθρο 24 για τα θέματα των δασικών εκτάσεων σημαντική αλλοίωση επιχειρήθηκε να γίνει και στην παράγραφο 2 του άρθρου αυτού που αφορά τη χωροταξική αναδιάρθρωση της χώρας. Χρησιμοποιήθηκε, όπως και σε πολλά Νομοσχέδια η έννοια του ΄΄Δημοσίου συμφέροντος΄΄ αλλά δημόσιο συμφέρον είναι και τα προμέτοχα από την ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των ακτών από την ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. κλπ., η συνταγματική αρχή του δικαιώματος στην «κατοικία», όταν το κράτος αυτή την ευθύνη την έχει εκχωρήσει στον ιδιώτη και τον αθέμιτο ανταγωνισμό με το σύστημα της αντιπαροχής. Επιχειρήθηκε να υποβαθμιστεί ο βασικός σκοπός και διαδικασία του χωροταξικού σχεδιασμού που είναι η βιώσιμη και ορθολογική οργάνωση του ελληνικού χώρου και να αναδειχτούν ως κυρίαρχες επί μέρους λειτουργίες που αφορούν τις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης. Διατυπώσεις όπως «θετικό συνολικό ισοζύγιο», τεχνικές κρίσεις και σταθμίσεις, δικαίωμα στην κατοικία, τελικά ευτυχώς περιορίστηκαν. Εμείς τους τονίσαμε ότι δεν είναι δυνατόν να φέρουν ακόμη μέσα από το Σύνταγμα σε αντιπαράθεση το περιβάλλον με το κατοχυρωμένο δικαίωμα «στην κατοικία». Δύο αγαθά που πρέπει να πάνε μαζί και τελικά οι νόμοι της αγοράς, του ανταγωνισμού και του εύκολου κέρδους τα έχουν αναγάγει σε ανταγωνιστές. Τονίσαμε την πολιτική διάσταση της χωροταξίας και την αναγκαιότητα του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού, αλλά και τα εργαλεία που απαιτεί έστω τώρα που έχουμε σημαντικά κονδύλια να διαχειριστούμε. Ο Χωροταξικός Σχεδιασμός, έννοια σχετικά νέα στη χώρα μας προϋποθέτει πάντα ένα υπόβαθρο Οικονομικού Σχεδιασμού σε Εθνικό επίπεδο για να ακολουθήσει, με βάση αυτόν τον σχεδιασμό, η ρύθμιση του χώρου σε Εθνικό και Τοπικό επίπεδο. Όπως τελικά διαμορφώθηκε η παρ. 2 του άρθρου 24, αναφέρει ΄΄Η χωροταξική αναδιάρθρωση της χώρας, η διαμόρφωση, η ανάπτυξη, η πολεοδόμηση και η επέκταση των πόλεων και των οικιστικών γενικά περιοχών υπάγεται στη ρυθμιστική αρμοδιότητα και τον έλεγχο του κράτους, με σκοπό να εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και η ανάπτυξη των οικισμών και να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης.΄΄ Ο Χωροταξικός Σχεδιασμός είναι αρμοδιότητα του κράτους και ειδικότερα σήμερα η αρμοδιότητα αυτή ανήκει στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Ο Χωροταξικός όμως Σχεδιασμός για να υπάρξει και να υλοποιηθεί πρέπει να βασίζεται σε στοιχεία και να είναι προϊόν συνεργασίας με τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Ανάπτυξης, όσον αφορά τον Εθνικό κυρίως Χωροταξικό Σχεδιασμό, ενώ θα πρέπει σε τοπικό επίπεδο να εξειδικεύεται και να ανήκει στην αρμοδιότητα όχι μόνο της Περιφέρειας αλλά και της Αυτοδιοίκησης. Τα προβλήματα των αρμοδιοτήτων της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σε σχέση και με τα παλαιό Σύνταγμα, δημιούργησαν οξύ πρόβλημα στην υλοποίηση του πολεοδομικού Σχεδιασμού, που η εκτέλεση όλων των σχετικών πράξεων επανασυγκεντρώθηκε στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Με την αναθεώρηση των άρθρων 101 και 102 του Συντάγματος τα προβλήματα αυτά αναμένεται να λυθούν εφ’ όσον βεβαίως η Κυβέρνησης προχωρήσει στην έκδοση των σχετικών νόμων, διατάξεων και πράξεων μεταβίβασης αρμοδιοτήτων Πολεοδομικού Σχεδιασμού και στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση. Πράγμα δύσκολο αφού πριν ενάμισι χρόνο στο Νομοσχέδιο Αναθεώρησης του ΓΟΚ ενσωματώθηκε τροπολογία, στην οποία ο Πολεοδομικός Σχεδιασμός μεταφέρεται από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση στη Γενική Γραμματεία Περιφέρειας επικαλούμενη την αδυναμία και τις ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οι όποιες λοιπόν προσπάθειες έγιναν την τελευταία εικοσαετία στη χώρα μας για έναν χωροταξικό και πολεοδομικό Σχεδιασμό δεν απέδωσαν, οι χωροταξικές μελέτες παραμένουν στα συρτάρια, γιατί ποτέ δεν δημιουργήθηκαν οι επιτυχείς μηχανισμοί ενεργοποίησης των πολιτικών που προτείνονται, αντίθετα αποδυναμώθηκε η Αυτοδιοίκηση και οι αποκεντρωμένες υπηρεσίες όπως δεν υπάρχουν σαφείς πολιτικές στα θέματα που αφορούν την Περιφερειακή Ανάπτυξη και την Αποκεντρωμένη δομή και λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης. Απαιτούνται δράσεις για την τόνωση των Περιφερειών της χώρας, για την ουσιαστική Αποκέντρωση για τον εκσυγχρονισμό, την ενίσχυση αλλά και τον έλεγχο των οργάνων της Δημόσιας Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης. Αντίθετα εφαρμόσθηκαν πολιτικές συσσώρευσης κεφαλαίου και ανθρώπων στην πρωτεύουσα, και συνεχώς τα τελευταία χρόνια αποδυναμώνεται αντί να ενισχύεται η Δημόσια Διοίκηση και ένα μεγάλο μέρος του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού υπαγορεύεται ή και μεταφέρεται έμμεσα στην ευθύνη και την αρμοδιότητα του ιδιωτικού τομέα, αφού το κράτος σημαντικά φιλέτα της δημόσιας γης τα εκχωρεί για διαχείριση και αξιοποίηση στους ιδιώτες. Η οικονομική αδυναμία της Αυτοδιοίκησης, η σύγχυση των αρμοδιοτήτων της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ο φαύλος κύκλος της αποδυνάμωσης και εν τέλει της ανεπάρκειας της Δημόσιας Διοίκησης, είναι τα βασικά αίτια της μη υλοποίησης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Εθνικός Χωροταξικός Σχεδιασμός, ισχυρή και με οικονομική αυτοτέλεια Αυτοδιοίκηση με αποκέντρωση των λειτουργιών είναι το ζητούμενο και η προϋπόθεση για την υλοποίηση του Χωροταξικού και Πολεοδομικού Σχεδιασμού. Όσον αφορά τους ελεύθερους χώρους και τη διαχείριση γης, υπάρχουν οι δημόσιοι και οι ιδιωτικοί ελεύθεροι χώροι πρασίνου, αυλές κ.α. το σύστημα όμως αντιπαροχής που κατά κόρον χρησιμοποιήθηκε στη χώρα μας και οι συντελεστές δόμησης προκειμένου να εξυπηρετηθεί το σύστημα αυτό, δημιούργησαν τη σημαντική αξία της γης και την επιδίωξη ιδιώτη και κράτους να την καρπωθεί. Το πρόσθετο όμως ύψος και οι συντελεστές δόμησης είναι μία υπεραξία που τελικά στη χώρα μας καρπούται ο ιδιώτης (ο ιδιοκτήτης) και όχι όπως θα έπρεπε και συμβαίνει στις περισσότερες χώρες, το κράτος. Αν στο ελληνικό κράτος είχε αυτή την υπεραξία, αν το ίδιο έστω και σ’ ένα βαθμό είχε την παρέμβασή του στο πρόβλημα της στέγασης του πληθυσμού, με οικιστικά προγράμματα ή αυτοστέγασης τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά για την προστασία και τη διατήρηση των ελεύθερων χώρων. Στη χώρα μας ο ιδιώτης εργολάβος είναι αυτός που πιέζει και τελικά καταφέρνει να εξασφαλίζει ολοένα και υψηλότερους συντελεστές δόμησης, μεγαλύτερους συντελεστές κάλυψης. Τα πράγματα δυσκολεύουν σήμερα ακόμη περισσότερο αφού το κράτος για τη δική του γη όχι μόνο αξιοποιεί με την ίδια φιλοσοφία του ιδιώτη, αλλά αποφάσισε ένα μεγάλο μέρος αυτής να το εκχωρήσει στους ιδιώτες αφού είναι πλέον πεπεισμένο ότι αυτοί θα το αξιοποιήσουν καλύτερα. Θα την αξιοποιήσουν ως προς τα συμφέροντα όχι βέβαια των ελεύθερων χώρων, των κοινόχρηστων χώρων του λαού αλλά για τα οικονομικά συμφέροντα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα η ιδιωτικοποίηση της Ανώνυμης Εταιρίας του Δημοσίου ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. και ο πρόσφατος νόμος του Υπ. Πολιτισμού για την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων. Είναι γεγονός ότι με το πολυνομοσχέδιο που κατατέθηκε από το Υπ. Πολιτισμού, το Υπ. Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, όσον αφορά πολύ σημαντικά θέματα Χωροταξίας και Περιβάλλοντος, υποκαθίσταται από το Υπ. Πολιτισμού. Γενικά με έμμεσο τρόπο το Ν/Σ δημιουργεί μια δεύτερη και ειδική Διοικητική Δομή, ένα ειδικό «Ολυμπιακό κράτος» αφού καταργεί ή εξαιρεί ή τροποποιεί πολλές από τις υπάρχουσες διαδικασίες, υπηρεσίες και διατάξεις και συγκροτεί στη θέση τους τελικά ένα Ολυμπιακό Υπουργείο που δεν το κατονομάζει. Έτσι μέχρι την περίοδο τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων 2004, φαίνεται ότι το Υπ. Πολιτισμού ανέλαβε να εισηγείται για να χωροθετεί , να ρυθμίζει πολεοδομικά και να «προστατεύει» το πολιτιστικό και φυσικό μας περιβάλλον με μια σειρά χωροταξικών και πολεοδομικών ρυθμίσεων και διατάξεων, που τροποποιούν ή καταργούν βασικές αρχές της κείμενης νομοθεσίας, των εν ισχύ Γεν. Πολ. Σχεδίων και του Ρυθμιστικού Αθήνας. Δίδεται έτσι προκλητικά το προβάδισμα στις τελευταίας στιγμής ανάγκες για την κάλυψη των μεγάλων ελλειμμάτων της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, έναντι είτε της τήρησης του υπάρχοντος χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, είτε μιας συγκροτημένης υπεύθυνα και με σεβασμό προς το δημόσιο συμφέρον και το περιβάλλον αναθεώρησης του ρυθμιστικού σχεδίου προκειμένου να συμπεριληφθούν μετά από μελέτη και τήρηση των διαδικασιών και οι ανάγκες των εγκαταστάσεων των Ολυμπιακών Αγώνων. Το 1998, αν θυμάμαι καλά, ανατέθηκε μια τέτοια μελέτη αναθεώρησης του Ρυθμιστικού αλλά ουδέποτε προχώρησε, αφού τα πράγματα συνεχώς αλλάζουν. Έχει πολιτικές ευθύνες γι’ αυτό η κυβέρνηση γιατί άφησε το χρόνο να χαθεί και δεν προετοίμασε τις αντίστοιχες δομές που απαιτούνται για τη διεκπεραίωση αυτού του γιγαντιαίου για τα μεγέθη της Ελλάδας εγχειρήματος. Όμως όχι μόνο οι προτάσεις του Φακέλου Υποψηφιότητας αλλά πολύ περισσότερο αυτές που υλοποιούνται σήμερα όχι μόνο δεν ανταποκρίνονται στους προβληματισμούς όλων μας για τη βιώσιμη ανάπτυξη (ή στα οράματα για την «Αθήνα») όπως και την αποκεντρωμένη ουσιαστικά λειτουργία του κράτους αλλά είναι σε μεγάλο βαθμό έξω από τους άξονες των υφιστάμενων πολεοδομικών σχεδιασμών (ενώ έπρεπε να εντάσσονται σε αυτούς) και βεβαίως είναι εκτός της αέναης προσπάθειας πολλών ετών της χώρας μας για μια Χωροταξική υπέρ της Περιφέρειας ανασυγκρότηση. Η κυβέρνηση μέσα από αυτόν τον πολυνόμο έχει αυξήσει σε πολλές περιοχές το μέγιστο ποσοστό κάλυψης και έχει προσθέσει ότι με Προεδρικά Διατάγματα μπορεί να τροποποιούνται εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια και πολεοδομικές μελέτες κατά παρέκκλιση του ν.δ. 17.7/16-18-23 για τις ανάγκες των ολυμπιακών εγκαταστάσεων. Και τούτο θα αποτελέσει στη συνέχεια ένα εγκεκριμένο σχέδιο πόλεως. Με το πρόσχημα της προσωρινής παραχώρησης της χρήσης ακινήτων του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλάζουν οι χρήσεις των ακινήτων και το σημαντικότερο οι χρήσεις γης και οι συντελεστές δόμησης των περιοχών που βρίσκονται τα ακίνητα αυτά ή οι χώροι του δημοσίου. Είναι σε όλους μας γνωστό ότι ουδέν μονιμότερο του προσωρινού ακόμη και για τις παράγκες και τα λυόμενα, πόσο μάλλον όταν για τις περιοχές αυτές για τις οποίες θα υπάρξει ενδιαφέρον και πίεση από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα για εξαγορά και εκμετάλλευση. Όλοι οι επιχειρηματικοί όμιλοι τώρα στρέφουν εκεί τη δραστηριότητά τους. Μετά το δύσκολο περιβάλλον του ΧΑΑ στο περίφημο real estate ( αλήθεια πόσες θέσεις εργασίας μπορεί να δώσει αυτό !!!) και έτσι η δομημένη έστω και με προσωρινές εγκαταστάσεις δημόσια γη θα μεταβιβαστεί καλύτερα. Ειδικότερα με Υπουργικές αποφάσεις και γνώμη μόνο του Κεντρικού ΣΧΟΠ (ή καλύτερα εκ των υστέρων επικύρωση) καθορίζονται οι γενικοί και ειδικοί φόροι δόμησης, περιορισμοί και ειδικότερες χρήσεις γης… και επιπλέον με τις αποφάσεις αυτές εγκρίνεται για τις περιπτώσεις του Στρατοπέδου Παπαστάθη (Δ.Αχαρνών), του Δήμου Αμαρουσίου ακόμη και σε εκτάσεις των ιδιωτών του Δήμου και του ΟΤΕ στο Δ. Παλλήνης και το ρυμοτομικό τους σχέδιο, με υπερβάσεις βέβαια ως προς το μέγιστο συντελεστή δόμησης και τα ποσοστά κάλυψης. Αξιοσημείωτο το Ν/Σ για τον Αιγιαλό και τους λιμένες και η μάχη που δώσαμε στη Βουλή για την τροποποίησή του. Τελικά η δημόσια γη και ιδιαίτερα οι ελάχιστοι εναπομείναντες ελεύθεροι χώροι έγιναν τα κατ’ εξοχήν εργαλεία του οικονομικού ανταγωνισμού και ενώ είχαμε κάποιες ελπίδες για τη δημόσια γη ότι θα ξέφευγε από τον ανταγωνισμό, σήμερα με τις ιδιωτικοποιήσεις και τις εκχωρήσεις: Στρατόπεδα, λιμάνια, παραλίες, ο κρατικός τομέας ξεπέρασε και τον ιδιωτικό στην άναρχη «αξιοποίησή τους». Μετά από όλα αυτά τα περιθώρια πολιτικών και δράσεων για τη διατήρηση και ανάδειξη οικισμών και στοιχείων πολιτισμού είναι περιορισμένα ως ανύπαρκτα και οι απαραίτητοι προς τούτο πόροι σε καμία περίπτωση δεν έχουν εξασφαλισθεί. Στην αναθεώρηση του ΓΟΚ έχουν συμπεριληφθεί ορθώς οι έννοιες της διατήρησης και ανάδειξης όχι μόνο των αρχαιολογικών χώρων, παραδοσιακών οικισμών, αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος. Όμως καμιά δέσμευση δεν γίνεται για τα εργαλεία που είναι οι πόροι. Αλλά γι’ αυτά και μόνο να μιλάς θεωρείται πολυτέλεια και βέβαια οι διαχειριστές του ΕΥΡΩ, της ισχυρής Ελλάδας των άκρατων ιδιωτικοποιήσεων σε θεωρούν «εκτός τόπου και χρόνου». Ακόμα για την αναγκαιότητα βιώσιμης κατασκευής και λειτουργίας των κτιρίων, τις αρχές ενεργειακού/βιοκλιματικού σχεδιασμού κτιρίων και τις κρατικές παρεμβάσεις, πολλοί παράγοντες συνηγορούν στην ορθολογικότερη κατανάλωση ενέργειας για τη λειτουργία των κτιρίων και στην αξιοποίηση των ήπιων μορφών ενέργειας. Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός είναι απαραίτητος πια ώστε ο σχεδιασμός, η κατασκευή και ο τρόπος χρήσης των κτιρίων μας πρέπει να βασίζονται στις αρχές της ορθολογικής χρήσης και διαχείρισης των φυσικών πόρων για να βοηθήσουν στη διατήρηση του περιβάλλοντος. Συγχρόνως να συνεισφέρουν στην υγιεινή και ασφαλή διαβίωση των ενοίκων χωρίς να προκαλούνται επιπτώσεις στο περιβάλλον.  Η συνεχής αύξηση της τιμής των ορυκτών καυσίμων  Επιπλέον το συνάλλαγμα που δαπανάται για την αγορά πετρελαίου  Το σημαντικότερο όμως κίνητρο πλέον για την εξοικονόμηση ενέργειας είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα είναι ένας από τους δραστικότερους παράγοντες για τη διατάραξη των κλιματικών συνθηκών στη γη. Στην Ε.Ε. η χρήση συμβατικών καυσίμων στα συστήματα θέρμανσης των κτιρίων συμμετέχει σχεδόν κατά το ¼ στη συνολική παραγωγή του διοξειδίου στις χώρες μέλη. Στην Ελλάδα ο γενικός εκσυγχρονισμός συνοδευόμενος με την αδιαφορία για την εξοικονόμηση, οδήγησαν σε υπέρμετρες καταναλώσεις στον τομέα των κτιρίων και των υπηρεσιών. Το 1995, η χρήση ενέργειας στον οικιακό και τριτογενή τομέα έφτασε τους 4.4. τόνους ισοδύναμους πετρελαίου (ΤΙΠ), δηλαδή το 30% της συνολικής ενεργειακής ζήτησης της Ελλάδας. Η ενέργεια αυτή καταναλώθηκε σε ιδιωτικά και δημόσια κτίρια για θέρμανση και ψύξη καθώς και για παραγωγή θερμού νερού. Η βιωσιμότητα είναι ένα σημαντικό θέμα που απασχολεί την κοινωνία και ειδικά τον τομέα της χρήσης των κτιρίων: Η αντιμετώπιση των τρεχουσών αναγκών σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο, με τη χρήση των πηγών του πλανήτη δεν πρέπει να υπονομεύει τη δυνατότητα να καλυφθούν οι ανάγκες που θα προκύψουν στις μελλοντικές γενεές. Στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα το στοίχημα που πρέπει να κερδίσουμε είναι να ελαχιστοποιήσουμε την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα, τουλάχιστον όσον αφορά τη θέρμανση και την ψύξη κτιρίων, εκμεταλλευόμενοι τις ανεξάντλητες πηγές ενέργειας – τον ήλιο και τον αέρα-, που η χώρα μας διαθέτει και να βάλουμε τις βάσεις για την περιβαλλοντική βελτίωση των πόλεών μας φροντίζοντας συγχρόνως την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Τα κτίρια πρέπει να σχεδιάζονται βάσει αρχών και προδιαγραφών ώστε να εξοικονομούν ενέργεια για τη θέρμανση και την ψύξη τους και αφετέρου να εκμεταλλεύονται τις ήπιες μορφές ενέργειας, τον ήλιο και τον άνεμο, για την κάλυψη του θερμικού και ψυκτικού τους φορτίου. Στόχος του ενεργειακού ή βιολιματικού σχεδιασμού είναι:  Η ελαχιστοποίηση των θερμικών απωλειών και η μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης της ηλιακής ακτινοβολίας για τη θέρμανση των χώρων το χειμώνα.  Η αποτροπή της υπερθέρμανσης κρατώντας της ακτινοβολία μακριά και συγχρόνως οδηγώντας τη δροσερή αύρα μέσα στους κατοικήσιμους χώρους το καλοκαίρι.  Και η χρησιμοποίηση του φυσικού φωτισμού αποτελεσματικά, στη διάρκεια όλου του χρόνου. Τα σωστά προσανατολισμένα και μελετημένα ανοίγματα και απλές κατασκευές και προσαρμογές του περιβλήματος των κτιρίων καλούνται να παίξουν το ρόλο του ρυθμιστή των εσωκλιματικών συνθηκών και του μέσου εκμετάλλευσης των ήπιων μορφών ενέργειας.  Ο ενεργειακός σχεδιασμός κτιρίων,  Η προσαρμογή στις κλιματικές και τοπικές συνθήκες,  Η εξοικονόμηση ενέργειας  Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και  Η εκμετάλλευση των ήπιων και ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, μπορούν να συμβάλλουν στη βελτίωση του περιβάλλοντος και στην ενσωμάτωση της λογικής που οδηγεί στην «αειφόρο και βιώσιμη ανάπτυξη» των πόλεων και των οικισμών μας. Για τις κρατικές παρεμβάσεις: 1. Ο νόμος 2364/95 προβλέπει έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα της αξίας συσκευών που εγκαθίστανται και αξιοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειες ή φυσικό αέριο. Επαναφέρονται δηλαδή κατά κάποιο τρόπο οι φορολογικές εκπτώσεις για την εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, που τότε είχαν δράσει καταλυτικά για τη διάδοσή τους. 2. Το ΥΠΕΧΩΔΕ σε συνεργασία με το ΚΑΠΕ προετοίμασε ένα συνολικό σχέδιο πολιτικής και δράσης αποκαλούμενο ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2001 με σκοπό την προώθηση εφαρμογής αποδοτικών ενεργειακών τεχνολογιών στον κτιριακό τομέα, από τις προτάσεις του οποίου εκδόθηκε το 1998 κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Οικονομίας, Ανάπτυξης και ΠΕΧΩΔΕ (απόφαση 21475/2707, ΦΕΚ 880/Β/19.8.98), που αφορά «στον περιορισμό των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα, με τον καθορισμό μέτρων και όρων για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων». Με την προαναφερθείσα ΚΥΑ αποσκοπείται επίσης η συμμόρφωση προς τις διατάξεις του συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 13/99/93 που στοχεύει στη λήψη των πλέον ενδεδειγμένων για τη μείωση στην κατανάλωση συμβατικής ενέργειας για θέρμανση, ψύξη, αερισμό, παραγωγή ζεστού νερού, και το φωτισμό, χωρίς να διαταράσσονται οι συνθήκες άνεσης στα κτίρια. Η επίτευξη του στόχου θα πραγματοποιηθεί με:  Την ενεργειακή βελτίωση υφιστάμενων κτιρίων (ιδιωτικών και δημοσίων),  Την ενσωμάτωση αρχών βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής σε νέα κτίρια και αστικούς οικισμούς,  Τη βελτίωση των ενεργειακών κτιριακών εγκαταστάσεων. Για την επίτευξη των παραπάνω και τη σωστή ενεργειακή λειτουργία των κτιρίων, θα μελετάται η ενεργειακή συμπεριφορά κάθε νέου κτιρίου και θα εκδίδεται η «ενεργειακή ταυτότητά του» που θα είναι απαραίτητη για την έκδοση της οικοδομικής άδειας, την πώληση, την ενοικίαση του κτιρίου. Δηλαδή, ο ισχύοντας κανονισμός θερμομόνωσης θα αντικατασταθεί από τον ΚΟΧΕΕ (Κανονισμός για την Ορθολογική Χρήση και Εξοικονόμηση Ενέργειας) που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, και:  Όρους και προϋποθέσεις για το βέλτιστο σχεδιασμό των κτιρίων  Ανώτατα επιτρεπόμενα όρια κατανάλωσης συμβατικής ενέργειας  Υπολογισμούς των ενεργειακών αναγκών των κτιρίων  Παραμέτρους και κριτήρια για την εκπόνηση βιοκλιματικών μελετών  Τρόπους διενέργειας περιοδικών ενεργειακών επιθεωρήσεων για όλες τις κατηγορίες των κτιρίων. Μέχρι την έναρξη ισχύος του ΚΟΧΕΕ εφαρμόζονται οι διατάξεις της κείμενεης νομοθεσίας (αναφέρεται στην ΚΥΑ). 3. Με το νέο ΓΟΚ:Θετικά: Για τα υφιστάμενα κτίρια (άρθρο 5) δεν προσμετράται στο συντελεστή δόμησης α) η επιφάνεια της προσθήκης εξωτερικής θερμομόνωσης β) η επιφάνεια παθητικών ηλιακών συστημάτων που προστίθενται γ) τα προστρεγάσματα και τα σκιάστρα. Σε νεοανεγειρόμενα: Στις όψεις των κτιρίων επιτρέπονται και τα σκίαστρα που έχουν προορισμό τη σκίαση των κλειστών ή ανοικτών χώρων, για την παροχή δυναντότητας εφαρμογής παθητικών ηλιακών συστημάτων (άρθρο 9), και στους ακάλυπτους χώρους των οικοπέδων επιτρέπονται και οι εγκαταστάσεις ηλιακών συστημάτων ύστερα από σχετική ενεργειακή μελέτη (άρθρο 14). Με όλα τα παραπάνω φαίνεται η ανάγκη ύπαρξης συντονισμένης δράσης τόσο μεταξύ των αρμοδίων Υπουργείων όσο και η ανάγκη στήριξης της Αυτοδιοίκησης για να μπορέσουμε να έχουμε αειφόρο, δημοκρατική ανάπτυξη σε όλη τη χώρα, βασισμένη στις ανάγκες όλων των πολιτών. Για να μην γίνει η Αθήνα μια κατεστραμμένη πόλη και η υπόλοιπη Ελλάδα ένας έρημος τόπος.